૩૩ – કવિતા શબ્દોની સરિતા- રાજુલ કૌશિક

આકાશી આંબાને આવ્યો છે મોર અને છે જળબિલ્લોરી

ચાંદાની આંખોમાં છલક્યો તોર અને છે જળબિલ્લોરી.

વરસાદે ભીંજાતા- ન્હાતા છોરાં શો કલશોર મચાવે,

કે ન્હાવા આવે તડકો થૈને ચોર અને છે જળબિલ્લોરી

આજ સુધી મનમાં વૈશાખી બપોરની એક કલ્પના હતી..ધોમધખતો, બળબળતો, શરીરને અડે તો ય તતડી જવાય એવો તાપ. ઘરની બહાર નજર પડે ને આલ્સ્ફાટની સડકોની ગરમી આંખને દઝાડે. જાણે દુર્વાસાના ક્રોધે માઝા ન મુકી હોય એમ પ્રકૃતિ પણ એના પૂર્ણ રૌદ્ર સ્વરૂપે બધુ બાળીને ભસ્મ કરવા ભભૂકતી હોય. આભની અટારીએથી લૂ વરસતી હોય અને ધરતીના પેટાળમાં જાણે લાવા ખદબદતો હોય. સૂર્યદેવની પ્રચંડ ગરમીથી દાઝેલા વૃક્ષો પણ જાણે ઊનાઊના નિસાસા જેવા વૈશાખી વાયરા વિંઝતા હોય. કાકા સાહેબ કાલેલકરે તો એટલે સુધી કહ્યું છે કે ભેંસો દૂધ દોહરાવતી વખતે જેમ આંખો બંધ કરીને નિસ્તબ્ધ ઊભી હોય એમ ઉનાળાનું આકાશ તડકાની સેરો છોડતું ઊભુ રહે છે. દિવસોના દિવસો સુધી આસપાસ ઘુમારાયા કરતો અસહ્ય ઉકળાટ અને વાતાવરણનો બફારો……બાપરે !

જો કે એ ઉનાળાનો તાપ સહીને પણ લૂમેઝૂમે લચી રહેલા એ ફૂલો પણ એવા જ સાગમટે યાદ આવ્યા. કેસૂડો લહેરાય અને ઉનાળો આવે છે એની આલબેલ સંભળાય. એ પછી તો ગુલમહોર, ગુલતોરા અને પીળો ધમરક ગરમાળો, એક બાજુ લાલ પીળા રંગોની છટા અને બીજી બાજુ શ્વેત પણ ખોબામાં લઈને ભગવાનના ચરણે મુક્યા પછી ય ખોબામાં એની સુગંધ વેરતા જાય એવા મોગરા, રાતે  મન મુકીને મહેંકી ઊઠતી રાતરાણી, મધુમાલતી અને મધુકામિની, જૂઈ અને જાસુદ, બારે મહિના ખીલી રહેતી બારમાસી… ધગધગતા ઉનાળાની સાથે પણ કેટ-કેટલી મઘમઘતી યાદો જોડાયેલી છે નહીં?

કેટલાક વર્ષો પહેલાના એવા દિવસોની યાદ આવે ત્યારે એક જ ક્ષણમાં તખ્તો બદલી નાખતી અહીંની ઋતુ સાથે આપોઆપ સરખામણી કર્યા વગર મન ઝાલ્યું રહે ખરું? વૈશાખી વાયરા કોને કહેવાય એ અહીં રહેતા, ઉછરતા બાળકોને શી રીતે સમજાવી શકાય?

મે મહિનામાં ય શીતળતા રેલાવતા આકાશી ગોખમાં છેલ્લા કેટલાય દિવસોથી સૂર્યનારાયણે દેખા જ ક્યાં દીધી છે? અજબ ગજબની અહીંની પ્રકૃતિ છે. હજુ તો હમણાં જ જાણે ઠુંઠા બાવળ જેવા દેખાતા પેલા ઊંચા ઊંચા વૃક્ષો તો જાણે જાદુગરે જાદુઈ છડી ફેરવી ના દીધી હોય એમ અચાનક જ લીલાછમ બનીને મહોરવા માંડ્યા. હજુ તો હમણાં જ જાણે ઘરથી થોડે દૂર દેખાતો રસ્તો અને એના પરથી પસાર થતા વાહનો ય જોયા જ છે સ્તો અને બસ અચાનક જ બે ચાર દિવસમાં  તો એ રસ્તાની આડે લીલોછમ પડદો લહેરાયો અને એની વચ્ચે વચ્ચે ક્યાંક ક્યાંક જગ્યા શોધીને ફૂટી નિકળેલા પેલા લાલ, પીળા, કેસરી ટ્યુલિપ અને ઠંડા મઝાના વાયરામાં પ્રસન્નતાથી લહેરાતા ડેફોડીલ જોઇને તો મન પણ પ્રસન્ન…….જાણે કોઈ કુશળ ચિત્રકારે પીંછીના લસરકાથી ઈઝલ પર ગોઠવેલા કેન્વાસનું આખેઆખું સ્વરૂપ ના બદલી નાખ્યુ  હોય! પ્રકૃતિની આ કમાલ જોઈને જ તો મનમાં કોઈ એક વણદેખ્યા કલાકારની હાજરી વર્તાય છે ને?

વૈશાખની એ ઊના ઊના દિવસોથી સાવ અલગ અહીંનું વાતાવરણ… જાણે બે અલગ જ ઋતુ. અહીંનો વરસાદે ય મનમોજી, એને તો કોઈ ઋતુની પાબંદી ક્યાં નડી છે? એને ક્યાં કોઈ નિયમો નડે છે? એ તો ત્યારે ય ગોરંભાયેલો જ હતો અને એકદમ ધમાકાભેર એ વરસી પડ્યો  અને વરસતો જ રહ્યો અને એ પછી તો એથી ય વધુ આશ્ચર્યની વાત એ બની કે કેટલાય દિવસથી ન દેખાતા સૂર્યનારાયણે પણ અચાનક દેખા દીધી. એ દિવસ સુધીના ઘેરા રાખોડી આકાશનું ઓઢણું હળવેકથી ખસેડીને, ઘેરાયેલા ગગનની ગંભીરતા છેદીને તડકો ય ફૂટી નિકળ્યો. વરસાદની વાછટમાં ભીંજાવાની રાહ જોતા બાળકો જેમ જરાક અમસ્તી છૂટ મળે અને કેવા કૂદી પડે એવી જ રીતે ભીંજાવા દોડી આવેલા બાળકોની જેમ તડકાએ પણ વરસાદમાં ન્હાવા દોટ મુકી. એને જોઈને પેલા લીલાછમ વૃક્ષો ય રાજી રાજી થઈને ચમકી ઊઠ્યા. એમની ચમકદમકથી આખું વાતાવરણ જાણે ઉજ્જવળ-ઉજ્જ્વળ..અને એ જલબિલ્લોરીની સાથે મન પણ બિલ્લોરી .

કાવ્ય પંક્તિ ઉષા ઉપાધ્યાય

Rajul Kaushik
http://www.rajul54.wordpress.com