વરિષ્ઠ નાગરિકનું સુખ –સંતોષી જીવ-(૪)ડૉ. ઇન્દુબહેન શાહ

સહિયારું સર્જન - ગદ્ય

imagesKKITSTP1

 “સંતોષી નર સદા સુખી” આ કહેવત જગતના બધા જીવોને. લાગુ પડે છે. સંતોષ નાના મોટા સહુને સુખ અર્પે છે. બાળપણમાં, ઉપરની કહેવત આપણે આપણા વડીલોના મુખેથી જ સાંભળેલ છે. આજકાલ ભૌતિક ચીજ વસ્તુના ઢગલા હોય છે છતા બ્લેક ફ્રાઇડેને દિવસે સેલના ફ્લાયર જોયાને દોડ્યા, દીકરા, દીકરી માટે લેટેસ્ટ ફેશનના કપડા, જુતા, જેકેટ,.. વ્યક્તિ દીઠ દસ જોડી જુતા એ આજકાલ સામાન્ય વાત ગણાય છે, બહેનોના ક્લોસેટમાં એટલીજ કે એનાથી વધારે પર્સો લટકતી જોવા મળશે,..તે સિવાય બીજી આવી કેટલીય એક્સ્સેસરિસ જોવા મળે….

 આટઆટલી વસ્તુઓ છતા અસંતોષ શા માટે? અસુરક્ષિત માનસ, મનના અજ્ઞાત ખૂણામાં ભય, આજની ફેશન પ્રમાણે કપડા, દાગીના મેચીંગ પર્સ ના હોય તો આપણે સોસાયટીમાં પછાત ગણાઇ જઇશું, ના ના જમાનાની સાથે ચાલવું જ જોઇએ. દીકરા પાસે ત્રણ જેકેટ હતા, તેના ફ્રેન્ડનું લેધર જેકેટ જોયું કે તુરત જ મમ્મી પાસે મોમ “I need leather jacket, all my friends have it,old navy has sale’,

“Ok this wkend we will go to old…

View original post 740 more words

વરિષ્ઠ નાગરિકનું સુખ તે જાતે નર્યા(4) પ્રવીણા કડકિયા

Picture1

exercising seniorsવરિષ્ઠતા  વયના વધારા સાથે તાલ  મિલાવે, એ જો સહજ બને તો જીવ્યું સાર્થક થાય.વયની સાથે શારિરીક સુખ સંકળાયેલું છે. વરિષ્ઠતાને વય સાથે સીધો  સંબંધ છે. એ દીપાવવો તે વ્યક્તિના હાથમાં છે. સમય અને સંજોગ તેમાં મહત્વનો ભાગ ભજવે છે.

જ્યાં વરિષ્ઠતા માત્ર પૈસાના જોરે છે ત્યાં શાંતિ અને સુખનો અભાવ જણાશે !”સુખ ત્યારે અસરકારક હશે જ્યારે જાત નરવી હશે!” ઉપરોક્ત ઉક્તિ સત્ય સભર છે. ખરું પૂછો તો ‘પહેલું સુખ તે જાતે નર્યા’ એ યુક્તિ સહુ માટે સાચી છે. ગમે તેટલું સુખ હોય, પૈસા હોય, મિલકત હોય, રાચરચિલું હોય પણ  જો જાતનું સુખ ન હોય તો એ બધા સુખની કોઈ કિમત નથી.

બેંકમાં થોડી ઓછી બચત હશે તો ચાલશે. જવાબ છે, કરકસર કરીશું. ગાડી નાની, સાદી યા ન પણ હોય ચાલશે. પગે ચાલીશું, બસમાં જઈશું યા કાળી પીળી કરીશું.

દરદથી પીડાતું તન હશે તો ચાલશે?  ખાઈન શકાતું હોય તો ચાલશે? ઉંઘ ન આવતી હોય તો શુ? ગોળીઓ ખાઈને ઉંઘ મેળવવી એ શું સૂચવે છે? જ્યારે માનવે બીજા મનવના દિલ ઉપર હકૂમત પ્રેમથી મેળવી હશે તે વરિષ્ઠતાના પાયા ખૂબ મજબૂત જણાશે.

વયોવૃદ્ધ માતા અને પિતા ,બાળકો પાછળ ફના થઈ ગયા હોય. એ બાળકો જ્યારે સમૃદ્ધિની છોળમાં રાચી માતા અને પિતાની અવગણના કરે એ દૃશ્ય વરવુ લાગે.  બીજી બાજુ એવા સમયે માતા અને  પિતા જો પૂજાતા હોય તો વરિષ્ઠતાનો આનંદ ચરમ સીમા ને આંબતો જણાય. એમાંય જો માતા અને પિતા સ્વતંત્રતા પૂર્વક હરી ફરી શકતા હોય તો સોનામાં સુગંધ ભળે.

વયોવૃદ્ધતાને આરે પહોંચેલો આજનો માનવ ખુલ્લું મન અને ઉદારતાને વરે તો પાછળની જીંદગી ખૂબ સુખમય બને. સંકુચિત મનોવૃત્તિ અને સ્વાર્થ જીવનમાં અસંતોષ ફેલાવે છે. તેને માટે સંપૂર્ણ જવાબદારી સ્વિકારવી યથાયોગ્ય છે.

એક માજી ૮૦ વર્ષની ઉમર અને ચાર દીકરા હોવા છતાં કોઈ દીકરો તેમને રાખવા તૈયાર નહી. કેવી શરમ જનક વાત. લખતાં પણ મારા હાથ ધ્રુજે છે. મને લાગણી થવાથી તેમની સાથે હમદર્દી પૂર્વક વાત ચાલુ કરી. માજીનું સ્વાસ્થ્ય આ ઉમરે પણ સરસ હતું. તેમનો હસતો ચહેરો ખૂબ આકર્ષક લાગે. મુખ ઉપર કદી નિરાશાને ફરકવા ન દે.  માજીનું સ્વાસ્થ્ય આ ઉમરે સારું કયા કારણ સર હતું એ પ્રશ્ન મગજમાં ઉઠ્યા વિના નહી રહે. હાથ કંગનને  અરીસાની જરૂર ન હોય. દરરોજનું નિયમિત જીવન. ભલે આખી જીંદગી ‘યોગ’ના આસન ન કર્યા હોય પણ વરિષ્ઠતા ને આંગણે આવી ઉભા હોઈએ ત્યારે પ્રાણાયામના ફાયદા નરી આંખે જોઈ શકાય છે . કાંઈ નહી તો ધ્યાનમાં જરૂર બેસે. જેને કારણે પરમ શાંતિનો અનુભવ થાય. જીવનમાં ચેતનાનો સંચાર  થાય.

