HopeScope Stories Behind White Coat – 36 / Maulik Nagar “Vichar”

ઊર્જા

“ના માલે નથી લમવું. તું જા!” લીસ્સા સોફ્ટ ગાલ, ભમ્મરિયા વાળ, ગોળાકાર ગુલાબી હોઠ અને હાથમાં નજરના લાગે એની ધાતુની બંગડી પહેરેલી આઠ વર્ષની ઊર્જાના કાલાઘેલાં પણ સૂકાં રુક્ષ વાક્યમાં દર્દની ભીનાશ હતી.
આ નાની ભૂલકી ઊર્જાને બહેનપણીઓ સાથે રમવાનું તો ખૂબ જ મન થતું હતું.
પણ “તું ન રમી શકે” એવું તેનાં ઘરેથી ટોકીટોકીને એનાં મગજમાં ફિટ કરી દેવાયું હતું.
ઘરેથી “ના” પાડવા છતાંય બે-ચાર વખત સ્કૂલમાં મિત્રો સાથે રમવા તો ગઈ પણ ઘડીકભરમાં જ ઊર્જાની બધી ઊર્જા ફૂસ્સ્સ્સ થઇ ગઈ.
માટે ‘દોડ-પકડ’ હોય કે ‘સંતાકૂકડી’, ‘ચલકચલાણી’ હોય કે ‘નદી-પર્વત’ બધામાં એને હારનો સામનો કરવો પડતો. એટલે હવે તો તેણે પણ સ્વીકારી લીધું હતું કે “હું ન જ રમી શકું!”

આઠ વર્ષની માસૂમ ઊર્જાને જયારે જયારે પણ એની મમ્મી ન્હાવા લઇ જતી ત્યારે પોતાની છાતી પરનો નાનકડો ચીરો જોતા એને અણસાર તો આવતો હતો કે બધા એનાં તરફ સહાનુભૂતિ કેમ દાખવે છે.
પોતાના મમ્મી-પપ્પા, બહેનપણીઓના મમ્મી પપ્પા, સ્કૂલના શિક્ષકો, અરે સ્કૂલની બહાર ઊભો રહેતો પેલો કોઠું વેચવાવાળો પણ ક્યારેક ઊર્જા માટે એની મમ્મીને મફતમાં કોઠું આપતો હતો.

ઊર્જાએ એની આ અવસ્થા સ્વીકારી લીધી હતી.
છ મહિનાની ઉંમરે જ થયેલી હાર્ટની સર્જરીને લીધે એનામાં લોહીના દબાણનું પ્રમાણ પણ ઊંચું રહેતું હતું.
ઊર્જાની સમજશક્તિ એની ઉંમર કરતા ઝડપી વધવા લાગી.
મમ્મી કે પપ્પાએ એને સ્પષ્ટપણે કહેવાની જરૂર ન જણાઈ કે એને હૃદયમાં કાણું હતું. અને એની સર્જરી કરાવી હતી.
સમોવડીયા મિત્રોને નાચતા કૂદતા અને ખુલ્લા મેદાનમાં રમતા જોઈ ક્યારેક ઊર્જાને પણ નાચવાની ઈચ્છા થઇ જતી હતી.
પરંતુ જરાક પણ વધુ પડતું હલનચલન કરતી કે તરત જ હાંફ ચઢી જતો હતો.
સમય સાથે એનાં શ્વાસની નૈયા પણ ડામાડોળ ચાલતી હતી.
રોજ રાત્રે પ્રાર્થના કરીને સૂઈ જતી હતી કે “હે ભગવાન, જો કાલ સવારનો સૂરજ જોવાં મળે તો હું કોઈક સેવા કાર્ય કરી શકું તેવી પ્રેરણા અને શક્તિ આપજો.”
ઊર્જા જયારે પણ નાની હતી ત્યારે સગાસંબંધીઓ સ્વાભાવિકપણે નાના છોકરાઓને પૂછે તે કૉમન પ્રશ્ન પૂછતાં હતા કે “બેટા, મોટી થઈને શું બનવું છે તારે?”
અને તેઓને દરેક બાળક જેવો જ ઊર્જાનો પણ સહજ ઉત્તર મળતો “ડૉક્ટર”.
ઊર્જાની લાગણી સેવા કરવાની હતી તે ચોક્કસ હતું પરંતુ ન તો તે સ્કૉલર હતી કે ના તો એનાં પરિવારની આર્થિક સ્થિતિ મજબૂત હતી કે જે દાક્તરીના અભ્યાસની ભારે ભરખમ ફી ભરી શકે.
માટે એણે પોતે ડૉક્ટર બનીને લોકોની સેવા કરી શકશે એ વિચારવાનું માંડી જ વાળ્યું હતું.
પરંતુ “સેવા” શબ્દ જ એટલો જાદુઈ છે ને કે એ તમે જેટલો વાગોળો એટલો જ તમારા મનોબળને મજબૂત કરે.
ઊર્જાના કિસ્સામાં પણ એ જ થયું. ઊર્જા હૃદયથી ભલે નબળી હતી પણ મનથી મક્કમ હતી.
ફૂલ નહીં તો ફૂલની પાંદડી.
ઊર્જાએ કોઈ ચમત્કાર થશે એવી સપનાની દુનિયામાં જીવવા કરતા પ્રેક્ટિકલ નિર્ણય લીધો.
નર્સિંગનો અભ્યાસ ચાલુ કર્યો.
એણે ચાર વર્ષનાં નર્સિંગના સ્નાતકના કોર્સમાં દરેક વર્ષે બેસ્ટ સ્ટુડન્ટ ઑફ ધ યરના ખિતાબ સાથે ઈન કૅમ્પસ ઇન્ટરવ્યૂમાં જ અમદાવાદ શહેરની બહુમાળી કોર્પોરેટ હોસ્પિટલમાં નોકરી મેળવી લીધી.
ઊર્જાને તો પગાર, નોકરીના કલાકો, ડિપાર્ટમેન્ટ વિગેરે કરતા તો એને જે આ તક મળી છે એમાં જ રસ હતો.
નોકરીના પ્રથમ દિવસે જ આઠ કલાક ઊભા રહેવાની સાથે સાથે આ ડિપાર્ટમેન્ટમાંથી પેલાં ડિપાર્ટમેન્ટના આંટાફેરામાં જ ઊર્જાના મોતિયાં મરી ગયાં.
એક-બે દિવસ, મહિનો, બે મહિના જેમ જેમ સમય ગુજરતો ગયો તેમ તેમ એનામાં એક નવી જ ઊર્જા આવી.
નવી નવી સિસ્ટમ, નવો સ્ટાફ, નામાંકીત ડૉક્ટરો વિગેરેની વચ્ચે હવે ઊર્જાએ પોતાની પણ એક ખાસ ઓળખ ઊભી કરી દીધી.
હવે તો સ્ટાફ પરિવાર બની ગયો હતો.

“ઊર્જાબેન તમે મારી જોડી બનશો?” લંચના સમયે સાથે જમી રહેલી નર્સિંગ સ્ટાફ મીરાંએ ઊર્જાનો પૂછ્યું.
“શેની જોડી? શું વાત કરે છે?” ઊર્જાના ચહેરાં પર હજી પણ એ જ નાનપણ જેવી લાલાશ હતી.
“તમે તો નોટીસ બોર્ડ જ ક્યાં વાંચો છો?” મીરાંએ ચહેરા પરના દેશી લચકા સાથે વધુમાં ઉમેર્યું, “અરે…આપણી હોસ્પિટલમાં દર વર્ષે જન્માષ્ટમી મહોત્સવ ઉજવાય છે. આપણા ચેરમેન સાહેબ વૈષ્ણવ છે ને!!”
“….” ઊર્જાનો કોળીયો એનાં ખુલ્લાં મોંઢા પાસે જ અટકી ગયો.
“તો એમાં રાત્રે દસથી બાર વાગ્યા સુધી આપણો આખોય સ્ટાફ કૃષ્ણભજન, નાટકો અને નૃત્ય વિગેરેનો કાર્યક્રમ કરે.
ચેરમેન સાહેબ સ્ટાફને ઇનામ વિતરણ કરે અને પછી બાર વાગે સાહેબ શ્રીના હાથે જ પારણું ઝુલાવીને કૃષ્ણ જન્મ થાય.”
નૃત્ય સાંભળતાની સાથે જ ઊર્જાનાં પગમાં વગર ઝાંઝરે થનગનાટ ચાલુ થઇ ગયો.
ઊર્જાએ પોતાની શારીરિક ખામી વિશે બધાથી છૂપાવ્યું હતું. એણે ઇમપ્લૉયમન્ટ ફૉર્મમાં પણ તે વિગત જણાવી જ હતી.
નર્સિંગનું નૃત્યવૃંદ પ્રૅક્ટિસમાં લાગી ગયું.
આખા દિવસના કામના થાકની સાથે આ નવું નાચવા કૂદવાનું ઉમેરાયું.
જેમતેમ સીધાસાદા સ્ટેપથી રાસની તૈયારી તો થઇ ગઈ.
જન્માષ્ટમીની સાંજે સિનિયર ડૉક્ટરો સહીત બધાં જ સ્ટાફના લોકોએ પોતાના પર્ફોર્મન્સ આપ્યાં.
હવે નર્સિંગના સ્ટાફનો વારો હતો. રાસના સ્ટેપ સીધાસાદા જ હતા.
જેમ-જેમ ગરબો જામતો ગયો એમ ઊર્જા નક્કી કરેલા સ્ટેપ્સ ભૂલીને કોઈ અલગ જ તાનમાં આવી ગઈ.
વર્ષો વરસનો જુસ્સો આજે એનામાંથી છલકાઈ રહ્યો હતો.
જુસ્સો કહો કે પોતાની નબળાઈનો ગુસ્સો આજે બધું જ એક મંચ પર ઠલવાતું હતું.
એના આવાં અલગ જ સ્ટેપ્સ જોઈને સાથી કલાકારો તો બધા દૂર જ ખસી ગયા.
સતત નાચ્યાં બાદ રાસની બીટ બંધ થઇ અને એના હૃદયની બીટ ત્રણ ઘણી સ્પિડે ભાગવા લાગી. અને ચક્કર ખાઈને સ્ટેજ પર પટકાઈ ગઈ.
પ્રેક્ષકમાં બેઠેલા ચેરમેન સાહેબ જે હાર્ટ સ્પેશ્યલિસ્ટ હતા. તેઓ દોડતાં સ્ટેજ પર આવ્યાં અને ઊર્જાની અવસ્થા જોઈને જ ખબર પડી ગઈ કે “ઈટ મસ્ટ બી હાયપરટેન્સિવ.”
તુરંત જ એને બ્લડ પ્રેશર કંટ્રોલ કરવાનું ઇંજેકશન આપવામાં આવ્યું અને વૉર્ડમાં શીફ્ટ કરાઈ.
થોડીક જ વારમાં ઊર્જાનું બ્લડ પ્રેશર નૉર્મલ થવાં લાગ્યું. હોસ્પિટલના મેઈન એરિયામાં હજુ પણ પ્રોગ્રામ ચાલું જ હતો.
માઇકનો આછો આછો અવાજ વૉર્ડ સુધી આવતો હતો.
ઊર્જાના કાને શબ્દો પડ્યા..”ઍન્ડ ધ અવોર્ડ ઑફ મોસ્ટ અગ્રેસિવ ઍન્ડ એફિશિઅન્ટ સ્ટાફ ઓફ નર્સિંગ ગોઝ ટુ …………..”

By:Maulik Nagar “Vichar”

HopeScope Stories Behind White Coat – 35 / Maulik Nagar “Vichar”

સર્જનનો સંવાદ


ખીચીક…ખીચીક…ખીચીક…કૅમેરાની ક્લિક બૅન્કવેટ હૉલના આખાય વાતાવરણને સંગીતમય બનાવતું હતું.
ફ્લેશ લાઈટના ઝગારા સ્ટેજ પર બેઠેલી સેલિબ્રિટીના ઉજ્જવળ વર્તમાનની ઝાંખી કરાવતું હતું.
ચાહકોથી ખચાખચ આ સમારંભની પહેલી બે હરોળ તો માત્ર પત્રકારો અને ન્યૂઝ ચેનલોના સંવાદદાતાઓથી જ ભરાયેલી હતી.
જાણે કે કેમરાની ફ્લેશલાઇટને સેકંડ કાંટાનું ટ્રિગર આપ્યું હોય તેમ દરેક સેકંડે પત્રકારો સ્ટેજ પર બેઠેલ યુવા હસ્તિના અલગ અલગ એંગલથી ફોટો લેતાં હતાં.
સમારંભ અંતિમ પડાવ પર આવી પહોંચ્યો હતો. હવે પત્રકારો અને પોતાના ચાહકો સાથે સંવાદની ક્ષણ હતી.

“પ્રજ્ઞામૅડમ, યુવા વયે જ આપને આટલી સિદ્ધિ પ્રાપ્ત થઇ છે. હવે તો તમારી પુસ્તકોનો આંકડો ત્રણ ડિજિટમાં પહોંચી ગયો છે. બધી જ પુસ્તક તમારી “બેસ્ટ સેલિંગ” પુસ્તક રહી છે. અમે આપની સફળતા વિષે તો ઘણું જાણીયે છીએ. પણ તમારી આ સફળયાત્રા વિશે અમે ક્યાંય વાંચ્યું નથી. એ વિશે તમે કંઈક જણાવશો?”
બધાને આશા હતી કે આ લાંબાલચક પ્રશ્નની પાછળ ડૉ. પ્રજ્ઞા એમની લાંબીલચક સફ્ળતાયાત્રા અક્ષરશઃ જણાવશે. અને બધાનો આ કૉમન પ્રશ્ન જ હતો.

“વ્હાય નોટ!”ડૉ. પ્રજ્ઞાએ પોતાના મીઠાં સંગીતમય અવાજમાં પોતાના ચાહકગણની તાળીઓના લય સાથે પોતાના જીવનના એ ઉત્તમ ક્ષણો વાગોળવાની તક ઝડપી લીધી.

સ્ટેજ પર પોતાની બાજુમાં બેઠેલાં માતા-પિતાના ચરણ સ્પર્શ કર્યા. નાનાભાઈ પાર્થને સ્નેહભર્યું આલિંગન કર્યું અને વાયર વગરનું માઈક લઇ ઉંચી હિલની સેન્ડલ પર અડગ ચાલ સાથે સફળતાયાત્રાની વાત શરૂ કરી.

