બાળ કથા ….(15)જે કંઇ થતું હશે તે સારા માટે જ હશે ! …. લેખક- વિનોદ પટેલ

ગટુ  અને બટુ આજે ખુશ હતા. દાદાના મિત્ર વિનોદ કાકા ફરી એમના ઘરે આવ્યા,હજી તો આવે તે પહેલા જ  ગટુ એ બટુને બોલાવી લીધી તું જલ્દી અહી રોકાવા આવ મજા પડશે અને આવતા ની સાથે જ વિનોદ કાકાના હાથ પકડી બંને બાળકો બોલ્યા દાદા જલ્દી વાર્તા કહો …

અને વિનોદ કાકા બોલ્યા ..

આફ્રિકાના એક રાજ્યના રાજા અને તેના એક જીગરજાન મિત્ર ની આ વાત છે. આ રાજા અને તેનો મિત્ર નાનપણથી જ સાથે ઉછરેલા, રમેલા અને મોટા થએલા. તેઓ બન્ને હંમેશાં દિવસનો મોટા ભાગનો સમય સાથે રહીને જ વિતાવતા હતા.

રાજાના આ મિત્રને એક એવી વિચિત્ર ટેવ હતી કે દિવસ દરમ્યાન જે કોઈ બનાવ બને ,સારો કે ખોટો , તો તરત બોલી ઉઠતો જે કંઈ થાય છે તે સારા માટે. જો કઈંક ખોટું બન્યું હોય તો પણ  હમેશાં એ જ શબ્દોનો ઉપયોગ કરતો.એક દિવસ રાજા અને એનો આ મિત્ર સાથે જંગલમાં શિકાર કરવા ગયા.મિત્ર રાજાની બદુકમાં દારૂગોળો નાખીને તૈયાર કરીને બંદુક શિકાર કરવા રાજાને આપે અને રાજા શિકાર કરે.

એવામાં એવું બન્યું કે મિત્રને બંદુક તૈયાર કરવામાં કઈંક ભૂલ રહી ગઈ હોય કે ગમે તે હોય,જ્યારે રાજાએ શિકાર તરફ બંદુક તાકી એની ચોંપ દબાવી કે અકસ્માતે એના હાથનો અંગુઠો કપાઈને છુટો પડી ગયો અને પીડાથી રાજા નીચે બેસી ગયો.એનો મિત્ર એની હંમેશની ટેવ મુજબ બોલી ઉઠ્યો જે કઈ થાય છે તે સારા માટે.

દુઃખમાં પીડાતા રાજાએ જ્યારે એના મિત્રના આ શબ્દો સાંભળ્યા ત્યારે ખુબ  ગુસ્સાપૂર્વક બોલી ઉઠ્યો મારા હાથનો અંગુઠો કપાઈને જુદો થઇ નીચે પડ્યો છે ને તું કહે છે એ સારું થયું! રાજાએ એના મિત્રને સજા રૂપે એની સાથેની મિત્રતાને ભૂલી જઈને એને જેલમાં પૂરી દીધો.

આ બનાવને પાંચેક મહિના વિત્યા પછી એક વખત રાજા શિકાર કરવા જ્યારે જંગલમાં ગયો ત્યારે શિકારના પ્રાણીનો પીછો કરતાં કરતાં ઘણો દુર નીકળી ગયો. એ જાણતો ન હતો કે એ જંગલના જે વિસ્તારમાં આવી પહોંચ્યો હતો ત્યાં મનુષ્યભક્ષી દિવાસીઓની વસાહત હતી.આવા કેટલાક આદિવાસીઓએ રાજાને જોયો અને દોડીને એને પકડી અને ઘાસના વેલાઓથી બરાબર બાંધીને એમની વસાહતમાં લઇ ગયા.

એ પછી રાતે આ મનુષ્યભક્ષી આદિવાસીઓની વસાહતની બધી જ વસ્તી જાણે મોટો ઉત્સવ હોય એમ ભેગી થઇ ગઈ અને નાચગાન કરવા લાગી.રાજાના માંસને પકવવા માટે રાજાની આંખે પાટો બાંધીને,લાકડાનો ઢગલો જ્યાં કર્યો હતો ત્યાં લઇ ગયા.લાકડાં ઉપર રાજાને સુવાડીને આદિવાસીઓ જ્યાં અગ્નિ ચાંપવા જતા હતા ત્યાં એક આદિવાસીની નજર રાજાના કપાએલા અંગુઠા પર પડી.

હવે આ આદિવાસીઓમાં જુના વખતથી એવી ધાર્મિક માન્યતા ચાલી આવતી હતી કે જે માણસના શરીરનું કોઈ અંગ ખંડિત થયેલું હોય એવા માણસનું માંસ તેઓ ખાઈ શકે નહિ.રાજાના હાથનો અંગુઠો પહેલાંથી જ ક્પાએલો હતો તેથી એમના રીવાજ અનુસાર એનું માંસ એમનાથી ખાઈ ન શકાય.આ કારણથી એ લોકોએ રાજાને બંધનમુક્ત કર્યો અને એને  જવા દીધો.

રાજા ખુશ થતો પોતાના રાજમહેલમાં પાછો આવ્યો.જેને રાજાએ જેલમાં પૂર્યો હતો એ એના મિત્રની એને અચાનક યાદ આવી અને એનો અંગુઠો જ્યારે કપાયો હતો ત્યારે એણે કહેલા શબ્દો જે કંઈ થયું તે સારા માટે યાદ આવ્યા.પોતાના આ મિત્રને જેલમાં પૂરી સજા કરવા બદલ એને ખુબ પસ્તાવો થયો.

રાજા જાતે જેલમાં જઈ મિત્રને જેલમાંથી મુક્ત કરી એને ભેટી પડ્યો.રાજાએ આદિવાસી લોકોની વસાહતમાં જે કંઈ બન્યુ હતું એની મિત્રને વાત કરતાં કરતાં કહેવા લાગ્યો કે મિત્ર તારા શબ્દો સાચા હતા કે મારો અંગુઠો કપાયો તે સારું થયું.જો મારો અંગુઠો કપાયો ન હોત તો આદિવાસીઓએ મને જીવતો જ સળગાવી દીધો હોત.તને ગુસ્સામાં જેલમાં ગાંધી રાખ્યો એ બહું જ ખોટું થયું .મારી ભૂલ બદલ મને માફ કર. મારે એવું કરવું જોઈતુ ન હતું”.