દરરોજ સવારે મળસ્કે ઉઠી ધ્યાનમાં બેસવું. મગજને શાંત કરી  એકાગ્રતા કેળવવી. શ્વાસ અને ઉચ્છવાસનું અવલોકન કરવું.  આંખો બંધ કરી મનના ઉંડાણમાં ડૂબકી લગાવી ઈશ્વર અર્પિત  માનવ શરીરને નિહાળવું. ખૂબીની વાત તો એ છે કે જન્મ ધર્યો ત્યારથી શ્વાસ લઈએ   છીએ પણ કેટલા   બેદરકાર છીએ. કદી તેના પર ધ્યાન કેંદ્રિત કર્યું નથી!  જગ જાહેર છે કે શ્વાસ લેવાનું અટકી જાય તો તેનું પરિણામ શું આવે?

સંયમ અને સમજ, હકારાત્મક વલણનું પરિણામ છે. તેમાં જ્યારે સ્ફૂર્તિલી નરવી તબિયત સાથ આપે તો શેષ જીવન ખૂબ શાંતિમય બને તેમાં શંકાને સ્થાન નથી. કુટુંબની સુખ અને શાંતિ જળવાઈ રહે તે નફામાં. મરવાને વાંકે પાછળનું જીવન જીવવાના કપરા દિવસો ન આવે.

૨૧મી સદીમા એટલું તો ચોક્કસ કહેવું પડશે વરિષ્ઠતાને આરે ઉભેલો માનવ વિચારતો થયો છે. જડતાની જગ્યા સમજ્ણે લીધી છે.  વિશાળ વાંચન અને સુંદર અભિગમ દ્વારા તેને સત્ય અને પ્રેમની સાચી પરખ જણાય છે. પોતાની તબિયત માટે સજાગતા આવી છે. સાત્વિક ખોરાક , સુંદર વાંચન, જીભ પર સંયમ, યોગ્ય નિયમિત કસરત,સહકાર   અને નિસ્પૃહતા કેળવીએ તો તાકાત છે કોઈ પણ રોગ નજીક ફરકી શકે.

અગત્યની વાત કહેવી જ પડશે. મુખ પર સદા સ્મિત ફરકતું રહે, ઉમર એ માત્ર આંકડા છે. જેને કારણે હમેશા ભારેખમ મોઢું રાખીને ફરવું. ‘હસવું એ તો ઉત્તમ દવા છે’. જેની કોઈ આડ અસર શરીર યા મન પર નથી ! નિરોગી રહેવાની મફત દવા, વરિષ્ઠો કાન ખુલ્લા રાખીને સાંભળો. ‘હસો અને હસાવો.’ જીવનમાં બની ગયેલા જૂના રમૂજી પ્રસંગો યાદ કરી હસો. રોજની જીંદગીમાં ઉમરના તફાવતને કારણે બનતા રમૂજી પ્રસંગોને હસી કાઢો. વગર  પૈસાની દવા તેમજ સલાહ અપનાવવા જેવી !

જ્યાં જ્યાં હજુ પણ અનૈતિકતા અને અનાચાર નજરે પડે છે. ત્યારે લાગે છે શું હજુ પણ આપણે ઠેરના ઠેર છીએ. જીવનના આટલા બધા વર્ષો જીવ્યા કે ખાલી વ્યર્થ ગયા. અરે, જીવન તો જીવ જંતુ અને પ્રાણીઓ પણ જીવે છે. જનમ્યા, ખાધું , પીધું, પ્રજોત્પત્તિ કરી અને મરી ગયા.

જીવન પ્રત્યેનું વલણ, તેમાંથી શિખેલા પાઠ અને તેનું આચરણ એ મહત્વના છે. કાલે શું હતા અને આજે શું છીએ એ ભેદ નરી આંખે દેખાવો જોઈએ.

નિરોગી, નિર્મળ જીવન જીવવું આપણા હાથમાં છે.
એ તો ઈશની પ્રસાદી છે જો જો વેડફાય ના !

મારી મિત્ર બાળકો સ્થાયી થયા પછી કદી કોઈ પણ બાબતમાં માથુ મારતી નથી. ખાવા પીવામાં સતર્કતા છે.ચાવીનો ગુચ્છો વહુઓને સોંપી સમાજ સેવામાં પરોવાઈ. જ્યાં જ્યાં મદદની ધા પડે ત્યાં પહોંચી જાય.

વડીલો પોતાના હકારાત્મક વલણ દ્વારા બોલ્યા વગર વરિષ્ઠતા દીપાવતા નિહાળવાનું સૌભાગ્ય પ્રાપ્ત થયું છે. નાનેરાઓ પૂછે ત્યારે પોતાના વર્તન દ્વારા સાચો અભિગમ દાખવે !

બડા હુઆ તો ક્યા હુઆ જૈસે પેડ ખજૂર
પંથીનકો છાયા નહી ફલ લાગે અતિ દૂર

વડીલો વડલા સમાન હોય! તમની શીળી છાયામાં ના, મોટા, પરિવારના કે અજાણ્યા સહુને શીળી છાયા અને બે શબ્દ અસરકારક સાંભળવા મળે! મારા મોટાભાભી બે જમાઈ અને બે વહુના ભર્યા કુટુંબમાં પોતાના હકારાત્મક વલણને કાજે ખૂબ માન પૂર્વક જીવન ગુજારે છે.  જાત અને  તબિયત પ્રત્યે કદી બેદરકાર બન્યા નથી.

વરિષ્ઠતા દીપાવવી, સદાય હરતા ફરતા રહેવાની  અને અંતરના સાદને સુણવાની  ટેવ જીવનને સુખમય બનાવવા જરૂરી છે. દરેકના હાથમાં છે.

http://pravinash.wordpress.com/

વરિષ્ઠ નાગરિકનુ  સુખ તે જાતે નર્યા.(3)-હેમાબેન પટેલ

photo 2

આપણા જીવનની પાનખર ૠતુ શરૂ થાય તે પહેલાં તો અનેક ઉપાધીઓને કારણ શરીરની અંદર રોગ રૂપી વ્યાધીએ પ્રવેશ કરી દીધેલો હોય. ધીમે ધીમે શરીર કમજોર થાય એટલે આ વ્યાધી તેની ફણા ફેલાવીને ઉભો થાય.જવાનીમાં માનસિક યાતનાઓથી ભરેલ જીંદગીને કારણ તેના ફળ સ્વરૂપે ઘડપણમાં આ વ્યાધી સાથે જજુમવું પડે.દરેક સીનિયરની આ હાલત છે,બહુ ઓછા ભાગ્યશાળી સીનિયર જોવા મળશે જેઓ રોગ મુક્ત હોય.ઘડપણમાં જેનુ શરીર સ્વસ્થ તંદુરસ્ત રહે એ માણસ તો ઘણુ જ સુખી કહેવાય.

