HopeScope Stories Behind White Coat – 3૮ / Maulik Nagar “Vichar”

સોરી

બસ બે જ દિવસમાં ડિસ્ચાર્જ! અત્યારે તો પરફેક્ટલી ઑલરાઇટ છે. હમણાં જ એને ચેક કરીને આવ્યો છું. હવે તો એને માત્ર ઓબ્સર્વેશનમાં જ રાખેલ છે.” ફિલ્મના હીરો જેવાં દેખાતા ડૉ. પરીખે કેટલાય દિવસોની માંદગીથી સપડાયેલા સર્વાયુના ડિસ્ચાર્જના સમાચાર આપી એનાં મમ્મી પપ્પાને ચિંતા મુક્ત કર્યા.
“પરંતુ સર, યુવરાજ સરે તો…??!!” ડૉ. યુવરાજ પાસેથી કંઈક અલગ જ માહિતી મળેલ હોવાથી સર્વાયુના મમ્મી અને પપ્પાએ બંનેએ સાથે ઉદ્દગાર કર્યો.
પરંતુ એ ઉદ્દગાર ઉચ્ચારમાં બદલાય તે પહેલાં જ સાથે ભણેલાં, સરખી ડીગ્રી અને હોસ્પિટલમાં સરખી જ પદવીવાળા ડૉ. પરીખે સર્વાયુના મમ્મી પપ્પાને અડધે જ અટકાવ્યા અને થોડું બીજું મરચું મીઠુ ભભરાવ્યું.

સાહેબજી, કેટલી ચમચી સુગર?” ડૉ. પરીખે પોતાની કૉફીમાં નાખેલી બે ચમચી સુગર હલાવતા હલાવતા ડૉ. યુવરાજને પૂછ્યું.
“પરીખ મને તારી આ હરકત નથી ગમતી. તને ખબર જ છે કે સર્વાયુ બે-ચાર દિવસનો જ મહેમાન છે. વ્હાય કાન્ટ યુ બી ટ્રાન્સપેરન્ટ. ખોટા હીરો બનવાની શી જરૂર છે?” ડૉ. યુવરાજના અવાજમાં થોડી અકળામણની સાથે ભીનાશ પણ હતી.

“સાહેબજી, તમારી કાઉન્સેલિંગ કરવાની સ્ટાઇલ અલગ હશે! મારી કાઉન્સેલિંગ કરવાની સ્ટાઇલ અલગ છે.” ડૉ. પરીખના ‘સાહેબજી’ સંબોધનમાં ભરપૂર ઇર્ષા નીતરતી હતી.
જોવામાં ડૉ. પરીખ લાગતા’તા તો હીરો જેવાં પરંતુ એમનાં વાણી, વર્તન, વિચાર બધામાં કપટ હતું.
એમનાં શબ્દો મીઠ્ઠા હતા પરંતુ એમની દાનતમાં મીઠાશ ન હતી.
એમને હંમેશા ડૉ. યુવરાજની અદેખાઈ આવતી હતી.
ડૉ. યુવરાજ પીડિયાટ્રિક ઇન્ટરસીવિસ્ટ તરીકે આખા ગુજરાતમાં ખૂબ જ જાણીતું નામ હતું.
નર્સિંગ સ્ટાફ હોય કે મેડિકલ ઓફિસર બધાની જ લાપરવાહીથી તે અજાણ ન હતાં. એટલા માટે જ જો તેમણે હોસ્પિટલમાં જ જો રાતવાસો કરવો પડે તો તે તૈયારી સાથે જ આવતાં હતાં.
લક્ઝરી કારના શોખીન ડૉ. યુવરાજના પાંચ એકરના મોટાં બંગલામાં ગૌશાળા પણ હતી અને બે-બે તાલીમ પામેલા ઘોડાં પણ હતાં.

સાચે જ, સાધનો જોઈએ તો તેઓ સંપન્ન હતાં.
રંગે ઘઉંવર્ણા ડૉ. યુવરાજની વાણીમાં સચોટતા અને નમ્રતા પણ એટલી જ સંપન્ન હતી.
તેમની જીવનશૈલી જોતાં જ પેલી કહેવત યાદ આવી જાય,”ઑલ્ડ વાઈન ઈન અ ન્યૂ બૉટલ”
ઈમાનદારી અને મહેનતથી કમાયેલી સંપત્તિને તેઓ બખૂબી ભોગવતા હતા પરંતુ ડૉ. યુવરાજને તેનું જરાક પણ ઘમંડ ન હતું.
બધી જ સુખ સાહેબીની સાથે તેમને નાના-નાના ભૂલકાઓની સેવા કરવામાં જે સંતોષ મળતો હતો તે જ તેમના નાદાન હસમુખા ચહેરાનું કારણ હતું.
દરેક પેશન્ટને જાણે તે પોતાનું બાળક હોય તેમ જ ટ્રીટમેન્ટ આપતા હતા.
બસ માત્ર એક જ કમી હતી..”આ બધું જ કમાયેલું ભોગવનાર જન્મતાની સાથે જ શૂન્યતામાં ભળી ગયો હતો.”

ડૉ. પરીખે બનાવેલ બે ચમચી નાખેલ ખાંડવાળી કૉફી ડૉ. યુવરાજને કડવી લાગતી હતી.
વારંવાર એમની આંખ સમક્ષ સર્વાયુ અને એનાં મમ્મી પપ્પાનો ચહેરો જ આવતો હતો.
આટલા અનુભવી ડૉક્ટર આજે છલકપટની જાળમાં ફસાઈને બેચેન થઇ ગયાં હતાં.
એમનાં મગજમાં તો સર્વાયુની મમ્મી પપ્પા સાથે કરેલ કાઉન્સેલિંગના સંવાદો જ ગુંજતા હતા.

“સોરી, સર્વાયુની હાલત ખૂબ જ નાજૂક છે.”
“એટલે..એટલે…એને ડિસ્ચાર્જ ક્યારે મળશે?”
“ગણતરીના જ કલાકો…”
“ડિસ્ચાર્જ?”
“ના…” અને આ જ શાબ્દિક ગૂંગળામણ ડૉ. યુવરાજના મગજમાં પડઘા બનીને ગુંજતી હતી.
સાથેસાથ ડૉ. યુવરાજને એ પણ ખૂંચતું હતું કે ડૉ. પરીખને જાણ છે કે સર્વાયુ હવે થોડાંક જ કલાકનો મહેમાન છે તેમ છતાં પણ એના સગાને અંધારામાં શું કરવા રાખે છે?
ડૉ. યુવરાજના મનમાં હજી વિચારોના ઝંઝાવાતે જોર પકડ્યું જ હતું ને ત્યાં જ નર્સિંગ સ્ટાફે આવીને સર્વાયુના સમાચાર જણાવ્યાં.
ડૉ. પરીખ અને ડૉ. યુવરાજ પી.આઈ.સી.યુમાં જઈને સર્વાયુને તપાસ્યો અને એનાં પેરેન્ટ્સને કાઉન્સેલિંગ રૂમમાં બોલાવ્યાં.

ડૉ. પરીખના ચહેરા પર દર વખતની જેમ બેફિકરાઈ જણાતી હતી.
સત્તાવાર રીતે ડૉ. યુવરાજ જ હંમેશા પેરેન્ટ્સ સાથે પ્રથમ વાત કરતા હોય તેથી
“ૐ શાંતિ”
“સોરી ટુ સેય..સર્વાયુ ઇઝ….?” વાક્ય પત્યું ન પત્યું અને સર્વાયુની મમ્મીએ ડૉ. યુવરાજને એક સમસમાટ લાફો ઝીંકી દીધો.
“વ્હોટ ધ હેલ આર યુ ડુઇંગ? સિક્યોરિટી…..સિક્યોરિટી…! ડૉ. યુવરાજના ગાલની સાથે એમનું મગજ પણ ગરમાગરમ થઇ ગયું.
સિક્યોરિટી..સિક્યોરિટીની બૂમો સાંભળતા ઉશ્કેરાયેલા સર્વાયુના મમ્મીએ બે-ચાર બીજાં લાફા ઝીંકી દીધાં.

“ચોર છે તું…બેદરકાર છે તું..ઈર્ષા આવે છે તને લોકોના બાળકોની..” ઘસાઈ ગયેલી ટેપ-રેકોર્ડરની જેમ ચીસો પાડતા સર્વાયુના મમ્મી સાથે એનાં પપ્પાએ પણ સૂર પૂરાવ્યો.
“સાંજ સુધી તો ડૉ. પરીખ કહેતા હતા કે એ એકદમ ઑલરાઈટ છે અને એને બે દિવસના ઓબઝર્વેશન પછી ડિસ્ચાર્જ કરવાના છે. કેમ અચાનક શું થઇ ગયું એને?”
સેન્ટ્રલી એરકંડીશનવાળી હોસ્પિટલમાં માહોલ ગરમાગરમ થઇ ગયો.
“વી આર ગોઈંગ ટુ સૂ યુ ડૉ. યુવરાજ”

શોકમય વાતાવરણ વચ્ચે વાત અંતે કાયદેસર કાર્યવાહી પર પહોંચી.
હોસ્પિટલનાં પ્રાંગણમાં આજે પ્રથમ વખત વકીલ આવ્યાં હતા.
ડૉ. યુવરાજની પ્રતિષ્ઠાને આજે પ્રથમ વખત ઠેસ પહોંચી હતી.
એમના વિશે છાપા અને સમાચાર પત્રોમાં જાતભાતના આક્ષેપો છપાતા હતાં.
કિસ્સો સી.સી.ટી.વીના જમાનાનો હતો.
એટલે પોલીસ અને વકીલ દ્વારા સૌ પ્રથમ પી.આઈ.સી.યુના સી.સી.ટી.વી ફૂટેજની માંગણી થઇ.

સી.સી.ટી.વી ફૂટેજની સેકંડ્સ જેમ જેમ આગળ વધતી હતી તેમ તેમ ડૉ. યુવરાજની છબી છત્તી થતી હતી.
એમનાં સ્પર્શમાં સર્વાયુ માનું વાત્સલ્ય અનુભવતો હોય તેવો હરખાતો હતો.
જે ક્ષણે ડૉ. યુવરાજે સર્વાયુના મમ્મી પપ્પાને કહ્યું હતું કે એની હાલત ખૂબ જ ગંભીર છે, તે જ ક્ષણથી ડૉ. યુવરાજ સર્વાયુ પાસેથી ક્યાંય ખસ્યા ન હતાં.
આખી રાત એની પડખે બેસીને એનાં માથા પર હાથ ફેરવ્યો હતો.
સાથેસાથ એને બચાવવાના અથાગ પ્રયત્નો તો ચાલુ જ હતાં.
જે સમયે ડૉ. પરીખે કહ્યું હતું કે ‘હું હમણાં જ એને ચેક કરીને આવ્યો છું’, ‘બે દિવસમાં ડિસ્ચાર્જ!..વિગેરે..વિગેરે..’ એ જ સમય દરમ્યાન ક્યાંય પણ ડૉ. પરીખની હાજરી જણાઈ ન હતી.
દર વર્ષે સર્વાયુના મમ્મી પપ્પા સર્વાયુની પુણ્યતિથિએ ડૉ. યુવરાજને એમની ગૌશાળાની ગાયોના ધાન માટે નાની અમથી રકમનો ચેક મોકલે છે અને સાથે એક ચિઠ્ઠી મોકલે છે. જેમાં માત્ર એક જ અક્ષર લખેલો હોય છે. “સોરી..”

By:Maulik Nagar “Vichar”

HopeScope Stories Behind White Coat – 36 / Maulik Nagar “Vichar”

ઊર્જા

“ના માલે નથી લમવું. તું જા!” લીસ્સા સોફ્ટ ગાલ, ભમ્મરિયા વાળ, ગોળાકાર ગુલાબી હોઠ અને હાથમાં નજરના લાગે એની ધાતુની બંગડી પહેરેલી આઠ વર્ષની ઊર્જાના કાલાઘેલાં પણ સૂકાં રુક્ષ વાક્યમાં દર્દની ભીનાશ હતી.
આ નાની ભૂલકી ઊર્જાને બહેનપણીઓ સાથે રમવાનું તો ખૂબ જ મન થતું હતું.
પણ “તું ન રમી શકે” એવું તેનાં ઘરેથી ટોકીટોકીને એનાં મગજમાં ફિટ કરી દેવાયું હતું.
ઘરેથી “ના” પાડવા છતાંય બે-ચાર વખત સ્કૂલમાં મિત્રો સાથે રમવા તો ગઈ પણ ઘડીકભરમાં જ ઊર્જાની બધી ઊર્જા ફૂસ્સ્સ્સ થઇ ગઈ.
માટે ‘દોડ-પકડ’ હોય કે ‘સંતાકૂકડી’, ‘ચલકચલાણી’ હોય કે ‘નદી-પર્વત’ બધામાં એને હારનો સામનો કરવો પડતો. એટલે હવે તો તેણે પણ સ્વીકારી લીધું હતું કે “હું ન જ રમી શકું!”

આઠ વર્ષની માસૂમ ઊર્જાને જયારે જયારે પણ એની મમ્મી ન્હાવા લઇ જતી ત્યારે પોતાની છાતી પરનો નાનકડો ચીરો જોતા એને અણસાર તો આવતો હતો કે બધા એનાં તરફ સહાનુભૂતિ કેમ દાખવે છે.
પોતાના મમ્મી-પપ્પા, બહેનપણીઓના મમ્મી પપ્પા, સ્કૂલના શિક્ષકો, અરે સ્કૂલની બહાર ઊભો રહેતો પેલો કોઠું વેચવાવાળો પણ ક્યારેક ઊર્જા માટે એની મમ્મીને મફતમાં કોઠું આપતો હતો.

ઊર્જાએ એની આ અવસ્થા સ્વીકારી લીધી હતી.
છ મહિનાની ઉંમરે જ થયેલી હાર્ટની સર્જરીને લીધે એનામાં લોહીના દબાણનું પ્રમાણ પણ ઊંચું રહેતું હતું.
ઊર્જાની સમજશક્તિ એની ઉંમર કરતા ઝડપી વધવા લાગી.
મમ્મી કે પપ્પાએ એને સ્પષ્ટપણે કહેવાની જરૂર ન જણાઈ કે એને હૃદયમાં કાણું હતું. અને એની સર્જરી કરાવી હતી.
સમોવડીયા મિત્રોને નાચતા કૂદતા અને ખુલ્લા મેદાનમાં રમતા જોઈ ક્યારેક ઊર્જાને પણ નાચવાની ઈચ્છા થઇ જતી હતી.
પરંતુ જરાક પણ વધુ પડતું હલનચલન કરતી કે તરત જ હાંફ ચઢી જતો હતો.
સમય સાથે એનાં શ્વાસની નૈયા પણ ડામાડોળ ચાલતી હતી.
રોજ રાત્રે પ્રાર્થના કરીને સૂઈ જતી હતી કે “હે ભગવાન, જો કાલ સવારનો સૂરજ જોવાં મળે તો હું કોઈક સેવા કાર્ય કરી શકું તેવી પ્રેરણા અને શક્તિ આપજો.”
ઊર્જા જયારે પણ નાની હતી ત્યારે સગાસંબંધીઓ સ્વાભાવિકપણે નાના છોકરાઓને પૂછે તે કૉમન પ્રશ્ન પૂછતાં હતા કે “બેટા, મોટી થઈને શું બનવું છે તારે?”
અને તેઓને દરેક બાળક જેવો જ ઊર્જાનો પણ સહજ ઉત્તર મળતો “ડૉક્ટર”.
ઊર્જાની લાગણી સેવા કરવાની હતી તે ચોક્કસ હતું પરંતુ ન તો તે સ્કૉલર હતી કે ના તો એનાં પરિવારની આર્થિક સ્થિતિ મજબૂત હતી કે જે દાક્તરીના અભ્યાસની ભારે ભરખમ ફી ભરી શકે.
માટે એણે પોતે ડૉક્ટર બનીને લોકોની સેવા કરી શકશે એ વિચારવાનું માંડી જ વાળ્યું હતું.
પરંતુ “સેવા” શબ્દ જ એટલો જાદુઈ છે ને કે એ તમે જેટલો વાગોળો એટલો જ તમારા મનોબળને મજબૂત કરે.
ઊર્જાના કિસ્સામાં પણ એ જ થયું. ઊર્જા હૃદયથી ભલે નબળી હતી પણ મનથી મક્કમ હતી.
ફૂલ નહીં તો ફૂલની પાંદડી.
ઊર્જાએ કોઈ ચમત્કાર થશે એવી સપનાની દુનિયામાં જીવવા કરતા પ્રેક્ટિકલ નિર્ણય લીધો.
નર્સિંગનો અભ્યાસ ચાલુ કર્યો.
એણે ચાર વર્ષનાં નર્સિંગના સ્નાતકના કોર્સમાં દરેક વર્ષે બેસ્ટ સ્ટુડન્ટ ઑફ ધ યરના ખિતાબ સાથે ઈન કૅમ્પસ ઇન્ટરવ્યૂમાં જ અમદાવાદ શહેરની બહુમાળી કોર્પોરેટ હોસ્પિટલમાં નોકરી મેળવી લીધી.
ઊર્જાને તો પગાર, નોકરીના કલાકો, ડિપાર્ટમેન્ટ વિગેરે કરતા તો એને જે આ તક મળી છે એમાં જ રસ હતો.
નોકરીના પ્રથમ દિવસે જ આઠ કલાક ઊભા રહેવાની સાથે સાથે આ ડિપાર્ટમેન્ટમાંથી પેલાં ડિપાર્ટમેન્ટના આંટાફેરામાં જ ઊર્જાના મોતિયાં મરી ગયાં.
એક-બે દિવસ, મહિનો, બે મહિના જેમ જેમ સમય ગુજરતો ગયો તેમ તેમ એનામાં એક નવી જ ઊર્જા આવી.
નવી નવી સિસ્ટમ, નવો સ્ટાફ, નામાંકીત ડૉક્ટરો વિગેરેની વચ્ચે હવે ઊર્જાએ પોતાની પણ એક ખાસ ઓળખ ઊભી કરી દીધી.
હવે તો સ્ટાફ પરિવાર બની ગયો હતો.