રાજાના આ શબ્દો સાંભળીને એનો મિત્ર હસવા લાગ્યો અને બોલ્યો મને જેલમાં તમે પૂર્યો એ ખોટું નહી પણ બહુ જ સારું થયું ,જે કઈ થાય છે તે સારા માટે જ થતું હોય છે .

રાજાને આ સાંભળી આશ્ચર્ય થયું અને મિત્રને પૂછ્યું મને ખબર ન પડી કે તને મેં તને જેલમાં પૂર્યો એ સારું કેવી રીતે થયું કહેવાય ?”મિત્રે ખુલાસો કરતાં રાજાને કહ્યું જો હું જેલમાં પુરાએલો ન હોત તો હંમેશ મુજબ શિકાર કરતી વખતે હું તમારી સાથે હોત અને તમારી સાથે મને પણ આદિવાસીઓ પકડીને લઇ ગયા હોત.તમારો ક્પાએલો અંગુઠો જોઈને એ મનુષ્યભક્ષી આદિવાસીઓ તમને તો છોડી દેત પણ મને તો તેઓએ જીવતો જ સળગાવી દીધો હોત.બોલો હું જેલમાં હતો એ સારું થયું કહેવાય કે ન કહેવાય !

આ સાંભળી રાજાએ કાનની બુટ પકડી અને મિત્રને જીવનમાં બનતા ખરાબ બનાવો પ્રત્યે પણ સકારાત્મક રીતે જોવાની એના મિત્રની અનોખી દ્રષ્ટિ માટે ધન્યવાદ આપ્યા.

આ કથામાંથી બોધ એ લેવાનો છે કે જીવનમાં સારા તેમ જ ખરાબ પ્રસંગો બનતા રહે છે.જ્યારે કંઈક ખરાબ બને ત્યારે નાસીપાસ ન થવું.કદી આશાવાદ ન ગુમાવવો.સકારાત્મક દ્રષ્ટિથી વિચારવું.આ જગતના તારણહાર પરમકૃપાળુ પરમાત્મા જે કંઈ કરતા હશે એ કદાચ સારા માટે જ કરતા હશે એવી મનમાં હમેશાં શ્રધ્ધા રાખવી.ઉતાવળું પગલું કદી ના ભરવું.

વાર્તા પૂરી થઇ ગઈ પણ વિનોદ્કાકા અને બાળકોની દોસ્તી શરુ થઇ ગઈ….

બાળકો એ વિનોદ કાકા પાસે પ્રોમિસ લીધું કે તમે ન આવો તો પણ સ્કાઇપ પર અમને વાર્તા કહેશો ને ? અને વિનોદકાકા એ કહ્યું હા હવે મારી તબિયત અને ઉમરના હિસાબે કદાચ નહિ આવું પણ સ્કાઇપ પર જે બાળકોને વાર્તા સાંભળવી હશે તેને જરૂર કહીશ. મને પણ તમારી સાથે ખુબ મજા પડે છે.

વિનોદ  પટેલ, સાન ડીએગો

બાળ વાર્તા …ધનજી કુંભારનો ગધેડો   ……. (૫)લેખક – વિનોદ પટેલ

એકવાર ગટુના ઘરે સાન ડીએગોથી દાદાના ફેન્ડ  વિનોદ કાકા આવ્યા એટલે દાદા તો ખુબ એમની સાથે વાતો કરવામાં બીઝી થઇ ગયા. ગટુને ગમ્યું નહિ એ ફરી એકલો થઇ ગયો એને બટુને ફોન કર્યો,બટુ તું વાર્તા સંભાળવા કેમ આવતી નથી ?આવ ને !

ગટુ હું આવીશ પણ… મને ખીજાતો નહિ તારા માટે ખાવાનું શું લાવું ?કઈ પણ લઇ આવ પણ જલ્દી આવ હું બોર થાવ છું ..આ વાત વિનોદ કાકા એ સાંભળી એટલે કહે ચાલો આજે હું તમને વાર્તા કરીશ .. અને ગટુ બટુ વાર્તા સાંભળવા બેસી ગયા… તો છોકરાવ સાંભળો …

રામજી પટેલના ખેતરમાં  ધનજી કુંભાર એમના કુટુંબ સાથે રહેતા હતા.તેઓ માટીમાંથી ઈંટો પાડી મકાનનું બાંધકામ કરવા વાળાઓને વેચી કુટુંબનું ગુજરાન ચલાવતા હતા .ઇંટો બનાવવાની માટી અને એમાંથી તૈયાર થયેલ ઈંટોની હેરફેર માટે ગધેડાં એમનાં મુખ્ય વાહનો હતાં .

બતું -વિનોદ અંકલ આ કુંભાર એટલે શું ? અને ગધેડો એટલે શું ? ગુજરાન એટલે ?

વિનોદ કાકા -ગધેડો એટલે ડોન્કી અને કુંભાર એટલે પોટ મેકર..ગુજરાન એટલે livelihood. એમનો job ..વાહનો એટલે વ્હીકલ …ત્યાં ટ્રક ન્હોતીને !એટલે તેઓ ડોન્કી ઉપર સમાન કેરી કરતા ..

ધનજી કુંભારનો એક ગધેડો ઘણો ઘરડો થઇ ગયો હતો. થોડો માંદો પણ રહેતો હતો .ધનજી કુંભાર પણ હવે એની પાસેથી  પહેલાં જેવી મજુરી નહોતા કરાવતા. આ માંદલો અને ઘરડો ગધેડો એક વખત ચરતો ચરતો ખેતરના દુરના છેડે એક જુનો કુવો હતો એમાં પડી ગયો.અંદર પડતાંની સાથે જ મદદ માટે હોંચી હોંચી એમ મોટા અવાજે ભૂંકવા માંડ્યો . કુવામાં પડેલા આ ગધેડાનો અવાજ સાંભળી આસપાસના ખેડૂતો ભેગા થઇ ગયા .હવે શું કરવું ,કેમ કરવું એના વિચારમાં સૌ પડી ગયા.

આ…ઓ. ઓં વિનોદ કાકા તમે શું બોલો છો ખબરજ પડતી નથી આ કુવો ,માંદલો.અને વોટ ઇસ હોંચી ..ખેડૂત શું છે .