સામાન્ય રીતે એવુ માનવામાં આવે છે અમુક રોગ વારસાગત હોય જે આપણે વડીલો પાસેથી આપણા જીનમાં લઈને આવીએ છીએ,તો કોઈ આપણી લાઈફ સ્ટાઈલથી ઉભા થયેલા હોય.ઘડપણ આવે, અરિસા સામે ઉભા હોઈએ મુખડુ જોતાં જ મન, કાયાનુ આ સ્વરૂપ સ્વિકારવા તૈયાર ન હોય. તેને અતિતમાં શરીરનુ જે સ્વરૂપ હતું એવા ને એવા રહેવું છે. આતો શક્ય નથી. સમયના ચક્ર સાથે જીવનના જુદા જુદા પડાવમાં શરીરમાં બદલાવ આવવાનો જ છે.શરીરમાં અનેક બિમારીને કારણ તેની શરીર પર અસર થવાની છે કારણ એક રોગ મટાડવા માટે દવા લેવામાં આવે તેની સાઈડ ઈફેક્ટ થાય અને બીજો રોગ ઉભો થાય. આમ દવાઓને કારણ એકમાંથી અનેક રોગ ઉભા થાય.પેટમાં વધારે પડતા કેમિકલ્સ જાય તે ઝેર સમાન જ છે.

શરીરની તંદુરસ્તી માટે હજારો વર્ષ પહેલાં યોગ ઋષિ પતંજલીએ યોગાસન બતાવ્યાં હતાં, આજના યુગમાં બાબારામદેવે યોગ શિબિરો ગોઠવીને દરેકને જાગૃત કર્યા છે. નાના-મોટા સૌ જાણતા થયા યોગાસન શું છે ? તેના ફાયદા શું અને તે કેવી રીતે કરવા.ઠેર ઠેર યોગા ક્લાસીસ ચાલે છે. પશ્વિમી દેશોએ પણ શરીરની તંદુરસ્તી માટે યોગ માર્ગ અપનાવ્યો છે.

ઋષિ યાજ્ઞવલક્યએ પણ ઉપનિષદમાં કર્મ-મોક્ષ-આત્મા વગેરેની સાથે યોગા અને મેડીટેશન બતાવ્યા. નિયમિત ધ્યાન કરવાથી મન શાંત થાય છે. મન શાંત હશે તો શરીર તંદુરસ્ત રહે છે.

શરીરની તંદુરસ્તી માટે લોકો જીમમાં જઈને કસરત કરે, જોગીંગ પાર્ક ઘણા બન્યા છે ત્યાં જોગીંગ કરવા માટે જાય.ઘરની અંદર પણ હળવી કસરત થઈ શકે.મુંબઈની અંદર લાફ્ટર ક્લબો ચાલે છે જેનાથી તન અને મન બંનેની તંદુરસ્તી જળવાઈ રહે.

મારા માસા અને મારા મોટાભાઈનો દાખલો આપીશ, આ શિર્ષક તેઓને લાગુ પડે છે. મારા માસા મદ્રાસમાં રહે છે, સફળ બીઝનેસમેન છે.તેમના દિકરા અને પૌત્રો-પૌત્રી અમેરિકામાં રહે છે. હમણાં દિકરાને ઘરે વિઝીટ કરવા માટે અમેરિકા આવેલા છે.ઑગષ્ટ મહિનામાં તેમના પરિવારે તેમની ૯૦ મી વર્ષગાંઠ ધામ ધુમથી ઉજવી. માસા કહે છે મેં અત્યાર સુધી દવાની એક ગોળી નથી ખાધી. શરીરમાં કોઈ રોગ નથી.૯૦ વર્ષે પણ ૩૦ વર્ષના યુવાનને શરમાવે એવુ સ્ફુરતી અને લગનથી કામ કરે છે. લાકડીનો સહારો લેવો પડતો નથી.તેમની જીવન જીવવાની ઢબ નિરાલી છે.વહેલા ઉઠીને યોગાસન, ધ્યાનમાં બેસવું,મૉર્નીંગ વૉક,ઘડિયાળના કાંટે જીંદગી ચાલે છે. વહેલા ઉઠવું વહેલા સુઈ જવું.સાદો-સાત્વિક આહાર, હા કોઈ કોઈ વખત મિઠાઈ ખાઈ લે ! મગસ. લાડુ, આઈસ્ક્રિમ ખાય છે, છતા કોલર્સ્ટ્રોલ નામની બલા શરીરમાં નથી. બહારનો ખોરાક નહી ખાવાનો.અક્રાંન્તિયુ ક્યારેય નહી ખાવાનુ, ખોરાક લિમિટમાં રહીને ખાય.

આના ઉપરથી ખબર પડે નિયમિત જીવન હોય, હાલમાં ચાલી રહેલા ઝંખ ફુડ, તળેલા, મસાલેદાર ફુડ એવોઈડ કરીને ખાવા પીવામાં સાચવવામાં આવે તો ચોક્ક્સ રોગ મુક્ત રહી શકાય. બીજું છે હમેશાં પોઝીટીવ વિચારો હોય તો તેની અસર આપણા શરીર પર પડે છે. મગજ ચિંતાઓના બોજ હેઠળ સતત રહેતુ હોય તેની અસર શરીર પર ચોક્ક્સ થાય. કહ્યું છે ચિંતા એ ચિતા સમાન છે.

મારા મોટાભાઈ  ૭૧ વર્ષના છે.તેમને જોતા તે ૫૦ વર્ષના દેખાય. તેનુ કારણ છે. તેમનો રમુજી સ્વભાવ, બીજાને હસાવે અને પોતે પણ કાયમ ખુશ મિજાજમાં રહે છે. તેમને કોઈ પુછે રજનીભાઈ તમે કેટલા વર્ષના થયા ? કાયમ એક જ જવાબ હોય હું ચાલીશ વર્ષનો છું તેમના જીવનના વર્ષ આગળ ચાલતા નથી.જે સવાલ કરે તેને કહે अभी तो मै जवान हुं. મગજ પર ચિંતાઓનો બિલકુલ બોજો નથી રાખતા, કોઈ વસ્તુની ચિંતા ક્યારેય નહી કરવાની. ગમે તેવી પરિસ્થિતીમાં હમેશા તેમનુ મન પ્રફુલિત રહે છે.

સંગીત,મન પસંદ શુધ્ધ વાંચન,દરિયા કિનારે જઈ બેસવું,વહેતી નદીનો કિનારો, દરેક કુદરરતી સૌન્દર્ય વગેરે મન પ્રફુલિત કરીને મનને શાંતિ આપે છે.સત્સંગ,સતત ઈશ્વ્રર ચિંતન પણ મનને શાંતિ આપે છે.શરીરની તંદુરસ્તી માટે મનની શાંતિ એ બહુજ અગત્યની છે. બધા જ રોગનુ મૂળ આપણું મન છે. ગમતી વસ્તુમાં મન પરોવી તેમાં એક્ટીવ રહેવાથી મન આનંદીત રહે છે.શરીર સ્વસ્થ-તંદુરસ્ત. નિરોગી રાખવા માટેની ઘણી ચાવીઓ છે. તેને ફક્ત હકારાત્મક વિચારો રાખીને વાપરવાની જરૂર છે.