“ઊર્જાબેન તમે મારી જોડી બનશો?” લંચના સમયે સાથે જમી રહેલી નર્સિંગ સ્ટાફ મીરાંએ ઊર્જાનો પૂછ્યું.
“શેની જોડી? શું વાત કરે છે?” ઊર્જાના ચહેરાં પર હજી પણ એ જ નાનપણ જેવી લાલાશ હતી.
“તમે તો નોટીસ બોર્ડ જ ક્યાં વાંચો છો?” મીરાંએ ચહેરા પરના દેશી લચકા સાથે વધુમાં ઉમેર્યું, “અરે…આપણી હોસ્પિટલમાં દર વર્ષે જન્માષ્ટમી મહોત્સવ ઉજવાય છે. આપણા ચેરમેન સાહેબ વૈષ્ણવ છે ને!!”
“….” ઊર્જાનો કોળીયો એનાં ખુલ્લાં મોંઢા પાસે જ અટકી ગયો.
“તો એમાં રાત્રે દસથી બાર વાગ્યા સુધી આપણો આખોય સ્ટાફ કૃષ્ણભજન, નાટકો અને નૃત્ય વિગેરેનો કાર્યક્રમ કરે.
ચેરમેન સાહેબ સ્ટાફને ઇનામ વિતરણ કરે અને પછી બાર વાગે સાહેબ શ્રીના હાથે જ પારણું ઝુલાવીને કૃષ્ણ જન્મ થાય.”
નૃત્ય સાંભળતાની સાથે જ ઊર્જાનાં પગમાં વગર ઝાંઝરે થનગનાટ ચાલુ થઇ ગયો.
ઊર્જાએ પોતાની શારીરિક ખામી વિશે બધાથી છૂપાવ્યું હતું. એણે ઇમપ્લૉયમન્ટ ફૉર્મમાં પણ તે વિગત જણાવી જ હતી.
નર્સિંગનું નૃત્યવૃંદ પ્રૅક્ટિસમાં લાગી ગયું.
આખા દિવસના કામના થાકની સાથે આ નવું નાચવા કૂદવાનું ઉમેરાયું.
જેમતેમ સીધાસાદા સ્ટેપથી રાસની તૈયારી તો થઇ ગઈ.
જન્માષ્ટમીની સાંજે સિનિયર ડૉક્ટરો સહીત બધાં જ સ્ટાફના લોકોએ પોતાના પર્ફોર્મન્સ આપ્યાં.
હવે નર્સિંગના સ્ટાફનો વારો હતો. રાસના સ્ટેપ સીધાસાદા જ હતા.
જેમ-જેમ ગરબો જામતો ગયો એમ ઊર્જા નક્કી કરેલા સ્ટેપ્સ ભૂલીને કોઈ અલગ જ તાનમાં આવી ગઈ.
વર્ષો વરસનો જુસ્સો આજે એનામાંથી છલકાઈ રહ્યો હતો.
જુસ્સો કહો કે પોતાની નબળાઈનો ગુસ્સો આજે બધું જ એક મંચ પર ઠલવાતું હતું.
એના આવાં અલગ જ સ્ટેપ્સ જોઈને સાથી કલાકારો તો બધા દૂર જ ખસી ગયા.
સતત નાચ્યાં બાદ રાસની બીટ બંધ થઇ અને એના હૃદયની બીટ ત્રણ ઘણી સ્પિડે ભાગવા લાગી. અને ચક્કર ખાઈને સ્ટેજ પર પટકાઈ ગઈ.
પ્રેક્ષકમાં બેઠેલા ચેરમેન સાહેબ જે હાર્ટ સ્પેશ્યલિસ્ટ હતા. તેઓ દોડતાં સ્ટેજ પર આવ્યાં અને ઊર્જાની અવસ્થા જોઈને જ ખબર પડી ગઈ કે “ઈટ મસ્ટ બી હાયપરટેન્સિવ.”
તુરંત જ એને બ્લડ પ્રેશર કંટ્રોલ કરવાનું ઇંજેકશન આપવામાં આવ્યું અને વૉર્ડમાં શીફ્ટ કરાઈ.
થોડીક જ વારમાં ઊર્જાનું બ્લડ પ્રેશર નૉર્મલ થવાં લાગ્યું. હોસ્પિટલના મેઈન એરિયામાં હજુ પણ પ્રોગ્રામ ચાલું જ હતો.
માઇકનો આછો આછો અવાજ વૉર્ડ સુધી આવતો હતો.
ઊર્જાના કાને શબ્દો પડ્યા..”ઍન્ડ ધ અવોર્ડ ઑફ મોસ્ટ અગ્રેસિવ ઍન્ડ એફિશિઅન્ટ સ્ટાફ ઓફ નર્સિંગ ગોઝ ટુ …………..”

By:Maulik Nagar “Vichar”

HopeScope Stories Behind White Coat – 31 / Maulik Nagar “Vichar”

પુનર્જન્મ

“જય હે…જય હે..જય જય જય જય હે. ભારત માતા કી જય…”ના ઘરના ઓનીડાના ટી.વી.માં જયજયકારના નાદ સાથે ડૉ. ઊર્જાના મોબાઈલમાં સેટ કરેલી વંદેમાતરમ્ રીંગ વાગી.
દર વર્ષની જેમ આ વર્ષે પણ એ જ સમય એ જ તારીખ અને એ જ ઢીંગલી જેવી છોકરી આકાંક્ષાનો ફોન હતો.
“હેલો, આકાંક્ષા!! કેમ છે તું બેટા? હેપી ઇન્ડિપેન્ડન્સ ડે!”
“ઊર્જાઆંટી, હેપી ઇન્ડિપેન્ડન્સ ડે!” હું તો એકદમ મજામાં.. તમે કેમ છો? આકાંક્ષાનો તીણો અવાજ સાંભળતા જ ડૉ. ઊર્જામાં ઊર્જા આવી ગઈ.
“બસ મજામાં જ રહેવાનું બેટા..!”
સિદ્ધાંત તો કેટલો મોટો થઇ ગયો હશે હવે..હે ને?”
“હા, હવે તો આખુ ઘર માથે લે છે. તું કહે..તું ચાલે છે ને?…”
“હા, આંટી, થોડું… થોડું…હવે ઓછી તકલીફ પડે છે.” ડૉ. ઊર્જામાં હાશનો ભાવ થયો.
“આજના દિવસને કેમ ભૂલાય આંટી. એટલે જ દર વર્ષે આજનો દિવસ એટલે મારો પુનર્જન્મ દિવસ.”
“પંદરમી ઑગસ્ટના દિવસે તમે જ તો મને ચલાતી કરીને વર્ષોની બીમારી અને હોસ્પિટલની ગુલામીમાંથી મને આઝાદ કરીને ઘરે મોકલી હતી ને!”
ડિરેક્ટરે લખી રાખી હોય એમ દર વર્ષે આ જ દિવસે અને આ જ સમયે નિયમિત રીતે આકાંક્ષાનો ફોન આવે.
આકાંક્ષા સાથેની વાતચીત બે-ચાર વાક્યના ડગલાં ભરે ત્યાં તો ડૉ. ઊર્જાના આંખમાં ઝળઝળિયાં આવી જાય.

“હા આકાંક્ષા, આ વાતને હું પણ કદી ભૂલી નહિ શકું. એ માટે હું પણ મારી જાતને નસીબદાર માનું છું. ચલ મમ્મી-પપ્પાને મારા જય શ્રી કૃષ્ણ કહેજે બેટા…”
“હા, આંટી ચોક્કસ…”
“આવજો.” બંને બાજુથી એક વર્ષ માટેનું પૂર્ણવિરામ મૂકાયું.

ડૉ. ઊર્જાએ જમીન પર ઘસડાઈને આમ તેમ આળોટતા પોતાના આંઠ વર્ષના દીકરા સિદ્ધાંતની સામે જોયું અને આકાંક્ષા સાથેનો એ દિવસ યાદ આવી ગયો. જયારે એણે આકાંક્ષાને પહેલી વખત પોતાની હોસ્પિટલમાં જોઈ હતી.


“મમ્મી મારૂં આખું શરીર દુઃખે છે.!” આકાંક્ષાએ આંખો ઝાંખી કરીને કહ્યું.
“ચલ..ચલ..ચંપા…ઊભી થા.તારા નાટકો મને ખબર છે.” આ મમ્મી પણ બધી મમ્મીઓ જેવું જ વર્ઝન હતું. આઉટ ડેટેડ!!
પણ મમ્મીનું વર્ઝન અપડેટ થતા વાર ન લાગી. તરત જ ડૉક્ટરને કન્સલ્ટ કર્યા.

“દીકરીને સાંધાનો રોગ છે.” ત્રણેયના ચહેરા થોડાં ગંભીર થયા.
ડૉક્ટરે વધુમાં ઉમેર્યું, “આ રોગનો સંપૂર્ણ ઈલાજ શક્ય નથી.” અને ત્યારથી જ દિવાળીના દિવસોમાં ડૉક્ટરોના ઘર ગણવાનું ચાલું થયું.
નાસ્તાની બરણીઓ આકાંક્ષાની જાતભાતની દવાઓથી છલકાઈ.
સ્ટિરૉઇડ પણ લેવાં પડ્યાં.
જેમ તેમ કરીને ૧૦માં ધોરણની પરીક્ષા આપી.
હવે તો ઊભા થવું પણ મુશ્કેલ હતું.
આકાંક્ષાને હવે એકલી મૂકીને ક્યાંય બહાર જવું પણ શક્ય ન હતું.
આકાંક્ષાના ધાર્મિક મમ્મી-પપ્પાને પોતાના નસીબ પર અત્યંત ભરોસો હતો.
તેઓ કુદરત આપણી પરીક્ષા કરે છે. થોડાં સમયમાં સારું થઇ જશે. એમ કહીને આકાંક્ષા અને પોતાને બંનેને આશ્વાસન આપતા હતા.
એમની એકની એક દીકરીને પગેથી હલનચલન કર્યા વગર જોવી એ એક મા-બાપ માટે અસહ્ય હતું.
નાનું બાળક ઢીંગલી ઉંચકીને ફરતું હોય તેમ આ નાદાન મા-બાપ પોતાની દીકરી આકાંક્ષાને ઢીંગલીની જેમ ઉંચકીને જ ફરતા હતાં.

એક સગા મારફતે પ્રખ્યાત ડૉ. હિમાંશુ અને એમનાં ફિઝિયોથેરાપિસ્ટ પત્નિ ડૉ. ઊર્જાનું નામ જાણવા મળ્યું.
“ચલો બુલાવા આયા હે, ડૉક્ટરને બુલાયા હે.” ત્રિપુટી ડૉ. હિમાંશુ અને ડૉ. ઊર્જા પાસે પહોંચી ગઈ.

લગભગ તેર-ચૌદ વર્ષની લાગતી આકાંક્ષા ખૂબ જ સુંદર, રૂપાળી, નમણી અને હસમુખી છોકરી હતી.
મનમાં ડૉ. ઊર્જાએ વિચાર્યુ “આટલી સરસ છોકરીને શું થયું હશે?”
બધા જ ઇન્વેસ્ટિગેશન બાદ બંને ડૉક્ટર્સને ખબર પડી કે ૨૧ વર્ષની આકાંક્ષાને જુવેનાઇલ રૂમેટોઇડ આર્થરાઇટિસ છે.
ખેર, આ નાજુક ફૂલને પાછી બગીચામાં ડાળખીએ ઝૂલતી કરવી એ હવે આ બંને ડૉક્ટર્સની જવાબદારી હતી.
પ્રથમ નજરથી જ ડૉ. ઊર્જાના મનમાં આકાંક્ષા માટે કંઈક અલગ જ લાગણી હતી.
ડૉ. હિમાંશુએ તપાસ્યા પછી કીધું, “આશા છે..! પણ ધીરજ રાખવી પડશે, મહેનત ખૂબ કરવી પડશે..રેડી છે ને બેટા?” ડૉક્ટરે થોડાં મલકાઈને આકાંક્ષા સામે જોયું.
થોડા જ દિવસમાં બે ઘૂંટણના ઑપરેશન થયા.
કાટખૂણે વળેલાં બંને ધૂંટણ સીધા થયા.
હવે વારો હતો થાપાના ઑપરેશનનો.
આ ઑપરેશન માટે સાંધો ખાસ આકાંક્ષા માટે માપ લઈને પરદેશમાં બનાવડાવ્યો હતો.
આ બધી જ સારવાર અહીંયા વર્ણવી છે એટલી સહેલી ન હતી.
આકાંક્ષા અને એનાં માતા-પિતાને શારીરિક, માનસિક અને આર્થિક બધી જ રીતે લીસોટા પડતાં હતાં.
દરેક ડૉક્ટર્સ અને સ્ટાફ એને હાથમાંને હાથમાં રાખતા. જરૂર પડ્યે ડૉ. હિમાંશુ આર્થિક સગવડ પણ કરી આપતા હતા.
થાપાનું ઑપરેશન પણ સફળ થયું.
હવે હતો પગનો વારો.
પગનું માપ લઇ ખાસ બુટ બનાવ્યા.
જેની મદદથી આકાંક્ષા ઉભી થઇને ચાલી શકવાની હતી.

લગભગ છેલ્લા ૭ વર્ષથી ચાલી ન શકતી આકાંક્ષા આજે સ્વાતંત્ર્ય દિવસે વળી પાછી પ્રથમ વખત ચાલવા પ્રયત્ન કરવાની હતી.
ડૉ. હિમાંશુ, એમના પત્નિ ડૉ. ઊર્જા, બધા જ સ્ટાફના લોકો અને આકાંક્ષાના મમ્મી પપ્પા બધાય લોકો જવાન દીકરીને પોતાના પગ પર ઉભા રહેતી જોવાં આતુર હતા.
હસમુખી આકાંક્ષાએ ડગમગ થતા જેવું પ્રથમ પગલું માંડ્યું અને માવતરની આંખો ભીંજાઈ.
આકાંક્ષાના મમ્મી પપ્પાની આંખમાં હરખની હેલી જણાઈ.
નવી સવી મા બનેલા ડૉ. ઊર્જા પણ રાતી આંખો સાથે આખેઆખા ભીંજાઈ ગયા.
હોસ્પિટલના રૂમમાં રાખેલ બી.પી.એલ ટી.વી.માં બંદૂક અને તોપોની સલામી સંભળાઈ.
રાષ્ટ્રપતિ અને આખા રાષ્ટ્ર સાથે આકાંક્ષાએ પણ પોતાના પગ પર ઊભા રહીને રાષ્ટ્રગાન કર્યું.

ડૉ. ઊર્જાએ જમીન પર ઘસડાતા પોતાના દીકરા સિદ્ધાંતને જોઈને ઊંડો નિ:શ્વાસ નાખ્યો.

By:Maulik Nagar “Vichar”

Source: ડૉ. અંકિતા પંચાલ

HopeScope Stories Behind White Coat – 30 / Maulik Nagar “Vichar”

નફ્ફટ

હાશ!! ફોન લાગ્યો તો ખરા. મનોજની હાશમાં ટાઢક નહીં પણ અકળામણ છલકાતી હતી.
“યાત્રા, ડિડ યુ પિક-અપ હૃદય?” સંગીતમાં વાગતી ક્રિસેન્ડો નોટ્સની જેમ મનોજનો ટોન પણ ધીરે ધીરે વધ્યો.
“આઈ થોટ યુ આર ગોઈંગ ટુ પિક હિમ!” યાત્રાએ એનાથી પણ બમણા ઉકળાટમાં ઉત્તર આપ્યો.
પ્રેમ લગ્નથી બનેલા આ બંને જીવનસાથીઓનો ફોન હંમેશા આવાં ભારે ભરખમ ગરમાગરમ ઝગડાઓથી અને અંગ્રેજી ગાળોથી છલોછલ રહેતો હતો.
જેમાં યાત્રાનું પલ્લું હંમેશા ભારે રહેતું.
અંતે મનોજે જ નમતું જોખવું પડતું અને માત્ર હૃદયના ભવિષ્ય માટે એ બધું જ સહન કરી લેતો હતો.