ગટુ – વચ્ચે વચ્ચે નહી બોલને ચુપ ચાપ સંભાળ ….

વિનોદ કાકા -ન સમજ પડે તો પુછવાનું ગુડ ….માંદલો એટલે બિમાર ,હોંચી હોંચી એટલે braying. અને કુવો એટલે well, અને ખેડૂત એટલે ફારમર ..

કુવાની અંદર પડી ગયેલો ગધેડો ઘરડો અને માંદો હતો. એને બહાર કાઢ્યા પછી પણ એ બહું લાબું જીવે એમ ન હતો.આ સંજોગોમાં ધનજી કુંભારની સંમતિથી બધાએ એવો નિર્ણય લીધો કે આ માંદલા ગધેડા ઉપર માટી નાખી આ જુના કુવાને પૂરી નાખવો કે જેથી ભવિષ્યમાં ફરી બીજું કોઈ એની અંદર પડે નહિ.

માટી ….માટી એટલે અર્થ earth…

ખેડૂતોએ પાવડા વડે કુવાની અંદર માટી નાખી કુવો પૂરવાનું કામ શરુ કરી દીધું.હવે અંદર ગધેડા  ઉપર જેવી માટી પડી કે એ માટીના આ અચાનક મારાથી પ્રથમ તો ચોંકી ગયો.ગભરાયો પણ ખરો.સાથે સાથે આ આપત્તિમાંથી બચવા માટેની એની ઇચ્છા પ્રબળ બની ગઈ.ભયથી સતેજ બની ગયેલા એના મગજે એક ઝડપી નિર્ણય લઇ લીઘો.જેવી માટી પીઠ ઊપર પડી કે તરત એ બધું જોર કરીને ચાર પગે ઉભો થઇ ગયો.પીઠ હલાવીને એના ઉપરથી માટી ખંખેરી નાખવા લાગ્યો અને એ માટી ઉપર ઉભો રહી જતો.આ રીતે પગ તળે ભેગી થતી માટી ઉપર પોતાના પગ ટેકાવતો એ ધીમે ધીમે ઉપર આવતો ગયો. થાકને ગણકાર્યા વિના ,હિંમતથી મરણીયો બનીને પોતાની બધી જ તાકાતથી પીઠ ઉપર પડતી માટીને નીચે ખંખેરતો ગયો અને ઉપર ચઢતો ગયો.

મગજ એટલે બ્રેઈન ,પીઠ એટલે બેક, આપત્તિ એટલે ડીફીકલ્ટી,થાક એટલે ટાયર્ડ ,પ્રબળ એટલે સ્ટ્રોંગ

બટુ-પણ વિનોદ કાકા વોટ ઇસ પાવડા ..

હો hoe જેનાથી તમે જમીન સરખી કરોને .

વિનોદ કાકા –વી સી ડોન્કી in zoo only …

હા પણ આ વાર્તા તો અમારા ગામની છે તું ઇન્ડિયા જાય ત્યાં જોજે …

આ પ્રમાણે કરતાં કરતાં જાળા ઝાંખરાથી ઢંકાયેલું એનું માથું છેક કુવાના કાંઠા સુધી બહાર દેખાયું ત્યારે ધનજી કુંભાર અને માટી પૂરી રહેલા અન્ય લોકોના આશ્ચર્યનો પાર ન રહ્યો.બધા આનંદથી ઉત્તેજિત થઈને કિલકારીઓ પાડી ઉઠ્યા અને સાચવીને ગધેડાને કુવાની બહાર ખેંચી લીધો.બહાર જમીન ઉપર પગ મુકતાં જ થાકેલો ગધેડો આરામ કરવા બેસી ગયો.

આ ઘરડા અને માંદલા ગધેડાની  હિંમત અને સમયસુચકતા કેટલી સરસ કહેવાય ! જે માટી એને જીવતો દાટી દેવા માટે અંદર નાખવામાં આવતી હતી એ જ માટીથી એણે પોતાની અક્કલ વાપરીને પોતાનો જીવ બચાવી લીધો.આપત્તિ કાળે એણે ઠંડા દિમાગથી કામ લીધું અને આવેલ આપત્તિમાંથી બચી ગયો.બુદ્ધિ કોઈના બાપની છે!  

,ધનજી કુંભારના ગધેડાની આ કથામાંથી તમારે બોધ એ લેવાનો છે કે જ્યારે પણ જીવનમાં આપણે મુશ્કેલ સંજોગોના ઊંડા કુવામાં સપડાઈએ ત્યારે મુશ્કેલીઓ રૂપી માટી નીચે દબાઈ  જઈને  દુખી થવાને બદલે એને આપણી પીઠ ઉપરથી ખંખેરી નાખી એના ઉપર સવાર થઇ ઉપર આવવા અને મુશ્કેલીમાંથી બહાર આવવાનો રસ્તો કાઢવા માટે પોતાની બધી જ હિમ્મત એકઠી કરીને કટીબદ્ધ થવું જોઈએ.જીવનમાં મુશ્કેલીઓથી કદી ગભરાવું  ના જોઈએ.કોઈ પણ પ્રકારની વિકટ પરિસ્થિતિમાં ઠંડા દિમાગથી વિચારવાથી અને પ્રયત્નો ચાલુ રાખવાથી કોઈને કોઈ રસ્તો નીકળી આવે છે અને અંતે આ ગધેડાની જેમ મુશ્કેલીઓના ઊંડા કુવામાંથી સફળતાપૂર્વક બહાર આવી શકાય છે.

વિનોદ કાકા – દુઃખી એટલે sad..અને ખંખેરી એટલે dusting ,…બોધ એટલે લેસન,–મુશ્કેલી આવે તો પણ ડરવાનું નહિ, વિચારીને પગલું ભરવાનું .. ડરે તો હારી જવાય ને ! રસ્તો ગોતવાનો નિરાશ થવાનું નહિ અને માટી ખંખેરી ઉભા થવાનું ….

