HopeScope Stories Behind White Coat – 26 / Maulik Nagar “Vichar”

By:Maulik Nagar “Vichar”

“ઓન્લી યુ આર લકી”

“સર, હાઉસકીપિંગ હેડ ધીરજ એનાં ભાઈને લઈને આવ્યો છે. એને અંદર ઑફિસમાં મોકલું?”
ખડ્ડુસ ડીપાર્ટમેન્ટ હેડ ડૉ. પ્રિતેશે રિસેપ્શનિસ્ટ શેફાલીબેનનાં પ્રશ્નના ઊત્તરરૂપે હકારમાં માત્ર ડોકું જ હલાવ્યું.
“અંદર આવું સર?” સિનીયર હાઉસકીપિંગ સ્ટાફ ધીરજે થોડાં દબાયેલા સ્વરે પૂછ્યું.
રૂપિયાના ચાર અડધા સ્વભાવના ડૉ. પ્રિતેશે વળી પાછું હકારમાં અડધું જ ડોકું હલાવ્યું અને ધીરજને અંદર આવવા ઈશારો કર્યો.
ધીરજ અને એનો ભાઇ મોહિત બંને અંદર આવ્યાં.
ડૉ. પ્રિતેશે મોહિતનું ઉપરથી નીચે સુધી નિરીક્ષણ કર્યું.
“અલ્યા છોકરા, આ ટિફિન હાથમાં લઈને કેમ આવ્યો છે?” ડૉ. પ્રિતેશને જાણે કોઈ રસ જ ન હોય એમ બેધ્યાન બની બે-ચાર કાગળીયાઓ ઉથલપાથલ કરતાં પૂછ્યું.
“સાહેબ, આજથી નોકરી ચાલું કરવાની છે એટલે જ સ્તો.” મોહિતના અવાજમાં જેટલી નમ્રતા હતી તેટલો જ એનાં શબ્દોમાં આત્માવિશ્વાસ હતો.
“ધીરજ, તારા ભઈલાને ખબર નથી કે એ દુકાનમાં નોકરી લેવા નથી આવ્યો! આ તો કોર્પોરેટ હોસ્પિટલ છે. એમાં પહેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં પાસ થાઓ પછી નોકરીનાં ગોળધાણા ખવાય.”
“સર, આઈ રેડી યુ ઇન્ટરવ્યૂ ટેક” સિનિયર ડૉક્ટર્સ પણ ડૉ. પ્રિતેશની સામે વાત કરતા ગભરાતા હતા અને હાઉસકીપિંગની નોકરી માટે આવેલ છોકરો વગર શરમે તૂટ્યા ફૂટ્યાં ઇંગ્લિશમાં ઇન્ટરવ્યૂની ચેલેન્જ આપતો હતો.
આ સમયે ડૉ. પ્રિતેશને ગુસ્સો આવવો સ્વભાવિક હતો પણ એને આ છોકરાની ડેરિંગમાં રસ પડ્યો. એક તો પહેલેથી નોકરી મળી જ જશે એવાં આત્મવિશ્વાસ સાથે ટિફિન લઈને આવ્યો છે અને વગર શરમે તૂટ્યા ફૂટ્યાં અંગ્રેજીમાં ચેલેન્જ!!
“ક્યાં રહે છે તું છોકરાં.” ડૉ. પ્રિતેશે ઊંચા અવાજે હોસ્પિટલની સૌથી નીચલી કક્ષાની પદવીના ઇન્ટરવ્યૂની શરૂઆત કરી.
“ભા…સાથે જ, નગરવાડના છાપરાંની ચાલીમાં”
“કેટલી ચોપડી ભણ્યો છે.”
“સાહેબ, ચાર ચોપડી…”
“બસ….તો બીજાં બધાં વર્ષ શું કર્યું, રખડી જ ખાધુને!” ડૉ. પ્રિતેશે ધીરજની સામે જોઈ જાણે પેલાં છોકરાની ઠેકડી ઉડાડતો હોય એમ થોડું કટાક્ષમાં હસ્યો..
મોહિતે વળતો જવાબ આપ્યો “સાહેબ…બીજા બધાં વર્ષ તો હું ગણ્યો છું.”
“હેં…એટલે?” ડૉ. પ્રિતેશ થોડા ચોંક્યા.
“સાહેબ બીજી બધી જ જગ્યા એ મને પગાર અને નોકરી બંને કચરા પોતાં અને ચાદરો બદલવાની મળતી પણ હું કામ તો નર્સિંગનું પણ કરી શકતો હતો.
લોકોનું જોઈ જોઈને અને રેસિડેન્ટ ડૉક્ટરોની મદદથી હું ઘણું શીખ્યો હતો. સર હું તો આઈ.વી લાઈન પણ લઇ શકું છું. જૂની હોસ્પિટલના નર્સિંગ સ્ટાફ પોતાનું પેપર વર્ક મારી પાસે જ કરાવતા હતા અને રાતની પાળીમાં બધાં જ દર્દીઓનાં વાઈટલ્સ હું જ સમયાંતરે ચેક કરવાં જતો. મારાં ભરોસે બધાં ઊંઘતા જ હોય.”
“હેં..શું કે છે!!” હાઉસકીપિંગની નોકરી લેવાં આવેલાં આ અઢાર વર્ષના છોકરાનું મેડિકલ શબ્દભંડોળ જોઈને ડૉ. પ્રિતેશને આ મોહિતમાં રસ પડવા લાગ્યો.
‘સર, હાર્ટ રેટ, બ્લડ પ્રેશર, ઑક્સિજન સેચ્યુરેશન, રેસ્પિરેશન, ટેમ્પ્રેચર જેવાં વાઈટલ્સ તો મને દરેક દર્દીના બે-ત્રણ દિવસના યાદ રહી જાય.’ મોહિતે હવે તો માસ્ટરને જ માસ્ટર સ્ટ્રોક મારી દીધો.
ડૉ. પ્રિતેશ પણ આ છાપરાં અને ચાલીમાં રહેતાં છોકરાની આવડતથી દંગ થઇ ગયાં.
જો આ છોકરાને થોડો ટ્રેઈન કરીયે તો નર્સિંગ સ્ટાફનો પણ સુપરવાઈઝર થઇ જાય.
ડૉ. પ્રિતેશે વિચાર્યું કે આ ગાડી તો બહું જ ફાસ્ટ છે એટલે હમણાં તો એને હાઉસકીપીંગમાં જ નોકરી આપવી.
“ધીરજ, એનું ટિફિન આજ પૂરતું તમારા લોકરમાં મુકાવી દો, કાલે એનાં જોબ કન્ફર્મેશનની ફોર્માલિટી પતાવી દઈશું. આજથી જ આની ટ્રેનિંગ ચાલું કરાવી દેજો.”
મોહિતે એના પહેલાં જ દિવસે આખા સ્ટાફનાં નામ કડકડાટ યાદ કરી લીધાં. જેને પણ બોલાવે એને નામથી જ બોલાવે અને પાછળ ‘સર’ કે ‘મેડમ’ જાણે કે બધાની એક જ અટક હોય એમ.
બીજાં દિવસે કયો ડિપાર્ટમેન્ટ કયા માળ ઊપર આવેલો છે એ પણ એનાં જીભ પર ચડી ગયું.
દસ માળની હોસ્પિટલમાં કયા ડૉક્ટરને ક્યાં શોધવાં એ જાણવું હોય તો મોહિત હરતું ફરતું સર્ચ એન્જીન જ હતું.
કંઈ વસ્તુ ક્યાં છે? કેટલી સ્ટોકમાં છે? ક્યારે જરૂર પડશે? વિગેરે વિગેરે….
પહેલાં તો એની જાણકારી સાફ સફાઈનાં લિકવીડ, બેડશીટ્સ અને ટિસ્યુ પેપર સુધી જ સીમિત હતી. પણ હવે તો સિરીંજ, ફ્લશ વિગેરે પણ ક્યાં અને કેટલાં પડ્યાં છે એ પણ એનાં સર્ચ એન્જીનમાં ફિટ થઇ ગયું.
પહેલાં તો એ ધીરજનાં નાનાભાઈથી ઓળખાતો હતો. હવે તો એણે જ એની ઓળખ ઊભી કરી દીધી હતી.
એનાં ચહેરાં પરની સૌમ્યતા અને વાણીમાં નમ્રતા એ એની આવડતની શોભા વધારતા હતાં.
મોહિતની ખાસિયત હતી કે કોઈ પણ કામમાં “ના” હોય જ નહીં. દરેક કામ કરવાના.
ક્યારેક કોઈ સ્ટાફ મેમ્બરનું પર્સનલ કામ પણ કરી લેતો.
કામમાં ચીવટ અને ચપળતા, ચોખ્ખાઈ અને ચેલેન્જ બધું જ મોહિત માટે રમત વાત હતી.
મોહિતને પૈસા કરતાં સંતોષ કમાવવામાં વધારે મજા આવતી હતી.