ધન-દોલતના ઢગલા હોય પરંતું બે ટાઈમ સરખુ ખાઈ શકતા ન હોઈએ , હરી ફરી ન શકતા હોઈએ , શરીર હલન-ચલન ન કરી શકતું હોય તો બધું શું કામનુ ?વરિષ્ઠ નાગરિકનુ સાચુ સુખ તે તેની તંદુરસ્તી છે.માટે જ

                                     ‘ પહેલું સુખ તે જાતે નર્યા ‘

હેમા – જય શ્રી ક્રિષ્ણ

વરિષ્ઠ નાગરિકનું સુખ-તે જાતે નર્યા-(2)-પ્રજ્ઞા દાદભાવાળા

pragna

કોઈને ફોન કરો છો ત્યારે પહેલું વાક્ય શું બોલો છો ? કે, કેમ છો ?મજામાં છો ને? તબિયત સારી છે ને ? એ વાક્ય અચૂક બોલાય અને બોલવું જોઈએ, કેમ ? આ એક જાતની કોઈ વ્યક્તિને શુભેચ્છા છે !માણસ બીમાર ન પડે, નરવો રહે તે પહેલું સુખ છે. શરીરનું નીરોગીપણું માણસ માટે મોટામાં મોટું સુખ છે.ઘણીવાર આરોગ્ય, દૈનિક જવાબદારી અને વ્યવસ્થા માટે પાછલી બેઠક લઈ લે છે , પરિવારો , કારકિર્દી અને અઢળક ધન હોય છતાં માણસ ભોગવી શકતો નથી.લીલીછમ વાડીનો અહેસાસ આપણને થવો જોઇએ એ થતો નથી ,તંદુરસ્તી વગર માણસભરપૂર જીવન જીવતો જ નથી.એક સક્ષમ જીવન જીવવા માટે તંદુરસ્ત જીવનશૈલી જરૂરી છે. માટે નીરોગી રહેવાના ઉપાય શોધવા જ રહ્યા।..એક વાત નક્કી છે કે શરીર ઘોડા જેવું હોય તો જીવનમાં બધું સારું અને વ્હાલું લાગે છે  ..આખી જિંદગી જે સુખ માટે દોડ્યા તે શરીરને લીધે માણી ન શકીએ તો શું થાય ? તો ચાલો જોઈએ દાદીમાનું વૈદું શું કહે છે , જે વાત સમજાવતાં જીભના કુચા વળી જાય તે વાતને થોડાં શબ્દોમાં વધુ સચોટ રીતે ગળે ઉતારવાનું કામ કહેવતો અને રૂઢિ પ્રયોગ કરી શકે…છે। ખુબ જાણીતા જોડકણા શરીર માટે અમુલ્ય વાતો કહે છે સ્વાસ્થ્યની ચર્ચા થાય ત્યારે ‘પહેલું સુખ તે જાતે નર્યા’ બોલો છો ને ? બસ એના જ જેવા અનેક જોડકણા જે તમે ગાઈ ને દીકરા દીકરીને મોટા કર્યા  છે હવે એજ જોડકણા આપણે આપણા જ માટે ગાઈએ .

 

‘પહેલું સુખ તે જાતે નર્યા, બીજું સુખ તે ઘરે દીકરા,

ત્રીજું સુખ કુળવંતી નાર, ચોથું સુખ તે કોઠીએ જાર.’

-આંખે છાલક દાંતે લૂણ,પેટ ન ભરીએ ચારે ખૂણ.

-ખાંડ, મીઠું, સોડા ને મેંદો સફેદ ઝેર કેવાય,

નિત ખાવા-પીવામાં એ વિવેકબુદ્ધિથી લેવાય.

-‘ઓકી દાતણ જે કરે, નરણા હરડે ખાય,

દૂધે વાળુ જે કરે, તે ઘર વૈદ ન જાય.’  

-મસ્તકે તેલ, કાને તેલ, રોગ તનના

-નિત ખાવા-પીવામાં એ વિવેકબુદ્ધિથી લેવાય.’ઢી મેલ.’

-ફણગાયેલાં કઠોળ જે ખાય,

લાંબો, પહોળો, તગડો થાય.’

-‘ચણો કહે હું ખરબચડો, પીળો રંગ જણાય,

-બાફેલા ચણાને ગોળ ખાય તે ઘોડા જેવો થાય.’

-‘દૂધ, સાકર ને એલચી, વરિયાળી ને દ્રાક્ષ

ગાનારાઓ ખાય તો તેનો ખૂલે રાગ.’

-‘ઉનાળે કેરી ને આમળાં ભલાં, શિયાળે સૂંઠ ને તેલ ભલાં,

ચોમાસે અજમો-લસણ ભલાં, ત્રિફળા બારે માસ ભલાં.’

-‘મધ ને આદું મેળવી ચાટે પરમ ચતુર,

શ્વાસ શરદી સળેખમની વેદના ભાગે દૂર.’

-‘લીબું કહે હું ગોળગોળ, રસ છે મારો ખાટો,

મારું સેવન જો કરો તો પિત્તને મારો લાતો.’

-રાત્રે  વહેલા  જે  સૂવે,  વહેલા  ઊઠે વીર,

બળ, બુદ્ધિ ને ધન વધે, સુખમાં રહે શરીર.

આંખે ત્રિફલા દાંતે લૂણ, પેટ ન ભરવું ચારે ખૂણ.

– જમીને ડાબે પડખે સૂવે, તેની નાડ વૈદ્ય ના જુએ.

– તનને પાજો ગાવડીના દૂધ, મનને પાજો માવડીના દૂધ.

– જેવું ખાય અન્ન, તેવું થાય મન;  જેવું પીએ પાણી, તેવી થાય વાણી.

– હવા અજવાળા વિનાનું ઘર,  તે   રોગ   ઉછેરવાનું   દર.

– તાજું ખાય, વખતસર સૂએ તેનો   રોગ   સીમાડે   રુએ.

– જેને ઘેર તુલસી ને ગાય, તેને  ઘેર  વૈદ્ય  ન  જાય.

દરદ આવે ઘોડા વેગે, ને  જાય  કીડી  વેગે.

– રોગ અને દુશ્મન ઊગતા જ ડામવા.

– પેટ સફા, દરદ દફા.

– ઝાઝો સ્વાદ તે રોગનું મૂળ.

– જે  બહુ  ગળ્યું  ખાય, તે નિત્ય વૈદ્ય ઘર જાય

-.અન્ન અને દાંતને વેર

-અન્ન તેવો ઓડકાર

-અનાજ પારકું છે પણ પેટ થોડું પારકું છે ?

– એક  જ  રસ  જે  નિત  ખાય, તે  માનવ  નિત  દરદી થાય.

  સઘળા રસ જે નિત નિત ખાય, તે  માનવ  ના  દરદી  થાય.