“પ્રિય મિત્રો, મારા માતાપિતાને હંમેશા મારી પાસેથી હું એક ડૉક્ટર બનું એવી જ અપેક્ષા હતી. એનું એક કારણ એ હતું કે હું ખૂબ જ વાંચતી હતી. જે પુસ્તક હું વાંચું એના શબ્દો શું એ કાગળ પર જો કોઈ ડાઘો હોય તો તે પણ મને પાનાં નંબર સાથે યાદ રહી જતો.” ડૉ. પ્રજ્ઞાએ બીજું કારણ જણાવે તે પહેલાં એના મમ્મી સામે જોઈને એક હળવું સ્મિત કર્યું. જેમાં સ્મિતની સામે એને મમ્મીના આંખે બાઝેલી છારી જ દેખાઈ.
સ્વાભાવિક છે કે નાની વયે દીકરીનો આટલો મોટો ચાહકગણ હોય તો કંઈ માની આંખમાં હરખના આંસુ ન હોય?
“અને બીજું કારણ એ હતું કે મારા ઘરમાં મારા મમ્મી અને પપ્પા બંને પ્રખ્યાત હાર્ટ સર્જન, મારા કાકા, કાકી પણ સર્જન, મમ્મી પક્ષે પણ દાદા હૉમિઑપથી ડૉક્ટર અને હવે તો આ બેઠેલો મારો ભાઈ પણ સર્જન બની ગયો છે. એટલે મારે પણ ડૉક્ટર બનવું એ ‘ટુ ડુ લીસ્ટ’માં લખાઈ ગયેલું હતું.”
“પણ કમનસીબે ક્યારેય મારા સાહીંઠ ટકાથી વધારે આવતા ન હતાં. જેના લીધે હંમેશા મારા મમ્મી પાપાને ખૂબ જ દુઃખ થતું હતું.”
સ્ટેજ પર ડાબેથી જમણે અને જમણેથી ડાબે તરફ ફરતી ડૉ. પ્રજ્ઞાની ઉપરની ફૉક્સ લાઈટ પણ એની સાથે આમથી તેમ જતી હતી.
“મારાં મમ્મી પપ્પાને એક જ ડર હતો કે જો હું તેઓની જેમ સર્જન નહીં બનું તો સમાજ એમને શું કહેશે? તેઓનાં ડૉક્ટર ફ્રેન્ડ્સના દીકરા દીકરીઓ પણ તેમની જેમ જ ડૉક્ટરીનું ભણવામાં સક્ષમ હતાં. બધાં જ વર્તુળની અંદર હું જ એક માત્ર ભણવામાં નબળી હતી.”
“પ્રથમ તો મમ્મી પપ્પાએ મને ઘણાં પ્રલોભન આપ્યાં. જો તું એમ.બી.બી.એસમાં આ કૉલેજમાં એડમિશન લઇ શકીશ તો તને કાર અપાવીશું. તને પરદેશ ફરવાં લઇ જઈશું વિગેરે વિગેરે” પણ ગમે તેટલા પ્રલોભનોની સામે મારા માર્કસમાં એક ટકાનો પણ ફરક આવતો ન હતો.” હવે તો ડૉ. પ્રજ્ઞાની આંખો પણ ધીરેધીરે ઝાંખી થવા લાગી હતી.
“મને યાદ છે કે હું બારમાં ધોરણના સાયન્સપ્રવાહની પ્રિલીમ પરીક્ષામાં નાપાસ થઇ હતી. મમ્મીએ અને પપ્પાએ બંનેએ મને સમજાવ્યું કે ચિંતા ન કરીશ બેટા બોર્ડની પરીક્ષામાં તો તારા સારા માર્ક્સ આવશે જ અને આપણે મેડીકલમાં જ એડમિશન લઈશું.” તેઓની આ સહાનુભૂતિ એટલા માટે હતી કેમકે હું આખો દિવસ વાંચતી હતી છતાં પણ હું નાપાસ થઇ હતી.” ડૉ. પ્રજ્ઞા બોલતી હતી તેમાં એણે પોતાનાં મમ્મી-પપ્પાને દુઃખી કર્યા હતાં એનું દુઃખ જણાતું હતું.
ડૉ. પ્રજ્ઞા હવે એ સ્થિતિમાં હતી કે તે એક જ સ્ટેજ પર બેઠેલાં મમ્મી પપ્પાની સામે જોઈ પણ શકતી ન હતી.
“સૉરી..મમ્મી..પપ્પા..”આગળ બોલવા જાય તે પહેલાં જ ડૉ. પ્રજ્ઞાથી એક ડૂમો ભરાઈ ગયો.
નાના ભાઈ પાર્થે ઊભા થઈને ડૉ. પ્રજ્ઞાને વળી પાછું આલિંગન કર્યું અને મિનરલ વૉટરની બૉટલ હાથમાં આપી.
“સૉરી..મમ્મી..સૉરી પપ્પા..તમે લોકો હંમેશા વિચારતા હતા કે હું આટલું બધું ભણું છું છતાંય મારા માર્કસ કેમ ઓછાં આવે છે! એનું સાચું કારણ તમને અને મારા તમામ ચાહકગણને આજે કહું છું.” ડૉ. પ્રજ્ઞાએ હાલમાં જ સર્જન બનેલા એનાં નાના ભાઈ પાર્થની સામે જોયું. એનું ગુલાબી સિલ્કનું શર્ટ આંસુથી રેબઝેબ થઇ ગયું હતું.
“મિત્રો જયારે પણ મને મમ્મી પપ્પા મને વાંચતા જોતા હતા ત્યારે નીચે મારી ભણવાની પુસ્તક રહેતી હતી અને ઉપર અવનવી ફિક્શન સ્ટોરી બુક. તેઓને હંમેશા એમ જ લાગતું હતું કે હું આટલું બધું ભણું છું છતાંય મારા માર્કસ સારાં કેમ નથી આવતા!”
“ક્યારેક હું મારી કોઈ મિત્ર પાસેથી સ્ટોરી બુક લાવતી તો ક્યારેક મારા અને ભાઈ પાર્થની પૉકેટ મનીમાંથી પુસ્તક લાવતી. હું જયારે સોળ વર્ષની હતી ત્યારે મેં હિન્દીમાં “કિતાબોકી ગુડીયા” પુસ્તક લખી હતી. જે માત્ર પાર્થને જ ખબર હતી. બસ ત્યારથી જ આ વાંચન અને લેખનની અવિરત યાત્રા ચાલુ થઇ ગઈ. હવે તો તે પુસ્તક આપ સૌએ ખૂબ વખાણી છે.”
હું બાર સાયન્સની બોર્ડની પરીક્ષામાં ફેલ થઇ ત્યારે મેં મમ્મીને ખૂબ જ રડતા જોઈ. મને લાગ્યું કે મેં બહું જ મોટું પાપ કર્યું છે. મારા રૂમમાં એકાંતનો ફાયદો ઉઠાવીને મેં અડધો કલાક સુધી પંખા સામે તાકી રાખ્યું. પણ હિંમત ન ચાલી.” ડૉ. પ્રજ્ઞાનું ડૂસકું એનાં શબ્દો અને કિતાબોની જેમ શ્રોતાઓ સુધી પહોંચી ગયું. એનો આખેઆખો ચાહકગણ રડમસ થઇ ગયો.

મિત્રો પણ સારું થયું કે હું ફેઈલ થઇ. જો હું પાસ પણ થઇ હોત તો ચોક્કસપણે પપ્પા મને મેડિકલ ભણવા આગ્રહ કરતા અને એમાં પણ હું અથડાઈ કુટાઇને પાસ તો થઈ જાત પણ મારી સર્જનાત્મક વિચારયાત્રા અને લેખનયાત્રા અટકી જાત.

પણ જોગાનુંજોગ તો જૂઓ મારી આ એકસો એકમી પુસ્તકની સિદ્ધિરૂપે રાષ્ટ્રપતિના હસ્તે જ મને બેસ્ટ યુવા રાઇટરનો અવૉર્ડ મળ્યો અને મિશિગન યુનિવર્સિટી તરફથી ડૉક્ટરેટની માનદ્દ પદવી પણ મળી.
તાળીઓના ગડગડાટ સાથે આખોય સભાખંડ ગાજી ઉઠ્યો.
“સૉરી મમ્મી-પપ્પા કે હું આપ અને ભાઈની જેમ સર્જન ન બની શકી.” વાક્યના અંતે ડૉ. પ્રજ્ઞા ધ્રુસ્કેને ધ્રુસકે રડી પડી.
ડૉ. પ્રજ્ઞાની મમ્મીએ એની પાસેથી માઈક હાથમાં લીધું અને એ જ ગર્વભેર આંસુભરી આંખે ડૉ. પ્રજ્ઞાના દરેક ઉપસ્થિત ચાહકોની હાજરીમાં કહ્યું કે,
“બેટા..હવે સર્જન તો તું પણ છે જ ને!! શબ્દોની સર્જન.”

By:Maulik Nagar “Vichar”

HopeScope Stories Behind White Coat – 34 / Maulik Nagar “Vichar”

ટિકડી

“આકાશ, તારા શરીરને ઘણું માઠું લાગ્યું છે હમણાંથી! તારી અવરજવર ઘણી વધી ગઈ છે!”
“શું કરું સાહેબ, થોડાં થોડાં સમયાંતરે તમને ન મળું તો ચેન નથી પડતો.” હસમુખા ડૉ. અશ્વિનના કટાક્ષની સામે આકાશે ખૂબ લાગણીભર્યો ઊત્તર આપ્યો.
“અરે આકાશ. તું તો મારા નાના ભાઈ જેવો છે. તારે મને મળવા માટે તો કંઈ માંદા થોડી પડવાનું હોય.” ડૉ. અશ્વિનના પ્રત્યોત્તરથી આકાશભાઈની લાગણીમાં મધ ઉમેરાયું.
“કેમ સ્માર્ટ બૉય, સાચું કહું છું ને? હવે પપ્પા બિમાર ના પડે એની જવાબદારી તારી. ઓ.કે માય યંગ બૉય!” ડૉ. અશ્વિને ગોળાકાર ખૂણ્યાવાળી આછા પીળા રંગની છાંટેદાર વિટામિનની ટીકડી આપતાં કહ્યું.
“કેવું ચાલે છે અસોસિએશનનું કામકાજ.” ઘણાં સમયથી ડૉ. અશ્વિને પોતાના ક્લિનિકની વ્યસ્તતાના લીધે મેડીકલ અસોસિએશનના પ્રમુખ પદેથી રાજીનામુ આપ્યું હતું.
“સાચે સાહેબ, તમે પ્રમુખ હતા ત્યારે વહીવટ કરવાનો આનંદ જ અનેરો હતો.” આકાશે પણ પોતાનો ફિક્કો રાજીપો દર્શાવ્યો.
“શું કરું આકાશ.”
પ્રિયમનું મેડિકલનું ભણવાનું પતી ગયું છે. એટલે આ જમાયેલી પ્રેકટીસ એને જ સોંપીને હું રિટાયર્ડ થઇ જાઉં એવું વિચારું છું.”
આ ચર્ચા રાતનાં અગિયાર વાગે ડૉ. અશ્વિનના ક્લિનિકના ઝાંપા પાસે ચાલતી હતી.
“ચાલો સાહેબ હું નીકળું. જુઓ ધૈર્ય પણ સ્કૂટરની આગળ ઉભો ઉભો ઝોકાં ખાય છે.” સ્કૂટરની કિક મારતા આકાશની સામે ડૉ. અશ્વિને હળવી સ્માઈલ આપીને જાકારો આપ્યો.
ચાર વર્ષના ધૈર્યને “સ્માર્ટ બૉય” તો માત્ર ડૉ.અશ્વિન જ કહેતા હતા.
આમ તો છોકરાઓ દવાખાનાના નામથી જ દૂર ભાગે.
પણ પપ્પા કે મમ્મી કોઈ પણ માંદુ પડે એટલે ધૈર્ય “સ્માર્ટ બૉય” બનવા તૈયાર થઇ જાય.
હા..ડૉ. અશ્વિન અને એના પપ્પા ખપાવવા બેસી જાય અને રાતના અગિયાર વગાડી દે એટલે એ કંટાળી પણ જાય. પણ એને તો એક માત્ર પેલી પીળી છાંટેદાર ટિકડીઓની જ લાલચ જબરી હતી.
ડૉ. અશ્વિન સાચે જ આકાશભાઈના મોટાં ભાઈ સમાન હતા.
બંનેની વચ્ચે સંબંધ એક સિનિયર ડૉક્ટર અને અસોસિએશનના મેનેજરનો હતો.
પરંતુ ડૉ. અશ્વિનના લાગણીશીલ અને આકાશભાઈના મહેનતુ સ્વભાવના જોરે બંને આત્મીયતાથી એકબીજાની ખૂબ નજીક હતાં.
આકાશભાઈના પ્રમોશનની ભલામણ હોય કે પરિવારના કોઈ પણ સદસ્યની માંદગી હોય ડૉ.અશ્વિન હંમેશા આકાશની પડખે જ ઊભા હોય.

સ્કૂટરની કિક સાથે જ ધૈર્યની ધૂણતી ડોકી જાગીને સ્થિર થઇ ગઈ.
હંમેશની જેમ ધૈર્યએ કૉમેન્ટ કરી, “પપ્પા આ અશ્વિનદાદા કેટલા સરસ છે. તમારી દવાના પૈસા તો નથી જ લેતાં સાથેસાથ મને પણ મીઠ્ઠી મીઠ્ઠી દવા આપે છે.”
ધૈર્યની અશ્વિનદાદા માટેની કાલીઘેલી વાર્તા ચાલુ જ હતી અને તેઓ ઘરે પહોંચી ગયાં.