ડૉ. પ્રિતેશ હેલ્થ મિનિસ્ટ્રી તરફથી આવેલ ઇન્સ્પેકશનમાં બે-ત્રણ દિવસ વ્યસ્ત હતાં. એટલે મોહિત હોસ્પિટલના સિનિયર સર્જન ડૉ. કેતા પાસે આવ્યો.
“મેડમ..મેડમ…એક તાત્કાલિક મદદની જરૂર છે.” ડૉ. કેતાએ મોહિતના હસતા ચહેરા પર આજે પહેલી વખત આંસુ જોયા હતાં.
“શું થયું મોહિત મને કહે તો, કેમ રડે છે?..છાનો થા…અમને જણાવ શું થયું?” મોહિતનું આવું આક્રંદ જોઈને ડૉ. કેતા પણ ચિંતામાં થોડાં ઢીલાં પડી ગયાં.

“મેડમ…મમ્મીને તાત્કાલિક સર્જરી કરાવવી પડે એવી છે અને એનો ખર્ચ સવા લાખ રૂપિયા જેટલો આવે તેમ છે. ગામની હોસ્પિટલવાળા બધાં જ પૈસા એડવાન્સ માંગે છે. પ્રિતેશસર બે-ત્રણ દિવસ નથી, નહીંતર એમને જ મારી મદદ કરવા માટે રિકવેસ્ટ કરત.”
“ચિંતા ના કર મોહિત…હું છું ને..મમ્મીને શેની સર્જરી કરાવવાની છે?”
“ગળામાં ગાંઠ થઇ છે.” મોહિતનું ગળું પણ હવે રડી રડીને સુકાતું હતું.
“એક કામ કર મોહિત એમનાં બધાં જ રિપોર્ટ મંગાવ અને મને બતાવ. જો આપણી જ હોસ્પિટલમાં શિફ્ટ થતાં હશે તો આપણે એમને અહીંયા જ બોલાવીને ટ્રીટમેન્ટ કરાવી લઈશું. અને રહી વાત પૈસાની તો અમે બધાં જ ડૉક્ટર્સ ભેગાં મળીને તને મદદ કરીશું.”
“સારું મેડમ ધીરજભાઈ ગામડે જ ગયા છે. હું એમની પાસે મમ્મીના રિપોર્ટ્સ મંગાવી લઉં.” મોહિતને થોડી રાહત થઇ.
પંદર-વીસ મિનિટમાં મોહિત રિપોર્ટ્સ બતાવવા ડૉ. કેતા પાસે પાછો આવ્યો.
ડૉ. કેતાએ રિપોર્ટ્સ જોયાં.
રિપોર્ટ્સ તો યુરિનમાં ઇન્ફેકશનનાં હતાં. ડૉ. કેતાએ રિપોર્ટ્સ વધુ ચીવટથી જોયાં. દર્દીની ઉંમર બત્રીસ વર્ષ હતી અને જેન્ડરમાં મેલ હતું.
ડૉ. કેતાને કંઈક અજુક્તું હોવાની ગંધ આવી. એણે મોહિતને કહ્યું “ચિંતા ન કર તને હમણાં જ પૈસાની વ્યવસ્થા કરાવી દઉં છું. મને આ બધાં રિપોર્ટસ વોટ્સઅપ કરી દે.”
મોહિતના ચહેરા પર થોડી લાલી આવી અને એણે તુરંત જ એ બધાં રિપોર્ટ્સ મેડમને ફોરવર્ડ કરી દીધાં.
ડૉ. કેતાએ તાત્કાલિક ડૉક્ટર્સ મીટિંગ બોલાવી. સિનિયર ડૉક્ટર્સ, જુનિયર ડૉક્ટર્સ, રેસિડેન્ટ, કન્સલ્ટન્ટ..વિગેરે.
જોત જોતામાં પાંત્રીસ જેટલાં ડૉક્ટર્સ અને સ્ટાફનું ટોળું કૉન્ફરન્સ રૂમમાં આવી ગયું. મોહિત પણ ખૂણામાં ઊભો હતો.