– ગળ્યું એ ગળ્યું, બાકી બધું બળ્યું.

 આપણું પરંપરાગત જ્ઞાન આવી કહેવતોમાં સચવાયું છે. સદીઓથી ઊતરી આવેલાં આ નીવડેલા ડહાપણે બાજુએ હડસેલીને આપણે આપણી સુખાકારીને-સ્વાસ્થ્યને જાકારો આપી રહ્યા છીએ. આજે તમારો દીકરો ને વહુ કહેતા હશે સાકર ઓછી ખાવ ,ફણગાવેલા મગ ખુબ સારા ,sprouts is Good for health.. માણસની તાસીરની પરખ અને વિકાસ તેના આહાર વિહારથી થાય છે.કહે છે જેવા અન્ન તેવા ઓડકાર।.ફ્રાન્સના લોકો  સોડિયમ-શર્કરા કે ટ્રાન્સફેટ યુક્ત પ્રક્રિયા કરેલો આહાર નથી લેતાં.એક પ્રકારનો ખોરાક લેવાં કરતાં નિયમિત રીતે જુદી જુદી  જાતની ખાદ્ય સામગ્રી તમને સંતોષનો અનુભવ કરાવે છે. ફ્રાન્સના લોકોેએ સ્વસ્થ અને પાતળા રહેવા આ રીત અજમાવી છે.સ્વસ્થ રહેવા માગતા હો તો આ પ્રયોગ કરી જુઓ.જ્યાં સુધી વ્યક્તિ પોતેપોતાની તબિયત વિશે જાતે ધ્યાન ન આપે ત્યાં સુધી બધી દવાઓ નકામી એ પછી ભલેને આયુર્વેદ હોય કે હોમિયોપેથી.અહીં મુદ્દો એક જ છે કે જરૃર પડે તો, દવા લો, ઉપચાર કરો, પણ મનની સોયમાં તબિયતનો દોરો જ સતત પરોવેલો ન રાખો- એવી રીતે ન પરોવી રાખો કે રોજેરોજની જિંદગીનું કંઈ ભરતગૂંથણ તમે કરી જ ન શકો! ઉપચાર કરો, પણ તબિયતની ચિંતા છોડો! છેવટે ઉત્તમમાં ઉત્તમ ઔષધિ માત્ર દારૃગોળો- મન છે, લડવાનું તો તમારે જ છે! રોગના ગમે તેવા મોટા શત્રુને હરાવવાનું કામ તમારે જ કરવાનું છે…

બસ ત્યારે આજ થી નિર્ણય કરો કે હું  સારા સ્વાસ્થ્ય,  સારા  વિચારો અને કાર્યો દ્વારા મારી જાતે જ પ્રોત્સાહિત થતો રહીશ.હું ‘પહેલું સુખ તે જાતે નર્યા’ તે સુવાક્યને જાતે સાર્થક કરીશ.

(ગુગલ મંથન )- પ્રજ્ઞાજી

વૃધ્ધાવસ્થા અને સકારાત્મકતા …..લેખક- વિનોદ પટેલ

 

સુખ એટલે શું ?અને વરિષ્ઠ નાગરિકનું સુખ-તે જાતે નર્યા​-​

સપ્ટેમ્બર મહિના ​આ બન્ને ​વિષય છે ને આવરી લેતો લેખ

​-​

 

વૃધ્ધાવસ્થા યા ઘડપણ એ દરેક મનુષ્યના મરણ પહેલાંનો જીવનનો આખરી તબક્કો છે.જીવનની મુસાફરીનું એ આખરી સ્ટેશન છે . જુવાનીની વસંત ભોગવ્યા પછી આવતી વૃદ્ધાવસ્થા એટલે કે જીવનની પાનખરમાં જીવન વૃક્ષ ઉપરથી પાકેલાં પીળાં પાન એક પછી એક એમ ખરતાં જાય છે .એટલે તો આપણા આદ્ય કવિ નરસિંહ મેહતાએ દુખી હૃદયે ગાયું છે કે  –  “ઘડપણ કેણે મોકલ્યું ? ઉમરા તો ડુંગરા થયા , પાદર થયા પરદેશ ! “

સો વરસનું આરોગ્યમય સાદું,સાત્વિક અને સેવામય જીવન ભોગવીને વિદાય થયેલ કર્મયોગી રવિશંકર મહારાજે સાચું કહ્યું છે કે “ જે ઘરડમાં ચાલે તે ઘરડો “. વૃદ્ધ શબ્દ વૃદ્ધિ ઉપરથી આવ્યો છે. ઘડપણ આવે એ પહેલાંથી જ માણસ સતત વિચારોની વૃદ્ધિથી સમૃદ્ધ થતો રહે છે એટલે એ વૃદ્ધ કહેવાય છે . શરીરથી એ ભલે વૃદ્ધ દેખાતો હોય પણ મનથી તો એ યુવાન હોય છે .

વૃધ્ધાવસ્થામાં આરોગ્યના ઘણા પ્રશ્નોનો સામનો કરવો પડે છે. સાઠ વર્ષ કે એની આજુબાજુની ઉમરે બ્લડ–સુગર, કૉલેસ્ટરોલ, બ્લડ પ્રેશર, આરથ્રાઈટીસ,હૃદય રોગ –બાયપાસ સર્જરી અને છેલ્લે તબક્કે સ્મૃતિ નાશ એટલે કે અલ્ઝાઈમર જેવા ડરામણા લાગે એવા રોગોના લીસ્ટમાંથી એક કે વધુ રોગો સામે ટકવાનું હોય છે . આવા વખતે વૃદ્ધ માણસ ઘણીવાર મનથી ભાંગી પડતો જોવામાં આવે છે અને ડીપ્રેશનનો ભોગ બનીને દુખી થતો અને બીજાંને પણ દુખી કરતો હોય છે. ઘડપણમાં દુખો ભોગવીને , રીબાઈને મૃત્યુ પામવાનો ભય ઘણાંને સતાવતો હોય છે.આવા બધા જીવનના અંતિમ સમયે મન ઉપર કાબુ રાખવા માટે વૃદ્ધોએ સકારાત્મક  વલણ અપનાવવાની ખાસ જરૂર ઉભી થાય છે.

જેનું શરીર અને મન છેક સુધી સાથ આપે છે એવા જુજ સદભાગી માણસો જીવનની બાજી જીતી લઈને વિદાય થાય છે .જે માણસો યુવાનીનો સમય ભવિષ્યના કોઈ પણ પ્રકારના આયોજન વિના વેડફી મારે છે , પુર આવવાનું છે એમ જાણ્યા છતાં વહેલાસર પાળ નથી બાંધતા ત્યારે પાઘડીનો વળ છેડે એમ વૃધાવાસ્થામાં દુખી થતા હોય છે .આપણે ત્યાં રવિશંકર મહારાજ , મોરારજીભાઈ દેસાઈ , વિદ્યા વાચસ્પતિ કે,કા .શાસ્ત્રી જેવાં અનેક ઉદાહરણો છે જેમાં આવા મહાનુભાવોએ જીવનની છેલ્લી પળ સુધી શારીરીક માનસિક અને આત્મિક સુખ ભોગવી, લોકો માટે કામ કરતાં કરતાં એમનું જીવન દીપાવીને વિદાય થયા છે અને અમર થઇ ગયા છે . પૂજ્ય મહાત્મા ગાંધીની જો કરુણ હત્યા થઇ ના હોત તો ૧૨૫ વર્ષ જીવવા માટેનું એમનું પૂરેપૂરું આયોજન હતું.