એ જ દિવસે રાતનાં બે વાગે ડૉ. અશ્વિનના જ મોબાઈલ પરથી આકાશના લેન્ડલાઈન ઉપર ફોન આવ્યો.
એ જ દેશી ઘંટડી…ટ્રીન…ટ્રીન…
આ સમયે કોઈનો પણ ફોન હોય એટલે સ્વાભાવિક છે કે કોઈની સગાઈના સમાચાર તો ન જ હોય.
“હેલ્લો..” બંને બાજુથી સાથે એક જ શબ્દોચ્ચાર થયો.
“આકાશભાઈ, હું પ્રિયમ. પપ્પા…… પ્લીઝ કમ હોમ” પ્રિયમનો જાડો ઘેરો અવાજ અત્યારે ઘસાઈ ગયેલી કૅસેટ જેવો સંભળાતા આકાશભાઈને કંઈક અજુક્તું બનવાની ગંધ આવી.
“પપ્પા…” પછીનું ના બોલાયેલું વાક્ય જ કંઈક ખાલીપણું દર્શાવતું હતું.
છતાં પણ અયોગ્ય વિચાર્યા વગર આકાશભાઈએ સ્કૂટરને કિક મારી.
આ તો માત્ર મન મનાવવાની વાત હતી.
પણ એ તો અસ્વીકાર્ય હતું કે હવે ડૉ. અશ્વિન “સ્વ. ડૉ.અશ્વિન” થઇ ગયા હતા.

આકાશભાઈને માટે તો સાચે જ એક મોટો ઝટકો હતો.
ડૉ. અશ્વિન એમના અને પરિવારના બૅક બૉન સમાન હતા.
સાચા શુભેચ્છક અને સાચા સલાહકાર.
ધૈર્યને પણ આ સાથે બે-બે લૉસ થયા.
એક તો એક માત્ર “સ્માર્ટ બૉય” કહેનાર હતું એ પણ ન રહ્યું અને પેલી પીળી ટિકડીઓ તો માત્ર સ્વાદમાં જ રહી ગઈ.
સમય સાથે બધું સમી ગયું.
એકાદ બે મહીના બાદ શરદી ખાંસીનો કોઠો ધરાવતા આકાશભાઈ
પાછા ડૉ.અશ્વિનની ક્લિનિકે આવ્યા.
ક્લિનીક રંગબેરંગી થઇ ગઈ હતી.
ચાર-પાંચ બારકોડના સ્ટિકરો માર્યા હતાં.
અવનવી જાહેરાતો હતી.
મુદ્દામાં ડૉ. અશ્વિનની ક્લિનીકને આધુનિકતાનો લેપ લાગી ચૂક્યો હતો.
માત્ર એક જ વસ્તુ જૂની હતી એ હતી ક્લિનિકનું નામ. “સેવા”.
ડૉ. અશ્વિનની હાજરીરૂપે ત્યાં માત્ર તેમનો ફોટો જ ટીંગાવેલો હતો.

આકાશભાઈને જોતા જ પ્રિયમે તેમને આવકારો તો આપ્યો પરંતુ તેમને દસ પંદર મિનિટ રાહ જોવાં વિનંતી કરી.
આકાશભાઈ માટે ફેમિલી ડૉક્ટરના ક્લિનિકમાં આમ રાહ જોવી એ પ્રથમ પ્રસંગ હતો.
એમણે મનોમન વિચાર્યું. “ડૉ. અશ્વિન હોત તો હમણાં જ કહેત કે “એય આકલા…અંદર આવ! ત્યાં શું ઠોયાની જેમ ઉભો છે.”
પણ હવે તો ડૉ. અશ્વિન બોલાવે તો પણ ન જવાય.

“સોરી, આકાશભાઈ આપને રાહ જોવી પડી. આ તો આપણે બેસીને નિરાંતે વાત થાય એટલે પહેલાં બધા પેશન્ટને જોઈ લીધાં” પ્રિયમના વર્તનમાં નિખાલસતા હતી.
આકાશભાઈને તપાસીને પ્રિયમે એમને દવા આપી.
ધૈર્યને “સ્માર્ટ બોય” સાંભળવા ન મળ્યું ત્યારથી જ ખબર પડી ગઈ હતી કે આ નવા અંકલ તો ટિકડી શું ભાવ પણ નહી આપે.
પ્રિયમની સાથે વાતો કરતા અગિયાર ક્યાં વાગી ગયા ખબર જ ન પડી.
આકાશભાઈની ધારણા ખોટી હતી.
શરૂઆતના સમયને બાદ કરતા આકાશભાઈને ક્યાંય પણ ડૉ. અશ્વિનની કમી ન સર્જાઈ.
પ્રિયમના અવાજના લહેકાથી માંડીને લાગણી સુધી બધું જ ડૉ. અશ્વિન એને વારસામાં આપીને ગયા હોય એમ લાગ્યું.
“ચાલો પ્રિયમભાઈ અમે નિકળીએ. તમને પણ ખૂબ મોડું થતું હશે.”
“સારું આકાશભાઈ. સાજા હોવ તો પણ ડૉક્ટરની ક્લિનિકમાં અવાય.” પ્રિયમના આ વાક્યથી જ વાતાવરણ વધારે લાગણીશીલ બની ગયું.
સાચે જ આ “સેવા” ક્લિનિક ફેમિલી ડૉક્ટરનું ફેમિલી ક્લિનિક લાગતું હતું.

ધૈર્યનું મોઢું તો અડધી કાઠી એ ટિંગાયેલા ધ્વજ જેવું હતું.

આત્યાં જ પાછળથી બૂમ સંભળાઈ.
“એય સ્માર્ટ બોય…લે આ તારી દવા તો લેતો જા..સોરી વાત વાતમાં હું તને આપવાનું જ ભૂલી ગયો.
પપ્પાના છેલ્લા શબ્દો આ જ હતા કે “મારા સ્માર્ટ બૉયને એની મનપસંદ ટિકડીઓ આપવાનું ન ભૂલતો.”

By:Maulik Nagar “Vichar”

HopeScope Stories Behind White Coat – 33 / Maulik Nagar “Vichar”


વિશ્વાસ

“ડૉક્ટર હજી કેટલા ઇન્વેસ્ટિગેશન કરવાના બાકી છે?” વિશ્વાસે હોસ્પિટલની કોરીડોરમાંથી પસાર થતાં ડૉ. શિલ્પીને પૂછ્યું.
“ઈટ વિલ ટૅક ટાઈમ મિસ્ટર, વી નીડ ટુ ચેક ફ્રોમ ઑલ આસ્પેક્ટ્સ” વિશ્વાસના પ્રશ્નમાં જેટલી અધીરતા હતી, એટલી જ શીતળતા ડૉ. શિલ્પીમાં હતી.
વિશ્વાસ હોસ્પિટલના ઇમર્જન્સી વૉર્ડ પાસે આમ તેમ આંટા ફેરાં મારતો હતો. એનાં મોંઘા પર્ફ્યૂમનો સુગંધનો વાયરો પણ એની સાથે ટહેલતો હતો.
થોડી વાર થાય એટલે પાછો એના ચકચકાટ મોબાઈલમાં મોઢું નાખીને બેસી જતો હતો.
“વળી પાછા એક નર્સ સામે આવ્યા અને એ જ પ્રશ્ન પૂછ્યો.”
કૉર્પોરેટ હોસ્પિટલની ખાસિયત જ એ હોય કે પોતાના છેલ્લા શ્વાસ સુધી પેશન્ટના શ્વાસ બચાવવાના. આ નર્સ પાસેથી પણ ડૉ. શિલ્પી જેવો જ ટાઢક ભર્યો ઉત્તર મળ્યો.
વિશ્વાસનો પારો ધીરે ધીરે ચઢવા લાગ્યો.
સૌ પ્રથમ તો એણે પાડોશી પરેશભાઈની સામે જોઈને એકલામાં બબડવાનું ચાલુ કર્યું.
પછી થોડીક રિસેપ્શનિસ્ટ સાથે મગજમારી કરી.
“કમ ઑન મૅડમ, આઈ વોન્ટ ટુ ટૉક વિથ ઑન ડ્યૂટી ડૉક્ટર.” વિશ્વાસને લાગ્યું કે રિસેપ્શનિસ્ટને દાબમાં લેવી હોય તો ઇંગ્લિશનો મારો જ મારીયે.
“આઈ એમ સોરી સર, ડૉક્ટર્સ આર એંગેજડ વિથ યોર રિલેટિવ” રિસેપ્શનિસ્ટ બહેને પણ કાચું કોળું ન કાપ્યું.
“હેલો બેન, એ મારી મમ્મી….” વિશ્વાસ અટકી ગયો…”છે” બોલવી કે “હતી” બોલવી એ એને ન સમજાયું.
“આઈ કૅન અન્ડરસ્ટેન્ડ યૉર ફીલિંગ્સ મિસ્ટર” રિસેપ્શનિસ્ટ બેન તો ઇંગ્લીશના મૂડમાં જ હતા. એમણે તો પોતાની ચેનલ બદલી જ નહીં.
ડૉ. શિલ્પી પાછા આવ્યા. “ઈટ સિમ્સ શી વીલ બી ઑલરાઇટ, હમણાં તો તેમને ટ્યૂબ કરી દીધા છે. બીજા ઇન્વેસ્ટિગેશનની રાહ જોઈએ છીએ.”
“શી વૉઝ ડેડ ડૉક્ટર.” વિશ્વાસે જોરથી રાડ પાડી.
“શી ઇસ નૉટ ઍટ ઑલ ડેડ.” ગ્રેવિટીનો નિયમ પણ જાણે આડો થઇ ગયો હોય એમ ડૉ. શિલ્પીએ વળતો જવાબ આપ્યો.
“પરેશભાઈ, આ લોકો હવે આપણને લૂંટવાનો પ્રયાસ કરે છે.” વિશ્વાસે ટૅબલ પર હાથ પછાડ્યો.
“પેશન્ટની સાથે શું બન્યું છે તેની થોડી જાણકારી લેવી પડશે મારે.” ડૉ. શિલ્પી પાછા તેમના મૂળ સ્વભાવમાં આવી ગયાં.
વિશ્વાસનો મોનોલોગ ચાલું થયો.
“સારું સાંભળો તો ડૉક્ટર…તમે પણ આવી જાઓ બેન..” કટાક્ષમાં એણે રિસેપ્શનિસ્ટ બેનને પણ સાંભળવા આવવા આમંત્રણ આપ્યું.
“એમને સી.કે.ડી છે. માટે પરમ દિવસે ડાયાલિસિસ કરાવવા જવું પડે એવું હતું. પરંતુ કોઈ કારણસર હું ન જઈ શક્યો.”
“ઑકે..પછી..”
“કાલે પણ ન જવાયું, આજે સવારથી મમ્મી કહેતી હતી પણ આઈ વૉઝ અબાઉટ ટુ કમ્પ્લીટ માય લાસ્ટ સ્ટેજ ઈન પબજી”
બધાના કાન ઊંચા થઇ ગયા.
“મારા દીકરાએ મને બૂમ પાડીને જણાવ્યું કે પપ્પા બાનો શ્વાસ રૂંધાય છે. એટલે મારા પાડોશીની સલાહ મુજબ અમે મમ્મીને અહીંયા લઈને આવ્યા.”
“એમ્બ્યુલન્સવાળા ડૉક્ટરે અમને એમ્બ્યુલન્સમાં જ કહી દીધું હતું કે એમનાં શ્વાસ હવે અટકી ગયા છે.” સ્વસ્થ અવાજમાં વિશ્વાસે પોતાની બેજવાબદારપણાના દર્શન કરાવ્યા.
“ડૉન્ટ વરી મિ. વિશ્વાસ, શી ઇસ સ્ટિલ અલાઈવ. એમને વેન્ટિલેટર પર મૂક્યા છે. ભગવાનને પ્રાર્થના કરજો એકાદ-બે દિવસમાં એ એકદમ સરસ થઇ જશે.” ડૉ. શિલ્પીએ પણ એક લાઈફ સેવરના દર્શન કરાવ્યા.
“નો..ડૉક્ટર આઈ નો શી ઇસ ડેડ..તમે આ બધા ધંધા પૈસા કમાવા માટે કરો છો.” વિશ્વાસમાં હવે નફ્ફટાઈ છલકાઈ. વધુમાં એણે ઉમેર્યું, “અમને તમે ડેથ સર્ટિફિકેટ આપી દો એટલે અમે રવાના થઇ જઈએ.”
ડૉ. શિલ્પી માટે આમ તો આવું સાંભળવું નવું ન હતું. કેટલાય પેશન્ટના સગા વ્હાલા પથારીવશ પણ જીવતા માણસ માટે ડેથ સર્ટિફિકેટ માંગતા એણે જોયા હતા.
“સૉરી મિ. વિશ્વાસ, અમારા માટે આમ કરવું એ તો ગુનો બને. કેમકે તેઓ હજી જીવે છે. જો તમને ખર્ચની જ ચિંતા હોય તો તમે એમને સરકારી હોસ્પિટલમાં લઇ જાઓ. ત્યાં એમની મફત સારવાર થશે!”
વાકય પત્યું ન પત્યું અને વિશ્વાસે કહ્યું, “સારું અમે એવું જ કરીએ છીએ. અમે તેમને સરકારી હોસ્પિટલ જ લઇ જઈએ છીએ. તમે ઝડપથી ડિસ્ચાર્જની વિધિ પતાવો.”
ડૉ. શિલ્પીને હવે ખાતરી થઇ ગઈ હતી કે જો આમ જ આ આંટીને એમનાં દીકરાને સોંપી દઈશું તો નક્કી આ ટ્યૂબ કઢાવી નાખશે. ડૉ. શિલ્પીને પૂરો ભરોસો હતો કે જો થોડી ધીરજ અને વિશ્વાસ રાખે તો આ આંટી એકાદ અઠવાડિયામાં તો પોતાના પગે ચાલતા ઘરે જઈ શકશે.
પ્રોટોકૉલના લીધે સગાવ્હાલાના નિર્ણયની વિરુદ્ધ જઈ શકાય નહીં. માટે એણે એક યુક્તિ અજમાવી.