“ગુડ આફ્ટરનૂન ડૉક્ટર્સ, આ અર્જન્ટ મીટિંગ બોલાવવાનું કારણ છે કે મોહિતની મમ્મીને ગળાની ગાંઠ થઇ છે અને એને ઓપરેશન કરવા માટે સવા લાખ રૂપિયાની જરૂર છે!” બધા જ ડૉક્ટર્સના ચહેરાં ઉપર કોઈ ભાવ ન આવ્યો. જાણે કે એ લોકો પહેલાથી જ જાણતા હોય.
“મમ્મી…ગાંઠ…સવા લાખ….આ બધું તદ્દન જુઠ્ઠું છે. એણે બધાં જ રિપોર્ટ્સ ગોગલ પરથી ડાઉનલોડ કર્યા છે. માટે મહેરબાની કરીને કોઈ એક પણ રૂપિયો આપતા નહીં. પ્રિતેશસર આવશે એટલે એને…..”
ડૉ. કેતાનું વાક્ય પતે તે પહેલાં જ કૉન્ફરન્સરૂમ જાણે માણેકચોકનું શેર બજાર બની ગયું અને ઘોંઘાટ ચાલુ થઇ ગયો.
“મેડમ…પાંચ હજાર…ત્રણ હજાર….પંદર હજાર…પાંત્રીસ હજાર…” ઓહ માય ગોડ…સરવાળો કરો તો બે લાખ ઊપર પહોંચતો’તો. બધાએ યથાશક્તિ પ્રમાણે મદદ કરવા પૈસા આપ્યાં હતાં.
બધાં જ આંકડા પછી છેલ્લે કેમિસ્ટે કહ્યું “મેડમ મેં તો એને પૈસા આપવાં માટે મારો મોબાઇલ પણ વેચી નાખ્યો.”
શોરબકોર ચાલુ જ હતો અને ત્યાં ડૉ. પ્રિતેશ આવ્યાં.
“હેલ્લો ઓલ…શું માંડ્યું છે આ બધું…કેટલો ઘોંઘાટ કરો છો..એની સ્પેશ્યલ રીઝન.”
ડૉ. કેતા એ કહ્યું, “સર મેં જ આ મીટિંગ તાત્કાલિક બોલાવી છે…આ નઠારાંએ બધાંને છેતરીને પૈસા ઉઘરાવ્યાં છે અને જુઓ નફ્ફટની જેમ હસે છે. ઓન્લી યુ એન્ડ મી આર લકી..”
“ડૉ. કેતા, ઓન્લી યુ આર લકી..ગયા અઠવાડિયે મેં પણ એને એંસી હજાર આપ્યાં છે.”

HopeScope Stories Behind White Coat – 16 / Maulik Nagar “Vichar”

By:Maulik Nagar “Vichar”

‘પંક્તિ?’
‘હા મમ્મી!’
‘શું કરે છે મારો બચ્ચો? મમ્માને એક હેલ્પ જોઇતી’તી!’
એક ક્ષણ પણ વેડફ્યા વગર આ કિશોરાવસ્થાના ઉંબરે પહોંચેલી ‘પા પા પગલી’ મમ્મીને મદદ કરવા રૂમમાં આવી.
છત્રીસ વરસની હીના પોતાના સ્માર્ટ ફોનમાં મોઢું નાખીને બેઠી હતી. નાકની કિનારી સુધી લબડતા ચશ્માં અને વાળની એકાદ બે ધોળી પડી ગઈ લટના કારણે હીનાની ઉંમર છેતાલીસની લાગતી હતી.
આ સોશ્યલ મીડિયાની કવીન હંમેશા હકારમાં જ જીવતી હતી. હીના દિવસમાં કેટલાય લોકોને વર્ષગાંઠની શુભેચ્છાઓ આપે, એનિવર્સરીનાં મેસેજ કરે અને કોઈક દુઃખદ સમાચાર હોય તો તેઓને શાંત્વન આપવા પહેલી જ પહોંચી જાય. દંપતીની સમસ્યા હોય કે સંપત્તિની સમસ્યા બધાં જ હીનાની કોઠાસૂઝની સહાય હંમેશા લે. વાણીયા ધંધાદારી પરિવારમાં જન્મેલી હીનામાં ત્રણસો સાઠ ડિગ્રીનાં એંગલથી વિચારવાની ક્ષમતા હતી. સમયસૂચકતા અને હાજર જવાબી એ બંને ગુણ એને વારસામાં મળ્યાં હતાં. હીનાનાં ઓળખીતા પાળખીતા લોકો એને ફાઈટર કહીને જ બોલાવતા હતાં.

કોઈને પણ મદદની જરૂર હોય એટલે એના લોહીનું પરિભ્રમણ બમણું થઇ જતું.
“થઇ જશે વ્હાલા, થઇ જશે વ્હાલી” એ તો એનો તકિયા કલામ હતો.
સફેદ લટોનું કારણ કદાચ પારકી પંચાત નહીં પણ પારકી ચિંતા પણ હોઈ શકે.

‘પંક્તિ બેટા, મારા ફેસબુકમાં કંઈક એરર આવે છે. મને પાસવર્ડ બદલી આપ ને!’
પંક્તિએ એનાં પંજાથી મોટો સ્માર્ટફોન હાથમાં પકડ્યો. પંક્તિની નાની નાજુક આંગળીઓના સ્પર્શથી એક ક્ષણ માટે તો હીનાને ધ્રુજારી છૂટી ગઈ.
નદીના પાણીની જેમ લહેરાતી પંક્તિની આંગળીઓ જોઈને હીનાની મમતાનું “લાસ્ટ સીન” છ મહિના પાછળ ઠેલાઇ ગયું.