ઘડપણમાં જુની આંખે ઘણા નવા તમાશા જોવાના હોય છે. આજની દુનિયામાં બધું ઝડપભેર બદલાઈ રહ્યું છે.જે સરતો રહે છે તેનું જ નામ તો સંસાર છે .”આ દુનિયા હવે પહેલાં જેવી રહી નથી “ એવી ફરિયાદ ઘણા ઘરડાઓ કરતા હોય છે. પરંતુ પરિવર્તનને પચાવવાની અશક્તિ દુખો ઉત્પન્ન કરે છે .ઘડપણ જેટલી શરીરની છે એટલી જ મનની અવસ્થા છે .

યુવાન પેઢીની પૈસા ખર્ચવાની અને બીજી લાપરવાઈઓ વૃદ્ધ મા -બાપને ઘણીવાર અકળાવતી હોય છે. ઘણા વૃદ્ધો એમના પરિવારો સાથે રહે છે એ બધાં જ કઈ સુખી નથી હોતાં . આ અવસ્થામાં ઘણા પ્રશ્નો ઉભા થાય છે .ગમશે, ચાલશે , ફાવશે અને ભાવશે એવી મનોવૃત્તિ જો રાખવામાં ના આવે તો દુખી થવાના દહાડા આવે છે .વર્ષોથી મનમાં ઘર કરી ગયેલી જૂની માન્યતાઓ અને આગ્રહો છોડવાનો અને એની સાથે સમાધાન કરી લેવાનો આ સમય છે .

બધા જ અણગમતા સંજોગોમાં મનનું સંતોલન રાખીને સકારાત્મક અભિગમ રાખવો એ જ સુખી થવાની ચાવી છે .આજે ઘણા વૃધ્ધો ભારતમાં તેમ જ વિદેશોમાં રહીને ત્યાંના જુદા પ્રકારના માહોલમાં પણ મન સાથે સમાધાન –સુમેળ સાધીને બ્લોગો અને અનેક પ્રકાશનોમાં લેખન વિગેરે સર્જન પ્રવૃતિઓ દ્વારા ઉમદા સાહિત્ય સેવા કરી રહ્યા છે તેમ જ એમની અન્ય મનગમતી પ્રવૃતિમાં પ્રવૃત્ત રહીને એમની જીવન સંધ્યામાં રંગો ભરી રહ્યા છે , ઘડપણના દિવસોને દીપાવી રહ્યા છે એ કેટલું શુભગ દ્રશ્ય છે ! એટલા માટે તો વૃદ્ધાવસ્થાને જીવનનો સોનેરી સમય કહેવામાં આવે છે .

જીવનના વિપરીત સંજોગોમાં પણ મળે ત્યાંથી હાસ્ય શોધી મનને રંજીત રાખવાની કળા જે વૃદ્ધ જાણે છે અને મનને પ્રફુલ્લિત રાખે છે એને સુખની પ્રાપ્તિથી બહુ છેટું પડતું નથી . તનનું બહુ સુખ ના હોય ત્યારે મનની સુખ સમૃદ્ધી જીવનને નવો આયામ આપવા માટે ખુબ કામ લાગે છે . નિયમિત ચાલવું, શરીરને માફક આવે કસરત કરવી, આધ્યાત્મિક ગ્રંથોનું વાચન , સત્સંગ અને મેડીટેશન વિગેરે વૃદ્ધાવસ્થામાં તન.મન અને આત્મા માટેનો પૌષ્ટિક ખોરાક બની શકે છે.

આના સંદર્ભમાં જાણીતા સાહિત્યકાર અને વિચારક ડો- ગુણવંત શાહ ના પુસ્તક  ‘વૃક્ષમંદિરની છાયામાં’ પુસ્તકમાંના એક પ્રેરક લેખ “ઘડપણ સડવા માટે નથી” માંથી કેટલાક અંશો એમના આભાર સાથે નીચે આપવાનું મન કરે છે .તેઓ લખે છે –

“ જે માણસ મોટી વયે પણ નવું નવું વાંચવાનું, વિચારવાનું અને નિર્મળ આનંદ પામવાનું વ્યસન છોડવા તૈયાર નથી એવા માણસને ‘ઘરડો’ કહેવો એ એનું અપમાન છે. .પારકી પંચાતથી દૂર રહીને નિજાનંદમાં મસ્ત રહેનારા દાદાને ખાલીપો પજવતો નથી. ઘરના સંતાનો એમનાથી કંટાળતા નથી. પુત્રવધુને એમની હાજરી ખટકતી નથી.શંશોધનોએ સાબિત કર્યું છે કે નિયમિતપણે ચર્ચમાં જનારા લોકો લાંબું જીવે છે. ભગવાન નામનું ટ્રાન્ક્વિલાઈઝર જબરી રાહત સાવ ઓછી કિંમતે પહોંચાડે છે.

ખિસકોલી ઘરડી થાય તોય દોડવામાં ધીમી પડતી નથી. પુષ્પ ખરવાની અણી પર હોય તોય સુગંધ આપવામાં પાછી પાની કરતું નથી. હરણ ગમે એટલું ઘરડું હોય તોય એની દોડવાની ગતિ જળવાઈ રહેતી હોય છે. ઘરડા હાથીનું ગૌરવ પણ છેલ્લી ક્ષણ સુધી અકબંધ રહેતું હોય છે.

આવીને ઉભો રહ્યો દ્વારે, અડીયલ આ બુઢાપો !

આયુ વૃક્ષની વિવિધ ડાળીઓ ઉપરથી ,

ખરી રહ્યાં પર્ણો આજે જીવનની પાનખરમાં .

એક વણનોતર્યા મહેમાન સરીખો,

આવીને ઉભો રહ્યો દ્વારે, આ અડીયલ બુઢાપો.

હતો એક સમો જ્યારે ગર્જતા’તા સિંહ સમા

વૃધ્ધાવસ્થાના એક થપાટે, બની ગયા આજે,

એક  દુર્બલ લાચાર મેઢા ઘેટા સમા .

શરીર, ઇન્દ્રિઓમાં ભલે ન રહ્યો એ જોમ ને જુસ્સો

કરી મનને મક્કમ,બાકી સમય અને શક્તિઓ વડે,

જીવનનો ખરો આનંદ માણવાની છે આ વેળા.

