મિચ્છામી દુક્કડમ : સંવત્સરીની ક્ષમાપના

 “ખામેમિ સવ્વ જીવે” અને “સવ્વે જીવા ખમંતુ મે”
આ વાક્યને જીવનમાં ચરિતાર્થ કરવાનું પર્વ. 
સાંવત્સરિક મહાપર્વના પરમપાવન અવસરે 

મિચ્છામી દુક્કડમ :

સવંત્સરી પર્વ એનો અતિંમ દિવસ ક્ષમાપના દિન ઓળખાય છે. 

પર્યુષણ મહાપર્વમાં સતત આધ્યાત્મિક સાધના આરાધના દ્વારા અંતઃ કરણની મલિનતાને દૂર કરવાની મુખ્યતા હોય છે
મન, વાણી અને હૃદયને શુદ્ધ કરી ક્ષમા માગવાનો અવસર…..પર્યુષણ મહાપર્વનો દ્રશ્યમાન જગત સાથે સંબંધ હોવા છતાં પર્યુષણની સમગ્ર મહતા અંતજર્ગત સાથે છે….મિચ્છામીદુક્કડમ કહેતા પહેલા એના અર્થને જાણવો ખુબ જરૂરી છે.પ્રતીક્રમનો નો અર્થ છે કે આ  જે ભૂલ થઇ રહી છે ,એ ખોટું થયું તેમાં  હું સમંત  નથી ,પ્રતિક્રમણ આપણા અભિપ્રાયો ફેરવવા  માટે છે.પ્રકૃતિ એટલે આપણને જે ચરિત્ર મોહ છે એ અભિપ્રાય રાખે પણ આપણે તો અભિપ્રાય રહિત થવું ,આપણને ઈચ્છા નથી ફરી આવું કરવાની ,આપણા સ્વભાવમાંથી આવું કાઢી નાખવા માટે પ્રતિક્રમ કરવાનું છે પ્રતિક્રમ ના કરીએ તો સ્વભાવ બદલાય નહિ ને એવો ને એવોજ રહે।સામાન્ય રીતે ક્ષમા એટલે એક મન થી લીધેલો એક એવો નિર્ણય કે જેમાં જતું કરવાની સમપૂર્ણ ભાવના હોય.અને વેર ભાવને ત્યાગીને જાગૃતિ સાથે સ્વીકારની સહભાવના અને જ્યાં આત્મા અને જ્ઞાન નું તાદાત્મ્ય હોય.પ્રતિક્રમ એ મારો જાગૃતિ પૂર્વક નો પુરષાર્થ છે ,મારા દોષો મારા અભિપ્રાયો ને દુર કરવાનો।.આપ સર્વેની માફી મને પુરષાર્થ આદરવામાં સહાય રૂપ થશે.આલોચના પ્રતિક્રમ અને પ્રત્યાખ્યાનથી હું મારા કર્મ ને હલકું કરવાનો પ્રયત્ન કરી રહી છું અને એનો સમભાવે  નિકાલ કરી શકું માટે મને માફ કરી આગળ વધવાની શક્તિ આપશેi.આજે  ક્ષમાપના દિવસે પ્રતિક્રમણ કરતી વેળાએ સર્વે જીવો ને ખમાવતની સાથે આપ સર્વેને,મારાથી થયેલા જાણતા  અજાણતા દોષોને ,અંતકરણ પૂર્વક ખમાવું છું.