‘ચિંતન, મને લાગે છે હવે આપણે બીજું બેબી પ્લાન કરવું જોઈએ. આઈ ફીલ આઈ એમ ગેટીંગ ઓલ્ડર નાઉ.’ હીનાએ એનાં પતિ ચિંતનની બાહોપાશમાં સમાઈને ઈચ્છા વ્યક્ત કરી.
‘જો હવે તો પંક્તિ પણ સમજણી થઇ ગઈ છે. કેટલી ટેલેન્ટેડ છે. કવિતાઓ પણ મસ્ત લખે છે. આપણું બીજું બેબી આવશે આપણે એને મ્યુઝિશ્યન બનાવીશું અને પંક્તિને રાઇટિંગ બહું ગમે છે તો એને જર્નાલિસ્ટ બનાવીશું.
‘અરે ઓ સપનાઓની રાજકુમારી…પહેલાં આ બારીઓ બંધ કર ખુબ વાવાઝોડું આવ્યું છે.’ પ્રેમાળ ચિંતને હીનાના મનમાં પ્રવેશેલા વાવાઝોડાને અલ્પવિરામ આપવા આડકતરી રીતે સંકેત કર્યો.
હીના ઉભી થઇ. ઉડતા પડદાઓને ખસેડીને બારીઓ બંધ કરે એ પહેલાં બહારથી ધડામ કરતો દરવાજો પછડાવાનો અવાજ આવ્યો.
બીજી જ ક્ષણે પંક્તિનો ભેંકડો સંભળાયો.
ચિંતન અને હીના બંને બહાર ગયાં. હૃદય કંપાવી નાખે તેવી ચિચિયારીઓ સાથે પંક્તિ હાથ પકડીને ભોંય પર બેઠી હતી.
એનાં આંગળાઓમાંથી લોહીની ધારા વહેતી હતી અને પ્રથમ ત્રણ આંગળીઓના ટોચના ટેરવાં વાવાઝોડાથી ફંગોળાઈને આવેલા પાંદડાઓની બાજુમાં પડ્યાં હતાં.
હંમેશા બધાંની પડખે ઉભી રહેતી હીના આજે પોતાની પુત્રીની આવી હાલત જોઈ સુન્ન થઇ ગઈ હતી.
પંક્તિ અને એની કપાયેલી આંગળીઓ જોઈને હીના લગભગ બેભાન જેવી જ થઇ ગઈ. ચિંતનને પણ સમજાતું ન હતું કે શું કરવું.
ચિંતને હીનાને પાણીની છાલક મારી અને ફટાફટ પંક્તિને ડૉક્ટર પાસે લઇ જવી પડશેનું ભાન કરાવ્યું.
હીના થોડી સ્વસ્થ થઇ. હીના ફટાફટ રસોડા તરફ દોડી. પંક્તિને લઈને ચિંતનને ગાડીમાં બેસવા જણાવ્યું.
હીના રસોડામાંથી બે થેલી લાવી અને કપાઈ ગયેલા ટેરવાં પાસે ગઈ.
આ કંઈ શાક સમારતા કરેલ એક ગવારના ત્રણ કટકા ન હતા. આ તો પોતાના હૃદયનો કટકો સમાન વ્હાલસોયી દીકરીના કપાઈ ગયેલા ટેરવાં હતાં. હીનાની સામે વળી પાછા આંખોમાં અંધારા આવી ગયા. બે ત્રણ ઊબકાની સાથે ભગવાનનું નામ દઈને એક પછી એક એમ ત્રણ આંગળીના ટેરવા પ્લાસ્ટિકની થેલીમાં મૂક્યા.
ત્રણે જણા હોસ્પિટલ પહોંચ્યા. ત્રણ કિલોમીટરના રસ્તામાં હીના ત્રીસ વખત “થઇ જશે વ્હાલી”નું તકિયા કલામ બોલી હશે.
હીનાને માનસિક રીતે સ્વસ્થ જોઈને ચિંતનમાં પણ થોડી હિંમત આવી. છતાંય હીના અને ચિંતન બંનેના ચહેરા ડરેલા હતા.
કાન અને ખભાની વચ્ચે ફોન દબાવી પ્લાસ્ટિક સર્જન ડૉ. સુશીલને ફોન કરતા કરતા ઓન ડ્યૂટી રેસિડેન્ટ ડૉક્ટરે સૌ પ્રથમ પંક્તિને ડ્રેસિંગ ટેબલ પર બેસાડી પેઈનકિલર ઈંજેક્શન આપ્યું.
‘સર, નાઈન યર ઓલ્ડ ગર્લ. થ્રી ફિંગર્સ એમ્પ્યુટેડ ઈન રાઈટ હેન્ડ.’
‘ગીવ હર પેઈન કિલર, આઈ વિલ બી રાઈટ ધેર’
‘ગીવન સર’ રેસિડેન્ટ ડૉક્ટરે ખોંખારો ખાઈને સરને જણાવ્યું.

ધોધમાર વરસાદની વચ્ચે ડૉ. સુશીલ ગણતરીની મિનિટોમાં જ હોસ્પિટલ આવી પહોંચ્યાં અને ઑર્ડર કર્યો : ‘ટેક હર ટુ ઓ.ટી’
બધા જ સ્ટાફે સાથે સૂર પૂરાવ્યો, ‘યસ સર’
બીજી બાજુ હીના અને ચિંતન તો લગ્નમાં વણબોલાવેલ મહેમાનની જેમ સાઈડ પર જ ઊભા રહ્યાં. એમનો કોઈયે ભાવ જ ન પૂછ્યો.
દીકરીની આંગળીઓનું ઓપરેશન ચાલુ થઇ ગયું. હીનાએ ધીમા અવાજે મોબાઇલમાં હનુમાન ચાલીસા ચાલુ કરી દીધી.
એક કલાક…બે કલાક…ત્રણ કલાક…..ઓ.ટી.માં ન કોઈ જાય, ના કોઈ બહાર આવે.
જાણે ચાર ચાર કલાક પછી પિક્ચરનો શો છૂટ્યો હોય એમ ઓ.ટી.માંથી એક પછી એક બધા બહાર આવ્યા.