હવે તો મનોજ અને યાત્રાને જ નહીં પણ સાત વર્ષના હૃદયને પણ ખબર પડી જતી હતી કે આજે ઘરે જઈને મમ્મી પપ્પાની જામવાની છે.
ઘરનો દરવાજો ખોલતાની સાથે જ યાત્રાએ કરમાઈ ગયેલાં શબ્દોનાં તોરણ બાંધ્યા. “ટ્રાય ટુ કન્ફેસ યોર મિસ્ટેક, ડૉ. મનોજ પાટીલ.”
“યાત્રા, આપણે સવારે જ નક્કી થયું હતું કે આજે મારે બૅક ટુ બૅક સર્જરીસ છે. એટલે હૃદયને તારે સ્કૂલેથી લેવો પડશે.”
“હં..હ..સર્જરીસ??” પોતાની ભૂલ જણાતા જ હંમેશની માફક યાત્રાએ વાત બીજાં પાટે જ ચઢાવી દીધી.
“મનોજ એ માત્ર કાકા-કાકીઓના મોતિયાની સર્જરીનું કામ છે. ઈટ ઇસ નોટ એક્સપર્ટાઇઝ.” યાત્રાએ દર વખતની જેમ પાછી શબ્દોની ચાબુક મારવાની ચાલુ કરી.
“તો શું થયું યાત્રા કામ એ કામ છે.” હૃદયના લીધે મનોજની જીભ હંમેશા મોળી જ રહેતી હતી.
“તું થોડાં સમય માટે તારા ઇન્ટર્નને ચેક કરવા આપીને જઈ શક્યો હોત. યુ સી હમણાં સ્ટાફ શોર્ટેજ પણ બહુ છે.” ગોલ્ડ મૅડલિસ્ટ યાત્રા આખા ઇન્ડિયામાં માત્ર ત્રણ હાર્ટ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ સર્જનમાંથી પોતે એક હતી. જેનાં લીધે એની આંખે ઘમંડના પાટા બંધાયા હતાં.
દરેક ઝગડાની વચ્ચે યાત્રા સ્કિલડ સ્ટાફ શોર્ટેજના ટૉન્ટ સાથે મનોજની કાબિલિયત અને લગ્ન કરીને પસ્તાયા હોવાની જ વાત કરતી.
જોકે મનોજ પણ પ્રખ્યાત આંખનો ડૉક્ટર હતો.
પ્રેમાળ અને લાગણીશીલ પણ ખૂબ જ હતો. પરંતુ યાત્રા માટે એની લાયકાત એનાં જુનિયર સ્ટાફ કરતા પણ ઓછી હતી.
હૃદયને પ્રેમ કરવો એ પણ યાત્રા માટે એક માત્ર જવાબદારી જેવું જ હતું. એની મમતાની મત્તામાં પણ થોડી ઉણપ આવવા લાગી હતી.
હૃદય કુમળું નાનું નાદાન બાળક હતો પરંતુ દેખાવે એટલો પણ રૂપાળો ન હતો.
પોતાનું બાળક હોવા છતાં પણ યાત્રાને એ ખૂંચતું હતું અને એ દોષનો ભારણ પણ મનોજના માથે જ આવતો હતો.

“આજે સ્કૂલમાં પેરેન્ટ ટીચર મિટિંગમાં એનાં મૅડમ પૂછતાં હતાં કે હૃદયના મમ્મી કેમ નથી આવ્યાં?”
“એ ટીચરો તો બધા નવરા જ છે. કમ ઓન મનોજ હેન્ડલ ઑલ ધિસ્ સ્મૉલ થિંગ્સ બાય યોરસેલ્ફ.”
“ઇટ્સ નોટ સ્મૉલ થિંગ્, એ આપણા હૃદય માટે જ છે.” મનોજે આપણા હૃદય પર ઘણો ભાર મૂક્યો.
“આપણો હૃદય…..હં” મોઢામાં લાડવો મૂકીને બોલી હોય તેવાં ટોનમાં યાત્રાએ આખી વાતની મજાક બનાવી દીધી.
“યાત્રા, તું આમ હૃદયની સામે મારી સાથે આવું વર્તન કરે છે એ યોગ્ય નથી. હવે તો તું એની સાથે પણ સારું બિહેવ નથી કરતી.” મનોજે ખૂબ જ દબાયેલા સ્વરે કહ્યું.
“મનોજ તને શું ખૂંચે છે? યાત્રા તાડૂકી. “
તું હંમેશા મારી ભૂલો જ કેમ જોવે છે?” હૃદય રૂમમાં પોતાના રમકડાંઓ સાથે રમતો હતો પણ એના નાનકડા કાન દીવાલમાં જ સંતાડી રાખ્યાં હતાં.
જે દિશામાં બંનેની વાત જઈ રહી હતી એનાં પરથી લાગતું હતું કે હવે મમ્મી પપ્પાની પાછી જામશે.
વળી પાછું એમ જ થયું. પરંતુ જામવામાં થોડી વાર લાગી.
આખરે દરેક પ્રેસેંટેશનના અંતે કન્ક્લુઝન હોય એમ યાત્રાએ જ કન્ક્લૂડ કર્યું, “વર્કલોડ, સ્ટાફ શોર્ટેજ અને તારી કાબિલિયત.”
થોડી વાર તો વાતાવરણ શાંત રહ્યું.
કોણ જાણે કેમ પણ આજે મનોજનો પારો પણ થર્મોમીટરની બહાર આવી ગયો હતો.
“યાત્રા, હૃદયની પ્રવૃત્તિઓ સ્કૂલમાં બગડતી જાય છે. એનાં ટીચર….”વાક્ય પતે એ પહેલા જ યાત્રાએ ચોપડાવી દીધી.
“થાય જ ને, બાપ એવાં બેટા…હું તો પહેલાથી જ કહું છું ને!” યાત્રાની દલીલ તો તૈયાર જ હતી.
વધુમાં યાત્રાએ ઉમેર્યું કે ” આઈ ડાઉટ કે હૃદય મારો જ દીકરો…..” વાત પતી ના પતી અને યાત્રાના કહેવાતા પતિએ એને એક થપ્પડ ઝીંકી દીધી.
“હાઉ ડેર યુ….યુ એ…… અને અંગ્રેજીમાં ગાળોની વર્ષા ચાલુ થઇ.”
છુપાઈને જામેલી બાજી જોતા હૃદયના કાને આજે પહેલી વખત આવા અંગ્રેજીનાં અવનવા શબ્દો પડ્યા.
આ વખતે ઝગડાનું આયુષ્ય થોડું લાંબુ હતું. ત્રણેય જણા પોતપોતાની મર્યાદા જેટલું રડ્યાં અને સૂઈ ગયાં.
સવારે મનોજ હૃદયને સ્કૂલના કપડામાં તૈયાર કરીને બહાર હોલમાં લઈને આવ્યો.
યાત્રા એક બ્લેક એન્ડ વ્હાઇટ કપડાં પહેરીને બેઠેલાં માણસ સાથે વાત કરતા જોઈ.
“મિ. શેલત, હી ઇઝ માય હસબન્ડ, નાઉ યુ ડીલ વિથ હિમ.”
“મિ. શેલતે થોડાં કાગળિયાં મનોજના હાથમાં થમાવ્યા, “મિ. પાટીલ, પ્લીઝ સાઈન ધિસ પેપર્સ.”
“સાઈન?….વ્હોટ….?” મનોજને કઈ સમજાયું નહીં.
હૃદય પણ કંઈક અવનવું થતું હતું તે જોતો જ રહ્યો.
“ડિવોર્સ પેપર્સ…ઇટ્સ ડિવોર્સ પેપર્સ..” યાત્રાએ પોતાના વાળ સરખા કરતા હિન્દી ફિલ્મની હિરોઈન બોલે એવા જ લહેકામાં બોલી.
હાથમાં ઉંચકેલા હૃદયને મનોજે નીચે મૂક્યો અને પેપર્સને ઉપરછલ્લું વાંચવા લાગ્યો.
સ્વાભાવિક છે કે ડિવોર્સ પેપરમાં એક બાપ પોતાનાં બાળકની કસ્ટડીનો મુદ્દો પહેલાં ઊઠાવે.
હૃદયની સામે જોવાં મનોજે નજર નીચી કરી તો હૃદય ત્યાં ન હતો.
પોતાના રૂમમાંથી દોડીને આવતા હૃદય ઉપર ત્રણેયની નજર પડી.
ગળામાં સ્ટેથોસ્કૉપ, લાંબો લચક વ્હાઇટ કોટ, અને આંખ પર મોટા મોટા ડાબલા જેવડાં ચશ્મા.
દોડતો દોડતો હૃદય યાત્રા પાસે ગયો અને કહ્યું, “મમ્મી તને સ્ટાફની શોર્ટેજ છે ને!! ડૉન્ટ વરી…આજથી હું પણ તારી સાથે હોસ્પિટલ તને મદદ કરવા આવીશ.”
સાંભળતાની સાથે જ યાત્રાના મોંઢામાંથી મોઢું મચકોડતા એક જ શબ્દ નીકળ્યો, “હં…હ”

By:Maulik Nagar “Vichar”

HopeScope Stories Behind White Coat – 26 / Maulik Nagar “Vichar”

By:Maulik Nagar “Vichar”

“ઓન્લી યુ આર લકી”

“સર, હાઉસકીપિંગ હેડ ધીરજ એનાં ભાઈને લઈને આવ્યો છે. એને અંદર ઑફિસમાં મોકલું?”
ખડ્ડુસ ડીપાર્ટમેન્ટ હેડ ડૉ. પ્રિતેશે રિસેપ્શનિસ્ટ શેફાલીબેનનાં પ્રશ્નના ઊત્તરરૂપે હકારમાં માત્ર ડોકું જ હલાવ્યું.
“અંદર આવું સર?” સિનીયર હાઉસકીપિંગ સ્ટાફ ધીરજે થોડાં દબાયેલા સ્વરે પૂછ્યું.
રૂપિયાના ચાર અડધા સ્વભાવના ડૉ. પ્રિતેશે વળી પાછું હકારમાં અડધું જ ડોકું હલાવ્યું અને ધીરજને અંદર આવવા ઈશારો કર્યો.
ધીરજ અને એનો ભાઇ મોહિત બંને અંદર આવ્યાં.
ડૉ. પ્રિતેશે મોહિતનું ઉપરથી નીચે સુધી નિરીક્ષણ કર્યું.
“અલ્યા છોકરા, આ ટિફિન હાથમાં લઈને કેમ આવ્યો છે?” ડૉ. પ્રિતેશને જાણે કોઈ રસ જ ન હોય એમ બેધ્યાન બની બે-ચાર કાગળીયાઓ ઉથલપાથલ કરતાં પૂછ્યું.
“સાહેબ, આજથી નોકરી ચાલું કરવાની છે એટલે જ સ્તો.” મોહિતના અવાજમાં જેટલી નમ્રતા હતી તેટલો જ એનાં શબ્દોમાં આત્માવિશ્વાસ હતો.
“ધીરજ, તારા ભઈલાને ખબર નથી કે એ દુકાનમાં નોકરી લેવા નથી આવ્યો! આ તો કોર્પોરેટ હોસ્પિટલ છે. એમાં પહેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં પાસ થાઓ પછી નોકરીનાં ગોળધાણા ખવાય.”
“સર, આઈ રેડી યુ ઇન્ટરવ્યૂ ટેક” સિનિયર ડૉક્ટર્સ પણ ડૉ. પ્રિતેશની સામે વાત કરતા ગભરાતા હતા અને હાઉસકીપિંગની નોકરી માટે આવેલ છોકરો વગર શરમે તૂટ્યા ફૂટ્યાં ઇંગ્લિશમાં ઇન્ટરવ્યૂની ચેલેન્જ આપતો હતો.
આ સમયે ડૉ. પ્રિતેશને ગુસ્સો આવવો સ્વભાવિક હતો પણ એને આ છોકરાની ડેરિંગમાં રસ પડ્યો. એક તો પહેલેથી નોકરી મળી જ જશે એવાં આત્મવિશ્વાસ સાથે ટિફિન લઈને આવ્યો છે અને વગર શરમે તૂટ્યા ફૂટ્યાં અંગ્રેજીમાં ચેલેન્જ!!
“ક્યાં રહે છે તું છોકરાં.” ડૉ. પ્રિતેશે ઊંચા અવાજે હોસ્પિટલની સૌથી નીચલી કક્ષાની પદવીના ઇન્ટરવ્યૂની શરૂઆત કરી.
“ભા…સાથે જ, નગરવાડના છાપરાંની ચાલીમાં”
“કેટલી ચોપડી ભણ્યો છે.”
“સાહેબ, ચાર ચોપડી…”
“બસ….તો બીજાં બધાં વર્ષ શું કર્યું, રખડી જ ખાધુને!” ડૉ. પ્રિતેશે ધીરજની સામે જોઈ જાણે પેલાં છોકરાની ઠેકડી ઉડાડતો હોય એમ થોડું કટાક્ષમાં હસ્યો..
મોહિતે વળતો જવાબ આપ્યો “સાહેબ…બીજા બધાં વર્ષ તો હું ગણ્યો છું.”
“હેં…એટલે?” ડૉ. પ્રિતેશ થોડા ચોંક્યા.
“સાહેબ બીજી બધી જ જગ્યા એ મને પગાર અને નોકરી બંને કચરા પોતાં અને ચાદરો બદલવાની મળતી પણ હું કામ તો નર્સિંગનું પણ કરી શકતો હતો.
લોકોનું જોઈ જોઈને અને રેસિડેન્ટ ડૉક્ટરોની મદદથી હું ઘણું શીખ્યો હતો. સર હું તો આઈ.વી લાઈન પણ લઇ શકું છું. જૂની હોસ્પિટલના નર્સિંગ સ્ટાફ પોતાનું પેપર વર્ક મારી પાસે જ કરાવતા હતા અને રાતની પાળીમાં બધાં જ દર્દીઓનાં વાઈટલ્સ હું જ સમયાંતરે ચેક કરવાં જતો. મારાં ભરોસે બધાં ઊંઘતા જ હોય.”
“હેં..શું કે છે!!” હાઉસકીપિંગની નોકરી લેવાં આવેલાં આ અઢાર વર્ષના છોકરાનું મેડિકલ શબ્દભંડોળ જોઈને ડૉ. પ્રિતેશને આ મોહિતમાં રસ પડવા લાગ્યો.
‘સર, હાર્ટ રેટ, બ્લડ પ્રેશર, ઑક્સિજન સેચ્યુરેશન, રેસ્પિરેશન, ટેમ્પ્રેચર જેવાં વાઈટલ્સ તો મને દરેક દર્દીના બે-ત્રણ દિવસના યાદ રહી જાય.’ મોહિતે હવે તો માસ્ટરને જ માસ્ટર સ્ટ્રોક મારી દીધો.
ડૉ. પ્રિતેશ પણ આ છાપરાં અને ચાલીમાં રહેતાં છોકરાની આવડતથી દંગ થઇ ગયાં.
જો આ છોકરાને થોડો ટ્રેઈન કરીયે તો નર્સિંગ સ્ટાફનો પણ સુપરવાઈઝર થઇ જાય.
ડૉ. પ્રિતેશે વિચાર્યું કે આ ગાડી તો બહું જ ફાસ્ટ છે એટલે હમણાં તો એને હાઉસકીપીંગમાં જ નોકરી આપવી.
“ધીરજ, એનું ટિફિન આજ પૂરતું તમારા લોકરમાં મુકાવી દો, કાલે એનાં જોબ કન્ફર્મેશનની ફોર્માલિટી પતાવી દઈશું. આજથી જ આની ટ્રેનિંગ ચાલું કરાવી દેજો.”
મોહિતે એના પહેલાં જ દિવસે આખા સ્ટાફનાં નામ કડકડાટ યાદ કરી લીધાં. જેને પણ બોલાવે એને નામથી જ બોલાવે અને પાછળ ‘સર’ કે ‘મેડમ’ જાણે કે બધાની એક જ અટક હોય એમ.
બીજાં દિવસે કયો ડિપાર્ટમેન્ટ કયા માળ ઊપર આવેલો છે એ પણ એનાં જીભ પર ચડી ગયું.
દસ માળની હોસ્પિટલમાં કયા ડૉક્ટરને ક્યાં શોધવાં એ જાણવું હોય તો મોહિત હરતું ફરતું સર્ચ એન્જીન જ હતું.
કંઈ વસ્તુ ક્યાં છે? કેટલી સ્ટોકમાં છે? ક્યારે જરૂર પડશે? વિગેરે વિગેરે….
પહેલાં તો એની જાણકારી સાફ સફાઈનાં લિકવીડ, બેડશીટ્સ અને ટિસ્યુ પેપર સુધી જ સીમિત હતી. પણ હવે તો સિરીંજ, ફ્લશ વિગેરે પણ ક્યાં અને કેટલાં પડ્યાં છે એ પણ એનાં સર્ચ એન્જીનમાં ફિટ થઇ ગયું.
પહેલાં તો એ ધીરજનાં નાનાભાઈથી ઓળખાતો હતો. હવે તો એણે જ એની ઓળખ ઊભી કરી દીધી હતી.
એનાં ચહેરાં પરની સૌમ્યતા અને વાણીમાં નમ્રતા એ એની આવડતની શોભા વધારતા હતાં.
મોહિતની ખાસિયત હતી કે કોઈ પણ કામમાં “ના” હોય જ નહીં. દરેક કામ કરવાના.
ક્યારેક કોઈ સ્ટાફ મેમ્બરનું પર્સનલ કામ પણ કરી લેતો.
કામમાં ચીવટ અને ચપળતા, ચોખ્ખાઈ અને ચેલેન્જ બધું જ મોહિત માટે રમત વાત હતી.
મોહિતને પૈસા કરતાં સંતોષ કમાવવામાં વધારે મજા આવતી હતી.