જીવન-ચાદરને ઉજળી રાખી, શ્રધ્ધા અને ભાવથી,

પ્રભુ ચરણે એને અર્પણ કરવાની છે આ વેળા.

વીતેલ કાળની  ખેતીમાં વાવેલ સૌ પાકોને,

હોંશથી લણીને સૌમાં વહેંચવાની છે આ વેળા.

જીવનની સંધ્યાએ ગણેલા શ્વાસો બાકી છે ત્યારે

હૃદય મન મક્કમ કરીને કરીએ આ પ્રાર્થના કે,

મારા આ બુઝાતા દીપકની વાટ સંકોરી આપી,

મારા ડગમગતા ચરણોને સ્થિર રાખી .

મારો હાથ ગ્રહી,મારી પડખે રહીને ,

તારા એ મંગલ મંદિરના દ્વાર સુધી મને,

સુખેથી પહોંચાડવાની પરમ કૃપા કરજે, હે પ્રભુ !

—- વિનોદ પટેલ, સાન ડીયેગો, કેલીફોર્નીયા

 

વરિષ્ઠ નાગરિકનું સુખ-તે જાતે નર્યા-(1)-પદમાં-કાન

 

યોગ કવાયતો અને તંદુરસ્તીને લગતા લેખો

યોગ,કવાયતો અને તન્દુરસ્તી માટેની જાતજાતની જાહેરાતના પાટિયા આપણને જોવા મળે છે. નેજે જેટલા પ્રમાણમાં અપનાવે છે તે પ્રમાણે તેને ફાયદો થાય છે. મારી પાસે મુખ્ય ત્રણ થેરેપી છે. તેના વિષે સમજાવતા મેં એક નાટિકા દસ વર્ષ પૂર્વે લખી હતી અને ભજવી પણ હતી, ને બક્ષિશ મેળવી હતી. નાટકનું નામ ‘’BUY ONE GET TWO FREE’’.

કુદરતી ઉપચારની ત્રણ થેરેપી. તેમાંની એકએટલે રેકી થેરપી. રેકી આ એક કોસ્મિક એનેર્જી છે. જે આપણી આજુબાજુના વાતાવરણમાં જ હોય છે.તેના માટે તમોને રેકીના ગુરુની જરૂર પડે. જેના દ્વારા તમો રેકીના માધ્યમ બની શકો. એના માટે તમારે ગુરુ દક્ષિણા આપવી જરૂરી છે. એટલે અમે એને ‘’બાય વન ‘’ કહીએ છીએ. દા.ત. માથું દુખતું હોય ને આપણે આ વિદ્યા જાણતા હોય તો રેકીનું આવાહન કરીને માથા પર હાથ મુકો તો તમે રીલેક્સ થઈ જશો અનેબીજાને પણ રીલેક્સ કરી શકશો. શીખવું પડે. બાકી તેમાં કોઈ જાતની હાની નથી.

બીજી થેરેપી એક્યુપ્રેસર. એક્યું એટલે બહાર કાઢવું અને પ્રેશર એટલે દબાવવું. દબાવીને બીમારીને બહાર કાઢવી એટલે એક્યુપ્રેશર. સામાન્ય રીતે જોઈએ તો કબજિયાત એ મોટો રોગ નથી પણ એમાંથી મોટી સમસ્યા થવાની શક્યતા ખરી. બીમારીનું મૂળ એટલે પેટ, પેટ જો સાફ ન આવે તો તેમાંથી અનેક બિમારી થઈ શકે. તેના માટે એક પોઈન્ટ છે. તમે જયારે ટોયલેટમાં જાવ ત્યારે કમોડ પર બેઠા પછી જમણા પગની સાથળ પર જમણા હાથની કોણી ટેકવી જમણા હાથના અંગુઠાથી દાઢીના નીચે વચ્ચેનો પોઈન્ટ થોડી વાર માટે દબાવવો. તો પેટ સાફ થઈ જશે. અને કઈ નહી તો ગેસ તો જરૂર નીકળી જશે. એટલે તમે હલકા ફૂલ! જુલાબ એનીમા લેવા સુધીની નોબત ન આવે. જરૂર પડે તો હુંફાળુંગરમ પાણી પીશો તો તે પણ તમને મદદરૂપ થશે.

બીજું શરદી થઈ હોય, નાક બંધ થઈ ગયું હોય તો નાકની બન્ને બાજુના ખાડામાં બેથી ત્રણ વાર દબાવવું. નાક ખુલી જાય એટલે શ્વાસમાં રાહત રહે. બે હાથની હથેળી અને પગના તળિયામાં આખા શરીરના પોઈન્ટ્સ આવેલા છે. આંકા વાળા વેલણથી દબાણ આપવાથી તમારા શરીરના બધા પોઈન્ટ તેમાં આવી જાય છે. તેનાથી ઘણા ફાયદા થાય છે. ધીરજની જરૂર છે. એક્યુપ્રેશર ત્રણ રીતે મદદ કરે છે. રોગને થતો અટકાવે છે. રોગનું વહેલું અને સાચું નિદાન કરે છે. ત્રીજું રોગને મટાડે છે.

બીજા કેટલાય એવા પોઈન્ટ છે જે તમે હરતા ફરતા, ટીવી જોતા જોતા કરી શકો.

ત્રીજું એટલે આપણા દેશના વડા પ્રધાન મોરારજીભાઈ એમને તો સહુ કોઈ જાણે છે. એમના સ્વાસ્થ્યની સાથે જોડાયલી એટલે શિવામ્બુ પદ્ધતિ. હવે કહેવાની જરૂર નથી. પણ સમજવી પડશે. પશ્ચિમના ડોક્ટરોએ પણ સ્વીકાર્યું છે કે આપણા શરીરમાં થતી ગરબડો દુર કરવા આપણું જ શરીર એન્ટીબોડી બનાવે છે. અને દરેક પ્રકારની ગડબડ જંતુ વગેરેને દુર કરે છે.

ઉપયોગ-સવારે ઉઠીને પહેલો પેશાબ ઉતરે ત્યારે થોડો જવા દઈ બાકીનો કાચના કે સ્વચ્છ વાસણમાં લઈ પી જવો. પેટ સાફ થશે. એસીડીટી દુર થશે.

આંખ માટે સ્વમૂત્ર ઠંડું પડે એટલે હથેળીમાં અથવા આંખ ધોવાની પ્યાલીમાં લઈ તેમાં આખો પટપટાવવી, આંખનું તેજ વધે છે મોતિયો શરુઆતનો હોય તો મટે છે.

દાંત માટે સ્વમૂત્ર ઓછામાં ઓછુ પાંચ મિનીટ મોઢામાં રાખવાથી, મમળાવવું કોગળા કરવા, પેઢા પર માલીશ કરવું. ગમેતેવો દાત હાલતો હોય તો તેમાં અને દાતના રોગમાં ફાયદો થાય.