ગટુ -વિનોદ કાકા   Bill Gates,ની જેમ ને …

વિનોદ કાકા -હા બેટા .. ચાલો મારા પ્લેનનો ટાઇમ થયો હવે હું જઈશ

ગટુ ,બટુ વિનોદ કાકા પાછા જરૂર આવજો બીલ ગેટ્સ ની વાર્તા કહેવા

વિનોદ પટેલ , સાન ડીએગો

ચાલો લ્હાણ કરીએ -(૭)સફરમેં ધૂપ તો હોગી – વિનોદભાઈ પટેલ

 
જાણીતા ઉર્દુ કવિ નિદા ફાઝલીની આ જાણીતી ગઝલ મને બહુ ગમતી ગઝલ છે.
सफर मैं धुप तो होगी जो चल सको तो चलो
सभी हैं भीर में तुम भी निकल सको तो चलो
इरहार उधर कई हैं चल सको तो चलो
बने बनाये हैं सांचे जो ढल सको तो चलो
किसी के वास्ते राहें कहाँ बदलती हैं
तुम अपने आप को खुद ही बदल सको तो चलो
यहाँ किसी को कोई रास्ता नहीं देता
मुझे गिराके अगर तुम सम्भल सको तो चलो
यहीं है ज़िन्दगी कुछ ख़्वाब चन्द उमीदें
इन्हीं खिलोने से तुम भी बहल सको तो चलो
हर इक सफर को है महफूस रास्तों की तलाश
हिफ़ाज़तों की रिवायत बदल सको तो चलो
कहीं नहीं कोई सूरज ,धूं धूं है फ़िज़ा
खुद अपने आप से बहार निकल सको तो चलो
કવિ નિદા ફાઝલીની આ ગઝલમાં જે સંદેશ છે એ સમજવા જેવો છે.
ચાલો આ ગઝલના ભાવનો પ્રતિભાવ આપીએ અને એના સદેશનું ટૂંકમાં અવલોકન કરીએ.
આ ગઝલમાં કવિ કહે છે કે આપણી આ જિંદગી એક સફર એટલે કે મુસાફરી જેવી છે.આ સફર ના રાહમાં હમેશાં સુખનો છાંયડો નથી આવતો નથી પણ મુશ્કેલીઓ રૂપી તડકો સહન કરવાનો પણ આવે છે.જો એ તડકો સહન કરવાની માનસિક તૈયારી હોય અને આ સફરમાં જોડાઈ જવાની જો ઈચ્છા હોય તો આવી જાઓ.આ સફરમાં ઘણા લોકો જોડાએલા છે,ઘણી ભીડ જામેલી છે.મુશ્કેલીઓથી ડરી જઈને ઘેર બેસી રહેવું છે કે આ સફરમાં સૌની સાથે ચાલી નીકળવું છે એ પ્રથમ નક્કી કરી લો.આ રસ્તામાં અડચણો ઘણી છે અને એના માટે નિયમો ઘડેલા છે.આ નિયમોના ઢાંચાને સ્વીકારવાની તારી તૈયારી હોય તો ચાલ આ સફરમાં જોડાઈ જા.
જિંદગીનો આ રાહ અગાઉથી નક્કી કરેલો છે.કોઈની પણ અનુકુળતા પ્રમાણે રસ્તો બદલી શકાતો નથી.રસ્તો બદલાશે એવી ઈચ્છા છોડીને જો તારી જાતને બદલી શકવાની તારી માનસિક તૈયારી હોય તો ચાલ આ રાહના અન્ય મુસાફરો સાથે તું પણ જોડાઈ જા અને આ મુસાફરીની મઝા માણી લે.
બીજું,અહી કોઈના માટે કોઈ રસ્તો નથી કરી આપતું.સૌ સૌની ગતિ પ્રમાણે રાહમાં પ્રગતિ કરી રહ્યું હોય છે.રસ્તામાં કોઈ પણ મુસાફરને નીચે પાડીને ચાલવા જઈશ તો તું તારી જાતને સંભાળી નહિ શકે તું પણ પડી જઈશ.કોઈને ગબડાવીને જો તારી જાતને તું સંભાળી શકે એમ તને લાગતું હોય તો જ આવજે.આપણી આ જીંદગીની રાહમાં કેટલાંક સ્વપ્નોને સાકાર કરવાનાં છે અને મનની ઘણી ઈચ્છાઓ અને આશાઓની પૂર્તિ કરવાની છે.આ માટે જે સાધનો રૂપી રમકડાં છે એનાથી તારું પણ મન બહેલાઈ શકતું હોય તો ચાલ આવી જા.
જીવનની દરેક સફર માટે એક મુકરર કરેલો રસ્તો હોય છે અને એના નિયમો અગાઉથી જ નક્કી કરેલા હોય છે અને એની બરાબર હિફાજત કરવાની હોય છે.જો આ નિયમોને તું બદલી શકે એમ હોય તો ચાલ રાહમાં જોડાઈ જા અને તારું નશીબ અજમાવી જો.
જિંદગીની આ રાહમાં ઘણીવાર વાર સુરજનું અજવાળું જોવા મળતું નથી.વાતાવરણમાં બધે ધુમ્મસ છવાઈ ગયેલું જોવા મળે છે.આવી પરિસ્થિતિને સ્વીકારી લઈને કોઈ કહે એટલે નહિ પણ તારી મેળે જો ઘર બહાર નીકળીને આવવાની મનમાં તારી તૈયારી હોય તો ચાલ અને સૌ મુસાફરોની સાથે જોડાઈ તું પણ એક મુસાફર બની જા.ધુમ્મસમાં પણ તારો રસ્તો શોધીને જીવનની રાહમાં ગતિપૂર્વકની પ્રગતિ કરતો રહે.
ગઝલકિંગ સ્વ.જગજીતસિંહનાં ધર્મપત્ની ચિત્રાસિંહના સુરીલા કંઠે નીચેના વિડીયોમાં આ ગઝલ સાંભળીને તમે મનથી ઝૂમી ઉઠશો.
યુ-ટ્યુબ વિડીયોની લીંક આ રહી ..
વિનોદ પટેલ, સાન ડીએગો

વિનોદકાકા ને જન્મદિવસના “બેઠક”ના સર્જકો અને વાચકો તફથી વધામણા

      vinod patel                         

%e0%aa%b5%e0%aa%bf%e0%aa%a8%e0%ab%8b%e0%aa%a6-%e0%aa%95%e0%aa%be%e0%aa%95%e0%aa%be

                               

           મિત્રો  ૧૫મી જાન્યુઆરી,૨૦૧૭ એ  વિનોદકાકાએ  ૮૧ મો જન્મ દિવસ ઉજવ્યો. 