“મિ. વિશ્વાસ, આંટીને ઈંટ્યૂબેટ કરેલું છે. એટલે સરકારી હોસ્પિટલ સુધી અમારી જ એમ્બ્યુલન્સમાં અમારા એક મેડિકલ ઑફિસર આપની સાથે જ આવે છે અને આંટીને સુરક્ષિત હોસ્પિટલ પહોંચાડી દેશે. સો, ડૉન્ટ વરી.” ડૉ. શિલ્પીએ પણ પોતાની હાજરદીમાગી વાપરી.
થોડું મગજ કસતાં યાદ આવ્યું કે એની સાથે જ ભણતી માર્ગી અત્યારે સરકારી હોસ્પિટલમાં જ ઇમર્જન્સી ડિપાર્ટમેન્ટ હેડ છે.
“હેલ્લો માર્ગી, કેમ છે?”
“આઈ એમ ફાઈન. તું કહે…મેરીડ??”
“સાંભળ એ બધી વાત પછી, પહેલાં કહે અત્યારે તું ક્યાં છે.”
“હા..હા..હા” ડૉ. માર્ગીએ હસીને કહ્યું “શિલ્પી..ઘડિયાળ તો જો રાતના બે વાગ્યા છે.”
“બટ..ઇટ્સ ઑકે..ગો ઓન..હું અહીંયા ડિપાર્ટમેન્ટમાં જ આવી હતી એક ક્રિટિકલ પેશન્ટ હતું તો એમને ચેક કરવા આવી હતી.”
“પ્લિઝ ડૉન્ટ ગો હોમ..વેઇટ ફૉર સમટાઈમ. મારા એક ઓળખીતાને……..” ડૉ. શિલ્પીએ એ આંટી પોતાના ઓળખીતા તો છે એમ કહેતાની સાથે સાથ એણે વિશ્વાસની દાનત વિશે પણ ડૉ. માર્ગીને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જાણકારી આપી દીધી અને આંટીનું પર્સનલ ધ્યાન રાખવા માટે રિકવેસ્ટ કરી.

આ બાજુ ડૉ. માર્ગી અને એની ટીમ આંટીની રાહ જોઈને જ બેઠા હતાં. એમ્બ્યુલન્સમાંથી ઉતાર્યા, જરૂરી સારવાર ચાલુ કરી દીધી.
વિશ્વાસ તો ગણતરીની મિનિટોમાં જ ત્યાંથી રવાના થઇ ગયો હતો.
સગાના નામ પર કોઈ હતું નહિ.
વ્હાલાના નામે પાડોશી પરેશભાઈ અને એમનાં પત્ની આખી રાત ત્યાં સરકારી હોસ્પિટલમાં રોકાયા.
વિશ્વાસ સવાર-સાંજ હાજરી આપવા પૂરતું આવતો હતો.
એની મમ્મીને સાજા થતાં જરાક પણ વાર ન લાગી.
ડાયાલિસિસ કર્યાના બીજા જ દિવસમાં તો વિશ્વાસની મમ્મી ભાનમાં આવી ગઈ.
ટ્યૂબ પણ હટાવી દીધી.
હવે તો વૉર્ડમાં ચાલવાનું પણ શરુ કરી દીધું.
સાંજે રજા આપવાના સમયે વિશ્વાસ અને પરેશભાઈ ડિસ્ચાર્જ સમરી સમજતા હતા.
વિશ્વાસનું ધ્યાન અડધું કાગળમાં અને અડધું પોતાના મોબાઈલમાં હતું.
દવાની થેલી અને ડિસ્ચાર્જની ફાઈલ હાથમાં લઈને આવેલા પોતાના દીકરા વિશ્વાસનો હાથ પકડીને એની મમ્મી ધ્રુસ્કેને ધ્રુસકે રડી પડી અને બોલી,
“બેટા, તું ન હોત તો મારી આટલી સેવા કોણ કરત…તારા કારણે જ મારો જીવ બચ્યો છે.”
વિશ્વાસે કોઈ ઉત્તર ન આપ્યો. કદાચ એનું ધ્યાન હજી પણ મોબાઇલમાં જ હતું.

By:Maulik Nagar “Vichar”

HopeScope Stories Behind White Coat – 32 / Maulik Nagar “Vichar”

લાલજી

“લે લાલા, આ લાલજીનો પ્રસાદ લેતો જા!” બાએ ક્રિશને સીંગ સાકરીયા ધર્યા.
“ઓકે ડોશી! આઈ એમ ગોઇંગ..ચલો…..પલટન.” ધડામ કરતો બંગલાના ઓટલા પરથી ક્રિશે કૂદકો માર્યો અને રજનીકાંતની જેમ સીધો સાઇકલની સીટ ઉપર.
ક્રિશ, પ્લીઝ બેટા ધમાલ ન કરતો. સાચવીને ચલાવજે….ટેક્ …મમ્મીનો “કેર” અવાજ સંભળાય એ પહેલા જ ક્રિશ સોસાયટીના સાયકલયા ગોવાળિયાઓ સાથે સાયકલ પર રખડવા નીકળી પડ્યો.
પલટન સાચે જ માથા ભારે હતી.
એકેએકના મમ્મી-પપ્પા હાયકારો પોકારી ઉઠ્યા હતાં.
જ્યાં પણ આ પ્રજા જાય ત્યાં ક્યાં તો કોઈકની કંઈક વસ્તુ તોડે, ક્યાં તો પોતાના હાથ ટાંટિયા તોડે.
બાની આરતી પત્યાની ઘંટડી વાગતી જ હતી અને ત્યાં ક્રિશની મમ્મી બબડતી હતી કે, “ક્રિશને બગાડવામાં આ બા-દાદાનો જ હાથ છે.
એમનાં લાડ પ્રેમને લીધે જ એ નફ્ફટ થઇ ગયો છે.”
બાને તો બે-બે કાન હતા.
એક કાને બા ઘંટડીનો અવાજ સાંભળતા હતા અને બીજા કાને બાએ વહુની નામોશીનું પુરાણ સાંભળ્યું.
“વહુ બેટા…ચિંતા ના કર. એની સાથે હંમેશા મારા ઠાકોરજી છે જ. મારા લાલ્યાની રક્ષા હંમેશા મારો લાલજી જ કરશે.”

આ બાજુ આખીય પલટન ગાંધીનગરના કક્કો બારાખડીવાળા વિભાગોમાં ફરવામાં મશગૂલ થઇ ગઈ હતી.
મે મહિનાનો તડકો માથે ધગમગતો હતો.

“ક્રિશ, જો તારા કરતા મારી સાયકલ ફાસ્ટ ભાગે…”
“એ મિન્ટુડા..ઉભો રે…તને તો હું મારી સ્પીડ બતાવું.”
“ઓય..ભગાવો નહીં..ત્યાં જુઓ મસ્ત નર્સરી જેવું લાગે છે. ગોળમટોળ નાની દિવ્યાએ બંનેને બૂમ પાડી.”
ક્રિશ, મિન્ટુ, દિવ્યા, આહાન, રોઝી પાંચે જણાયે પોતપોતાની રંગબેરંગી સાયકલો દિવ્યાના ઈશારા તરફ વાળી.
બધાંના મોઢામાંથી એક જ સૂર નીકળ્યો. “વાઉ”
“ચલ મિન્ટુડા, વાડ કૂદીને અંદર જઇયે.” ક્રિશે આંખ મચકાવતા કહ્યું.
“ના હો…ચોકીદાર આવશે તો!” કહીને દિવ્યા અને રોઝીએ બંનેને રોકવા પ્રયત્ન કર્યો.
ગરીબડી ગાય જેવો આહન આમતેમ ડાંફોળિયા મારતો હતો.
“હેય બ્રધર, અહીંયા તો નાનો ગેટ છે.” આહાને થોડે દૂર એક નાનકડા લોખંડના ગેટ તરફ ઈશારો કર્યો.
લોખંડનો ગેટ તો બંધ હતો પણ બાજુમાં ફેન્સીંગ સાથે ચણેલી ઈંટની દીવાલ તૂટેલી હતી.
એના પર ચઢીને ડંકીમાંથી લીક થયેલા નાનકડા ખાબોચિયામાં બધાએ કૂદકો મારી એ નાનકડાં પાર્કમાં અંદર પ્રવેશ્યા.
અંદર ઝાડી ઝાંખળાની સાથે રંગબેરંગી ફૂલોના છોડ પણ હતા.
એનાં પર ફુદાંઓ ઉડતા હતા.
બે નાના નાના સસલા રમતા પણ રમતા હતા.
પાંચેય જણા તો આ નાનકડો અવાવરો પણ રંગબેરંગી પાર્ક જોઈને તો ખુશખુશાલ થઇ ગયા.
એ લોકોને રોજની રમવાની જગ્યા મળી ગઈ હતી અને સાથે બીજા બે નવા મિત્રો પણ મળી ગયા.
એ પણ દૂધ જેવાં ઊજળાં અને સોફ્ટ સોફ્ટ.

“હેય બ્રો…લુક ઍટ ધીસ..” આમતેમ ડાફોળિયાં મારતા આહાને વળી પાછું બધાનું ધ્યાન દોર્યું.
“વાઉ..આ શું છે?” મિન્ટુએ પણ થોડું આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું.
ચેરી રેડ કલરના સૂર્યના કિરણોને કારણે ચક્મકીત અતિ આકર્ષક મોતીના દાણાં જેવાં બીજને જોઈને ક્રિશ તરત જ બોલ્યો.
“અરે..આ તો લાલજીનો પ્રસાદ છે.”
આ બધાની વચ્ચે એક માત્ર પોતાને જ આ શું છે એ ખબર હોવાથી ક્રિશ મનમાંને મનમાં બાનો આભાર માનવા લાગ્યો.
બે ઠેકડાં મારીને ક્રિશ હજી એ પ્લાન્ટની નજીક ગયો.
આજે પહેલી વખત આટલું ધારીને આ દાણાંને જોતો હતો.
“આ ને કહેવાય શું એ તો કહે સ્ટુપીડ” ચારેય જણાએ સાથે સૂર પૂરાવ્યો.
“ઉમમ..!” આંગળી ગાલ પર ટપકાવીને ક્રિશ ઊંડા વિચારમાં સરકી ગયો જાણે કે બહું મોટો બોટનિસ્ટ હોય.
“જુઓ ફ્રેન્ડ્સ મને એનું નામ તો નથી ખબર પણ ઇટ્સ વેરી ટેસ્ટી, મારા બા રોજ આ લાલજીને પહેરાવે છે. આઈ થિંક આ તો પ્રસાદ છે.” બીજાં ચારેયના મોંઢા જોઈ ક્રિશ ફોર્મમાં આવી ગયો.
એ છોડમાંથી થોડાં દાણાં તોડ્યાં.
એકાદ-બે મોંઢામાં મૂકીને ચાવી ગયો અને બીજાં દાણાં એણે પોતાના ખિસ્સામાં મૂક્યા.
એની આવી હીરોગીરી જોઈને બધા તો દંગ જ રહી ગયા.
પણ કોઈએ એ ખાવાની હિંમત ન કરી.
“લે..મિન્ટુડા…” ક્રિશે એક દાણો મિન્ટુને ધર્યો.
એના મોંઢા પરથી જ લાગતું હતું કે એમાં કંઈ સ્વાદ નથી.
સેકન્ડ કાંટો હજી એક વખત પણ આખું સર્કલ ફર્યો ન હતો ત્યાં ક્રિશે ઊલટી કરી.
“મિન્ટુડા, પેટમાં બહુ જ ચૂંક આવે છે..” વળી પાછી ઊલટી કરી.
ક્રિશના હાવભાવ જોઈ બધા ટેણિયાંઓ ગભરાઈ ગયા.
દિવ્યાએ કહ્યું, “મિન્ટુ, કૉલ આંટી.”
મિન્ટુએ પોતાના આઈફોન પરથી ક્રિશની મમ્મીને ફૉન કરીને એની ઊલટી વિશે જણાવ્યું.
“બેટા, તમારી સાયકલ ત્યાં જ રહેવા દો અને ક્રિશને લઈને તમે હોસ્પિટલ પહોંચો. અમે સીધા ત્યાં જ પહોંચીએ છીએ.”
છોકરાઓએ રીક્ષા કરી.
આંટીએ જણાવેલી હોસ્પિટલ પહોંચ્યા.
સીધા જ ઇમરજન્સી ડિપાર્ટમેન્ટમાં પહોંચ્યા.
ક્રિશના મમ્મી અને દાદી પણ ત્યાં પહોંચી ગયા.
ત્યાંના ડૉક્ટર્સ છોકરાઓ સાથે વાત કરતા હતા અને શું થયું હતું તે જાણવા પ્રયત્ન કરતા હતા.
ડૉક્ટરના અનુમાન પ્રમાણે “આટલા તડકામાં આટલી બધી સાયકલ ચલાવી એટલે ડીહાઇડ્રેશન થયું હશે!”
ક્રિશ “પેટમાં બહું જ દુખે છે”ની કંપ્લેન પણ કરતો હતો અને દુખાવાના કારણે સતત બૂમો પાડતો હતો.
ડૉક્ટરને લાગ્યું કે કદાચ અપેન્ડિક્સ પણ હોઈ શકે!
ક્રિશની મમ્મી અને બા બંનેના ચહેરાં પર ગંભીરતા જણાતી હતી.
ગંભીરતામાં થોડી ચિંતા પણ ભળી.
હાથમાં માળા લઈને આવેલાં સતત કૃષ્ણનું નામ જપતા બાએ કહ્યું, “હે મારા લાલજી, મારા દીકરાને સાજો કરી દે.”
“બા…બા…મને લાગે છે કે ક્રિશે લાલજીનો પ્રસાદ ખાધો પછી જ એને પેટમાં ચૂંક આવવાનું ચાલુ થયું હતુ.” દિવ્યાએ નાદાન અવાજે બાને કહ્યું
“ગાંડી થા મા…સીંગ દાણાં ખાય તો કંઈ આવી ઊલટીઓ થોડી થાય.” બાએ મોં મચકોડીને કહ્યું.
“ના બા..એણે પેલ્લા… પાર્કમાં લાલજીનો પ્રસાદ ખાધો હતો.” પેલ્લા…તો એવી રીતે કહ્યું જાણે કે એ પાર્ક કોઈ બીજા દેશમાં હોય.
“હેં..ક્યાં..?”
“અરે એ તો અમને પણ ખાવાનું કેહ્તો હતો.
“થોડા પ્રસાદના દાણાં તો એનાં ખિસ્સામાં પણ છે.” અંદર વૉર્ડ તરફ ઈશારો કરતા દિવ્યા બોલી.
બાએ તુરંત જ ડૉક્ટર્સને એના ખિસ્સા ચકાસવા કહ્યું.
“અરે..આ તો ચણોઠી” બાનું મોઢું તો ખુલ્લું જ રહી ગયું.
“અરે આ તો એબ્રસ પ્રીકાટોરિયસ” ત્યાંના કન્સલ્ટન્ટ ડૉક્ટરે વધુમાં ઉમેર્યું..”ઇટ્સ અ ટોક્સિન એન્ડ વૅરી ડેન્જર”
“ચિંતા ના કરો એને જરૂરી ઇંજેકશન આપી દીધું છે. હી ઇસ ઑલરાઇટ નાઉ”