ડૉ. સુશીલ પણ બહાર આવ્યા.
એણે ચિંતન અને હીના પાસે આવીને જણાવ્યું કે ‘ડોન્ટ વરી નાઉ.’
‘દીકરીને તમે અહીંયા સમયસર લાવ્યા એટલે વી કુડ ફિક્સ હર ટિપ્સ.’
‘વેલ, તમને આ પ્લાસ્ટિકની થેલીવાળો આઈડિયા ક્યાંથી મળ્યો?’
ચિંતનને કંઈ સમજાયું નહીં. એણે હીનાને પૂછ્યું, ‘કયો આઈડિયા?’
‘સર, મેં ફેસબુક ઉપર એક વિડીયો જોયો હતો કે આવી રીતે આંગળી કપાઈ જાય તો એને એક થેલીમાં ભરીને બીજી થેલીમાં મૂકી દેવી અને બહાર વાળી થેલીમાં ઠંડુ પાણી અથવા બરફ મુકવો. એવું કરવાથી જો સમયસર ઑપરેશન થઈ જાય તો જોઈન્ટ પાછો જોડાઈ શકે.’
આ જાણકારી સાંભળીને ડૉ. સુશીલના ચહેરા પર એક હળવું સ્મિત આવી ગયું.
હીનાએ વધુમાં ઉમેર્યું, સર જોગાનુજોગ એ જાણકારી આપતો વિડીયો તમારો જ હતો.


‘લે મમ્મી, પાસવર્ડ બદલી નાખ્યો.’ સાંભળતાની સાથે જ હીનાનું મગજ પાછું ઓનલાઈન થઇ ગયું.
પંક્તિના કપાળ પર એક ચુમ્મી કરતા હીનાની નજર સામેની દીવાલ પર ટીંગાવેલ સર્ટિફિકેટ પર પડી.

“પોયમ-વર્લ્ડ.કોમ દ્વારા યોજાયેલી કાવ્ય સ્પર્ધામાં પ્રથમ”
કાવ્ય શીર્ષક : વાવાઝોડું
કવયિત્રી : ચિ. પંક્તિ આચાર્ય

HopeScope Stories Behind White Coat – ૯ / Maulik Nagar “Vichar”

by: Maulik Nagar

‘ડોન્ટ વરી નિભાકાકી.. તમે જલ્દી મારી ક્લિનિક પહોંચો.’ આશિનીએ ફોન કટ કર્યો અને ગાડીની ચાવી લીધી.
‘ક્યાંય નથી જવાનું આશિની..!!’
‘મમ્મી, ઇટ્સ માય ડ્યુટી.’
‘તારાં પપ્પાનું અપમાન કર્યું હતું, એ તું ભૂલી ગઈ? ક્યાંય નથી જવાનું… તને મારા સમ છે..’
‘મમ્મી, ડૉક્ટરની ડિગ્રી મળે એ જ સમયે અમે ડોક્ટરોએ સમ લઇ લીધાં હોય છે_”લોકોને બચાવવાનાં”.’
ધડામ કરતું બારણું પછાડી આશિની ક્લીનીક જવા નીકળી ગઈ.
વોક્સવેગન ગાડીનું પહેલું ગીયર જેવું પડ્યું અને વિચારોની વોક્સવેગન એકાદ વર્ષ રિવર્સ જતી રહી.


‘રિપોર્ટસ જોતાં તો એવું લાગે છે કે બા ચોવીસ કલાક કાઢે તો પણ બહું છે, નજીકના સગાઓને બોલાવી લો.’
‘ડૉક્ટરની સંગાથે વકીલ પણ બોલાવવા હતા ને મિતેષ.. અમારે બાનું વીલ વાંચવું છે.’
‘અરે..નિભાભાભી આ શું બોલો છો, આ સમયે તો આવું ના બોલો, આપણાં ફેમીલી ડૉક્ટર પણ ઊભા છે.’
‘ફેમિલી ડૉક્ટર છે એટલે આપણાં ફેમિલીની બધી વાતો પણ જાણતાં જ હશે ને?!’ નિભાભાભીએ પણ હિંદી સિરિયલના કોઈ પાત્રની જેમ મોં મચકોડતાં કહ્યું.
જાજરમાન બંગલાના એક મેલાઘેલાં, દવાદારૂ અને પેશાબથી ગંધાતાં રૂમમાં વર્ષો પછી નીરૂબાનો વસ્તાર આજે મહિનાઓ પછી ભેગો થયો હતો.
આ પહેલાં એક બે વખત પણ બા યમરાજાને થપ્પો કરવા ગયા હતાં ત્યારે પણ આવી રીતે જ બધાં ભેગાં થયાં હતાં. બા તો દરેક વખતે પાછાં આવી જતાં પણ બે ભાઈઓ વચ્ચે મીઠાશ ક્યારેય પાછી ન આવતી.
નીરૂબાને બે દીકરા હતાં. મોટો દીકરો હિતેશ અને નાનો મિતેષ. શરૂઆતમાં તો બંને ભાઈઓ બાપુજીની પેઢીમાં જોડે હતાં પણ સમય જતા મન, મગજ અને મકાનથી અલગ થઈ ગયાં હતાં.
બંને દીકરા અને વહુઓની કચકચથી પરવારીને બાપુજી તો અનંત યાત્રાએ નીકળી ગયાં હતાં. તેથી નીરૂબા નાનાં દીકરા મિતેષ સાથે રહેતા હતાં.
બંને ભાઈઓ લગ્ન પહેલાં તો જાણે જીગરી દોસ્ત જેવાં હતાં, પણ લગ્ન પછી એથી સાવ વિપરીત પરિસ્થિતિ.. ઊભુંય બનતું ન હતું. એનું મુખ્ય કારણ હતું મોટાં દીકરા હિતેશની પત્ની નિભા.
હિતેશ અને મિતેષ બંનેને ભગવાનની મહેર હતી. ગર્ભશ્રીમંત તો હતાં જ સાથેસાથ બંનેને એક-એક દીકરી હતી.