ડૉ. પ્રિતેશ હેલ્થ મિનિસ્ટ્રી તરફથી આવેલ ઇન્સ્પેકશનમાં બે-ત્રણ દિવસ વ્યસ્ત હતાં. એટલે મોહિત હોસ્પિટલના સિનિયર સર્જન ડૉ. કેતા પાસે આવ્યો.
“મેડમ..મેડમ…એક તાત્કાલિક મદદની જરૂર છે.” ડૉ. કેતાએ મોહિતના હસતા ચહેરા પર આજે પહેલી વખત આંસુ જોયા હતાં.
“શું થયું મોહિત મને કહે તો, કેમ રડે છે?..છાનો થા…અમને જણાવ શું થયું?” મોહિતનું આવું આક્રંદ જોઈને ડૉ. કેતા પણ ચિંતામાં થોડાં ઢીલાં પડી ગયાં.

“મેડમ…મમ્મીને તાત્કાલિક સર્જરી કરાવવી પડે એવી છે અને એનો ખર્ચ સવા લાખ રૂપિયા જેટલો આવે તેમ છે. ગામની હોસ્પિટલવાળા બધાં જ પૈસા એડવાન્સ માંગે છે. પ્રિતેશસર બે-ત્રણ દિવસ નથી, નહીંતર એમને જ મારી મદદ કરવા માટે રિકવેસ્ટ કરત.”
“ચિંતા ના કર મોહિત…હું છું ને..મમ્મીને શેની સર્જરી કરાવવાની છે?”
“ગળામાં ગાંઠ થઇ છે.” મોહિતનું ગળું પણ હવે રડી રડીને સુકાતું હતું.
“એક કામ કર મોહિત એમનાં બધાં જ રિપોર્ટ મંગાવ અને મને બતાવ. જો આપણી જ હોસ્પિટલમાં શિફ્ટ થતાં હશે તો આપણે એમને અહીંયા જ બોલાવીને ટ્રીટમેન્ટ કરાવી લઈશું. અને રહી વાત પૈસાની તો અમે બધાં જ ડૉક્ટર્સ ભેગાં મળીને તને મદદ કરીશું.”
“સારું મેડમ ધીરજભાઈ ગામડે જ ગયા છે. હું એમની પાસે મમ્મીના રિપોર્ટ્સ મંગાવી લઉં.” મોહિતને થોડી રાહત થઇ.
પંદર-વીસ મિનિટમાં મોહિત રિપોર્ટ્સ બતાવવા ડૉ. કેતા પાસે પાછો આવ્યો.
ડૉ. કેતાએ રિપોર્ટ્સ જોયાં.
રિપોર્ટ્સ તો યુરિનમાં ઇન્ફેકશનનાં હતાં. ડૉ. કેતાએ રિપોર્ટ્સ વધુ ચીવટથી જોયાં. દર્દીની ઉંમર બત્રીસ વર્ષ હતી અને જેન્ડરમાં મેલ હતું.
ડૉ. કેતાને કંઈક અજુક્તું હોવાની ગંધ આવી. એણે મોહિતને કહ્યું “ચિંતા ન કર તને હમણાં જ પૈસાની વ્યવસ્થા કરાવી દઉં છું. મને આ બધાં રિપોર્ટસ વોટ્સઅપ કરી દે.”
મોહિતના ચહેરા પર થોડી લાલી આવી અને એણે તુરંત જ એ બધાં રિપોર્ટ્સ મેડમને ફોરવર્ડ કરી દીધાં.
ડૉ. કેતાએ તાત્કાલિક ડૉક્ટર્સ મીટિંગ બોલાવી. સિનિયર ડૉક્ટર્સ, જુનિયર ડૉક્ટર્સ, રેસિડેન્ટ, કન્સલ્ટન્ટ..વિગેરે.
જોત જોતામાં પાંત્રીસ જેટલાં ડૉક્ટર્સ અને સ્ટાફનું ટોળું કૉન્ફરન્સ રૂમમાં આવી ગયું. મોહિત પણ ખૂણામાં ઊભો હતો.

“ગુડ આફ્ટરનૂન ડૉક્ટર્સ, આ અર્જન્ટ મીટિંગ બોલાવવાનું કારણ છે કે મોહિતની મમ્મીને ગળાની ગાંઠ થઇ છે અને એને ઓપરેશન કરવા માટે સવા લાખ રૂપિયાની જરૂર છે!” બધા જ ડૉક્ટર્સના ચહેરાં ઉપર કોઈ ભાવ ન આવ્યો. જાણે કે એ લોકો પહેલાથી જ જાણતા હોય.
“મમ્મી…ગાંઠ…સવા લાખ….આ બધું તદ્દન જુઠ્ઠું છે. એણે બધાં જ રિપોર્ટ્સ ગોગલ પરથી ડાઉનલોડ કર્યા છે. માટે મહેરબાની કરીને કોઈ એક પણ રૂપિયો આપતા નહીં. પ્રિતેશસર આવશે એટલે એને…..”
ડૉ. કેતાનું વાક્ય પતે તે પહેલાં જ કૉન્ફરન્સરૂમ જાણે માણેકચોકનું શેર બજાર બની ગયું અને ઘોંઘાટ ચાલુ થઇ ગયો.
“મેડમ…પાંચ હજાર…ત્રણ હજાર….પંદર હજાર…પાંત્રીસ હજાર…” ઓહ માય ગોડ…સરવાળો કરો તો બે લાખ ઊપર પહોંચતો’તો. બધાએ યથાશક્તિ પ્રમાણે મદદ કરવા પૈસા આપ્યાં હતાં.
બધાં જ આંકડા પછી છેલ્લે કેમિસ્ટે કહ્યું “મેડમ મેં તો એને પૈસા આપવાં માટે મારો મોબાઇલ પણ વેચી નાખ્યો.”
શોરબકોર ચાલુ જ હતો અને ત્યાં ડૉ. પ્રિતેશ આવ્યાં.
“હેલ્લો ઓલ…શું માંડ્યું છે આ બધું…કેટલો ઘોંઘાટ કરો છો..એની સ્પેશ્યલ રીઝન.”
ડૉ. કેતા એ કહ્યું, “સર મેં જ આ મીટિંગ તાત્કાલિક બોલાવી છે…આ નઠારાંએ બધાંને છેતરીને પૈસા ઉઘરાવ્યાં છે અને જુઓ નફ્ફટની જેમ હસે છે. ઓન્લી યુ એન્ડ મી આર લકી..”
“ડૉ. કેતા, ઓન્લી યુ આર લકી..ગયા અઠવાડિયે મેં પણ એને એંસી હજાર આપ્યાં છે.”

HopeScope Stories Behind White Coat – 23 / Maulik Nagar “Vichar”

By:Maulik Nagar “Vichar”

પડીકી

દરેક પરિવારોમાં બને તેમ એક કાકાને ત્યાં બધા જ ભાઈ-બહેન ભેગાં થયા હતા અને રક્ષાબંધનનો તહેવાર ઉજવતા હતા.
“અમીદીદી જલ્દી કરોને મારે હોસ્પિટલ જવું છે. મોડું થાય છે.” ડૉ. તેજસ બધી બહેનોનો લાડકો હતો. એનાં મુખ્ય બે-ત્રણ કારણ હતા. એક તો એને એકેય સગી બહેન ન હતી. બીજું કે એનું ખિસ્સું હંમેશા ભરેલું જ હોય એટલે દરેક વર્ષે બધી બહેનોને શ્રાવણ મહિનાની હાથ ખર્ચી તો તેજસ પાસેથી જ મળી રહે. અને ત્રીજું અગત્યનું કારણ એ કે ઘરના બધા લોકોનું ઓ.પી.ડી એક સાથે દિવસે ત્યાં કાકાના ઘરે જ ભરાય.
કાકાને મસા થયાની સમસ્યા હોય તો કાકીને સાંધા દુઃખતા હોય.
પિતરાઈ ભાઈ પ્રિયાંકને જવાનીમાં ખીલ સતાવતા હોય, તો કોઈ કઝિન બહેનને મેનોપોઝની સમસ્યા હોય.
રક્ષાબંધનના દિવસે ડૉ. તેજસની આરતી ઉતાર્યા પછી બધા જ એક પછી એક પોતાની સમસ્યા લઈને આવી જાય.
કાકી વળી કાકાના મસા માટે કોઈક પડીકીમાં ફાકી લાવ્યા હોય અને પોતાના સાંધાના દુખાવા માટે પણ કોઈ ધોળી ધોળી ચૂસવાની ગોળીઓ લઈને આવે.
આ બધા ઉપચારથી તેજસને ઘણી નફરત હતી.

“અરે કાકી આવી ફાકીઓથી કંઈ ના થાય, હવે ના રોગ તો બધા હઠીલા હોય છે!”
“અલા, તેજ્યા અમે તો નાનપણથી આવી પડીકીઓ ફાકીએ છીએ, સારુંય થઇ જાય છે. જો તારી અમીદીદીને જ જો..વાળ કેવાં ઘટ્ટ થઇ ગયા આ ફાકીથી, હવે સહેજે ઉતરતા નથી.”
“કાકી પૌષ્ટિક ખાવાનું ખાઈએ એટલે આવી ફાકીઓની કોઈ જરૂર ન પડે. આમાં તો ઊંટવૈદ્યુ થઇ જાય!”
“લે! આ તારા કાકા ક્યાં તીખ્ખું ખાય છે. તોય એમને મસા થયા જ ને!, પણ આ ફાકીથી બેસીય જાય છે.”
“એ તો થોડો ટાઈમ જ બેસે, એનો તો એક માત્ર જ ઉપાય છે. ઑપરેશન!” ડૉ. તેજસે તો હોઠને ગોળ દડા જેવો કરીને ઑ….એવું લંબાયું કે કાકી છંછેડાઈ ગયાં.
“હશે અવે તેજ્યા, ના જોયો હોય મોટો ડૉક્ટર..અમે તો તને ભણાયો છે…”
“હારું, આ અમીની સુવાવડ પછી તારા કાકાના ઑપરેશનનું કંઈક વિચારીયે. ત્યાં સુધી આ ફાકીઓ લઈને મસા બેસાડી દઈશું.”

તેજસને પણ મોડું થતું હતું એટલે એણે બહું ચર્ચા ના કરી અને બધી બહેનોને બોણી આપી અને હોસ્પિટલ જવા રવાના થયો.
તેજસ ગલીની બહાર પહોંચ્યો જ હશે ને પ્રિયાંકનો ફોન આવ્યો. “તેજસભાઈ, પાછા ઘરે આવોને અમીદીદીને છાતીમાં બહું જ દુખાવો થાય છે.”
અમીદીદી પ્રેગ્નન્ટ હોવાથી છાતીમાં નહીં પણ પેટમાં દુખાવો થતો હશે તેવું માનીને તેજસ કાકાના ઘરે પાછો આવ્યો.
અમીદીદીની છાતી સાચે જ લબકા લેતી હતી.
બોલવામાં હાંફ હતો.
અમીદીદી માત્ર છાતી પર હાથ મસળીને ઈશારો જ કરી શકતા હતા.
તેજસને ચોક્કસ થઇ ગયું કે અમીદીદીને છાતીમાં જ દુખાવો છે.
તેજસ પોતાની જ ગાડીમાં અમીદીદીને હોસ્પિટલ લઇ ગયો.
અમીદીદીના વધતા જતા દુખાવાની સાથેસાથે તેજસની ગાડીની સ્પીડ પણ વધતી હતી.
સાથે બેઠેલા પ્રિયાંક અને કાકા કાકીના ધબકારા પણ એ જ ગતિએ વધતા હતાં.
થાય જ ને!
પોતાની સગી દીકરીને આવી હાલતમાં જોવી અને ક્યાંક કંઈક ઊંચનીચ થઇ જાય તો સમાજમાં અને અમીના સાસરામાં બધા એમનાં માથે માછલાં ધોવે!
તેજસની ગાડી હોસ્પિટલ પહોંચી ગઈ. ડૉ. તેજસની ઇમરજન્સીની ટીમ એમની રાહ જોઈને જ ઉભી હતી.
વાઈટલ્સ મોનિટર અટેચ કરતા જ ડૉ. તેજસે જોયું કે આ તો કાર્ડિયાક અરીધમીયા છે.
સમયસર શૉક આપવાથી હાર્ટની રિધમ તો નોર્મલ થઇ ગઈ. પણ ધબકારાની ગતિ ખૂબ જ ધીમી પડી ગઈ હતી.
બનેવી કાર્તિકની પરવાનગી લઇ કાર્ડિયોલોજિસ્ટે અમીદીદીના હાર્ટમાં પેસમેકર મૂક્યું.
ઓબ્ઝર્વેશન માટે અમીદીદીને બે દિવસ માટે આઈ.સી.યુમાં રાખવામાં આવ્યાં.
બધી જ જવાબદારી તેજસે પોતાના ઉપર લઇને કાર્તિકજીજાજીને નિશ્ચિન્ત થઈને ઘરે જવા જણાવ્યું.
ઘરનો જ દીકરો ડૉક્ટર હતો એટલે બધાને થોડી માનસિક રાહત હતી છતાં પણ કાકા કાકીએ બાધા માની લીધી હતી કે જે દિવસે અમીને હોસ્પિટલથી રજા મળશે એ દિવસે સત્યનારાયણની પૂજા કરાવીશું.
“હેલ્લો, જીજાજી, દીદી ઇસ પરફેક્ટલી ફાઇન એન્ડ બાય ટુમોરો શી ઇઝ ગેટીંગ ડિસ્ચાર્જડ”
“ગ્રેટ, આઈ વિલ કમ ટુ પીક હર. જોઈન ફોર સત્યનારાયણ પૂજા ટુમોરો, થેન્ક્સ ફોર ઓલ યોર હેલ્પ, થેન્ક યુ…થેન્ક યુ સો મચ…આઈ ઓ યુ….” વિગેરે લાંબા લચક મેસેજથી એક સાથે બે જાન બચવાનો હરખ જીજાજી કાર્તિકના મેસેજમાં સ્પષ્ટ છલકતો હતો.
બીજા દિવસે કાકા કાકી અને આખો પરિવાર સત્યનારાયણની પૂજાની તૈયારીમાં લાગી ગયો અને બીજી બાજુ બનેવી કાર્તિક ઇમર્જન્સી ડિપાર્ટમેન્ટની લોન્જમાં અમીની રાહ જોઈને બેઠાં હતાં.
“જીજાજી, કંઈ પણ કામ હોય તો મને મેસેજ કરજો એક ટ્રોમાનું પેશન્ટ આવ્યું છે એટલે મારે જવું પડશે, દીદીની ડિસ્ચાર્જ સમરી બને એટલે તરત એમને નીચે લાવશે. મને મળીને જ જજો.” પોતાની ડૉક્ટરની ડ્યુટી નિભાવવા તેજસ ત્યાંથી વોર્ડ તરફ ગયો. જીજાજીને કંઈક કહેવું છે એવો અણસાર તો થયો પણ હવે ડૉ. તેજસનો જીવ પેલાં મરતા માણસમાં ભરાયો હતો.
“અગર ઉન્હેં કોઈ હેલ્પ ચાહીયે તો…..” સિક્યુરિટીને કહીને ડૉ. તેજસ જેવો ડિપાર્ટમેન્ટમાં અંદર પ્રવેશ્યો અને ત્યાં એને “સર……” સિક્યુરિટીની બૂમ સંભળાઈ…
અમીદીદીને લેવા આવેલા જીજાજી કાર્તિક પણ છાતી પર હાથ મૂકીને મસળતા હતાં અને હાંફતા હતા.
અડધો ડઝન સ્ટાફ ત્યાં પહોંચી ગયો.
એ જ પ્રક્રિયા, વાઈટલ્સ મોનિટર અટેચ કર્યું અને એમને પણ કાર્ડિયાક અરીધમીયા.
આ વખતે ડૉ. તેજસના પણ પરસેવા છૂટી ગયાં.
જીજાજીને પણ શોક આપ્યાં.
હાર્ટની રિધમમાં કોઈ સુધારા નહિ.
ઓન ડ્યૂટી કાર્ડિયોલોજિસ્ટ પણ આવી ગયા.
જીજાજીનો શ્વાસ પાતળો થતો હતો.
ડિપાર્ટમેન્ટમાં મોનિટરોના બીપ સાઉન્ડની વચ્ચે સાળા અને કુશળ ઇમર્જન્સી સ્પેશ્યલિસ્ટ ડૉ. તેજસને કંઈક અણબનાવ બનવાની બીક ભરાઈ.
આ બાજુ અમીદીદી પણ નીચે આવી ગયા હતાં.
“કાર્તિક અને આખા પરિવારને મળીને પેટ ભરીને શિરો ખાઈશું” એકાદ કલાક પહેલાં જ અમીદીદી એ એવી ચર્ચા તેજસ સાથે કરી હતી.
વાઈટલ મોનિટર હાર્ટની રિધમના તો અવનવાં જ આકાર બતાવી રહ્યું હતું.
ડૉ. તેજસ અને સિનિયર ઓન ડ્યુટી કાર્ડિયોલોજિસ્ટે અનેક તર્ક લગાવ્યાં.
“ત્રણ દિવસ પહેલાં અમીદીદીને કાર્ડિયાક અરીધમીયા, હવે જીજાજીને પણ એવાં જ લક્ષણો!”
અમીદીદી અને જીજાજી જો ભાઈ-બહેન હોત તો જિનેટિક ડિસઓર્ડર પણ હોઈ શકત, પરંતુ પતિ પત્નીમાં જિનેટિક ડિસઓર્ડર તો શક્ય નથી!
“તો શું હોઈ શકે? આ તો જોગાનુજોગ કહેવાય.”
તેજસના ફોનની ઘંટડી વાગી…”કાકી, જય શ્રી કૃષ્ણ! થોડી વારમાં કરું ફોન?” પ્રશ્નાર્થમાં જ ક્યાંક ઉત્તર છુપાયેલો જણાયો. ફોન મૂકતાની સાથે જ ડૉ.તેજસે બૂમ પાડી
“બ્રધર નિખિલ, એમનો હેવી મેટલ ટોક્સિન ટેસ્ટ માટે સેમ્પલ મોકલાવો અને અમી દીદીનો પણ!!!”
કમનસીબે…થોડાક જ કલાકમાં કાર્તિકજીજાજી એ છેલ્લા શ્વાસ લીધાં.
સત્યનારાયણની કથાના શ્લોક અને વાર્તાઓમાં મહામૃત્યુંજય મંત્ર ભળ્યો.
ઘરનું વાતાવરણ ગમગીન તો હતું જ હવે શોકમય બન્યું.
તેજસના હાથની સુખડની રાખડીમાંથી પસ્તાવાની ગંધ આવતી હતી.
તેજસને જીજાને ન બચાવી શકવાનો ઊંડો આઘાત લાગ્યો હતો.
અમીદીદીની હાલત તો ચાલતી લાશ જેવી હતી.
અમુક જ કલાકમાં શું બની ગયું એનું કંઈ ભાન જ ન રહ્યું. બધા જ સમયના ગુલામ બની ગયા હતા.
અમીદીદીએ બે દિવસથી કંઈ ખાધું પણ ન હતું અને એટલે બધાં એને અનેક જાતની સલાહ, સૂચન, હિમ્મત વગેરે આપતા હતાં.
વીલ પાવરમાં સ્ટ્રોંગ કાકી અમીદીદીની નજીક આવ્યા અને કહ્યું “બેટા ખાઈ લે, કેટલાય દિવસથી તે આ પડીકીની ફાકી પણ નથી લીધી. લઇ લે!”
ફાકી સાંભળતા જ તેજસે જમણાં હાથમાં બાંધેલી સુખડની રાખડી જોઈ અને રક્ષાબંધનનો દિવસ યાદ આવ્યો.”
ડૉ. તેજસના ફોનની રિંગ વાગી “સર, બોથ હેવ હેવી મેટલ ટેસ્ટ પોઝિટિવ.”