By:Maulik Nagar “Vichar”

HopeScope Stories Behind White Coat – 31 / Maulik Nagar “Vichar”

પુનર્જન્મ

“જય હે…જય હે..જય જય જય જય હે. ભારત માતા કી જય…”ના ઘરના ઓનીડાના ટી.વી.માં જયજયકારના નાદ સાથે ડૉ. ઊર્જાના મોબાઈલમાં સેટ કરેલી વંદેમાતરમ્ રીંગ વાગી.
દર વર્ષની જેમ આ વર્ષે પણ એ જ સમય એ જ તારીખ અને એ જ ઢીંગલી જેવી છોકરી આકાંક્ષાનો ફોન હતો.
“હેલો, આકાંક્ષા!! કેમ છે તું બેટા? હેપી ઇન્ડિપેન્ડન્સ ડે!”
“ઊર્જાઆંટી, હેપી ઇન્ડિપેન્ડન્સ ડે!” હું તો એકદમ મજામાં.. તમે કેમ છો? આકાંક્ષાનો તીણો અવાજ સાંભળતા જ ડૉ. ઊર્જામાં ઊર્જા આવી ગઈ.
“બસ મજામાં જ રહેવાનું બેટા..!”
સિદ્ધાંત તો કેટલો મોટો થઇ ગયો હશે હવે..હે ને?”
“હા, હવે તો આખુ ઘર માથે લે છે. તું કહે..તું ચાલે છે ને?…”
“હા, આંટી, થોડું… થોડું…હવે ઓછી તકલીફ પડે છે.” ડૉ. ઊર્જામાં હાશનો ભાવ થયો.
“આજના દિવસને કેમ ભૂલાય આંટી. એટલે જ દર વર્ષે આજનો દિવસ એટલે મારો પુનર્જન્મ દિવસ.”
“પંદરમી ઑગસ્ટના દિવસે તમે જ તો મને ચલાતી કરીને વર્ષોની બીમારી અને હોસ્પિટલની ગુલામીમાંથી મને આઝાદ કરીને ઘરે મોકલી હતી ને!”
ડિરેક્ટરે લખી રાખી હોય એમ દર વર્ષે આ જ દિવસે અને આ જ સમયે નિયમિત રીતે આકાંક્ષાનો ફોન આવે.
આકાંક્ષા સાથેની વાતચીત બે-ચાર વાક્યના ડગલાં ભરે ત્યાં તો ડૉ. ઊર્જાના આંખમાં ઝળઝળિયાં આવી જાય.

“હા આકાંક્ષા, આ વાતને હું પણ કદી ભૂલી નહિ શકું. એ માટે હું પણ મારી જાતને નસીબદાર માનું છું. ચલ મમ્મી-પપ્પાને મારા જય શ્રી કૃષ્ણ કહેજે બેટા…”
“હા, આંટી ચોક્કસ…”
“આવજો.” બંને બાજુથી એક વર્ષ માટેનું પૂર્ણવિરામ મૂકાયું.

ડૉ. ઊર્જાએ જમીન પર ઘસડાઈને આમ તેમ આળોટતા પોતાના આંઠ વર્ષના દીકરા સિદ્ધાંતની સામે જોયું અને આકાંક્ષા સાથેનો એ દિવસ યાદ આવી ગયો. જયારે એણે આકાંક્ષાને પહેલી વખત પોતાની હોસ્પિટલમાં જોઈ હતી.


“મમ્મી મારૂં આખું શરીર દુઃખે છે.!” આકાંક્ષાએ આંખો ઝાંખી કરીને કહ્યું.
“ચલ..ચલ..ચંપા…ઊભી થા.તારા નાટકો મને ખબર છે.” આ મમ્મી પણ બધી મમ્મીઓ જેવું જ વર્ઝન હતું. આઉટ ડેટેડ!!
પણ મમ્મીનું વર્ઝન અપડેટ થતા વાર ન લાગી. તરત જ ડૉક્ટરને કન્સલ્ટ કર્યા.

“દીકરીને સાંધાનો રોગ છે.” ત્રણેયના ચહેરા થોડાં ગંભીર થયા.
ડૉક્ટરે વધુમાં ઉમેર્યું, “આ રોગનો સંપૂર્ણ ઈલાજ શક્ય નથી.” અને ત્યારથી જ દિવાળીના દિવસોમાં ડૉક્ટરોના ઘર ગણવાનું ચાલું થયું.
નાસ્તાની બરણીઓ આકાંક્ષાની જાતભાતની દવાઓથી છલકાઈ.
સ્ટિરૉઇડ પણ લેવાં પડ્યાં.
જેમ તેમ કરીને ૧૦માં ધોરણની પરીક્ષા આપી.
હવે તો ઊભા થવું પણ મુશ્કેલ હતું.
આકાંક્ષાને હવે એકલી મૂકીને ક્યાંય બહાર જવું પણ શક્ય ન હતું.
આકાંક્ષાના ધાર્મિક મમ્મી-પપ્પાને પોતાના નસીબ પર અત્યંત ભરોસો હતો.
તેઓ કુદરત આપણી પરીક્ષા કરે છે. થોડાં સમયમાં સારું થઇ જશે. એમ કહીને આકાંક્ષા અને પોતાને બંનેને આશ્વાસન આપતા હતા.
એમની એકની એક દીકરીને પગેથી હલનચલન કર્યા વગર જોવી એ એક મા-બાપ માટે અસહ્ય હતું.
નાનું બાળક ઢીંગલી ઉંચકીને ફરતું હોય તેમ આ નાદાન મા-બાપ પોતાની દીકરી આકાંક્ષાને ઢીંગલીની જેમ ઉંચકીને જ ફરતા હતાં.

એક સગા મારફતે પ્રખ્યાત ડૉ. હિમાંશુ અને એમનાં ફિઝિયોથેરાપિસ્ટ પત્નિ ડૉ. ઊર્જાનું નામ જાણવા મળ્યું.
“ચલો બુલાવા આયા હે, ડૉક્ટરને બુલાયા હે.” ત્રિપુટી ડૉ. હિમાંશુ અને ડૉ. ઊર્જા પાસે પહોંચી ગઈ.

લગભગ તેર-ચૌદ વર્ષની લાગતી આકાંક્ષા ખૂબ જ સુંદર, રૂપાળી, નમણી અને હસમુખી છોકરી હતી.
મનમાં ડૉ. ઊર્જાએ વિચાર્યુ “આટલી સરસ છોકરીને શું થયું હશે?”
બધા જ ઇન્વેસ્ટિગેશન બાદ બંને ડૉક્ટર્સને ખબર પડી કે ૨૧ વર્ષની આકાંક્ષાને જુવેનાઇલ રૂમેટોઇડ આર્થરાઇટિસ છે.
ખેર, આ નાજુક ફૂલને પાછી બગીચામાં ડાળખીએ ઝૂલતી કરવી એ હવે આ બંને ડૉક્ટર્સની જવાબદારી હતી.
પ્રથમ નજરથી જ ડૉ. ઊર્જાના મનમાં આકાંક્ષા માટે કંઈક અલગ જ લાગણી હતી.
ડૉ. હિમાંશુએ તપાસ્યા પછી કીધું, “આશા છે..! પણ ધીરજ રાખવી પડશે, મહેનત ખૂબ કરવી પડશે..રેડી છે ને બેટા?” ડૉક્ટરે થોડાં મલકાઈને આકાંક્ષા સામે જોયું.
થોડા જ દિવસમાં બે ઘૂંટણના ઑપરેશન થયા.
કાટખૂણે વળેલાં બંને ધૂંટણ સીધા થયા.
હવે વારો હતો થાપાના ઑપરેશનનો.
આ ઑપરેશન માટે સાંધો ખાસ આકાંક્ષા માટે માપ લઈને પરદેશમાં બનાવડાવ્યો હતો.
આ બધી જ સારવાર અહીંયા વર્ણવી છે એટલી સહેલી ન હતી.
આકાંક્ષા અને એનાં માતા-પિતાને શારીરિક, માનસિક અને આર્થિક બધી જ રીતે લીસોટા પડતાં હતાં.
દરેક ડૉક્ટર્સ અને સ્ટાફ એને હાથમાંને હાથમાં રાખતા. જરૂર પડ્યે ડૉ. હિમાંશુ આર્થિક સગવડ પણ કરી આપતા હતા.
થાપાનું ઑપરેશન પણ સફળ થયું.
હવે હતો પગનો વારો.
પગનું માપ લઇ ખાસ બુટ બનાવ્યા.
જેની મદદથી આકાંક્ષા ઉભી થઇને ચાલી શકવાની હતી.

લગભગ છેલ્લા ૭ વર્ષથી ચાલી ન શકતી આકાંક્ષા આજે સ્વાતંત્ર્ય દિવસે વળી પાછી પ્રથમ વખત ચાલવા પ્રયત્ન કરવાની હતી.
ડૉ. હિમાંશુ, એમના પત્નિ ડૉ. ઊર્જા, બધા જ સ્ટાફના લોકો અને આકાંક્ષાના મમ્મી પપ્પા બધાય લોકો જવાન દીકરીને પોતાના પગ પર ઉભા રહેતી જોવાં આતુર હતા.
હસમુખી આકાંક્ષાએ ડગમગ થતા જેવું પ્રથમ પગલું માંડ્યું અને માવતરની આંખો ભીંજાઈ.
આકાંક્ષાના મમ્મી પપ્પાની આંખમાં હરખની હેલી જણાઈ.
નવી સવી મા બનેલા ડૉ. ઊર્જા પણ રાતી આંખો સાથે આખેઆખા ભીંજાઈ ગયા.
હોસ્પિટલના રૂમમાં રાખેલ બી.પી.એલ ટી.વી.માં બંદૂક અને તોપોની સલામી સંભળાઈ.
રાષ્ટ્રપતિ અને આખા રાષ્ટ્ર સાથે આકાંક્ષાએ પણ પોતાના પગ પર ઊભા રહીને રાષ્ટ્રગાન કર્યું.

ડૉ. ઊર્જાએ જમીન પર ઘસડાતા પોતાના દીકરા સિદ્ધાંતને જોઈને ઊંડો નિ:શ્વાસ નાખ્યો.

By:Maulik Nagar “Vichar”

Source: ડૉ. અંકિતા પંચાલ

HopeScope Stories Behind White Coat – 30 / Maulik Nagar “Vichar”

નફ્ફટ

હાશ!! ફોન લાગ્યો તો ખરા. મનોજની હાશમાં ટાઢક નહીં પણ અકળામણ છલકાતી હતી.
“યાત્રા, ડિડ યુ પિક-અપ હૃદય?” સંગીતમાં વાગતી ક્રિસેન્ડો નોટ્સની જેમ મનોજનો ટોન પણ ધીરે ધીરે વધ્યો.
“આઈ થોટ યુ આર ગોઈંગ ટુ પિક હિમ!” યાત્રાએ એનાથી પણ બમણા ઉકળાટમાં ઉત્તર આપ્યો.
પ્રેમ લગ્નથી બનેલા આ બંને જીવનસાથીઓનો ફોન હંમેશા આવાં ભારે ભરખમ ગરમાગરમ ઝગડાઓથી અને અંગ્રેજી ગાળોથી છલોછલ રહેતો હતો.
જેમાં યાત્રાનું પલ્લું હંમેશા ભારે રહેતું.
અંતે મનોજે જ નમતું જોખવું પડતું અને માત્ર હૃદયના ભવિષ્ય માટે એ બધું જ સહન કરી લેતો હતો.

હવે તો મનોજ અને યાત્રાને જ નહીં પણ સાત વર્ષના હૃદયને પણ ખબર પડી જતી હતી કે આજે ઘરે જઈને મમ્મી પપ્પાની જામવાની છે.
ઘરનો દરવાજો ખોલતાની સાથે જ યાત્રાએ કરમાઈ ગયેલાં શબ્દોનાં તોરણ બાંધ્યા. “ટ્રાય ટુ કન્ફેસ યોર મિસ્ટેક, ડૉ. મનોજ પાટીલ.”
“યાત્રા, આપણે સવારે જ નક્કી થયું હતું કે આજે મારે બૅક ટુ બૅક સર્જરીસ છે. એટલે હૃદયને તારે સ્કૂલેથી લેવો પડશે.”
“હં..હ..સર્જરીસ??” પોતાની ભૂલ જણાતા જ હંમેશની માફક યાત્રાએ વાત બીજાં પાટે જ ચઢાવી દીધી.
“મનોજ એ માત્ર કાકા-કાકીઓના મોતિયાની સર્જરીનું કામ છે. ઈટ ઇસ નોટ એક્સપર્ટાઇઝ.” યાત્રાએ દર વખતની જેમ પાછી શબ્દોની ચાબુક મારવાની ચાલુ કરી.
“તો શું થયું યાત્રા કામ એ કામ છે.” હૃદયના લીધે મનોજની જીભ હંમેશા મોળી જ રહેતી હતી.
“તું થોડાં સમય માટે તારા ઇન્ટર્નને ચેક કરવા આપીને જઈ શક્યો હોત. યુ સી હમણાં સ્ટાફ શોર્ટેજ પણ બહુ છે.” ગોલ્ડ મૅડલિસ્ટ યાત્રા આખા ઇન્ડિયામાં માત્ર ત્રણ હાર્ટ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ સર્જનમાંથી પોતે એક હતી. જેનાં લીધે એની આંખે ઘમંડના પાટા બંધાયા હતાં.
દરેક ઝગડાની વચ્ચે યાત્રા સ્કિલડ સ્ટાફ શોર્ટેજના ટૉન્ટ સાથે મનોજની કાબિલિયત અને લગ્ન કરીને પસ્તાયા હોવાની જ વાત કરતી.
જોકે મનોજ પણ પ્રખ્યાત આંખનો ડૉક્ટર હતો.
પ્રેમાળ અને લાગણીશીલ પણ ખૂબ જ હતો. પરંતુ યાત્રા માટે એની લાયકાત એનાં જુનિયર સ્ટાફ કરતા પણ ઓછી હતી.
હૃદયને પ્રેમ કરવો એ પણ યાત્રા માટે એક માત્ર જવાબદારી જેવું જ હતું. એની મમતાની મત્તામાં પણ થોડી ઉણપ આવવા લાગી હતી.
હૃદય કુમળું નાનું નાદાન બાળક હતો પરંતુ દેખાવે એટલો પણ રૂપાળો ન હતો.
પોતાનું બાળક હોવા છતાં પણ યાત્રાને એ ખૂંચતું હતું અને એ દોષનો ભારણ પણ મનોજના માથે જ આવતો હતો.