‘જો મિતેષ, અમને ખબર છે કે તે અને રિદ્ધિએ મિલ્કતની લાલચે જ બાને રાખ્યા છે, બા હજુ દસ વર્ષ ખેંચી નાખે એમ છે પણ તમે લોકો જ એમની સારસંભાળ રાખવામાં કચાશ કરો છો.’ પહેલેથી જ બધાં નિભાભાભીના આવાં અળવીતરા સ્વભાવથી વાકેફ હતાં.
પપ્પા પર લાગતાં આ બધાં પારિવારીક આરોપો સાંભળી ખૂણામાં ઊભેલી આશિનીથી એક ડૂમો ભરાઈ ગયો. આશિની સિંગાપુરથી પોતાનું માસ્ટર્સ પતાવીને હમણાં જ ભારત પરત આવી હતી.
આશિની સામે નજર કરતાં વળી પાછું નિભાકાકીએ ઝેર ઓક્યું, ‘તું ત્યારે આજે રોઈ જ લે, કાલથી તારે અને તારાં બાપાને બંનેને જલસા જ છે. દાદાના શેરથી માંડીને બધો જ હિસાબ કિતાબ તારાં બાપાએ દબાવી રાખ્યો છે. તારાં ભણતરનો ખર્ચ તો પેઢીમાંથી જ થયો છે અને હવે તારાં ક્લિનિક માટે પણ તારાં બાપાએ બધો વેંત કરી નાખ્યો છે.’
નિભાભાભી તો આજે ફૂલ ફોર્મમાં હતાં કારણકે એમને અને બધાને ખબર જ હતી કે હવે બાની જીવનનૈયા કિનારે પહોંચવાની તૈયારીમાં જ છે. એટલે જો જરાક પણ ઢીલું મૂકે તો મિતેષને ભાવતું જ મળી જાય.
મિતેષની પત્ની રિદ્ધિએ “બા…..” ની ચીસ પાડી અને ફિલ્મ ડાયરેક્ટર એકશન બોલે અને બધાં કલાકાર અભિનય ચાલુ કરી દે એમ અહીંયા પણ નિભાભાભીએ રોકકળ ચાલું કરી દીધી.
બાના ક્રિયાકર્મ પત્યાં અને એક સાંજે હિતેશભાઇ અને નિભાભાભી બેસવાનાં બહાને હિસાબ લેવાં આવી પહોંચ્યાં.
બાપુજી પાસેથી ધંધો શિખનાર મિતેષે હિતેશભાઈને આમ જોવાં જાઓ તો નિભાભાભીને પાઇ-પાઇનો હિસાબ આપી દીધો.
ભવિષ્યમાં બે ભાઈઓ વચ્ચે વધારે ક્ડવાશના આવે તે હેતુથી મન મોટું રાખીને બા-બાપુજીએ પહેલેથી જ બંનેના ભાગે સરખી મિલકત અને વારસો આપ્યો હતો.
બંને પરિવાર વચ્ચેનું શાબ્દિક વાતાવરણ જોતાં તો એવું જ લાગતું હતું કે, હિતેશભાઈ અને નિભાભાભીની આ છેલ્લી મુલાકાત બની રહેશે.
‘એકાદ વર્ષ બાદ શિવાનીના લગ્નની કંકોત્રી આપવાં આવીશું.’ એવો ઈશારો કરી હિતેશભાઈ ઊભા થયાં અને નિભાભાભીએ પણ મિલ્કત આવવાથી થોડી નરમાશ સાથે બધાંને “આવજો” કીધું અને ખાસ કરીને થોડાં વ્યંગ સાથે “બાય, ડૉક્ટર આશ……”


ગાડીના પૈડાની સાથે મગજનું વ્હીલ પણ એકસો વીસની સ્પીડે ફરતું હતું. એક બાજુ આશિનીને પપ્પાનું અપમાન, બા-દાદા માટેની બેફિકરાઈ અને મિલ્કતની લાલચ યાદ આવતી હતી અને બીજી બાજુ પિતરાઈ બહેનનો જીવ, બંને પરિવાર મીઠાશથી જોડાઈ શકે એની આશા અને એક અઠવાડિયા પછી લીધેલાં શિવાનીના લગ્ન….