કાકા તમે આ ઉમરે પણ ચગાવો પતંગ અમે તમને ઢીલ દેશું. 

સ્નેહી વડીલ વિનોદકાકાને ૮૦માજન્મદિવસે  “બેઠક”ના અભિનંદન.

મક્કમતા અને  દ્રઢ મનોબળ સાથે લાંબુ જીવો, તંદુરસ્ત જીવો, 

આપની કલમ ખુબ વિકસે,  

બ્લોગ પરની આપની એકધારી ની:સ્પૃહ કામગીરી વિકસે એ શુભેચ્છા.

આપના  વ્યક્તિત્વ થકી  વાંચવાની  અને લખવાની પ્રેરણા “બેઠક”ના દરેક સર્જકને મળતી રહે તેવી પ્રાર્થના

બેઠકના આયોજક :પ્રજ્ઞા દાદભાવાળા 

bethak-5

શેરને માથે સવા શેર – હાસ્ય સપ્ત રંગી- વિનોદ પટેલ

“સ્ત્રીની બુદ્ધિ પાનીએ” જેવી સ્ત્રીઓને ઉતારી પાડતી કહેવતોનો જમાનો આજે તો ક્યારનો ય પાછળ વહી ગયો છે. આજે મહિલાઓ પુરુષ સમોવડી નહી પરંતુ કેટલાક સ્થાનોએ તો એમના કરતાં એક કદમ આગળ ચાલી રહેલી જોઈ શકાય છે.એમ છતાં સદીઓ જૂની ટેવના માર્યા કેટલાક પુરુષો હજુ પણ સ્ત્રીઓ તરફ નિમ્ન અને અપમાનિત દ્રષ્ટીએ જોતા હોય છે

સ્ત્રીઓની બુદ્ધિને પડકારવાની હરકત કોઈ વાર પુરુષોને કેવી ભારે પડી શકે છે અને એના જવાબમાં સ્ત્રીઓ શેરને માથે સવા શેર કેવી રીતે સાબિત થાય છે એ નીચે આપેલ બે રમુજી હાસ્ય કથાઓમાં જોઈ શકાશે.આ બે કથાઓ રમુજ પીરસી હળવા તો કરે છે જ એની  સાથે  સાથે સ્ત્રી શશક્તિકરણની ભાવનાને પણ ઉજાગર કરે છે. 

શેરને માથે સવા શેર …. રમુજ કથા -૧

અમેરિકાના ૪૨મા પ્રેસીડન્ટ બીલ ક્લીન્ટનનાં પત્ની અને ૨૦૧૬ ની પ્રેસીડન્ટની ચુંટણીમાં ડેમોક્રેટિક પક્ષનાં ઉમેદવાર હિલરી ક્લીન્ટન બુદ્ધિ ચાતુર્યમાં એમના પતિની ચોટી મંત્રે એવાં ચબરાક છે.અમેરિકાની જનતા અને દુનિયાની નજર જેમની તરફ હંમેશાં તકાયેલી રહે છે એવાં  બે પતીપત્નીને લગતી એક રમુજ કથા એક મિત્રના મેલમાં અંગ્રેજીમાં વાંચી હતી  એને યાદ કરી એનો ગુજરાતીમાં ભાવાનુવાદ કરીને નીચે આપેલ છે એ  જરૂર માણવી ગમે એવી છે.

ઉનાળાની એક બપોરે અમેરિકાના ભૂતપૂર્વ પ્રેસીડન્ટ બીલ ક્લીન્ટન એમના જન્મ સ્થળ અને વતન આર્કાન્સાસ સ્ટેટના એક પર્યટન સ્થળે  ઉનાળુ વેકેશન માણતાં હતાં

આ સ્થળેથી કોઈ કામ અંગે રોડ ઉપર કારમાં લાંબી મુસાફરી કર્યા પછી રસ્તામાં આવતા એક ગેસ સ્ટેશન ઉપર તેઓ એમની ગાડીમાં ગેસ પુરાવવા માટે રોકાયાં. 

ગેસ સ્ટેશન ઉપર એના માલિક સાથેની ઔપચારિક વાતચીત દરમ્યાન હિલરીને આશ્ચર્ય સાથે માલુમ પડ્યું કે એનો માલિક અને હિલરી ક્લીન્ટન બન્ને હાઈસ્કુલમાં એક સાથે એક વર્ગમાં જ અભ્યાસ  કરતાં હતાં એટલું જ નહિ એ વખતે હિલરીનો બોય ફ્રેન્ડ હતો.   

ગેસ સ્ટેશનના માલિકની સાથે થોડી ઔપચારિક વાતચીત પતાવી ભૂતકાળમાં વાઈટ હાઉસમાં રહેતી પ્રખ્યાત બેલડીએ ફરી રોડ ઉપર એમની મુસાફરી આગળ શરુ કરી દીધી.  

એમનું કામ પતાવી જ્યારે તેઓ બન્ને એમની ગાડીમાં રસ્તે પાછાં ફરતાં હતાં ત્યારે બીલ ક્લીન્ટને દુરથી પેલું અગાઉ નીચે ઉતરી જ્યાં ગેસ પુરાવેલો  ગેસ સ્ટેશન જોયું. જોઇને એમનાં પત્ની હિલરીની થોડી મજાક કરી એમને ચીડવવાનું મન થયું

બીલ ક્લીન્ટને પ્રેમથી હિલરીના ખભે પોતાનો હાથ વીંટાળીને  કહ્યું

હની, જો તું હાઈસ્કુલ વખતના તારા પેલા ગેસ સ્ટેશનના માલિક બોય ફ્રેન્ડ સાથે વધુ સમય રહી હોત તો તું આજે એક ગેસ સ્ટેશનના માલિકની પત્ની બની ગઈ હોત !”

ક્લીન્ટનના આ શબ્દો સાંભળી હિલરી થોડો આંચકો તો ખાઈ ગયાં પણ પછી થોડા સ્મિત સાથે જવાબમાં ક્લીન્ટનને  લાગલું ચોપડાવ્યુ

ના બીલ, ત્યાં તારી ભૂલ થાય છે. જો હું બોય ફ્રેન્ડ સાથે વધુ સમય ટકી હોત તો એ એક દિવસ અમેરિકાનો પ્રેસીડન્ટ બની ગયો હોત! ” 

 

શેરને માથે સવા શેરરમુજ કથા ૨.