“આજે સ્કૂલમાં પેરેન્ટ ટીચર મિટિંગમાં એનાં મૅડમ પૂછતાં હતાં કે હૃદયના મમ્મી કેમ નથી આવ્યાં?”
“એ ટીચરો તો બધા નવરા જ છે. કમ ઓન મનોજ હેન્ડલ ઑલ ધિસ્ સ્મૉલ થિંગ્સ બાય યોરસેલ્ફ.”
“ઇટ્સ નોટ સ્મૉલ થિંગ્, એ આપણા હૃદય માટે જ છે.” મનોજે આપણા હૃદય પર ઘણો ભાર મૂક્યો.
“આપણો હૃદય…..હં” મોઢામાં લાડવો મૂકીને બોલી હોય તેવાં ટોનમાં યાત્રાએ આખી વાતની મજાક બનાવી દીધી.
“યાત્રા, તું આમ હૃદયની સામે મારી સાથે આવું વર્તન કરે છે એ યોગ્ય નથી. હવે તો તું એની સાથે પણ સારું બિહેવ નથી કરતી.” મનોજે ખૂબ જ દબાયેલા સ્વરે કહ્યું.
“મનોજ તને શું ખૂંચે છે? યાત્રા તાડૂકી. “
તું હંમેશા મારી ભૂલો જ કેમ જોવે છે?” હૃદય રૂમમાં પોતાના રમકડાંઓ સાથે રમતો હતો પણ એના નાનકડા કાન દીવાલમાં જ સંતાડી રાખ્યાં હતાં.
જે દિશામાં બંનેની વાત જઈ રહી હતી એનાં પરથી લાગતું હતું કે હવે મમ્મી પપ્પાની પાછી જામશે.
વળી પાછું એમ જ થયું. પરંતુ જામવામાં થોડી વાર લાગી.
આખરે દરેક પ્રેસેંટેશનના અંતે કન્ક્લુઝન હોય એમ યાત્રાએ જ કન્ક્લૂડ કર્યું, “વર્કલોડ, સ્ટાફ શોર્ટેજ અને તારી કાબિલિયત.”
થોડી વાર તો વાતાવરણ શાંત રહ્યું.
કોણ જાણે કેમ પણ આજે મનોજનો પારો પણ થર્મોમીટરની બહાર આવી ગયો હતો.
“યાત્રા, હૃદયની પ્રવૃત્તિઓ સ્કૂલમાં બગડતી જાય છે. એનાં ટીચર….”વાક્ય પતે એ પહેલા જ યાત્રાએ ચોપડાવી દીધી.
“થાય જ ને, બાપ એવાં બેટા…હું તો પહેલાથી જ કહું છું ને!” યાત્રાની દલીલ તો તૈયાર જ હતી.
વધુમાં યાત્રાએ ઉમેર્યું કે ” આઈ ડાઉટ કે હૃદય મારો જ દીકરો…..” વાત પતી ના પતી અને યાત્રાના કહેવાતા પતિએ એને એક થપ્પડ ઝીંકી દીધી.
“હાઉ ડેર યુ….યુ એ…… અને અંગ્રેજીમાં ગાળોની વર્ષા ચાલુ થઇ.”
છુપાઈને જામેલી બાજી જોતા હૃદયના કાને આજે પહેલી વખત આવા અંગ્રેજીનાં અવનવા શબ્દો પડ્યા.
આ વખતે ઝગડાનું આયુષ્ય થોડું લાંબુ હતું. ત્રણેય જણા પોતપોતાની મર્યાદા જેટલું રડ્યાં અને સૂઈ ગયાં.
સવારે મનોજ હૃદયને સ્કૂલના કપડામાં તૈયાર કરીને બહાર હોલમાં લઈને આવ્યો.
યાત્રા એક બ્લેક એન્ડ વ્હાઇટ કપડાં પહેરીને બેઠેલાં માણસ સાથે વાત કરતા જોઈ.
“મિ. શેલત, હી ઇઝ માય હસબન્ડ, નાઉ યુ ડીલ વિથ હિમ.”
“મિ. શેલતે થોડાં કાગળિયાં મનોજના હાથમાં થમાવ્યા, “મિ. પાટીલ, પ્લીઝ સાઈન ધિસ પેપર્સ.”
“સાઈન?….વ્હોટ….?” મનોજને કઈ સમજાયું નહીં.
હૃદય પણ કંઈક અવનવું થતું હતું તે જોતો જ રહ્યો.
“ડિવોર્સ પેપર્સ…ઇટ્સ ડિવોર્સ પેપર્સ..” યાત્રાએ પોતાના વાળ સરખા કરતા હિન્દી ફિલ્મની હિરોઈન બોલે એવા જ લહેકામાં બોલી.
હાથમાં ઉંચકેલા હૃદયને મનોજે નીચે મૂક્યો અને પેપર્સને ઉપરછલ્લું વાંચવા લાગ્યો.
સ્વાભાવિક છે કે ડિવોર્સ પેપરમાં એક બાપ પોતાનાં બાળકની કસ્ટડીનો મુદ્દો પહેલાં ઊઠાવે.
હૃદયની સામે જોવાં મનોજે નજર નીચી કરી તો હૃદય ત્યાં ન હતો.
પોતાના રૂમમાંથી દોડીને આવતા હૃદય ઉપર ત્રણેયની નજર પડી.
ગળામાં સ્ટેથોસ્કૉપ, લાંબો લચક વ્હાઇટ કોટ, અને આંખ પર મોટા મોટા ડાબલા જેવડાં ચશ્મા.
દોડતો દોડતો હૃદય યાત્રા પાસે ગયો અને કહ્યું, “મમ્મી તને સ્ટાફની શોર્ટેજ છે ને!! ડૉન્ટ વરી…આજથી હું પણ તારી સાથે હોસ્પિટલ તને મદદ કરવા આવીશ.”
સાંભળતાની સાથે જ યાત્રાના મોંઢામાંથી મોઢું મચકોડતા એક જ શબ્દ નીકળ્યો, “હં…હ”

By:Maulik Nagar “Vichar”

HopeScope Stories Behind White Coat – ૨૯ / Maulik Nagar “Vichar”

“ડાઇપર”

કપડાંની ગડી વાળતા વાળતા મધુનું માતૃત્વ આંખથી જ દીકરા માધવને પંપાળતુ હતું ત્યાં જ ફુલ ટાઈમ રાખેલ બાઈ શકીરાના શબ્દો એનાં કાને પડ્યા.
“મૅડમ, હવે તો બમણો પગાર કરવો પડશે!”
મધુને આ બીજી વખતનું સફળ માતૃત્વ સુખ હતું. છતાંય બંને બાળકની વચ્ચે બાર વર્ષનું અંતર હતું.
બાર-બાર વર્ષ પછી મધુનું બીજું સંતાન શારીરિક રીતે તો તંદુરસ્ત લાગતું હતું પણ મોટા દીકરા ઈશાનની જેમ એની માનસિક સ્થિતિ તો બે-ચાર વર્ષ પછી જ ખબર પડે તેમ હતી.
લોકોના ડિપ્રેશન, આઘાત, ડર જેવાં માનસિક રોગોને દૂર કરવામાં માહેર મનોચિકિત્સક અને સ્પીચ થેરાપિસ્ટ ડૉ. મધુને પોતાનું આ બીજું બાળક પણ માનસિક રીતે નાદુરસ્ત હશે એ અંગે શંકા અને ડર બંને હતાં.
બાઈ શકીરાને માથે હવે બે બાળકને સંભાળવાની જવાબદારી હતી. એ પણ માનસિક રીતે ડામાડોળ.
બંને બાળકોને આવી કોઈ બાઈ પાસે મૂકીને ક્લિનિક જવામાં મધુનો જીવ તો ચાલતો ન હતો પરંતુ એ વગર કોઈ છુટકો પણ ન હતો.
આવાં અનેક વિચારોની વચ્ચે મધુને થોડાં સમય પહેલાં આવેલા એક પેશન્ટ યાદ આવી ગઈ અને એનાં વિચારોમાં સરી પડી.

થોડાક વખત પહેલાં મધુ પોતાની કેબિનમાં લંચ લીધાં બાદ મોઢામાં પાણીનો ઘૂંટડો ગડગડાવતી હતી તે જ સમયે રિસેપ્શનિસ્ટે “લય આવી ગયો છે” એમ જણાવ્યું.
પાણી ભરેલા ફુલાયેલા મોઢે મધુએ લયને અંદર લઇ આવવા ઈશારો કર્યો.
લયનો આજે સ્પીચ થેરાપીનો પ્રથમ સેશન હતો. આ અગાઉ મધુએ લયને એક જ વખત જોયો હતો. એની મમ્મી સાથે.
લબડતી લાળ, ઘસાઈ ગયેલું ખાખી પેન્ટ, ચાંદામાં કાણું પડ્યું હોય તેવી કાણાંવાળી ઑફ-વ્હાઇટ ટી-શર્ટ અને એક જ પિચમાં મહાપરાણે કોઈ બેસૂરો ગાયક ગાતો હોય તેવો ગણગણતો અવાજ.

“કમ ઈન બેટા!” પોતાના સગા દીકરા માધવ અને ઈશાનને બોલાવતી હોય તેવા જ વ્હાલ સાથે મધુએ લયને અંદર આવકાર્યો.
સૂરોના ગણગણાટનો અવાજ પોતાની દિશામાં આવતા અવાજની પિચ થોડી ઊંચી જવા લાગી.

મધુએ એની ટ્રીટમેન્ટ ચાલુ કરી.
બે-ચાર ઔપચારિક પ્રશ્નો બાદ લયના સૂરોના લયની ઝડપ કોઈક ઈશારા સાથે વધી.
પહેલા તો મધુને એ ઈશારામાં કંઈ ખબર ન પડી.
મનોચિકિત્સક અને સાથે સ્પીચ થેરાપિસ્ટ મધુએ પોતાનું થોડું મગજ કસ્યું તો એનાં મૌન ઈશારાનો અવાજ પારખી ગઈ.
લય પોતાનાં લબડી ગયેલાં હાથે ઈશારો કરીને એનું પેન્ટ ઉતારવાનો ઈશારો કરતો હતો.
અજુક્તું તો હતું જ છતાંય મધુએ સ્ટાફને બોલાવી લયનું પેન્ટ કાઢવા જણાવ્યું.
મધુ અને સ્ટાફ બંનેને લાગ્યું કે લયને બાથરૂમ જવું હશે.
ક્યાં તો એણે પેન્ટ બગાડ્યું લાગે છે!
“હાશ! ડાઇપર તો પહેર્યું જ છે.” સ્ટાફના મોઢાનાં ભાવ પરથી મધુએ પારખી લીધું.
પણ ડાઇપર તો ચોખ્ખું જ હતું!
પેન્ટ કાઢતાની સાથે જ લયના ચહેરા પર અનુકૂળતાના ભાવ દેખાયા.
મધુના મધુર સ્વભાવના કારણે ઑટિઝમ સ્પેક્ટ્રમ ડિસઓર્ડરમાં તે પ્રખ્યાત હતી.
ઘણાં ખરા વર્ષથી પ્રેક્ટીસ કરતી મધુ માટે આવો બનાવ પ્રથમ વખત બન્યો હતો.

પ્રથમ સેશનમાં એટલી સફળતા તો ન જ મળે પણ લય તરફથી મળતો પ્રતિસાદ માયાળુ લાગ્યો.

નિર્ધારિત સમયે બીજાં સેશનમાં પણ લય ટાઈમ પર આવ્યો. આ વખતે રિસ્પૉન્સ એવો જ પોઝિટિવ!
પરિણામમાં માત્ર મોંઢા પરનું સ્મિત થોડું વધ્યું હતું.
પરંતુ સેશન દરમ્યાન એ જ પેન્ટ કાઢવાના ઈશારાથી મધુના ચહેરા પરનું સ્મિત થોડું મંદ પડી ગયું.
મધુના મનમાં અનેક પ્રકારના વિચારો ચાલુ થઇ ગયાં.
મધુને લાગ્યું કે નક્કી આ મેઇડ જ લયની કાળજી રાખવામાં કંઈક અધૂરું રાખે છે.
જોકે બંને સેશનમાં લયના માતા-પિતા તો આવ્યાં જ ન હતા.
લયની મમ્મી શરૂઆતમાં માત્ર એક જ વખત મળવા આવી હતી.
મર્સીડીઝમાં આવેલી એની માએ દરેક સેશન માટે ખાસ્સું એવું ડિસ્કાઉન્ટ પણ કરાવ્યું હતું.
ઘણી ખરી કચકચ સાથે “મારાં દીકરાને આમ, મારા લયને તેમ” જેવી આરતી પહેલાની અઢળક પ્રસાદી પણ આપીને ગઈ હતી. તે નફામાં.
લયની સાથે આવતી મેઇડ પહેરવા-ઓઢવામાં એકદમ સાફસૂથરી હતી.
“બાબા..બાબા” કરીને લયને સગા દીકરા કરતાંય સારી રીતે સાચવતી હશે એવું લાગતું હતું.