કાકા અને નિભાકાકી ક્લિનિકના રિસેપ્શન પાસે જ ઊભાં હતાં, આવતાની સાથે જ કાકા કાકીને અવગણીને આશિની સૌ પહેલાં શિવાની પાસે વોર્ડમાં ગઈ.
‘ડૉ જીગ્નેશ, વ્હોટ ઇસ પેશન્ટ’સ હિસ્ટરી?’
‘મે’મ રિલેટીવ્સના કહેવાં પ્રમાણે પેશન્ટ ન્હાવા બેઠાં હતાં અને બાથરૂમમાં ધડામ કરતો અવાજ આવ્યો, એમનાં પપ્પાએ બે ત્રણ વખત દરવાજો ખખડાવ્યો અને અંદરથી કોઈ રિસ્પોન્સ ન આવતાં તેમણે બાથરૂમનો દરવાજો તોડી નાખ્યો અને એમને ખેંચ આવતી જોઈ.’
‘તમે અમને જેવી ઇન્સ્ટ્રક્શન આપી હતી તે મુજબ અમે તેમને ખેંચ બંધ થવાનું ઇન્જેક્શન આપ્યું અને ઓક્સિજન માસ્ક લગાવ્યું છે.’
‘કેટલી મિનિટ થઈ ઓક્સિજન ચાલુ કર્યા ને?’
‘મે’મ વીસ મિનિટ..’
‘ગ્રેટ’ બોલતાં જ આશિનીએ શિવાનીને સ્હેજ હલનચલન કરતાં જોઈ, માત્ર પાંચ સાત મિનિટમાં જ શિવાની એકદમ સ્વસ્થ થઇ ગઈ.
‘થેન્ક યુ દીદી.’
‘અરે..ગાંડી…!!’ બન્ને વાતો કરતાં કરતાં ઑબ્ઝરવેશન રૂમમાંથી બહાર આવ્યાં.
શિવાનીને ચાલીને આવતાં જોઈ હિતેશકાકા અને નિભાકાકી તો ખુશીના માર્યા રડી જ પડ્યાં.
ભૂતકાળની બધી જ કડવાશ ભુલાવી આશિનીએ કાકા, કાકી અને શિવાનીને પોતાની કેબીનમાં બોલાવ્યાં અને કોફી મંગાવી.
‘બેટા..શિવાનીના આવતાં અઠવાડીયે લગ્ન છે, અમે તમને લોકોને કંકોત્રી આપવા આવવાના જ હતાં.. પણ…!!! બેટા એમ તો કે, શિવાનીને શું થયું હતું?’ નિભાકાકીનો ટોન આજે વિવિધભારતીના ન્યુઝ રીડર જેવો નમ્ર લાગ્યો.
‘કાકી.. તમારા ઘરે બાથરૂમમાં ગેસ ગીઝર લાગે છે..’
‘હા બેટા… ઇલેક્ટ્રિક ગિઝર તો કેટલું મોંઘુ પડે..’ કાકીના સ્વભાવ પ્રમાણે વળી પાછી એમની પિન પૈસા પર જ ચોંટી.
‘માય જજમેન્ટ ઇસ પરફેક્ટ.’ બાથરૂમમાં ગેસની પાઇપ લાઈનમાં લિકેજ હશે અને એમાં કાર્બન મોનોકસાઈડ આવે, જેની સ્મેલ ના આવે અને એ દેખાય પણ નહીં.’
‘કંઈ વાંધો નહીં, પણ હવે રિપ્લેસ કરાવી દો કાકા, કાર્બન મોનોકસાઇડની આડઅસર પણ બહુ જ હોય છે. બે ચાર વર્ષ પછી મેમરી લોસ, હકલાવું વિગેરે જેવી તકલીફ થઈ શકે છે… પણ કંઈ ચિંતા ન કરો. મેં શિવાનીને તરત જ હાઇપર બેરીક ઓક્સિજન અપાવી દીધો છે, આખા અમદાવાદમાં આવાં પ્રકારનું ઓક્સિજન આપવાનાં ત્રણ જ મશીન છે.’ દિવાલ પર ટીંગાયેલા એક સર્ટિફિકેટની સામે ઈશારો કરતાં આશિનીએ કહ્યું.
સર્ટીફીકેટનું હેડીંગ હતું , “ગુજરાતની અદ્યતન ક્લિનિકના સર્વેમાં નંબર વન ક્લિનિક”
બાજુમાં ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી પાસેથી એવોર્ડ લેતી આશિનીની એક ફોટોફ્રેમ હતી, નીચે લખ્યું હતું,
“૧૦૦% સ્કોલરશિપ ફોર માસ્ટર્સ ઇન સિંગાપોર યુનિવર્સિટી ઓફ મેડિસિન.”

HopeScope Stories Behind White Coat – ૮ / Maulik Nagar “Vichar”

By Maulik Nagar “Vichar”

‘સોનિયા..તું કહેતી હોય તો કંકુ ચંદન લઈને તને ઊપર ઉઠાડવાં આવું, આ કંઈ તારી હોસ્ટેલ નથી’, પ્રગતિબેનની આ રોજની કચકચ હતી. સવાર સવારમાં એમનાં આવાં નકામાં બૂમ બરાડા ચાલુ થઇ જાય. ત્યાંથી ગુજરતા ભંગારવાળાને પણ થઇ જાય કે આપણું કોઈ નવું પ્રતિસ્પર્ધી આવ્યું છે.

‘મમ..મમ..મમ્મી, આ..આ..આવું છું, તૈયાર તો થ.થ….’ સોનિયા બોલવામાં થોડું હકલાતી હતી, બોલતી વખતે એની જીભ ઉપડતી ન હતી. જો ઉપડતી હોત તો પ્રગતિબેન ઉપડવા ના દેત.
‘તારા લાલી લિપસ્ટિકના કારણે મામા મામી રાહ જોઈને બેઠાં ના રહે, તું એકલી નવાઈની નથી ભણી, નીચે આવ જલ્દી નાસ્તો ઠંડો થઇ જશે.’

પ્રગતિબેનનો સ્વભાવ પહેલાંથી જ ચીડિયો હતો. ઉછેર એમનો ગામડામાં થયો હતો. થોડું ગણું તો ભણ્યાં હતાં. એમનાં આખાં પરિવારમાં શિસ્ત હતી પણ એમનામાં જ થોડી કચાશ રહી ગઈ હતી.

એકની એક દીકરી સોનિયાને પ્રગતિબેન હંમેશા દબાઈને જ રાખતા હતાં. પપ્પાનું પણ ઘરમાં એક ન ચાલે. એમને તો એ ભલા અને એમનો ધંધો ભલો.

‘આવી તારી ભાણી, ટાપટીપ તૈયાર થઇને’ મામાની દીકરીના લગ્ન હોઈ મામા અને મામી કંકોત્રી આપવાં આવ્યાં હતાં.
‘મમ..મમ્મી તું પણ શું? અ..અમારે તૈયાર થઈને જ..જ..જઉં પડે’ સોનિયા એ બધાથી નજર નીચી રાખીને જ ઉત્તર આપ્યો.
‘દાક્તરીનું ભણી છે તો તારું આ બોલવાનો પણ કંઈક ઈલાજ કર, તો અમે પણ આવી રીતે તારી કંકોત્રી આપવાં જઈ શકીયે.’
‘અરે પ્રગતિ તું પણ કેવી વાત કરે છે, થવાં કાળે બધું થઇ જશે’ મામા એ સોનિયાનું ઉપરાણું લીધું. સારું હતું મામામાં સોનિયાની બે મા જેવાં ગુણ ન હતાં.
સોનિયા સ્વભાવે સાવ ગાય જેવી હતી.
“દીકરી ને ગાય દોરે ત્યાં જાય” પણ અહીંયા તો દીકરી સોનિયાને કોઈ દોરનાર ન હતું, એની જાતે જ સોનિયા ભણીગણી ને ડૉક્ટર થઇ હતી.
સોનિયાની હોસ્પિટલમાં એને બધાં “મૅડમ-મૅડમ” કરે અને ઘરે આવે એટલે એની કમાયેલી બધી ઈજ્જત પ્રગતિબેન એક જ ઝટકે ઉતારી દે.