સ્ત્રીઓ પુરુષો કરતાં બમણું કેમ બોલે છે ?

આનંદ અને મંજરી સાંજનું ડીનર પતાવીને હંમેશના નિત્યક્રમ પ્રમાણે નિરાંતે પોતાના હાઉસમાં સોફા ઉપર અલક મલકની વાતો કરતાં બેઠાં છે.

આનંદ સોફ્ટવેર  એન્જીનીયર છે અને મંજરી પણ એક લેબમાં મેનેજરની જોબ કરે છે.તેઓ નવે નવાં પરણેલાં છે. દિવસે તો જોબને લીધે વાતો કરવાનો બહું સમય મળતો નથી એટલે સાંજે ડીનર પતાવીને દિવસ દરમ્યાનની ગતિવિધિઓ અંગે વાતો કરી ટીવી જોઇને સુઈ જવાનો  એમનો રોજનો નિત્યક્રમ થઇ ગયો છે.

મંજરી આનંદને પૂછે છે : “બોલ આનંદ ,આજની શી નવાજુની છે ?”

આનંદ : “અરે હામંજરી આજે જોબ પર રીસેસમાં મેં ન્યુજ પેપરમાં વાંચ્યું  કે સામાન્ય રીતે પુરુષો દરરોજ જેટલા શબ્દો બોલે છે એનાથી બમણા શબ્દો  સ્ત્રીઓ બોલતી હોય છે.હું જાણું ને ,દરેક સ્ત્રી સ્વભાવે બોલકી  હોય છે.”

મંજરી થોડી વાર તો ચુપ રહી ,પછી કઇક વિચારીને આનંદ તરફ જોઇને બોલી

આનંદ,સ્ત્રીઓ પુરુષો કરતાં બમણું  બોલે છે એનું એક કારણ છે .”

આનંદ:“બોલશું કારણ છે ?”

મંજરી :“કારણ કે સ્ત્રી જ્યારે એક વાર પોતાના પતિને કોઈ વાત કરે છે ત્યારે પહેલી વખત તો જાણે એને કશું સમજાતું હોય એમ એ જ વાત ફરી પૂછે છે.પછી પત્નીને એજ વાત ફરી કહેવી પડે છે.”

આનંદ :“શું કહ્યું ?”

મંજરી :“જોમારી વાત સાચી નીકળી ને ?”

આ સાંભળી આનંદ ઘડીક તો ચુપ થઇ ગયો.પછી  થોડી વાર પછી એણે ફરી મંજરીને પોતાની બુદ્ધિનો પરચો બતાવવાના આશયથી કહ્યું :

મને નથી સમજાતું કે તું એક સાથે આટલી સુંદર અને બુધ્ધુ બન્ને કઈ રીતે હોઈ શકે છે ?”

મંજરીએ જવાબ આપ્યો :“જુઓ હું તમને સમજાવુંભગવાને મને સુંદર બનાવી કે જેથી તમે મારા તરફ આકર્ષાવો  અને ભગવાને મને બુધ્ધુ એટલા માટે બનાવી કે જેથી હું તમારા તરફ આકર્ષાઉં !”

વિનોદ પટેલ ,સાન ડીએગો

ડાયાસ્પોરા અછાંદસ કાવ્ય(11)હજુ પણ કઇંક ખૂટે છે !-વિનોદ પટેલ,સાન ડીએગો

હજુ પણ કઇંક ખૂટે છે !

જન્મ્યા,મોટા થયા ,ભણ્યા , ગણ્યા વતનના દેશમાં ,

કદી કલ્પના પણ ન હતી એવા સંજોગો ઉભા થયા ,

આવી ગયા નવાં સ્વપ્નો સાથે અજાણ્યા દેશમાં !

નવો દેશ , નવા લોકો, નવી રીતો, બધું નવું નવું ,

અંજાઈ ગયા, ખુશી થયા , આ જીવન પલટો થતાં .

મચી પડ્યા , દિન રાત, ગધ્ધા મજુરી કરી ,

ડોલરો કમાવાની ઉંદર દોડમાં જોતરાઈ ગયા.

સરસ ઘર, મોટર ,સુખ સગવડો ઉધારે લઇ ,

લોન પૂરી કરવા, ત્રીસ વર્ષનો રહેવાસ લખાઈ ગયો !

પછી તો ચાલુ થઇ ગયું એકધારું દૈનિક ચક્ર .

આવતાં વિચાર્યું હતું ભણી, થોડું કમાઈ, પછી,

પરત આવી જઈશું મૂળ દેશ વતનમાં.

પરંતુ આ મોહમયી ધરતીની માયા ગળે પડી ગઈ ,

દિન પ્રતિ દિન વતનનો દેશ ભુલાતો ગયો અને

પેઢી દર પેઢી માટે ઊંડો પાયો નંખાઈ ગયો વિદેશમાં.

બધી વાતે અહીં ઝગમગાટ જિંદગી જીવાય છે ,

છતાં, સાલું કૈક ખૂટતું હોય એમ કેમ લાગે છે ?

કઈ જ ખબર નથી પડતી,

સોનાના પિંજરમાં પુરાયા હોય એમ કેમ લાગે છે ?

પગે બેડીઓ બંધાઈ ગઈ છે એમ કેમ લાગે છે ?

માતૃભુમી હજુ પુરેપુરી ભુલાઈ નથી અને

કર્મ ભૂમિ હજુ પુરેપુરી પોતાની બની શકી નથી ત્યારે,.

જીવનાન્તે પોઢી જઈશું એક દિન જ્યાં છીએ એ દેશમાં.

ચગડોળે ચડેલું મન ઊંડેથી પ્રશ્ન પૂછતું જ રહે છે ….

અહીં બધી જ ભૌતિક સુખ સાયબી હોવા છતાં ,

સાલુ , હજુ કંઇક ખૂટતું હોય એમ કેમ લાગે છે ?