શેડ્યૂલ પ્રમાણે લય નિયમિત રીતે એનાં સ્પીચ થેરાપીના સેશનમાં આવવા લાગ્યો.
લગભગ પાંચ-છ સેશન થયા હશે. લયની સ્પીચના સુધારાની ગતિ થોડી મંદ હતી.
હંમેશની માફક એને એની મેઇડ જ લઈને આવતી હતી.
દરેક સેશનમાં લય જેવો મધુની સામેના ટેબલ ઊપર બેસે એટલે તરત જ પેન્ટ ખેંચીને એને કાઢવા માટે ઈશારો કરે.
સાથે સાથે આમ તેમ ડાફોળિયાં પણ મારે. જાણે કે બિલિયન ડૉલર્સ ખર્ચીને ચંદ્ર પર આવી ગયો હોય એમ.
વળી પાછું એ જ ટી-શર્ટ, એ જ પેન્ટ અને એ જ પ્રવૃત્તિઓ.
મધુને આ 12 વર્ષનાં છોકરાને ડાઇપરમાં બેસેલો જોઈને અજુક્તું તો લાગતું જ હતું પણ એનું કારણ જણાતું ન હતું.
લય ડાઇપરમાં જે કમ્ફર્ટ અનુભવતો તેવી જ કમ્ફર્ટ એણે પેન્ટ પહેર્યું હોય ત્યારે જણાતી ન હતી.
લયની મમ્મી તો એક પણ સેશન દરમ્યાન આવી જ ન હતી.
હકીકતમાં મધુની પણ એ જ ઈચ્છા હતી. કે એની મમ્મી ના જ આવે તો સારું!
મધુ મનમાં વિચારતી કે લયની મમ્મી સાથે કાઉન્સેલિંગ કરવાનું આવશે ત્યારે પાછું એનું એ જ “અમે તો આમ અને અમે તો તેમ”ની માથાઝીંક ચાલુ થશે.
લયની મમ્મી એક જ વખત મળી હતી પણ એ એપિસોડ ઘણો લાંબો ચાલ્યો હતો.

હવે તો મધુએ પણ પોતાની બાઈ પર નજર રાખવાનું ચાલુ કરી દીધું હતું.
પોતાના દીકરા ઈશાનની કાળજીમાં પણ બાઈ…..!!!

લયની સ્પીચમાં કોઈ જ સુધારો જણાતો ન હતો એ તો મધુ માટે એક મોટો પ્રશ્ન હતો જ પણ સાથે લયના દર વખતના એ જ કપડાં, રૂમમાં ડાફોળિયાં મારવા અને જેવો ટેબલ પર બેસે એટલે ઠરાવી નાખે તેવાં એ.સીમાં પણ લય પેન્ટ કાઢવા માટે ઈશારો કરે.
કોઈ પણ પેશન્ટની મેઇડને પૂછવું એ મધુ માટે તો અયોગ્ય જ હતું છતાં પણ એક સેશન દરમ્યાન જેવો લયે ઈશારો કર્યો ત્યારે પોતાના સ્ટાફને બોલાવાની જગ્યાએ મધુએ એની મેઈડને અંદર મોકલવા જણાવ્યું.
મહારાષ્ટ્રીયન લિબાસમાં હિન્દી ભાષી બાઈ મધુની કેબીન-કમ-થેરાપી રૂમમાં પ્રવેશી.
“જી..મે’મ સા’બ?”
“બાઈ..દેખો યે ક્યાં કેહ રહા હૈ?”
લયનો ઈશારો જોઈને બાઈને જરાક પણ નવાઈ ન લાગી.
મધુએ વિચાર્યું કે બાઈને તો શું ખબર પડે! બાઈને એમ હશે કે મારે ઈન્જેકશન મારવું હશે એટલે લય આમ ઈશારો કરે છે.
“અચ્છા બહેન આપ કિતને સાલ સે લય કી દેખભાલ કરતે હો?”
“લયબાબા જબ એક સાલ કે થે તબ સે..”
બાઈના અવાજમાં લય માટે લાગણી છલકાતી હતી.
મધુને થયું કે આ યોગ્ય સમય છે પૂછવા માટે.
“એક બાત બતાઓ..ઇસે યે પેન્ટ પસંદ નહીં હૈ, ફીર ભી ઉસે યે હી પેન્ટ કયું પહેનાતે હો?” હિન્દીભાષાએ ગુજરાતી સાડલો પ્હેર્યો હોય એવાં ગુજરાતી લહેકામાં મધુએ બાઈને પૂછ્યું.
“મેડમ એક બાત બતાઉં…આજ તક બાબાને કભી પેન્ટ પહેના હી નહીં હૈ, યે સમજ લો કે કપડે હી નહીં પેહને હૈ!
ઉનકો પહેનાને કે લીયે માલકીનને હમે સિર્ફ યે એક પેન્ટ ઓર એક ટી-શર્ટ હી દીયા હૈ!
લયબાબા કભી ભી રૂમ કે બહાર નહીં નિકલ શકતે. ઓર ઠંડી હો યા ગર્મી ઉનકો પૂરા દિન સિર્ફ ડાઇપર મે હી રહેનેકા.
કિસી કો ઉનકી નહીં પડી હૈ…ઇન્સે અચ્છા તો ઘર કે ચાર કુત્તે…….”

“ડાઇપર મંગાવી લેજો મૅડમ…પતવા આયા સ..” સાંભળતા જ મધુ ઝબકી અને વાળવા માટે હાથમાં પકડેલ મોટાં દીકરાનું પેન્ટ આંસુથી ભીનું લથબથ થઇ ગયેલું જોતી જ રહી.

By:Maulik Nagar “Vichar”

HopeScope Stories Behind White Coat – ૨૮ / Maulik Nagar “Vichar”

By:Maulik Nagar “Vichar”

‘ડૉક્ટર ડૉક્ટર’

“ભાભી, ચા લેશો કે કૉફી?”
“નાનકી…મારે ઑફિસ જવાનું મોડું થાય છે. ફરી ક્યારેક આવીશું. તું અત્યારે ચેક અપ પતાવી દે ને!” નાનકી સાંભળીને ડૉ. કાવ્યાને પિતરાઈ ભાઈ અનંત સાથે ગાળેલા બાળપણના દિવસો યાદ આવી ગયાં. કોઈ પણ પ્રસંગે જયારે આખો પરીવાર ભેગો થતો ત્યારે કાવ્યા ડૉક્ટર બનતી હતી અને બીજાં પિતરાઈ ભાઈ-બહેનો પેશન્ટ અને પેશન્ટના સગાવ્હાલા બનતા.
“પંદર મિનિટ પછી પાછું ચેક કરવું પડશે ભાભી હો! ભાઈનું બ્લડ પ્રેશર બહું જ હાઈ આવે છે.” ભાઈની દોર હંમેશા ભાભીના હાથમાં હોય એમ સમજીને ડૉ. કાવ્યાએ ભાભીને સંબોધીને જ પાછો ચા માટે આગ્રહ કર્યો.
અનંતભાઈની આનાકાની વચ્ચે ત્રણેય જણાએ ચાની ચૂસ્કી મારી અને કાવ્યા પાછી ડૉક્ટરના રોલમાં આવી ગઈ.
બચપણમાં કરતી હતી તેવી જ રીતે અનંતને તપાસ્યો અને એવાં જ કાકલુદીભર્યા અંદાજમાં કાવ્યાએ એ જ કીધું જે બચપનમાં રમતી વખતે કહેતી હતી.
“ભાઈ! તમારે રોજ દવા તો લેવી જ પડશે.”
સાથેસાથ નિયમિત કસરત કરવી પડશે. અને ખાવાપીવામાં ધ્યાન પણ રાખવું પડશે.”
ફરક એટલો જ હતો કે આ વખતે એ બાળપણની ‘ડૉક્ટર ડૉક્ટર’ રમત નહીં પણ હકીકત હતી.
“અંગતભાઈ છેલ્લા ચાર મહિનાથી તમે આમને આમ જ મારા ક્લીનીકે આવો છો. ચેક કરવો છો. પણ તમે ન તો દવા લો છો! અને ન તમારી લાઈફ સ્ટાઇલમાં સુધારો આવે છે.”
“પ્લીઝ ડૉન્ટ ટેક ઈટ લાઇટ્લી. ભાભી પ્લીઝ!!” અંગતના હાઈ બ્લડ પ્રેશરની ગંભીરતા પિતરાઈ બહેન ડૉ. કાવ્યના ચહેરા પર સ્પષ્ટ દેખાતી હતી. હી વૉઝ ઓન હાઈ રિસ્ક.
“આઈ વિલ બી કેરફુલ નાઉ, પ્રોમિસ! ચલ હવે અમારે નીકળવું પડશે કાવ્યા, કાકા કાકીને યાદ આપજે.”
“ચોક્કસ. ઘરે બે ત્રણ દિવસ નિયમિત તમારું પ્રેશર ચેક કરતા રહેજો અને મને જણાવજો.”
ઓકે કાવ્યા..બાય બાય..”
બાય ભાઈ..બાય ભાભી!!”

==============================

“અનંત કાવ્યા રોજ મને રિમાઇન્ડર મેસેજ કરીને તમારા બ્લડ પ્રેશરના રીડિંગ પૂછે છે.”
“તમે આટલાં બેદરકાર કેમ રહો છો?” અનંતનું મગજ તો માર્કેટીંગના ફંડા અને સ્ટાફની હાજરી ગેરહાજરીના લફડામાં જ પરોવાયેલું હતું. એટલે દર્શનાને મૌનનો જ સામનો કરવો પડ્યો.
અડધી મિનિટના મૌન પછી દર્શનાએ પાછું ચાલુ કર્યું. “જો કાવ્યા એમ કહેતી હોય કે ‘ડૉન્ટ ટેક ઈટ લાઇટ્લી’ તો કંઈક તો કારણ હશે જ ને!” હજી પણ અનંતના એક પણ ઉચ્ચારનું ઉદ્દઘાટન ન થયું.
હવે દર્શના પણ અકળાઈ ગઈ.
“અનંત, શી ઇસ ડૉક્ટર. ડૉન્ટ ટેક હર લાઇટ્લી, ઓકે!”
“દર્શના, આ ડૉક્ટરો તમને ડરાયા જ કરે.” અનંતે જોરથી રાડ પાડી. રાડ પાડવાની સાથે જ અનંતના હાથ ગાડી ચલાવતા ધ્રૂજવા લાગ્યાં.
“તમે ડરો એટલે જ તમે એમની પાસે જાઓને! ચિંતા ન કર મને કશુ જ થવાનું નથી. આઈ એમ સ્ટીલ યંગ.”
“અનંત શી ઇસ નોટ ઓન્લી ડૉક્ટર, શી ઇસ યૉર કઝિન ટૂ”
“તને ખબર ના પડે દર્શના, આ લોકો આવી રીતે જ ઘરાક બનાવે. આને કહેવાય માર્કેટિંગ સ્કિલ.”
ઊંચા થતા હોદ્દાની સાથે અનંતની વિચારસરણી ઉતરતી જતી હતી.
“તું હવે મારા મગજની………” અનંતે સ્ટેયરીંગ પર હાથ પછાડ્યો અને બોલતા અટકી ગયો.
દર્શનાને અનંતનો આ સ્વભાવ અને આવી વિચારસરણી જરાક પણ ના ગમી.
અણગમો દેખાડીને પણ કોઈ ફાયદો ન હતો.

“એક કામ કરીશ દર્શના? હું તને અહીંયા ઉતારી દઉં છું. તું રિક્ષામાં ઘરે જતી રહે. મારે ઑફિસ જવું પડશે. ઇટ્સ અર્જન્ટ.” દર્શનાને સમજાતું ન હતું કે અનંતને સાચે કામ હશે કે આ લપમાંથી છૂટકારો મેળવવા કામનું બહાનું કાઢે છે!”
“હમમ…” જેવાં હળવા રીપ્લાય સાથે અનંતની ગાડી પણ હળવી થઇ.
“પ્લીઝ બી કૅર…………”ગાડીમાંથી ઉતરતા દર્શના કંઈક કહેવા ગઈ પણ અનંતની ગાડી તો સમયની જેમ સરકી ગઈ.
ભર શિયાળામાં માહોલ ગરમ થઇ ગયો હતો.
દર્શનાએ રીક્ષા પકડી અને લગભગ પાંચ-દસ મિનિટના ગાળામાં જ અનંતનો ફોન આવ્યો.
“આઈ નો તમે સૉરી કહેવા ફોન કર્યો છે.!” દર્શનાએ વાળની લટો સરખી કરી અને થોડું મલકાતાં બોલી.
“હા દર્શના, સોરી યાર…ગુસ્સામાં મેં તને આલુ અવલું તીધુ……”
દર્શનાનું મલકાયેલું મોઢું હવે હસવા લાગ્યું, “આ શું કાલા કાઢો છો!”
“દલ્સના…દલ……” રિક્ષાના અવાજના કારણે કંઈ બરોબર સંભળાયું તો નહીં પણ ધડામ કરતો અવાય આવ્યો.
દર્શનાએ અનંત અનંત નામની અનેક બૂમો પાડી..પણ સામે છેડેથી માત્ર વાહનોનો ઘોંઘાટ જ સંભળાયો.
થોડી ક્ષણના અંતરાલ પછી કોઈક અવાજ આવ્યો.
“બુન..બુન…….”
સામે છેડેથી કોઈ ઉંમરલાયક વ્યક્તિનો અવાજ હતો.
“બુન, આ સાહેબના મિસિસ બોલો સો…ઇમનો એક્સિડન્ડ થ્યો સ” દર્શનાને ફાળ પડી.
“બઘવાઈ ગયેલી દર્શનાએ એ ભાઈને 108 બોલાવી અનંતને ‘સુંદર મલ્ટી સ્પેશિયાલીટી’ હોસ્પિટલ લઇ જવા જણાવ્યું અને એ જ રિક્ષામાં પોતે પણ ત્યાં પહોંચી ગઈ.
હોસ્પિટલના ઇમર્જન્સી વિભાગના ડૉક્ટરને પ્રથમ તો આ રોડ સાઈડ એક્સિડેન્ટનો કેસ લાગ્યો. પણ પછી તેમણે જોયું કે આ તો ઓલ્ટર્ડ બિહેવિયર છે.
દર્દીને પથારીમાં જ પેશાબ થઇ ગયો છે.
ખેંચ પણ આવેલી છે.
અરેરેરે…!!! બ્લડ પ્રેશરનું રીડિંગ જોતાં ડૉક્ટરની આંખો જ પહોળી થઇ ગઈ.
બ્લડ પ્રેશર 220/170ની આસપાસ પહોંચી ગયું હતું.
અનંત અર્ધબેભાન અવસ્થામાં હતો.
અનંતના ડાબી બાજુનાં હાથ અને પગમાં લકવાની અસર જણાતી હતી.
ડૉક્ટરે સ્ટાફને ઇન્સ્ટ્રકશન્સ આપવાના ચાલુ કરી દીધા હતાં.
“કવીક…કવીક…કવીક…આમના મગજનો સ્કેન કરવો પડશે.”
“એમનાં ઘરેથી કોઈને બોલાવો……જલ્દી જાણ કરો.” ઓન ડ્યૂટી ડૉક્ટરને એક એક સેકન્ડનું મૂલ્ય ખબર હતું.”
અનંત થોડી ઘણી હલનચલન કરી શકતો હતો અને ‘મા…ય…વાઈફ…માય વાઈફ’ તૂટ્યું ફૂટ્યું બોલવાનો પ્રયન્ત કરતો હતો.
ત્યાં જ ઇમર્જન્સી વિભાગના મુખ્ય દરવાજેથી દર્શનાને દોડતી આવતા જોઈ. અને એ જ સમયે
દરરોજની જેમ દર્શનાના મોબાઈલમાં કાવ્યાનો રિમાઇન્ડર મેસેજ આવ્યો.
“ભાભી પ્લીઝ ડૉન્ટ ટેક લાઇટ્લી, ભાઈ તો મારા મેસેજનો જવાબ જ નથી આપતા એટલે જ તમને રોજ મેસેજ કરું છું. જો ભાઈ હવે દવા ચાલુ નહિ કરે અને લાઈફ સ્ટાઇલ નહિ સુધારે તો હવેથી હું એમને રાખડી નહીં બાંધુ. એમને કહી દેજો એમની કિટ્ટા :(“
ફોનના સ્ક્રીન પર દર્શનાના આંસુના એક ટીપાં સાથે ફોનની ડિસ્પ્લે લાઈટ ડીમ થઇ અને સાથે અનંતની…!