ખાસ સાવચેતી- સાકર કે પરું ન હોવા જોઈએ, સમજીને કરશો તો ઘણો જ ફાયદો છે. ઘડપણ દુર ભાગશે.

હેતુ –જન સેવા, જન જાગૃતિ ઓછા ખર્ચામાં પોતે પોતાના ડો. બની શકો.

શીવામ્બુને લગતું એક ભજન

ઓમ નમઃ શિવામ્બુ શિવામ્બુ નિત પીવો [૨] પાન કરોને રે

અમુતનો આસ્વાદ કરોને ધન્ય ધન્ય તમે થાવોને………ઓમ

પ્રશ્ન –છી છી એ તો છે કાયાનો કચરો એ શે કેમ પીવાયે રે?

એમ છે તો સાંભળો

ઉત્તર –એ નથી કાયાનો કચરો, એ કચરાને કાઢે રે

વિણ સમજ્યા એ કચરાને! શાને તમે વગોવો રે…..ઓમ

શિવે અંબામાને સમજાવ્યું તેથી શિવામ્બુ નામ પડયું રે

શિવ યાને જીવ, જીવ યાને શિવ, અંબુ યાને પાણી

શક્તિ પ્રદાન શિવનું પાણીએ અમૃત કહલાયેરે……ઓમ

કેન્સરમાંથી મુક્તિ અપાવે, અનેક દર્દ મીટાવે રે

રોજની પીડામાંથી બચાવે, ટેન્શન મુક્તિ અપાવે રે …….ઓમ

દેશ જાવો પરદેશ જાવો ,ઝંઝટ ના મેડીસીનની રે,

લીધી ના લીધી ભૂલી ગયાની, ચિંતા ના કરવાની રે

એક જ પ્યાલો સાથે જો હોયે, એજ તમારો સહારો રે ……ઓમ

ચમત્કાર ઘણો એનો છે, નમસ્કાર કરી જુઓને

શિવ અને શક્તિ સાથે જો હોયે, દુમ દબાવી રોગ નાસે રે …..ઓમ

શિવામ્બુ યાને સસ્તું ભાડું સિદ્ધપુરની જાત્રા

શિવામ્બુ યાને ચટ્ટ મન્ગની પટ્ટ શાદી

શિવામ્બુ યાને ઘડપણનો સહારો

શીવામ્બુ યાને ગરીબનો આશરો

તો શાને તમે દેર કરો? થોડું જરા વિચારો.

કોઈ ડોક્ટરનું મન દુભવ્યું હોય તો ક્ષમા યાચું છું. આમાં કોઈને મારી મદદ જોઈતી હોય તો બનતી મદદ કરવા તયારછું. અનુભવનું જ્ઞાન આપવું એમાં મારી ખુશી છે.

સર્વત્ર સુખીન: સન્તુ સર્વે સન્તુ નિરામયા, સર્વે ભદ્રાણી પશ્યન્તુ, માં:ક્શ્ચીદ દુઃખમાપ્નુંયાત

ઓમ શાંતિ શાંતિ શાંતિ:

પદમાં-કાન

ફોન નમ્બર ૫૧૦-૭૯૦-૦૪૨૨  ઈમેઈલ અડ્રેસ padmakshah@gmail.com

ઘડપણ-પદ્માબેન કનુભાઈ શાહ

ઘડપણ

ઘડપણ
યુ.એસ.એમા  સિનિયર્સસૌપ્રૌઢનાગરિકકહેવાય
પચાસપંચાવનપછીપ્રવૃત્તિમાંશિથિલતાજણાય
આંખોમાંઝાંખપવરતાતી, ઝટસોયનાપરોવાય
ચશ્માનીજરૂરતસમજાતી,  સહેલાયથીનવંચાય

દાંતનાચોકઠા ‘ફીટ’  રાખી,  પાણીપૂરીનેપીઝાખવાય
ધિખતાગરમીનાદિવસોમાંગોગલ્સથીઆંખોસચવાય
‘એમપીથ્રી’ ખિસ્સામાંરાખી, કર્ણપ્રિયસંગીતસંભળાય
કોમ્પુટરટેબ્લેટઆઇપેડશીખીવિજ્ઞાનજગતનેજાણીયે

કાનનીજોતકલીફહોયતોહિયરીંગએઇડથીસારૂસુણાય
ડોશીવૈદાનોજમાનોવિત્યો, એનેસિનએસ્પિરિન  લેવાય
રમતગમતનીખુશીઓમાણીજીવનમાઆનંદઅનુભવાય
મંડળમાંસૌભેગાથઇ, નિવૃતિમાંપ્રવૃતિનીખુશીસમજાય

પૌત્રપૌત્રીદીકરાવહુનેમદદકરીપરિવારઆનંદિતકરીએ
નાનામોટાસૌઘરકામમાંસહયોગથી  શરીરે  સ્ફૂર્તિલારહીએ
સેવાકરવીજનજનની, વાંચનમનનથકીસુવૃત્તિઓકેળવીએ
યોગનેવ્યાયામકરીતન-મનનીસદાયે તંદુરસ્તી  જાળવીએ




પદ્માબેન  કનુભાઈ  શાહ

“વૃદ્ધાવસ્થા” વ્હાલેરા વડીલોને સમર્પિત

 

“વૃદ્ધાવસ્થા” વ્હાલેરા વડીલોને સમર્પિત

મિત્રો ,મારી દીકરીના લગ્ન લેવાણા છે .એટલે વ્યસ્ત રહું છું પરંતુ  પારૂ કૃષ્ણકાંત “પિયુની” ની એક સુંદર કવિતા તમને મોકલું છું ..જે માંણજો .


“વૃદ્ધાવસ્થા” વ્હાલેરા વડીલોને સમર્પિત



વહે જેમ મૃદુ સમીર હેમંતનો સરવર પરે

ઊછળીને ફુલાતા જે મોજા,

હળવા સ્પર્શ થકી તેના પ્રસરાઈ જતાં!

વૃદ્ધ વડીલોની ઠાવકી વાતે,

જુવાનીનાં જોશ સચવાઈ જતા!

જીવન સંધ્યા પછી પાનખર અમર્યાદ ,

 આરોગ્યને જોમ

લીલા પર્ણો જેમ દુર્લભ થતા!

મંદ ડગમગ અસ્થિર ડગલા,

જીર્ણ દેહ મંથર ગતિ!

ભલે ઝંખવાતી દ્રષ્ટી,

  પણ તેજસ્વી શીઘ્રબુદ્ધિ

  ને રહેતી શાણી વાણી!

મન માંહી ટમટમતી યાદો

 વીત્યા જમાનાની સોગાતો ! 

ભરી હ્રદયે અસીમ ચારુતા

 અમર્યાદ પ્રેમવર્ષા થકી નવી પેઢીઓ  ખીલવી જતા!

(આભાર)

પારૂ કૃષ્ણકાંત “પિયુની”