વિનોદ પટેલ,સાન ડીએગો

ડાયાસ્પોરા અછાંદસ કાવ્ય….. (7)ઉજડેલો પંખીનો માળો !વિનોદ પટેલ

ઉજડેલો પંખીનો માળો !
કોઈ એક છેવાડાના ગામમાં,
વૃક્ષ નીચે ખાટલામાં સુતેલ,
એકલો અટૂલો નિવૃત વૃદ્ધ જન ,
નીરખી રહ્યો ઉંચી નજર કરી ,
વૃક્ષની ડાળે રચેલ પંખીના માળાને.
માળો જોઈ વિચારે ચડ્યો કે ,
તિનકા તિનકા ગોઠવી દિનરાત,
કેવો મજાનો રચ્યો છે આ માળો
બે મહેનતુ પંખી યુગલે !
ચણ વીણી લાવી ચાંચમાં એમની,
જાતે ભૂખ્યા રહીને પણ પોષ્યાં ,
કેવાં એમનાં વ્હાલાં બચ્ચાંઓને ,
ઠંડી, ગરમી કે વરસાદમાં પણ
પાંખો ફેલાવી કેવું જતન કર્યું હતું એમનું હેતથી !
કેવાં ખુશ થયાં હતાં જોઈ એમને મોટાં ,
પણ આ શિશુ પંખીડાં મોટાં થઇ ગયાં ,
એમની પાંખો મજબુત થઇ ગઈ ,
જોત જોતામાં તો ઉડી ગયાં એક દિન,
અને ખુબ મહેનતે રચેલો એમનો ,
આ સુંદર પંખી માળો ઉજડી ગયો !
વૃક્ષ નીચે સુતેલ વિચાર મગ્ન વૃદ્ધ ,
ઊંડો નિસાસો નાખી, કહી રહ્યો  એના મનને,
પંખીડાં મારાં પણ ઉડી ગયાં છે વિદેશે ,
પોત પોતાનો આગવો માળો રચવાને,
પેલાં પંખીઓની જેમ મારો પણ ,
માળો જોત જોતામાં કેવો ઉજડી ગયો !
રહી ગયાં માત્ર હું ને મારી વેદનાઓ,
અને મારાં પંખીડાંની એ હરી ભરી યાદો ,
ઓ મારાં ઉડી ગયેલ પંખીડાંઓ ,
સુખેથી ચણજો, રહેજો ,તમારા રચેલ માળામાં,
આશીર્વાદ આપી રહ્યો  છે તમને આજે,
ખાટલે સુતેલ આ એકલો અટૂલો તમારો ,
શરીરે હવે નબળો પડેલો વૃદ્ધ બાપ !
વિનોદ પટેલ,સાન ડીએગો

માઈકોફ્રીક્શન વાર્તા(68)”સાવચેતી”–વિનોદ પટેલ,સાન ડીએગો –

રમેશ એક શોપિંગ સેન્ટરના જાણીતા સ્ટોરમાં સવારમાં ખરીદી કરવા ગયો હતો.સ્ટોરના જેનીટરએ થોડા સમય પહેલાં જ ફ્લોર પર પોતું ફેરવ્યું હોઈ સ્ટોરના સુવાળા ટાઈલ્સ હજુ થોડા ભીના હતા.

જો કે ફ્લોર ભીની હોવાની ચેતવણીનું એક બોર્ડ ત્યાં મુકવામાં આવ્યું હતું પણ ઉતાવળમાં રમેશના જોવામાં એ ના આવ્યું.

રમેશ લપસીને ચત્તાપાટ સ્ટોરની ફ્લોર પર નીચે પટકાયો.નશીબ જોગે એ બચી ગયો.એના કોઈ અંગને નુકશાન ના થયું.એ વખતે જ ત્યાંથી વ્હીલ ચેરમાં બેસીને પસાર થતા એક કિશોરે રમેશને નીચે પડતો જોયો.

પડીને ઉભા થયેલા રમેશની નજીકમાં એની વ્હીલચેર ખેંચી લાવીને એણે રમેશને કહ્યું :

“અંકલ, આર યુ ઓ.કે. ! બસ આ રીતે જ  આ જ સ્ટોરમાં હું બે વર્ષ પહેલાં નીચે પડ્યો હતો અને મારી કરોડ રજ્જુને મોટું નુકશાન કરી બેઠો હતો !”

માઈક્રોફિક્શન …(69) દિવ્યાંગ–વિનોદ પટેલ,સાન ડીએગો

– 

સોમવારની સાંજના ૬ વાગ્યાના સમયે ઓફીસમાંથી છૂટીને ઘેર પહોંચવા માટે આતુર પેસેન્જરોની બસ સ્ટેન્ડ પર મોટી ગીર્દી જમા થઇ હતી.

કોઈ બસ આવતી ત્યારે શશક્ત પેસેન્જરો લાઈન તોડીને  એમના બળને જોરે બસમાં ચડી જતા હતા.

આ બધા લોકોમાં બે પગે લકવાને લીધે ચાલવા માટે  અશક્ત એક વિકલાંગ યુવાન બે બગલમાં લાકડાની ઘોડી સાથે ત્રણ બસો ગઈ છતાં બસમાં ચડી શક્યો ન હતો.છેવટે બહુ રાહ જોયા પછી જ્યારે બસ સ્ટેન્ડ પર ગીર્દી ઓછી થઇ ત્યારે એ એક બસમાં ચડ્યો તો ખરો પણ બેસવાની કોઈ સીટ ખાલી ના હોવાથી બગલમાં બે ઘોડીઓ સાથે માંડ સમતોલન જાળવતો ઉભો રહ્યો.

કોઈ પુરુષ પેસેન્જરે ઉભા થઇ એને બેસવા માટે સીટ ઓફર ના કરી પણ એક મહિલા એને આ સ્થિતિમાં જોઈ તરત જ ઉભી થઈને એ વિકલાંગ ભાઈને હાથથી પકડી એની સીટ ઉપર ધીમેથી બેસાડી દીધો.

મનમાં આભાર માનતા આ વિકલાંગે એ બહેનની સામે જોયું તો એમની આંખમાં એણે આંસુ જોયાં.