HopeScope Stories Behind White Coat – 17 Maulik Nagar “Vichar”

By:Maulik Nagar “Vichar”

“પપ્પા મારે મોટા થઈને ડૉક્ટર બનવું છે!” ચિન્ટુ ઉર્ફે ટેણીયો ઉર્ફે ભોલુ આવાં અનેક નામોથી ઓળખાતો સૌનો લાડકો આ પ્રેમાળ ચિંતન પપ્પાનાં ખોળામાં માથું મૂકી સૂઈ જાય અને રોજ નવી નવી વાર્તાઓ સાંભળે. વાર્તાઓ રોજ અલગ અલગ હોય પણ સામે એની દિલની ખ્વાહિશ કહો કે સપનું એક જ હોય કે “પપ્પા મારે મોટા થઈને ડૉક્ટર બનવું છે!”
બાપ દીકરાનો રોજનો આ નિત્યક્રમ. જમી પરવારીને ચિન્ટુના પપ્પા એને સૂવડાવવા ખોળામાં લે અને માથે હાથ ફેરવીને સંસ્કારનો લેપ લગાવતા હોય એમ પ્રેરણાત્મક વાર્તાઓ સંભળાવે.
“પપ્પા મારે મોટા થઈને ડૉક્ટર બનવું છે!” એ ગાયત્રી મંત્ર કહો કે કે ગીતાનો સાર ચિન્ટુ માટે બધું જ આ વાક્યમાં સમાઈ જતું હતું. ડૉક્ટર બનવાની લગની ચિન્ટુને પપ્પાની પ્રેરણાત્મક વાર્તાઓમાંથી નહીં પણ મમ્મી સાથેનાં એનાં અઢાર મહિના ટૂંકા જ સંબંધના કારણે હતી. ચિન્ટુ માત્ર નવ મહિનાનો હતો ત્યારે જ એની મમ્મી કિડનીની અપૂરતી અને બેદરકારીભરી સારવારના કારણે એને મૂકીને તારલાઓના પરિવારની સભ્ય થઇ ગઈ હતી.
 ત્યાર બાદ ચિન્ટુ અને પપ્પા ગામ છોડીને 70કિલોમીટર દૂર આવેલા અમદાવાદ શહેરમાં આવીને વસ્યા હતાં.
ચિન્ટુના પપ્પા શિક્ષક હતા એટલે વિદ્યાર્થીઓનો પરિવાર તો ખૂબ મોટો હતો. પૂરતી કમાણી હતી. કોલેજ અને ટ્યૂશનનો સમય બાદ કરતા એમને ચિન્ટુ માટે પૂરતો સમય પણ મળતો હતો.
કુદરતી થયેલ એ ગોઠવણના લીધે ચિન્ટુની કેળવણી ઉત્તમ કક્ષાની કરી શકતા હતાં. પહેલાં ધોરણથી બારમાં ધોરણ સુધી દરેક વખતે બીજાં વિદ્યાર્થીઓએ પોતાના રેન્કિંગની આશા ‘બે’ નંબરથી જ કરવી પડતી કેમકે ‘નંબર વન’ તો ચિંતન જ હોય.
હા, ચિન્ટુ હવે ચિંતન તરીકે જ ઓળખાવા લાગ્યો. લોકોના પ્રેમની સાથે સાથે માનપાન પણ વધ્યાં. ચિંતનની માત્ર એક જ કમજોરી હતી. એ હતી એનો ભોળો સ્વભાવ.
ચિંતન હવે મોટો થઇ ગયો હતો એટલે એનો મંત્ર પણ બદલાયો હતો. હવે ઉંમરમાં જ નહીં પણ ડૉક્ટરીમાં પણ મોટો થઇ ગયો હતો. એણે દરેક પરીક્ષાઓની જેમ મેડિકલની એન્ટ્રન્સ ટેસ્ટ હોય કે એની સ્પેશ્યલાઈઝેશનની ફાઇનલ્સ. બધામાં નંબર વન એન્ડ ગોલ્ડ મેડલીસ્ટ. અલગ અલગ હોસ્પિટલ્સમાં પણ વિઝિટિંગ ડૉક્ટર તરીકે નંબર વન યુરોસર્જનની ખ્યાતિ મેળવી.
જોતજોતામાં પોતાની પ્રેક્ટિસના ખૂબ જ ટૂંકાગાળામાં જ 3 માળની કિડની હોસ્પિટલની સ્થાપના કરી. સમયની હરીફાઈ સાથે એ હોસ્પિટલ પણ જીતી અને ગુજરાત રાજ્યમાં કિડનીની નંબર વન હોસ્પિટલ બની ‘એ-વન કિડની ઇન્સ્ટિટ્યૂટ એન્ડ રિસર્ચ સેન્ટર’


“યસ સર, હાઉ  કેન આઈ હેલ્પ યુ?”
“ના..ના…એવું તો કંઈ નહીં બુન…મારે ચિંતન સાહબને મલવું હ” આ ભાઈની બોલીમાં જ ખાલી ગામઠી લહેકો હતો. બાકી ઈસ્ત્રી ટાઈટ કપડાં, સોનાની બે બે જાડી ચેઇન, અડધો ડઝન વીંટીઓ અને હાથમાં રુદ્રાક્ષની સોને મઢેલી લકી જોઈને તો એ સજ્જન ફેક્ટરીના માલિક લાગતા હતા.
આ સજ્જનની પંચ્યાશી વર્ષની માતાને કિડનીમાં પરુ થઇ ગયું હોવાથી હોસ્પિટલમાં બીજે માળે દાખલ હતાં.
“સર, આજે શુક્રવાર છે. ચિંતન સર મંગળવારે અને શુક્રવારે નથી આવતાં. તમે એમનાં આસિસ્ટન્ટ ડૉક્ટરને મળી શકો છો.” રિસેપ્શનિસ્ટ બહેનની ભાષા ગુજરાતી હતી પણ એક્સન્ટ અંગ્રેજી હતી.
“હોવે…” કહીને ભાઈએ બધી વિગતો આપી અને ભાઈ આસિસ્ટન્ટ ડૉક્ટરને મળ્યાં.
ઑફિસમાંથી બહાર નીકળ્યાં એટલે પેલાં રિસેપ્શનિસ્ટ લેડીએ એમને નમ્રતાથી રોક્યાં.
“એક્સક્યુઝ મી સર..” સાંભળતાની સાથે જ ભાઈના મોઢાના હાવભાવ બદલાયાં.
“સર, આપનું પાર્ટ પેમેન્ટ બાકી છે, પ્લીઝ આજે ભરાવી દેજો ને…!!”
“હોવે બુન..મને ખબર સ..અમે કંઈ નાહી નહીં જવાનાં, તમારા આવા ખોબા જેવડાં પૈહાની હામે અમે અમાર મા તમને આલી હ..સાહબ તો હ નૈ, આવા લવરમૂછિયા ડૉક્ટરો હું કાંદો કાડવાના હ..” એક પછી એક આ સજ્જનના ડાયલોગો દુર્જનતા તરફ જતાં હતાં. એવું જ લાગતું હતું કે આ ભાઈ આ ડાયલોગોનું બે-ત્રણ દિવસથી રિહર્સલ કરતાં હોય.
વચ્ચે એકાદ બે ના સમજાય એવી ગાળો પણ આવી ગઈ. આવી પ્રેમાળ ઉઘરાણીથી પેલાં સજ્જનનું ઘમંડ ઘવાયું હોય એવું લાગ્યું.
લવરમૂછિયા ડૉક્ટરો સાંભળતા પેલાં આસિસ્ટન્ટ ડૉક્ટર પણ બહાર આવ્યા. એમની સજ્જનતાનો ગ્રાફ પણ મંદીમાં લેવાયેલા ખોટા શેરની જેમ નીચે ગયો.
થોડી ઘણી હાથાપાઈ પણ થઇ.
“જોઈ લઈશ તમને બધાને, ઑય તમ બધા પૈસા જ કમાવા બેઠા સો, માણહ રિબાય એ નૈ જોતાં, બસ પૈહા…પૈહા…પૈહા..” બબડતા પેલાં સજ્જને બે-ત્રણ ગાળોના તમાચા આપ્યાં અને જતા રહ્યાં.

હાંફતા ધ્રુજતા રઘવાયેલા અવાજે પેલાં સજ્જને ગામડે એનાં ભાણિયાને ફોન કર્યો.”રામ..રામ..ભાણા..ચ્યોં હ તું??”
“ખેતરે..મામા…હું થ્યું..ચમ હાંફો સો…બાને ચમ સ?”
“એક કોમ કર…તારા ભાઈબંધોને લઈને ઓય અમદાવાદ આઈ જા..તારી બાને જ્યાં દાખલ કરી સ ત્યાં ડખો કરવાનો સ”
ભાણિયાએ તો બીજી બધી વાત મેલ પડતા. રઘલા, કાના, મુકલા, ઘનાના નામની હાંક મારી અને આઠ દસ જણા લાઠી કરવત લઇ બધાંય ટેમ્પામાં ચડી ગયાં.
એકાદ સવા કલાકમાં બધાય અમદાવાદ આવી પહોંચ્યા..મામા એ પણ હોસ્પિટલનો રસ્તો બતાડ્યો. એ બધાની રાહ જોઈને મામા હોસ્પિટલની બહાર જ ઊભા હતાં.
મામાની સાથે બધાયના લોહી તપતા હતાં. ક્યારે હાથ સફાઈ ચાલુ કરીએ એની જ રાહ જોતાં હતાં. એમાંથી એકેયને જાણકારી તો હતી જ નહીં કે આ બબાલ શેની છે.
ગાયો હાંકતા હોય એમ હોસ્પિટલના કંપાઉન્ડમાં મૂકેલા મની પ્લાન્ટના કૂંડાને લાકડીઓ મારી તોડ્યાં. એ પહેલાં ચોકીદારને ફટકાર્યો.
હોસ્પિટલના કર્મચારીઓમાં અફરાતફરી મચી ગઈ.
એન્ટ્રન્સમાં આવેલો ઑટોમૅટિક કાચનો સ્લાઈડિંગ ડોર તોડતાં અને તોડફોડ કરતા આખોય ઢોરનો પ્રવાહ રિસેપ્શન સુધી પહોંચ્યો.
પહોંચતાની સાથે જ ભાણિયાની નજર રાષ્ટ્રપતિના હાથે પુરસ્કાર લેતાં ડૉ. ચિંતનની તસ્વીર પર પડી. એણે બધાને હાંક મારીને રોક્યાં.
“ખબરદાર જો કોઈ એક લાકડી પણ ઉગામશે તો!!!”
“હું થ્યું ભાણા આ લૂંટારાઓને તો આજ બતાવી જ દૈ કે આપણે કુન સીએ.”
“મામા, લૂંટારા ઈ નૈ આપડે સે, આ ફોટાવાળા સાહબ તો ભગવાન સ.” સાંભળતાની સાથે જ બધાંની ઉચ્ચે ઉગામેલી લાઠીઓ હેઠી પડી ગઈ.
“આ દાક્તર સાહબના બાપા તો આપણા ગોમના જ હતાં, મામા તમે ઓળખો સો મારી માની બેનપણી પ્રેરણામાસી?”
“ઇમનો જ સોકરો, ઈ માસીને કિડનીની બીમારી હતી અને ઈનાં લીધે જ ઈ મર્યા. તાર પસી માસા અને ઈમનો દીકરો આય આવીને રહ્યાં…ઈ માસા મને મફતમાં ભણાવતાંય હતાં.”
“ઈ ગમે એ હોય ભાણા..લૂંટારા ઈ લૂંટારા…”
“મામા….માતાજીના હમ જો અવે કઇ પણ બોલ્યાં તો…!!” ભાણ્યાએ જોરથી હાંક પાડી.
“ઈ ચિંતન સાહબ અત્યારે અમાર ગોમડે જ અઇશે. છેલ્લા કેટલાંય વર્ષોથી કોઈ પણ પરિસ્થિતિ હોય પણ ઈ ચિંતન સાહબ દર મંગળવારે અને શુક્રવારે ગોમડે આવે સ!”
“કોઈનેય કિડનીની તકલીફ હોય તો તે ઇમનો મફતમાં ઈલાજ કર સ. ઈ પોતે દવા આલે તો ઈના પૈહાય નૈ લેતા…અને ઇ તો ગોમમાં બધોંય સલાહ આલે કે પોતાના સોકરાઓને ભણાવજો..જે ખરચ થાય તમતમારે ચિંતા ના કરતા..ચિંતન સ તમારી હારે…તમારી ભોંણીનો ઈલાજ પણ ઈમણે જ કર્યો સ….ઈ પણ મ.…”
મફત શબ્દને નિરર્થક બનાવવા    
પેલાં સજ્જન હજાર હજારની નોટના તાજેતાજા જ ભીનાં થયેલાં બંડલો એક પછી એક રિસેપ્શન પર મૂકતા જ ગયા…..