‘મા..મા..રિદ્ધિ નથી આવી?’
‘ના બેટા..હું અને મામી તો એક્ટિવા પર આવ્યાં છીએ’, બહું બધી જગ્યા એ કંકોત્રી આપવાની છે એટલે સમય અને પૈસા બંનેની બચત થાય.’
મામા એ મામીને કોણી મારતાં વધુમાં ઉમેર્યું, ‘કોસ્ટ કટિંગ યુ સી’.
‘પ..પ..પણ મામા તમે તો હેલ્મેટ પણ નથી પહેરતા,’આવી બે..બે..બેદરકારી કરો તો આપણને જ જો..જો….’
વાક્ય પત્યું ન પત્યું અને પ્રગતિબેન ટપકી પડ્યાં.

‘તું ચિબાવલી પ્રસંગ ટાણે જ આવાં વિચારો કરે છે.’ બસ, તને તો બધામાં ખોડ ખાંપણ જ દેખાય છે.’ પોતાનું કર પહેલાં…’

‘પ્રગતિબેન, એની વાત પણ એકંદરે સાચી જ છે, હું પણ એનાં પપ્પાને આ બાબતે બહું જ ટોકું છું, પણ એમની તો એકનો એક જ ડાયલોગ કે “ફાટવાની હશે તો ગમે ત્યારે ટિકિટ ફાટી જશે” મામી એ સોનિયાનાં બચાવમાં સત્ય પીરસ્યું.

‘સારું મા..મામા હું હોસ્પિટલ જઉં, બી સેફ…ક..ક..કંઈ કામ હોય તો કહેજો.’
‘લો..બધું ટેબલ પર એમનું એમ મુકીને ઉપડ્યાં, સોનિયા તું કોઈ કામની નથી’ આ તો પ્રગતિબેનનું પોતાનું મેદાન હતું એટલે તેઓ સોનિયાને ઉતારી પાડવાની એક પણ તક છોડતાં ન હતાં.
સ્વાભાવિક છે કોઈને વાંક વગર બધાંની વચ્ચે આવી રીતે ઉતારી પાડે તો ખાવાનો કોળીયો શું ગળેથી થૂંક પણ નીચે ન ઉતરે અને સોનિયા તો ભણેલી ગણેલી ન્યુરો સર્જન હતી.


‘અરે મૅડમ, તમને જ શોધતી હતી અને તમે અહીંયા કેન્ટીનમાં ચાની ચુસ્કી મારો છો, લો આ “ડેરી મિલ્ક”.’ જુનીયર ડૉ કીંજલે ચક્મકીત ચોકલેટનો ડબ્બો એની તરફ ધરતા કહ્યું.
‘એ..એ..એની ગુડ ન્યુઝ?’
‘મૅડમ, હવે સ્કુટીને ટાટા-બાય-બાય, કાલે જ મેં નવી કાર છોડાવી, “હોન્ડા જેઝ-ઓટોમેટિક”, આંખ મચકાવતાં ડૉ કીંજલે વધુમાં ઉમેર્યું,
‘મે’મ તમે તો મારાં મેન્ટર છો, તમારી એકેએક સલાહ મારાં માટે તો પથ્થર કી લકીર જેવી છે, સારું થયું તમે મને આ સ્કૂટી છોડીને ગાડી લઇ લેવાની સલાહ આપી.’
‘જોગાનુજોગ તો જુઓ તમને શોધતી શોધતી હું ઇમર્જન્સી ડિપાર્ટમેન્ટમાં ગઈ હતી ત્યાં હમણાં જ એક મેલ પેશન્ટ આવ્યું છે. RTAનું (રોડ ટ્રાફિક એક્સિડન્ડ) પેશન્ટ છે, હેડ ઈંજરી છે, હમણાં જ તમારાં નામનો કોડ એનાઉન્સ થશે, જો…જો…’
કીંજલની વાત પતી ના પતી અને હોસ્પિટલની કેન્ટીનના સ્પીકરમાં ટ્રોમા કોડ એનાઉન્સ થયો.
હેડ ઇન્જરીનો મામલો હોવાથી સોનિયા તાત્કાલિક ઇમર્જન્સી ડિપાર્ટમેન્ટ તરફ દોડી, દૂરથી પેશન્ટના સંબંધી બે મહિલાઓ બીજાં જુનિયર ડૉક્ટર્સ સાથે માથાઝીક કરતાં નજરે પડ્યાં.
સોનિયાની ચાલવાની ગતિ ફાસ્ટ થઇ ગઈ.
‘તમે પેશન્ટ પાસે અંદર ન જઇ શકો.’
‘ડોન્ટ વરી મૅડમ, ડૉ સોનિયા ઇસ કમિંગ ઈન જસ્ટ વન મિનિટ,’ રઘવાયેલાં સબંધીને આશ્વાસન આપતાં એક જુનિયર ડૉક્ટરે કહ્યું,
ડૉ સોનિયા નજીક આવતાં જ તૂટ્યાં ફૂટ્યાં અંગ્રેજીમાં એનાં કાને શબ્દો પડ્યાં, ‘સી ઈજ નોટ ઓન્લી ડૉક્ટર સોનિયા, સી ઈજ માય ડૉટર.’
ડૉટર શબ્દ કાને પડતાં જ સોનિયાના મોંઢામાંથી એક અધૂરી ચીસ સરકી ગઈ….”મા….મા…..”

આ ચીત્કારમાં ખબર ન પડી કે સોનિયાનાં મામાનાં અકસ્માતના કારણે એણે મા..મા..ચીસ પાડી કે પ્રથમ વખત એની માના મોઢેથી સાંભળેલ “ડૉટર શબ્દનો” હરખ હતો.