વિકલાંગએ કહ્યું “બહેન,મારી આવી અપંગાવસ્થા જોઇને દયા આવી એટલે આપ રડો છો? મારી દયા ના ખાશો”

મહિલાએ ખુલાસો કરતાં જવાબ આપ્યો :”ના ભાઈ,વિકલાંગો પર મને કદી દયાની લાગણી થઈ નથી કે થશે નહિ.વિકલાંગોને હું કદી અશક્ત માનતી જ નથી.તેઓ વિકલાંગ નહી પણ દિવ્યાંગ હોય છે.હું તો એ માટે રડું છું કે તમને જોઈ તમારા જેવો બે ઘોડીની મદદથી ચાલતો મને ખુબ વ્હાલો મારો દીકરો મને યાદ આવી ગયો.સ્કૂલમાંથી છૂટીને બસ પકડવા માટે ઉતાવળે રસ્તો ઓળંગવા જતાં એ પડી ગયો અને એક ટ્રક નીચે આવી જતાં ગયા મહીને જ એ મૃત્યુ પામ્યો ! “ 

–વિનોદ પટેલ,સાન ડીએગો 

 

માઈક્રોફિક્શન વાર્તા…(53) ભાર ! ….વિનોદ પટેલ

અમદાવાદમાં શિવ કૃપા સોસાયટીમાં એક છેવાડેના અમારા બંગલામાં અમે રહેતા હતા.અમારા પડોશમાં શહેરની કાપડની મિલમાં કારકુની કરતા વજુભાઈના બંગલામાં રમણભાઈ નામના એક શિક્ષક અને એમનાં પત્ની મૃદુલાબેન ભાડે રહેતાં હતાં.થોડાં વરસો આ શિક્ષક યુગલ ત્યાં રહ્યું એ પછી જ્યારે એમણે પોતાનો આગવો બે રૂમનો ફ્લેટ ખરીદ્યો એ દિવસ એમના માટે અત્યંત આનંદનો દિવસ હતો.

અધુરામાં પૂરું,દોઢેક મહિના પછી મૃદુલાબેન એમના પોતાના ફ્લેટમાં બાળકને જન્મ આપવાનાં હતાં એ ખ્યાલથી જ રમણભાઈ અને મૃદુલાબેનનો આનંદ બેવડાઈ ગયો હતો.

એક નક્કી કરેલ દિવસે ભાડાના મકાનમાંથી પોતાના  ફ્લેટમાં સામાન ખસેડવા માટે એમણે ભાડે કરેલી એક ટ્રક આવી.બે મજુરો એક પછી એક સામાન ટ્રકમાં ગોઠવી રહ્યા હતા એ હું મારા બંગલાના કમ્પાઉન્ડમાંથી જોઈ રહ્યો હતો.વજુભાઈ કોઈ કામ અંગે એ વખતે બહાર ગયા હતા અને મૃદુલાબેન મજુરોને સામાન બતાવી ટ્રકમાં મુકાવી રહ્યાં હતાં.

આ સામાનમાં એક બેગ પ્રમાણમાં બહુ વજનદાર હતી.મજૂરે એ બેગને થોડી ઊંચકીને ઉર્મિલાબેનને કહ્યું “બેન,આ બેગ બહુ ભારે છે.આવી ભારે બેગ મારાથી નહિ ઉંચકાય.“

મજુરનું આ વાક્ય સાંભળી મૃદુલાબેનએ મજુરને જે શબ્દો કહ્યા અને જે રીતે કહ્યા એ સાંભળીને હું તો છક્ક થઇ ગયો!

મૃદુલાબેને આઠ મહિનાના ગર્ભથી વધેલા એમના પેટ તરફ આંગળી કરીને મજુરને ઉદ્દેશીને કહ્યું “ભઈલા,આ ભાર હું છેલ્લા કેટલાએ મહિનાઓથી ઉપાડી રહી છું પણ એ વજનનો ભાર મને કદી લાગ્યો નથી.વજન ઉપાડવાનો તો તારો રોજનો ધંધો છે,તને શેનો ભાર લાગે છે!”

મૃદુલાબેનના આ શબ્દો સાંભળી મજૂરે આગળ એક પણ શબ્દ બોલ્યા વિના થોડું વધારે જોર કરીને એ ભારે બેગને ટ્રકમાં જાતે જ ગોઠવી દીધી!”

 

માઈક્રોફિક્શન વાર્તા…(49)  બે ફોટા ….વિનોદ પટેલ

 
રેડીયોલોજીસ્ટને ત્યાંથી  કેન્સરથી પીડાતી એની બીમાર પત્ની કલ્પનાના બે દિવસ ઉપર જ લીધેલા એક્સ-રેના ફોટા લઇ આવીને વીરેન્દ્ર એના ફ્લેટમાં દાખલ થયો.સાંજે ડોક્ટરને બતાવવા માટે આ ફોટા લઇ જવાના હતા.
 
વીરેન્દ્ર એના ફ્લેટમાં આવી ફોટાનું બ્રાઉન કવર બાજુના ટેબલ ઉપર મૂકી ફેફસાંના કેન્સરથી પીડાતી પત્નીના પલંગ પાસે મુકેલી ખુરસીમાં આવીને બેઠો અને પ્રેમથી એના હાથને પંપાળી રહ્યો.
 
થોડીવાર પછી ઉભો થઈને એક્સ-રેના ફોટાને ફ્લેટની ખુલ્લી બારીમાંથી આવતા પ્રકાશ સામે ધરીને વીરેન્દ્ર ફોટાને એકી નજરે જોવા લાગ્યો.
શરીરથી સાવ કૃશ થઇ ગયેલી કલ્પનાને એના કેન્સર ગ્રસ્ત ફેફસાંના ફોટામાં શું બતાવે છે એ પતી વીરેન્દ્રને પૂછવાની જરા પણ ઇચ્છા ના થઇ! 
 
એક્સ-રે ફોટાને જોઈ રહેલ વીરેન્દ્ર તરફથી કલ્પનાએ એની નજર ઉઠાવી લઈને સામેની દીવાલ ઉપર લટકતા હાર પહેરેલા એના અને વિરેન્દ્રના લગ્ન વખતના ખીલખીલાટ હસી રહેલ ફોટાને સ્થિર નજરે જોઈ રહી.
 
 લગ્ન વખતના એ ફોટામાં એના હસતા મુખને જોતાં જોતાં કલ્પનાથી એક ઊંડો નિશ્વાસ મુકાઈ ગયો !
વિનોદ પટેલ