HopeScope Stories Behind White Coat – 27 / Maulik Nagar “Vichar”

By:Maulik Nagar “Vichar”

બાટલી બોય

“એક ગઝલ તારા નામની, ના રહીમની ના રામની
એક ગઝલ તારા નામની
મૂછોનાં દોરા ફૂટ્યાં અને ઋતુ આવી જામની
એક ગઝલ તારા નામની”
“આહાહાહા…મારા વ્હાલા અંકિત પંડ્યા..શું શેર માર્યો છે તે તો બાકી.” બાઇટિંગના પડિયામાંથી એક સિંગનું ભજીયું મોઢામાં મૂકતા મિત્ર પ્રણવે ભરચક નશામાં અંકિતના ભારોભાર વખાણ કર્યા.
“શું વ્હાલા વ્હાલા કરો છો પ્રણવભાઈ..તમારા વ્હાલા તો ભગવાનને વહેલા વ્હાલા થઇ જાય એટલું પીવે છે!” જાગૃતિનાં હાથમાં ચટપટી ચિકન લોલીપોપ હતી અને મોંઢા પર સૂગ.
“જાગૃતિભાભી..અંકિતને તો બમણો નશો ચડે છે..તમે પણ…..!” અંકિતનો મિત્ર પ્રણવ બીજી કોઈ પણ ચોખવટ કરે તે પહેલાં જાગૃતિ ચિકન લોલીપોપની ડિશ મૂકી ત્યાંથી નીકળી ગઈ.

અંકિત સ્વભાવે તો સારો વ્યક્તિ હતો. સવારે નાહીને પૂજા કરવાની, સૂર્યનારાયણને જળ ચડાવવાનું, જાગૃતિ માટે સવારની પહેલી ચા તો અંકિત જ બનાવતો. અઠવાડિયામાં એક દિવસ નિયમિતપણે જાગૃતિને ઘરવખરી અને કરિયાણાની ખરીદી કરવાં લઇ જવાની અને એક દિવસ સિનેમા ક્યાંતો વડોદરાની કોઈ સારી હોટેલમાં સહપરિવાર જમવા જવાનું.
એકંદરે સારું એવું કમાતા અને પોતાની પૂરેપૂરી જવાબદારી નિભાવતા અંકિતનું આ રૂપ માત્ર સાંજના નવ વાગ્યા સુધી જ રહેતું. નવ વાગે એટલે એનાં એકાદ-બે લોફર મિત્રો ઘરે આવી ચડે અને એમની મહેફીલ જામે. એમાં પતિને સંપૂર્ણ સમર્પિત બિચારી જાગૃતિનું આવી જ બને.

જાગૃતિની બધીય ઇન્દ્રિયો ભ્રષ્ટ થઇ જાય. અનેક ગાળો, અપશબ્દો અને ગંદકીભરી વાતો કાને પડે. સભ્ય પરિવારના લોકો ન જોઈ શકે એવાં ચલચિત્રોના દ્રશ્યો એનાં આંખે પડે..ક્યારેક અંકિતના અનાડી મિત્રોની નજર અને થાળી કે પાણીના ગ્લાસ આપતી વખતનો તેઓનો કંટાળો સ્પર્શ જાગૃતિને ખૂંચે. અને અધૂરામાં પૂરું ભૂદેવની દીકરી અને પત્ની હોવા છતાં ઘરે આવેલા ભૂખ્યાં તરસ્યાં દાનવોને માંસાહાર પીરસવું પડે એ મોટો રંજ હતો.
હદ તો ત્યાં થતી હતી કે જયારે અંકિત અને એનાં મિત્રો બધાં જ નશામાં ચૂર થઇ જતા ત્યારે અંકિત જાગૃતિને પોતાનાં મિત્રોને એમનાં ઘરે મૂકી આવવા આગ્રહ કરતો. પણ જાગૃતિ ટસની મસ ન થતી. અને અંતે અંકિત એનાં પિયક્કડ મિત્રોને પોતાનાં બેડરૂમમાં સૂઈ જવા કહેતો.
“અંકિત, તમને ખબર છેને કે હું તમને કેટલું ચાહું છું.”
“જાગૃતિ, તું મને ચાહતી હોઈશ એનાં કરતા હું તને બમણું ચાહું છું.” સ્વિટ વાઈનના રસિયા અંકિતે મધુર સ્વરે જાગૃતિનો હાથ પોતાનાં હાથમાં જક્ડયો.
“જો તમે ચાહતા જ હોવ તો………..”
જાગૃતિનું વાક્ય પતે તે પહેલાં જ અંકિત બોલી ઉઠ્યો “વૅરી સુન બેબી..”
વાસ્તવમાં આ ચર્ચા રોજની હતી. વૅરી સુન…સાંભળતા જ ઘરનું વાતાવરણ સૂનમૂન થઇ જતું.

અંકિતને એનાં મમ્મી પપ્પા, પત્ની જાગૃતિ, ચૌદ વર્ષની દીકરી નિરાલી બધા એ સમજાવ્યું પણ એની આ દારૂ પીવાની લતને લાત મારી શકતો ન હતો.
હવે તો સોસાયટીના સભ્યો અને અમુક મિત્રો તો એને બાટલી બોય કહેવાં લાગ્યાં હતાં.
જાગૃતિએ અનેક બાધાઓ માની, રુદ્રી કરાવડાવી, કથાઓ કરાવડાવી, ધાગા, દોરા, માદળિયાં અનેક ઉપાયો કર્યા.
એકાદ વખત તો પોતે પણ આખે આખી વાઈનની બાટલી પોતે એક ઘૂંટડે ગડગડાવી દીધી.
અંકિતમાં એની બે-ચાર દિવસ અસર રહેતી વળી પાછો નશાની બાટલીમાં ઉતરી જતો.

જાગૃતિ નાસ્તો બનાવી બેડરૂમમાં આવી.
એણે અંકિતને બાથરૂમમાં ગળું છોલાઈ જાય એટલી જોરથી ખાંસતો જોયો.
અંકિત ખાંસતો જાય અને મોઢામાંથી લોહીના ફુવારા ઉડાડતો જાય. જાગૃતિથી ચીસ નંખાઈ ગઈ.
જાગૃતિ પણ હોમિયોપેથી ડૉક્ટર હતી. સાસુ સસરા ઘરડા હોવાથી અને નિરાલીના જન્મબાદ ઘરની જવાબદારીઓ વધતા એણે એની હોમિયોપેથીની પ્રૅક્ટિસ છોડી દીધી હતી.
જાગૃતિની હોમિયોપેથી ડૉક્ટર મિત્રના હસબન્ડ ડૉ. મુખ્તાર ગેસ્ટ્રોફિઝિશ્યન હતાં. એણે એ મિત્રને ફોને કર્યો અને અંકિતની તકલીફ જણાવી.
તેઓએ તેમને પોતાની ક્લીનીક આવી જવા જણાવ્યું.
દરેક મેડિકલ કેસમાં બને તેમ બધા જ જરૂરી રિપોર્ટ્સ કરાવ્યા અને જાણવા મળ્યું કે અંકિતનું લિવર હવે સાવ ખલાસ થઇ ગયું છે.


મનના મોજી સ્પષ્ટ શબ્દોમાં સચોટ કહેવા ટેવાયેલા ડૉ. મુખ્તારે અંકિતને કહ્યું, “બરખુર્દાર, અબ તો સિર્ફ દવા ઔર દુઆ દોનો હી કામ આયેગી, દારૂ કો મારો ગોલી..પૈસે ભી બચેગે ઔર જાન ભી!”
ડૉક્ટરની આવી સોફેસ્ટિકેટેડ ધમકીથી અંકિતનું મગજ એકાદ અઠવાડિયું ઠેકાણે ચાલ્યું.
જાગૃતિને પણ થોડી હાશ થઇ.
પરંતુ બાટલીની પ્રવાહી આત્મા વળી પાછી અંકિતને વળગી.
બે વત્તા બે ચાર પેગ ગયાં અને પાછી લોહીની પિચકારી ચાલુ થઇ.
હવે તો ડૉ. મુખ્તારે લિવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ સર્જનને પણ જાગૃતિ અને અંકિતની કાઉન્સેલિંગ માટે બોલાવી રાખ્યાં હતાં.
“સી મિસ્ટર અંકિત, આઈ એમ સોરી ટુ સે બટ યોર લિવર ઇસ કમ્પ્લીટલી ડેમેજ, ઇફ યુ ગેટ અ ડૉનર ધેન વી કેન ટ્રાન્સપ્લાન્ટ અધરવાઇઝ……”
સર્જન ડૉક્ટરના આ અટકી ગયેલાં વાક્યમાં અંકિતની અટકી ગયેલાં આયુષ્યના સ્પષ્ટ સંકેત દેખાતાં હતાં.
જરૂરી વિગતની જાણકારી લઇ જાગૃતિ લિવર ડૉનેટ કરવાં માટે તૈયાર થઇ ગઈ.
જો કે અંકિતના માતા પિતા, દીકરી નિરાલી, અન્ય અંગત મિત્રો પણ જાગૃતિના આ નિર્ણયથી ખુશ ન હતાં.
છતાં પણ જાગૃતિ એકની બે ન થઇ.
જાગૃતિને મનમાં હતું કે અનેક બાધા, કથા, દોરા, માદળિયાં કામ ન લાગ્યાં, પોતાના શરીરનો એક અંગ એને આપીશ તો કદાચ એ પ્રાશ્ચિત કરીને દારૂ પીવાનું છોડી દે. કેમ કે, અંકિતમાં દારૂ સિવાય એક પણ દુર્ગુણ ન હતો. અંકિત પ્રેમાળ પતિ, જવાબદાર પિતા અને પુત્ર હતો.

ત્રણ દિવસ પછી અંકિતના પુનર્જન્મની તારીખ નક્કી થઇ.
સાવ ખેંચાઈ ગયેલાં શરીર સાથે અંકિતની સર્જરી થઇ અને પત્ની તરફથી એક નવા જીવનની અમૂલ્ય ભેટ મળી.
જાગૃતિનું સ્વાસ્થ્ય પણ સારું જ હતું.
જાણે બગડેલા રેડિયોમાં વિદેશી ચિપ નાખી હોય તેમ અંકિતના જીવનના સૂરમાં પણ ગજબનો ચમત્કાર થયો.
દારૂ અને દારૂડિયા મિત્રો બંનેથી છુટકારો મળ્યો.
પહેલાં પણ આવા સુધારા અનેક વખત આવ્યા જ હતા પણ એ સુધારાના આયુષ્ય આટલા લાંબા ન હતાં.
હવે તો સારો એવો લગભગ એકાદ મહિના જેટલા સમયથી અંકિત આ સુધરેલા જીવન સાથે ટેવાઈ ગયો હતો.
પણ બીજી બાજુ જાગૃતિના શરીરમાં થોડો ઘસારો લાગ્યો.
ધીરેધીરે નાના મોટા કોમ્પ્લીકેશન ચાલું થઇ ગયાં.
એક દિવસ અસહ્ય પેટમાં દુખાવાને લીધે જાગૃતિને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવી.
જાગૃતિની હાલત ગંભીર અને નાજુક હતી.
દોઢ-બે દિવસથી હોસ્પિટલમાં મળવા ન આવેલા અંકિતને સામે ઉભેલો જોઈ જાગૃતિ હરખાઈ, એને ઈશારામાં હગ કરવા જણાવ્યું.
લાલ લાલ ભીની આંખે અંકિત જાગૃતિને ભેટ્યો.
ભેટતાની સાથે જ અંકિત થોડું ખાંસ્યો અને એનાં મોંઢામાંથી સ્વીટ વાઈનની દુર્ગંઘ આવી.
“તે પાછું પીધું અંકિત?” જાગૃતિએ ગુસ્સામાં ડોળા કાઢયા પણ અવાજ નાજુક હતો.
“તું પણ પીતી હોત ને તો તારે હોસ્પિટલમાં રહેવું ના પડત જાગૃતિ!” અંકિતના અવાજમાં નફ્ફટાઈ હતી અને હોઠ પર સ્વીટ વાઈનની દુર્ગંઘ સાથે એક લુચ્ચી હસી.
જાગૃતિની બંને આંખોમાંથી એક ખારું પ્રવાહી ટપક્યું અને કોઈ બંધ ના કરે ત્યાં સુધી આંખો ખુલ્લી જ રહી.
ગઝલની પંક્તિ : મૌલિક “વિચાર”