HopeScope Stories Behind White Coat – 15 / Maulik Nagar “Vichar”

By:Maulik Nagar “Vichar”

મોહક સ્મિત
નજરાણું ક્ષણિક
માન સદાય

આશુ, જો પેલો વિરાજ,”હાય” કરું?’ આશુની મિત્ર રિદ્ધિ એ બીકરમાં દેખાતા વિરાજના પ્રતિબિંબ પર નજર કરતા કહ્યું.
કાણી આંખ કરીને ટોંગથી ઉંચકેલ પારદર્શક ટેસ્ટટ્યૂબની આરપાર જોતા જોતા આશુ બોલી, ‘હું પણ એને જ જોઉં છું રિદ્ધિ, ઉફ્ફ…કેટલો હેન્ડસમ છે!!’
વિરાજ માત્ર એનાં ક્લાસ જ નહીં પણ આખી સ્કૂલની બધી જ છોકરીઓ માટેનું કેન્દ્ર બિંદુ હતો.
મજાકીયો અને રમતિયાળ સ્વભાવ એ એનાં આકર્ષણનું કારણ હતું.
વાંકળિયા વાળ, ગાલ પર હળવા ખાડા, મરૂન કલરનું ડાર્ક સ્વેટર, ઈસ્ત્રી ટાઈટ શર્ટ-પેન્ટ સાથે હાથમાં પહેરેલી “વિર” લખેલી ચાંદીની લકી સાથે એનો લંબગોળ ચહેરો પણ એટલો જ ચક્મકીત થતો હતો.
બારમાં ધોરણના વિજ્ઞાન પ્રવાહના બે ડિવિઝન હતાં. વિરાજ “એ” ડિવિઝનમાં હતો. આશુ “બી” ડિવિઝનમાં હતી.
અઠવાડિયામાં બે દિવસ માટે “બી” ડિવિઝનની છોકરીઓ આતુરતાથી રાહ જોતી રહેતી. કારણકે આ બે દિવસ બન્ને ક્લાસનો કેમેસ્ટ્રીનો પ્રેકટીકલ પિરિયડ એક સાથે કેમેસ્ટ્રી લેબમાં લેવાતો હતો.
નવી પેઢીના નવા રીતરિવાજ પ્રમાણે લગભગ દરેક છોકરા છોકરીઓ કોઈકના કોઈક સોશ્યલ મીડિયા પર એકબીજાના ફ્રેન્ડ તો હતા જ. પણ બંને ક્લાસની છોકરીઓને વિરાજ સાથે કોઈક ખાસ મિત્રતા જ કરવી હતી.
વિરાજ અને આશુના ક્યારેક નજરથી અડપલાં થઇ જતા હતા.
જયારે પણ આશુ વિરાજ સાથે વાત કરતી ત્યારે કંઈ ખાસ અનુભવાતું ન હતું.
વિરાજ બધા સાથે વાત કરે તેમ જ આશુ સાથે વાત કરતો હતો. પણ નજરનો વાર્તાલાપ અલગ જ હતો.
એક દિવસ સોશ્યિલ મીડિયાના અબોલા તૂટ્યા.
આશુના છુટ્ટા વાળ લહેરાવીને બીકરમાં ભરેલા ભૂરા રંગના પ્રવાહી સાથે અપલોડ કરેલા સેલ્ફી ઉપર લાઈકની લાઈટ ચમકી.
ઇન્સ્ટાગ્રામ પણ ઘણું ગૂંચવાળા ભર્યું છે. કોઈ વ્યક્તિ લાઈક કરે અને લાલ રંગનું હાર્ટ કુદકા મારે. લાઈકમાં ને લવમાં કોઈ ફરક જ નહીં.
‘રિદ્ધિ ઉપાડને જંગલી, જલ્દી…જલ્દી..’ ઇન્સ્ટાગ્રામના હાર્ટની જેમ આશુનું હાર્ટ પણ ઊછળવા લાગ્યું.
‘ફોન ઉપાડતાની સાથે જ રિદ્ધિ એ કહ્યું,’ બહું ઊછળીશ નહીં, એણે બધા છોકરા અને છોકરીઓના ફોટા લાઈક કરેલા છે.’ આશુનું હૃદય આંસુ આંસુ થઇ ગયું.
આશુને હવે ઊંઘ આવતી ન હતી. એના લીધે એ એના ફોનને પણ સુવા દેતી ન હતી.
ઊંઘ તો ના જ આવેને. બારમું ધોરણ, ઉંમર પણ વિચારો જોડે હરીફાઈ કરતી હોય, ત્રણ-ચાર મહિના પછી કોલેજીયન થઇ જવાની ગલીપચી અને વિરાજ જેવો મસ્ત ગલૂડિયાં જેવો હસમુખો છોકરો, કોને આવા છોકરાની કંપની ન ગમે?

હિંમત કરીને આશુએ વિરાજને મેસેજ કરવા ઈન્સ્ટાગ્રામ ચાલુ કર્યું.
‘ઓહ માય ગોડ!!’ વિરાજના નામની નીચે ટાઈપિંગ જોડે ત્રણ ટપકાં કુદકા મારતા જોયાં.

‘હાય :)…’થી શરૂઆત થઇ. બંને વચ્ચે મેસેજની આપ-લે ચાલુ થઇ ગઈ.
એ રાત્રે તો બંનેના ફોનમાં જ કેમિસ્ટ્રીના પ્રયોગો થતાં હોય તેમ ઈમોજીથી ચેટ બોક્ષ ઉભરાવવા લાગ્યું.
બંને જણાની રાતો હવે લંબાવા લાગી. અઠવાડિયામાં બે દિવસ બંનેની ગાઢ કેમેસ્ટ્રી, પ્રયોગશાળામાં દેખાતી. એ જ કેમેસ્ટ્રી ઘરે ગયાં પછી ચેટ બોક્ષમાં મિક્ષ થતી હતી.
બંને જણાએ સવાર,બપોર, સાંજ,રાતના આઠેય પ્રહરોને એક ફ્લાસ્કમાં ઓગાળીને એનાં ઉપર મૈત્રીનું બૂચ મારી દીધું હતું.
બંનેની ફ્રેન્ડશીપમાં હવે “આઈ લાઈક યુ એન્ડ મિસ યુ’ જેવાં સંવાદો પણ ઉમેરાયા હતા. ક્યારેક બંને વધારે ગેલમાં આવી જાય તો એ સંવાદોની પાછળ હગ અને કીસ જેવાં ઈમોજીએ પણ પગપેસારો કર્યો હતો.
તેઓની વર્ચુઅલ મિટિંગ હવે સ્કૂલના સાઇકલ સ્ટેન્ડ સુધી પહોંચી ગઈ હતી.
વિરાજ અને આશુ માટે દુનિયામાં એકબીજા સિવાય હવે માત્ર તેઓનાં ફોનનું જ મહત્વ હતું.
રીસેસમાં આશુ એની સહેલીઓ સાથે ગપ્પા મારતી હતી. એનાથી થોડે દૂર ઉભેલા વિરાજે આશુને ઉપર લેબમાં આવવા ઈશારો કર્યો.
શરમ અને ડરના માર્યે ત્રાસી આંખે જોતી આશુને કંઈ સમજાયું નહીં. એણે મેસેજ કરવા ઈશારો કર્યો.
ઝણઝણાટી સાથે મેસેજ ડિસ્પ્લે થયો.
મેસેજમાં લખ્યું હતું કે ‘આઈ વોન્ટ ટુ સ્પેન્ડ ટાઈમ વિથ યુ ઈન લેબ, કમ ઈન લેબ આફ્ટર રીસેસ પ્લીઝ.’
આ તો “નેકી ઑર પૂછ પૂછ”.

‘થેન્ક ફોર કમિંગ આશુ’ લેબમાં બાગ બગીચા જેવી મહેક તો ન હતી.
કેમિકલની દુર્ગંધ હતી પણ એની આ લોકોને કોઈ પરવાહ ન હતી.

વિરાજે લેબનો દરવાજો આડો કર્યો. બંને હાથ આશુના કમર પર મુક્યા. આ વખતે ફોનને નહીં પણ આશુને ઝણઝણાટી થઇ.
સમય બગાડ્યા વગર જ વિરાજે આશુને કહ્યું, ‘આશુ આઈ લવ યુ, વિલ યુ બી માય…’ વાક્ય પૂરું થાય ત્યાં સુધીમાં તો વિરાજ આશુના હોઠથી બે દોરા જ દૂર હતો ને ત્યાં જ લેબનો દરવાજો ખખડ્યો.
ખખડાટની સાથે જ બંને સ્વસ્થ થઇ ગયા. આશુએ તો બે ટેસ્ટ ટ્યૂબ્સ હાથમાં લઈને રસાયણો સાથે કંઈક પ્રયોગ કરતી હોય તેમ નાટક પણ ચાલુ કરી દીધું.
લેબનો દરવાજો આડો કરીને આવતા વિરાજ બબડવા બબડતા આશુને કહેવા લાગ્યો, ‘હાશ!! બચી ગયાં!! રમેશભાઈ પટ્ટાવાળા…!!’
‘આ શું? આશુ ક્યાં ગઈ? મારી જોડે સંતાકૂકડી રમે છે, આશુ?’ ટૅબલની આ બાજુ આવીને જોયું તો આશુ જમીન પર પડી હતી.
‘કમ ઓન ડિયર..હવે નાટક ના કર, રમેશભાઈ ગયા!!’ આશુ તરફથી કોઈ પ્રતિસાદ ના મળ્યો.
‘આઈ એમ વેટીંગ ફોર આન્સર, બેબી.’ બોલતા વિરાજે તેનો હાથ આશુના ગળા પર ફેરવ્યો.
‘ઓહ શીટ’ આશુ ઠંડી બરફ જેવી થઈ ગઈ હતી. બેભાન આશુને જોઈને વિરાજ ગભરાઈ ગયો.
તુરંત જ એણે એમ્બ્યુલન્સને ફોન કર્યો અને લેબની બહાર જઈને “રમેશભાઈ…રમેશભાઈ” બૂમો પાડી.
રમેશભાઈ અને બે-ચાર ટીચર્સ પણ દોડીને આવ્યાં.
વિરાજે થોડી સાચી જુઠ્ઠી વિગતો સ્કૂલ ટીચર્સને આપી. ત્યાં સુધીમાં એમ્બ્યુલન્સ પણ આવી ગઈ.
વિરાજ પણ પોતાનું સ્કૂટી લઇ એમ્બ્યુલન્સની પાછળ હોસ્પિટલ ગયો.
ઇમર્જન્સી ડૉ. વિષ્ણુ ત્યાં હાજર જ હતાં. ડૉ વિષ્ણુએ બેભાન આશુનું ઇન્વેસ્ટિગેશન ચાલુ કર્યું.
આશુનું ઑક્સિજન લેવલ સિત્તેર સુધી ઘટી ગયું હતું. હાર્ટ રેટ સો હતો.
બ્લડ પ્રેશર પણ નોર્મલ હતું. દેખીતી રીતે આશુના બેભાન થવાનું કોઈ કારણ જણાતું ન હતું.
ટીચર્સ અને પટ્ટાવાળા રમેશભાઈ પાસેથી ડૉ. વિષ્ણુને એક જ વિગત મળી કે, ‘અમને તો વિરાજે જ ઇન્ફોર્મ કર્યું હતું.’
ડૉ. વિષ્ણુએ વિરાજને લાંબીલચક પ્રશ્નાવલી સ્પર્ધા ચાલુ કરી.
‘આશુ તારી ગર્લ ફ્રેન્ડ છે?
તે એને કંઈ ખવડાવ્યું છે?
એણે સવારથી શું ખાધું-પીધું છે?
તમારી વચ્ચે કોઈ સં….?
નો…નો..નો…સર, વી આર જસ્ટ ફ્રેન્ડ્સ. વિરાજે એ જ બધી મિશ્રિત વિગતો ડૉ. વિષ્ણુને આપી જે વિગતો તેણે ટીચર્સને આપી હતી.
હા…અધકચરી જ..!!
દરેક દિશામાં ઇન્વેસ્ટીગેશન કરતા ડૉ. વિષ્ણુ પાસે આશુનો પ્રેગ્નેન્સી રિપોર્ટ અને ટૉક્સિન રિપોર્ટ પણ આવી ગયો..
‘નેગેટિવ..નેગેટિવ..’
આશુના મમ્મી પપ્પા આવતા જ ડૉ. વિષ્ણુએ ટીચર્સ, રમેશકાકા અને વિરાજને જવા જણાવ્યું.
‘વિરાજ, મને સ્કૂલે ઉતારી દઈશ, મારી સાઇકલ ત્યાં પડી છે.’
‘ઓકે…’ વિરાજનું મન હવે ચોંટતું ન હતું. એ પોતાને જ દોષી માનતો હતો.
‘જરૂર આશુ ઘભરાઈને પડી ગઈ લાગે છે.’
‘એ ભલે મેસેજમાં નજીક હતી પણ….’
અનેક વિચારોની વચ્ચે, બે ચાર સિગ્નલ બ્રેક કરીને વિરાજ અને રમેશભાઈ સ્કૂલે પહોંચ્યા.
‘રમેશકાકા, લેબ તો લૉક થઇ ગઈ હશે ને? મારી પુસ્તકો ત્યાં પડી છે.’
બંનેને ખબર હતી પુસ્તક તો માત્ર બહાનું હતું.
રમેશકાકાને પણ શક થયો. નક્કી વિરાજ કંઈક સગેવગે કરવાં જઈ રહ્યો છે.
વિરાજ લેબમાં પ્રવેશ્યો. આજુબાજુ જોયું અને ખાતરી કરી કે કોઈ તેને જોતું તો નથી ને!
જ્યાં આશુ બેભાન થઇ હતી ત્યાં ગયો.
ત્યાં કંઈક અજીબ પ્રકારની જ સુગંધ આવતી હતી.

આશુએ હાથમાં પકડી હતી તે ટેસ્ટ ટ્યૂબસ પર વિરાજની નજર પડી.
આછા ભૂખરા રંગના બે-ચાર ટીપાં પ્રવાહી સાથે બંને ટ્યૂબસ આડી પડી હતી.
થોડી ક્યુરિઓસીટી થતાં એણે આજુબાજુના બે ચાર ફ્લાસ્કમાં પડેલા કેમિકલના નામ વાંચ્યા.
બહુ જ બધાં દિવસો પછી આજે પહેલી વાર આટલી બધી વખત ખિસ્સામાં રહેલો ફોન વિરાજે બહાર કાઢ્યો.
સત્તર વર્ષના આ ગુજરાતી રજનીકાંતે બધાં જ કેમિકલની તાસીર ઈન્ટરનેટ પર ચેક કરવાની ચાલુ કરી દીધી.
‘ઓહ માય ગોડ!!!’
વિરાજે વળી પાછી ઈન્ટરનેટની મદદ લીધી. આ વખતે હોસ્પિટલનો નંબર શોધવા માટે.
હોસ્પિટલના રિસેપ્શન પરથી ફોન ડૉ. વિષ્ણુના ઍક્સટેંશન પર ટ્રાન્સફર થયો.
‘હેલ્લો..’ ડૉ. વિષ્ણુ હિયર
‘સર…ઇટ્સ સાઇનાઇડ..ઇટ્સ સાઇનાઇડ…સર..વિરાજ સ્પીકિંગ..ઇટ્સ સાઇનાઇડ’
ડૉ. વિષ્ણુ સીધા જ વૉર્ડમાં ગયાં અને આશુને પાછું ચકાસ્યું..
આશુના ભૂરા પડતા નખ સામે નજર કરતા ડૉ. વિષ્ણુએ રાડ પાડી ‘નર્સ..જલ્દી મને મિથિલિન બ્લ્યુ ઇંજેક્શન હોસ્પિટલની ફાર્મસીમાંથી મંગાવી આપો.’
‘હી ઇસ બ્રિલિયન્ટ…હી ઇસ રાઈટ..’
થોડીક જ સમયમાં વિરાજ પણ હોસ્પિટલ પહોંચી ગયો.
વિરાજને જોતા જ ડૉ. વિષ્ણુએ ‘યુ આર બ્રિલિયન્ટ માય બોય’ સાથે એને આવકાર્યો. સાથેસાથ નર્સિંગ સ્ટાફ, બીજા ડૉક્ટર્સ અને આશુના મમ્મી પપ્પાએ પણ વિરાજના આ આવકારને તાળીઓના ગડ્ગડાટથી તાલબદ્ધ કરી દીધો.
વિરાજે દૂર નજર કરતા આશુ પણ બેડ પર સૂતી સૂતી આ જ તાલમાં તાળીઓ વડે તાલ પુરાવતી હતી અને ડોકું હકારમાં ધુણાવતી હતી.
ત્યાં જ ડૉ. વિષ્ણુના ફોનની રિંગ વાગી,
‘લિટલ બોય બ્લ્યુ, એન્ડ અ ગર્લ ઈન ધ મૂન.’

HopeScope Stories Behind White Coat – 14 Maulik Nagar “Vichar”

તત્પર જીવ
સદાય નિખાલસ
વિચાર શૂન્ય

‘હેલ્લો મે’મ…’
‘ગુડ મોર્નિંગ મે’મ…’
‘કેમ છો? મેડમ!’
‘જો આ પેલા જ ડૉક્ટર છે જેમનાં કારણે જ પપ્પાને નવું જીવન મળ્યું છે….’
ડૉ. પિંકી રોજ સવારે હોસ્પિટલના ઇમર્જન્સી ડિપાર્ટમેન્ટમાં જેવી પ્રવેશે ને ત્યાંના સિત્તેર ફૂટના કોરીડોરમાં ચાલતાં જ આવાં સત્તર જાતનાં ગ્રીટિંગ્સ અને કોમ્પ્લીમેન્ટ એને સાંભળવા મળે.
ડૉ. પિંકીનું વ્યક્તિત્વ જ એવું કે એમને જોતાંની સાથે જ દર્દી અડધો સાજો થઇ જાય. પિંકીની નિખાલસતાથી તો પોઝિટિવ એનર્જીના ફુવારા ઊડે.
જેટલો સાજ શણગાર એ પહેરવેશમાં રાખે એટલી જ સજાવટ એમની બોલીમાં પણ હતી. શબ્દો ચખાતા હોત તો નક્કી ડાયાબિટીસ થઇ જાય.
ડૉ. પિંકીની ડ્યૂટી હંમેશા સવારે નવ વાગ્યાંથી ચાલુ થતી. સાચે જ પોતાની સાથે સવાર લઈને ફરતાં હોય તેવી તાજગી એમની હાજરીમાં અનુભવાય.
મળતાવડા સ્વભાવની સાથે હંમેશા લોકોને મદદ કરવામાં તત્પર રહેવું એવી ડૉ. પિંકીની છાપ હતી. ડૉ. પિંકીના સર એને સેવાભાવી આત્મા કહીને જ બોલાવતા હતા.
બસ, પિંકીની એક જ કમજોરી હતી “ચા”.
રાબેતા મુજબ દર્દીઓ તપાસ્યા પછી જુનિયર ડૉક્ટર કૃપા સાથે ચોથે માળ આવેલી કેન્ટીનમાં ગઈ.
‘પિંકીદીદી, હમણાંથી તમે મેકઅપ કરવાનું ઓછું કરી દીધું છે છતાંય દિવસે દિવસે તમારી ચમક વધતી જાય છે.’ બટકબોલી કૃપાએ ચાની ચુસ્કી મારતા પિંકીની ઠેકડી ઉડાડી.
‘જો કૃપલી એવું કંઈ નથી, અમે તો એકબીજાને વર્ષોથી ઓળખીએ છીએ, નથીંગ ન્યુ ફોર અસ’ બંનેની નજર પિંકીના રણકતા ફોન પર પડી.
‘યસ સર, ઓકે સર, કમીંગ સર’
‘ચલ..ચલ..જલ્દી..સર ઑફિસમાં બોલાવે છે. બધાં જ સ્ટાફની ઇમર્જન્સી મીટિંગ બોલાવી છે.’

‘ગુડ આફ્ટરનૂન ડૉક્ટર્સ. હમણાં જ આરોગ્ય વિભાગ તરફથી ઈમેલ દ્વારા આરોગ્ય મંત્રીનો આદેશ આવ્યો છે કે આપણે જરૂરી ઈન્જેક્શન્સ અને દવાઓનો સ્ટોક પૂરતો કરી લેવો જોઈએ.’
વેસ્ટર્ન સંગીતનું ક્વાયર ગાય એમ બધાંના મોઢામાંથી એક જ પ્રશ્ન નીકળ્યો, ‘બટ વ્હાય!!!’
‘ઈમેલમાં વિગતમાં લખ્યું છે કે વિશ્વમાં મહામારી ફેલાવે તેવો કોરોના નામનો ચેપી રોગ ફાટી નીકળેલ છે. આ કોરોનાએ ભારતમાં પણ પગ પેસારો કરી દીધો છે અને ગમે ત્યારે આપણા કેન્દ્રીય આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા આખા ભારતમાં લોકડાઉન થવાની સંભાવના છે.’
વળી પાછું બધાંએ એકી સાથે સુર પૂરાવ્યો, ‘ઓહ, ઈટ સિમ્સ લાઈક અ પેન્ડેમિક.’
કુતૂહલ સાથે બધાં જ ડૉક્ટર્સ અને સપોર્ટ સ્ટાફ બહાર નીકળ્યો.

આરોગ્ય વિભાગની આગાહી અને ડર સાચો પડ્યો. જોત જોતામાં દિવસ દિવસ ના રહ્યો, રાત રાત ના રહી. બસ બધે આ મહામારીની જ ચર્ચા હતી.
આ પારદર્શક વાયરસે પોતાનો રંગ બતાડવાનો ચાલુ કર્યો અને કહેરની લહેર લહેરાવાની ચાલુ થઈ ગઈ. માણસ માણસથી દૂર ભાગવા લાગ્યો, પણ બધા જ ડૉક્ટર્સ અને મેડિકલ સ્ટાફ પોતાની ફરજ બજાવવા અડીખમ ઊભા રહ્યાં.
‘બેટા, આ બધું ક્યારે થાળે પડશે?’ પિંકીની મમ્મીની આંખમાં એક પ્રશ્ન અને ચિંતા બંને ચોખ્ખા તરી આવતાં હતાં.
‘થઇ જશે બધું મમ્મી, નહીં હોય તો સાદાઈથી કરી લઈશું. તું ચિંતા ના કર.’
ચિરાગ અને એનાં પરિવારવાળા પણ સમજુ છે.’ પિંકીના વર્તનમાં પરિપક્વતા ભારોભાર છલકાતી હતી. એનું કારણ એનાં પપ્પા હતાં.
પપ્પાની હાજરી નહીં પરંતુ ગેરહાજરી.
પિંકી બાવીસ વર્ષની હતી ત્યારે જ એનાં પપ્પા ગુજરી ગયાં હતાં.
‘મને તારા લગ્નપ્રસંગની સાથે સાથે તારી પણ ચિંતા થાય છે. તું જો તો ખરા, આ રોગ કેવો કાળ બનીને બધાને ભરખી જાય છે.
‘તારે તો આખો દિવસ આ વાયરસની નદીમાં જ તણાવાનું હોય છે ને!!’
‘હા મમ્મી ચિંતા ના કર, અમે બધાં ડૉક્ટર્સ અમારું ધ્યાન રાખીયે જ છીએ.
અમને પણ આ સમયે સમાજની સેવા કરવાનો અવસર મળ્યો છે.’
‘ચલ મારે નીકળવું પડશે. તું તારું ધ્યાન રાખજે. શાક કે દૂધ લેવાં ક્યાંય બહાર નીકળીશ નહીં. મેં ઓનલાઇન ઑર્ડર કરી દીધા છે.’
જેમ જેમ હોસ્પિટલ નજીક આવતી ગઈ તેમ તેમ સૂમસામ દેખાતા રસ્તામાં થોડી થોડી ભીડ દેખાવા લાગી અને હોસ્પિટલની આસપાસ એમ્બ્યુલન્સ અને ચંદ્ર પરથી હમણાં જ આવેલા અવકાશયાત્રીઓ જેવાં દેખાતા, પીપીઈ કીટ પહેરેલા મેડિકલ સ્ટાફ નજરે પડવાના ચાલુ થઇ ગયાં.
‘ચાલ ચિરાગ, ટોક ટુ યુ લેટર, બી સેફ, ક્યાંય બહાર ના જતો, વર્ક ઓનલાઇન.’ હોસ્પિટલ પહોંચતા જ પિંકીએ આજુબાજુ જોઈ ફોનના માઇક પર કિસ કરી અને ચિરાગે પણ મધુવંતી રાગના લહેકામાં ‘ટેક કેર, આઈ વિલ મિસ યુ’ કહી ફોન મૂક્યો.
હોસ્પિટલ પહોંચતા જ પિંકીમાં ડૉક્ટર પિંકીની આત્મા આવી ગઈ અને પાછી મન મૂકીને બધાની ડ્યુટીએ લાગી ગઈ.
શહેરમાં જ નહીં આખા દેશમાં સ્થિતિ વણસવા લાગી હતી. દવાનો પુરવઠો, ઇંજેક્શન, હોસ્પિટલમાં બેડ વગેરે ખૂટવા લાગ્યા હતા. પરંતુ ડૉક્ટર અને નર્સિંગ સ્ટાફની ધીરજ અને હિંમત અકબંધ હતા.
જયારે પણ કોઈ દર્દી કે દર્દીના સગાવ્હાલાને હોસ્પિટલમાં જગ્યા નથી, એવું “ના” પાડવાનું આવતું ત્યારે હોસ્પિટલના કર્મચારીઓની આંખોમાં પાણી આવી જતાં.
દર કલાકે, આરોગ્ય વિભાગ, સરકાર, હોસ્પિટલ મેનેજમેન્ટ દ્વારા નિયમો, નિર્ણયો અને પ્રોટોકૉલ બદલાતા હતાં.
સાપોલિયાની જેમ સમય સડસડાટ સરકવા લાગ્યો.
દેશ દુનિયામાં રોગની સ્થિતિ પણ ગાંડા બનેલા વાંદરાની જેમ ક્યારેક શાંત થતી તો ક્યારેક ઉથલો મારતી.
આ દરમ્યાન સેંથીમાં સિંદૂર થકી પિંકીના મેકઅપમાં ઉમેરો થયો.
વર્ક ફ્રોમ હોમ કરતાં સોફ્ટવેર એન્જિનિઅર ચિરાગની કોમ્પ્યુટર પર સડસડાટ ફરતી આંગળીઓનો ભાર પણ વેડિંગ રિંગે વધારી દીધો.

પિંકીની જવાબદારીઓ વધવા લાગી પરંતુ જે આખા સમાજ, હોસ્પિટલ, હોસ્પિટલના સ્ટાફ વિગેરેને બખૂબી નિભાવી શકે એને માટે આ ષટ્કોણીયું પરિવાર સાચવવામાં કોઈ મોટી વાત ન હતી.
પ્રેમાળ સ્વભાવ તો પિંકીની તાસીર જ હતી એટલે સ્વાભાવિક છે કે સુગંધી સોનાનું સૌંદર્ય એ જાળવી જ શકે.
નવી નવી ગૃહસ્થી અને પેશન્ટોની લાંબી કતારોમાં વ્યસ્ત પિંકીએ બે-ત્રણ દિવસથી કૃપાને જોઈ જ ન હતી. આ વિચારને હજી પૂર્ણવિરામ લાગે એ પહેલાં જ પિંકીનો ફોન રણક્યો. જાણે કે ટેલીપથીએ જ ટેલિફોન કર્યો હોય.

‘પિંકીદીદી, આઈ નીડ યોર અર્જન્ટ હેલ્પ, મારા ફિયોન્સેનો ભાઈ કોવીડ પોઝિટિવ છે. સીન્સ ફોર ડેયઝ, આપણી હોસ્પિટલથી માંડીને બીજી ઘણી બધી હોસ્પિટલમાં તપાસ કરાવી. ક્યાંય પણ બેડ અવેલેબલ નથી. પ્લીઝ કંઈક કરો, એની તબિયત ખૂબ બગડતી જાય છે. ઑક્સિજન પણ ઓછું થઇ ગયું છે. સમયસર ટ્રીટમેન્ટ નહીં મળે તો હી વૉન્ટ સર્વાઇવ’
‘તું ચિંતા ના કર કૃપા, લેટ મી ટ્રાય ટુ અરેન્જ.’ પિંકીએ ફોન મૂક્યો અને કૉંટેક્ટ લિસ્ટમાંથી એક પછી એક ફોન ચાલુ કરી દીધા. બધી જ જગ્યાએથી દિલગીરી ભર્યો પ્રતિસાદ મળ્યો.
ઘણી મહેનત કર્યા પછી નાનકડી એક થોડી હોપ જાગી. હોસ્પિટલના સ્ટાફ દ્વારા જ જાણવા મળ્યું કે આપણા એક પેશન્ટને એકાદ કલાક પછી ડિસ્ચાર્જ સ્કેડયુલ કરેલ છે, તો તેમનો બેડ આપણે બુક કરાવી શકીશું.’
પિંકીને હાશકારો થયો એણે તરત જ કૃપાને ફોન લગાવ્યો.
‘કૃપા, ડોન્ટ વરી, તારા દિયરને અહીંયા આપણી હોસ્પિટલમાં જ લેતી આવ, એકાદ કલાક પછી એમને બેડ મળી જશે ત્યાં સુધી એમનું ઑક્સિજન અને પલ્સ ચેક કરતી રહેજે…..’
‘ઓકે દી…….’
ઘણી બધી સૂચનાઓ હજી આપવી હતી પણ ત્યાં પાછળ વેઇટિંગમાં ચિરાગનો કોલ આવતો હતો.
‘આઈ વીલ કૉલ યુ બેક ઈન ટુ મિનિટ્સ કૃપા.’
કૃપાનો ફોન મૂક્યો અને ઝડપભેર ચિરાગને ફોન લગાવ્યો.
“આઈ મિસ યુ” કહેવા જ ફોન આવ્યો હશે. ઘરના બધાંને ચેપ ના લાગે એટલે પિંકી છેલ્લા એક અઠવાડિયાથી હોસ્પિટલની બાજુમાં જ આવેલ સ્ટાફ ક્વાટર્સમાં રહેતી હતી.
સામે છેડે રિંગ વાગી, ફોન ઉપડ્યો, કોઈ ફૂંકો મારતો હોય એવું લાગ્યું, પિંકીના કાનમાં બુચકારાઓએ મધ રેડી દીધું.
‘બસ બસ ચિરાગ, હું કંટ્રોલ નહીં કરી શકું અને ત્યાં ભાગીને આવી જઈશ.’
એકાદ સેકન્ડ પછી ચિરાગનો અવાજ સંભળાયો.’ પિંકી આઈ કાન્ટ બ્રી…….ધ…..’
‘ઓહ નો..’ પિંકીએ તુરંત જ ચિરાગના પપ્પાને ફોન કર્યો.
પપ્પાએ ચિરાગના રૂમમાં જઈને જોયું તો ચિરાગ ભાનમાં તો હતો પણ શ્વાસ ના લેવાના કારણે હાંફતો હતો.
પિંકીએ તરત જ એમ્બ્યુલન્સની વ્યવસ્થા કરી દીધી.
પોતે પણ ગાડી લઇને પળવારમાં જ ઘરે પહોંચી ગઈ.
ચાલુ ગાડીએ જ ચિક્કાર ભરેલી હોસ્પિટલોમાં ફોન પર ફોન કરવા માંડી. ક્યાંકથી કોઈક વેન્ટિલેટર સપોર્ટ કે ઑક્સિજન મળી જાય.
ઘરે પહોંચ્યા બાદ પિંકીએ આધારકાર્ડ લેવાં માટે ડ્રોઅર ખોલ્યું તો પાંચ દિવસ પહેલાનો ચિરાગનો પોઝિટિવ રિપોર્ટ હાથમાં આવ્યો.
બીજે ક્યાંય પણ સમય બગાડ્યા કરતા એમ્બ્યુલન્સને સીધી સરકારી હોસ્પિટલ પહોંચી જવા જણાવ્યું.
પિંકી પોતે પણ બીજી ગાડીમાં એમ્બ્યુલન્સની પાછળ પાછળ રવાના થઇ.
હજી પણ એણે બીજી કોઈ પણ ખાનગી હોસ્પિટલમાં જગ્યા મળે એ માટે પ્રયત્નો ચાલુ જ રાખ્યા હતા.
હવે લગભગ સરકારી હોસ્પિટલ પહોંચવા જ આવ્યાં હતાં. સરકારી હોસ્પિટલની નજીક પહોંચવા માટે વીસ પચ્ચીસ એમ્બ્યુલન્સની વેઇટિંગની લાઈન જોઈ પિંકીના તો મોતિયાં જ મરી ગયાં. હંમેશા દરેકની સેવામાં અડીખમ ઊભી રહેતી આ કોરોના વૉરિયર આજે કોઈક એના પતિ માટે સેવા કરે એની પ્રાર્થના કરતી હતી.
એક જ સાથે ફોનમાં બે મેસેજ રણક્યાં. એક એમ્બ્યુલન્સમાંથી નર્સિંગ સ્ટાફનો હતો.
’મેડમ, આઈ એમ સૉરી, ચિરાગસર ઇસ નો મોર.’
અને બીજો કૃપાનો હતો, ‘થૅન્ક્સ ફોર ધ અરેન્જમેન્ટ દી’…..હી ઇસ સર્વાઇવ્ડ.’


Hopescope “Stories Behind White Coat”

Maulik Nagar “Vichar”

HopeScope Stories Behind White Coat – 12/ Maulik Nagar “Vichar”

By:Maulik Nagar “Vichar”

“અલ્યાં એય મીઠીબુન, કાં આજે હવાર હવારમાં પોદરાથી હોળી રમો સો”, અધકચરું ભણેલાં, રમુજી સ્વભાવનાં ઝીણાંભાઈ સરકારી શાળાના માસ્તર હોઈ વહેલી સવારે નિશાળે જતાં જતાં મીઠીબેનને આવો રમૂજી સાદ આપ્યો.
“અમને મૂઆ શીની હોળી ને શી દિવાળી, અમાર તો વસ્તારે પરદેસમાં સે. દીકરો દાક્તર બનીને પરદેશ જતો રયો. ઈ તો ન્યાં બોલાવે સે પણ મારે તો મું ભલી અને મારું આ ગોમ ભલું.
આ’તો અમસ્તી હાથ ટાંટિયા હાલે અને અમારાં ઝૂંપડામાં થોડી ઠંકડ રી’યે.” મીઠીબુનનું વાક્ય પતે એ પહેલાં તો ઝીણાંભાઈ સાયકલના કચૂડકચૂડ અવાજ સાથે પગ વડે હલેસાં મારતા ક્યાંય પહોંચી ગયાં હતાં.
કેમકે મીઠીબુન અને ઝીણાં કાકાની આ રોજની દીનચર્યા હતી. મીઠીબુન રોજ સવારમાં પોતાનાં ઝૂંપડાની બહાર કોઈકની કોઈક રોજિંદી પ્રવૃત્તિ કરતાં હોય અને ઝીણાંભાઈ આવી ખાટીમીઠી ટીખળથી કૂકડે-કુક કરીને જતાં હોય.
મીઠીબુનનું ગામ નાનું હતું એટલે ગામડાનાં સીમાડાની જેમ ગામ લોકો પણ એકબીજાની નજીક હતાં. વિધર્મી પરિવારના સભ્યો કરતાં પણ ઓછાં ગામમાં ઘર હતાં.
ગામનાં લોકોમાં સંપ પણ વખાણવા લાયક હતો, સદ્ભાગ્યે હિન્દી ફિલ્મની જેમ એકેય વિલન પણ હતો નહીં. એટલે આ ગામનાં લોકોને ‘ગામ હોય ત્યાં ઉકરડો પણ હોય’ એ કહેવતની ખબર જ ન હતી.
ગામનાં દરેક લોકો હંમેશાં એકબીજાની પડખે ઊભાં રહે. સુખ હોય તો બધાં સાથે મળીને ઉત્સવ ઊજવે અને દુઃખ હોય તો એક એકબીજાનાં સાડલે આંસુ લૂછે.
ગામનાં લોકોએ પોતપોતાનાં કામ સારી પેઠે વહેંચી લીધાં હતાં.
ઝીણાંભાઈ માસ્તર હોઈ ગામનાં છોકરાઓને ટ્યુશન આપતાં. શહેરમાંથી લાવીને વેલજીભાઈ ઘરે ઘરે કરીયાણું આપવાં આવતાં. નરસિંહભાઈના પણ નામ એવાં ગુણ હતાં. નરસિંહભાઇ ભજનીક હોઈ આખા ગામને સંધ્યાકાળે આરતી અને ભજનો સંભળાવતા અને એ બધામાં મીઠીબુન એમનાં વડીલ હતાં. મીઠીબુને એક હોમિયોપેથીક દાક્તરને ત્યાં આયાનું કામ કર્યું હોવાથી થોડી ઘણી ઘરઘથ્થુ ઉપચારની જાણકારી એમને પણ હતી એટલે મીઠીબુન એ બધાંના વૈદ્ય હતાં.

મીઠીબુન અને ઝીણાંભાઈ બંને જણા ઘડિયાળના મિનિટ કાંટા અને કલાક કાંટા જેવાં હતાં. બંને પોતપોતાનો સમય સાચવી લેતાં હતાં. નિત્યક્રમ અનુસાર વહેલી સવારે એ જ સાઇકલનો કચૂડકચૂડ અવાજ અને ઝીણાંભાઈનો રમૂજી ટહુકો સંભળાયો તો ખરા પણ આજે મીઠીબુન ગાયોને નવડાવતા નજરે ના પડ્યાં. ઝીણાંભાઈના હૃદયમાં ફાળ પડી. આટલાં વર્ષોમાં આજ પહેલીવાર સૂરજ સંતાઈ ગયો હોય એવું લાગ્યું. ઘભરાયેલા ચહેરે ઝીણાંભાઈ એ સાઇકલ દીવાલે ટેકવી, મીઠીબુનની ભાળ લેવાં ઝૂંપડીની અંદર ગયાં.
મીઠીબુન તો મસ્ત મજાની સુખડી બનાવતાં હોય એવી ગોળની સુગંધ આવતી હતી.
“અરે ઓ મીઠીબુન, ચમ ઝૂંપડીમાં બેઠાં સો, ગાયો રીસાણી સે કે તમે એમનાથી રીસાણા સો”
“ઝી..ભાઈ, અમાર ગાયુ હારે આખુંય દા’ડો કચકચ હાલે પણ ક્યારેય રિસામણાં નો થાય, આ તો ગાયુને બોંધવાની મોરી બનાવતી’તી તો ત્યાં રાંડની ફાંસ વાગી ગઈ.”
“તો ઈમા આ સુખડી ચમ બનાવો સો.”
“સુખડી નથ ભઈ, ગોળ ગરમ કરીને લગાવું સુ, હમણાં જ મારી રોયી ફાંસ બારે નિકરી જાસે.
અવે આવ્યાં જ સો અમાર ઉંબરે તો આવ ચાય પીતા જાઓ ઝીણાંભાઈ. મારેય અત્તારે બીજીવારની પીવાની બાકી જ સે, આ લોયુ જ ચડાવતી’તી, સંગાથે ભજીયાં પણ ઉતારતી’તી.”
“ભજીયાં” સાંભળીને ઝીણાભાઈ પોતાની જાતને રોકી ના શક્યા.
“લો આ ફાંસ પણ બહારે આઈ ગઈ, હવે થોડો સમય સણકા વાગશે અને પસી મટી જશે” મીઠીબુનનું કરચલીવાળું દાંત વગરનું બોખું મોઢું મલકાઈ ગયું.
“બુન એક વાત કઉ, તમે તો વૈદ્યુને ન્યાં કોમ કર્યું સ ઈટલે તમને આવું બધુંય આવડે.”
“હારુ તા’રે બુન, બૌ બધી વાત્યું કરી આજે તો, હવે નિહાળે જાવું પડસે આજે તો મારે જ ઘંટ વગાડવાનો સે, મૂઓ પટ્ટાવાળો એ રજા પર સે.”
 રામ રામ કહીને ઝીણાભાઈ ચા-નાસ્તો કરીને નીકળ્યાં અને અહીંયા મીઠીબુન પણ કામે લાગી ગયાં.

એ જ વળી પાછા સૂરજમામા ઉઠક-બેઠક કરતાં હોય એમ દા’ડા વીતતા ગયાં. ગામે ભેગાં મળીને હોળી ધુળેટી પણ ઊજવી, નિશાળે વેકેશન હોવાથી ઝીણાંભાઈ અને મીઠીબુનને બે-ચાર દિવસે સાંજે વડલા પાસે આવેલી હનુમાનની દેરી એ મુલાકાત થતી. અને એક બીજાનાં ખબર અંતર પૂછી લેતાં હતા.
ગામ એટલે લાગણીઓનું પ્રાપ્તિ સ્થાન. વાડકી વહેવાર તો શહેરમાં થાય. આ તો ગામ હતું, અહીંયા તો થાળીઓનો વહેવાર થાય. એક દિવસ ઝીણાંભાઈની પત્ની એ ખમણની થાળી ઉતારી અને એ એમનાં દીકરાનાં હાથે મીઠીબુનને આપવાં મોકલી.
 ચાલતો ચાલતો ગયેલો દીકરો “બાપા ભૂત…..બાપા ચૂડેલ……”ની બૂમો સાથે હાંફતો હાંફતો પરસેવે રેબઝેબ થાળી સાથે જ પાછો આવ્યો.
“બાપા..પેલાં મી..મી..મીઠી બા…ને ચૂડેલ વળગી લાગે સ.”
ઝીણાંભાઈએ પણ બધાને બૂમો પાડીને બોલાવ્યાં અને ગલીની નાકે રહેતાં મીઠીબુનને ત્યાં પહોંચી ગયાં.
મીઠીબુનનો એક હાથ ઊત્તર દિશામાં અને બીજો હાથ દક્ષીણ દિશામાં હતો, હાથની આંગળીયો મોરની કલગીની જેમ ફેલાયેલી હતી. નટરાજની મુર્તિ જેવું રૂપ ધારણ કર્યું હતું અને ઘવાયેલ સૈનિક ધરતી પર આળોટતો હોય એમ મીઠીબુન ઘરનાં વરંડામાં આળોટતા હતાં. મીઠીબેનને દાંત તો હતાં નહીં પણ જડબેસલાક કિલ્લેબંધી કરી હોય એમ જડબાં એકબીજાં સાથે બીડાયેલા હતાં.  
મીઠીબુનનું આ ભયાનક રૂપ જોઈ એમણે ફટાફટ નરસિંહભાઈને તેડાવ્યાં. બધાં જ મીઠીબુનની પાસે જતાં ડરતાં હતાં. નરસિંહભાઈ આવ્યાં અને સંગાથે એક ભૂવાને પણ લેતાં આવ્યાં.
ભૂવો એની સાથે સાવરણી જેવું કંઈક ભૂત ભગાડવાનું હથીયાર લઈને આવ્યો હતો.
બધાંને પાછળ ખસેડી ભૂવો મીઠીબુન પાસે ગયો.
‘અગલી, બગલી કરમ કી પગલી બહાર નિકલ તું બહાર નિકલ’, ઊંચા સાદે વળી પાછો બોલ્યો, ‘અગલી, બગલી કરમ કી પગલી બહાર નિકલ તું બહાર નિકલ’નો તકિયાકલામ ચાર પાંચ વાર બોલ્યો અને સાથે લાવેલ પેલું ઝાડું ફટકાર્યું. મીઠીબુનમાં કોઈ ફરક ન પડ્યો, માત્ર હાંફતા જ રહ્યાં.
જોતજોતામાં આખેઆખું ગામ ભેગું થઇ ગયું. કોઈક ઝાડ પર તો કોઈક મેટાડોર પર, કોઈક પાળી ઊપર તો કોઈક થાંભલે ચડીને દૂરથી મીઠીબુન અને ભૂવા વચ્ચેનો ખેલ જોવાં લાગ્યાં.
બધાય પેલા ભૂવાની સાથે સૂર પુરાવા લાગ્યાં, “અગલી, બગલી કરમ કી પગલી…….”
ઝીણાંભાઈ જે શાળામાં શિક્ષક હતાં એ શાળાના આચાર્ય ત્યાંથી પસાર થતાં હતાં. ટોળાંને ત્યાં ભેગું થયેલ જોઈ તેમને આશ્ચર્ય થયું. એમની નજર ટોળાનું પ્રતિનિધિ કરતો હોય એમ આગળ ઊભેલાં ઝીણાંભાઈ પર પડી. તેઓ તેમની પાસે ગયાં.
ઝીણાંભાઈ તરફથી જાણવાં મળ્યું કે એમને ચૂડેલ વળગી છે અને આ ભૂવો એ ચૂડેલ જોડે કબ્બડી રમે છે..દૂરથી આચાર્યને અગલી-બગલીની જગ્યા એ કબ્બડી કબ્બડી જ સંભળાયું.
“અલ્યાં ઓય ગવારો, ઘેલાં ના થાઓ આમ, બધાંય શાંત પડો” આચાર્ય એ જોરથી હાંક મારી.
બગલથેલો ઝીણાભાઈને આપી આચાર્ય મીઠીબુન પાસે પહોંચ્યા. મીઠીબુનનો કલગી જેવો હાથ મસળ્યો અને શું થયું છે પૂછ્યું. જડબું બિડાઈ ગયેલું હોઈ મીઠીબુન કંઈ બોલી ન શક્યાં પણ ઈશારો તો કરતાં જ હતાં. આચાર્યસાહેબે ઝીણાંભાઈને નજીક બોલાવ્યાં. ઘભરાતા પગલે ઝીણાંભાઈ બે ડગલાં દૂર જ ઊભા રહ્યાં.
આચાર્ય એ કહ્યું કે “એમને નજીકમાં આવેલ શહેરની હોસ્પિટલમાં લઇ જવા પડશે. ક્યાં તો એમને લકવો મારી ગયો છે, ક્યાં તો મગજ સુધી લોહી પહોંચતું નથી.” આચાર્યસાહેબ દાક્તર તો ન હતાં પણ ગમે તેમ હોય આ બીજાં બધાં ગામવાળાઓ કરતાં તો ભણેલાં જ હતા ને!!
બાજુમાં પડેલી મેટાડોરમાં જ મીઠીબુનને નજીકના શહેરમાં આવેલી હોસ્પિટલમાં લઇ ગયાં. સંગાથે આચાર્યસાહેબ અને ઝીણાંભાઈ પણ મેટાડોરમાં બેસી ગયાં. આખા ખેલની મજા લેતાં અર્ધનગ્ન છોકરાઓ પણ મેટાડોરને લટકી ગામની પાદર સુધી મેટાડોર અને મીઠીબુનનો સાથ આપ્યો.
 સરકારી હોસ્પિટલ પહોંચતા ત્યાંના દાક્તરો એ જાત જાતનાં રિપોર્ટ્સ કર્યા અને મીઠીબુન વિશે જેટલી પણ બને એટલી જાણકારી મેળવવાનો પ્રયત્ન કર્યો.
પરિવારનું સભ્ય તો કોઈ હતું નહીં પણ ઝીણાંભાઈને રોજના ‘કેમ છો, કેમ નહીં કહેવાં ના માત્ર સંબંધ હતાં’, એટલે ઝીણાંભાઈ જ એક માત્ર થોડાં ઘણાં અંગત હતાં.

સરકારી હોસ્પિટલના એક દાક્તર ઝીણાંભાઈ અને આચાર્ય સાહેબ પાસે આવ્યાં અને કહ્યું કે એમની ઓપિસ્થોટોનસ અવસ્થા એટલે કે  જડબું બિડાઈ જવું અને  આવી રીતે શરીર અકડાઈ જવું એ એવું સૂચવે છે કે બાને ધનુર ઊપડ્યું છે. ડૉકટરે વધુમાં આગળ કહ્યું, “બાને આજથી થોડાં દિવસ કે મહિનાઓ પહેલાં કંઈક લોખંડ કે બીજી કોઈ ધાતુંથી ઇજા થઇ લાગે છે.”
ઝીણાંભાઈનું અધકચરું જ્ઞાન કામમાં લાગ્યું, “ડૉક્ટર સાહેબ આ ‘ધનુર’ ફાંસ વાગે તો થાય ખરાં?”
“હા, જો કોઈ પણ ઘાવ થયો હોય અને એને આપણે ખુલ્લો રહેવાં દઈએ અને એને ધૂળ, રજકણ લાગે તો પણ ‘ધનુર’ થઇ શકે.”
“ઓ માડી, નક્કી બુનને ધનુર જ સ”, આચાર્યની સામે જોતાં ઝીણાંભાઈ એ બુનને ફાંસ વાગ્યાની વિગતવાર વાત કરી અને ભજીયા ખાતાંખાતાં મીઠીબુને કહ્યું પણ હતું કે, “એમને આ પાણી ભરેલી બાટલીઓમાં કોઈ વિશ્વાસ નથી એટલે એમણે ક્યારેય પણ ધનુરની કે બીજી કોઈ પણ જાતની રસી લીધી નથી.”  
“ચિંતા ના કરો, બાને જરૂરી ઇંજેક્શન આપી દીધાં છે, થોડાંક દિવસોમાં સાજા થઇ જશે.”
આચાર્યસાહેબ અને ઝીણાંભાઈને પણ થોડી હાશ થઇ. એક જીવ બચાવવાનાં આનંદ સાથે એક નવો બોધપાઠ મળ્યો અને બંનેને પોતાની શાળામાં અવારનવાર આવાં રસીને લગતા જાગૃતિ અભિયાન અને રસીકરણના કેમ્પ યોજાવાની જિજ્ઞાસા જાગી.