વિનુ મર્ચન્ટ વાર્તા સ્પર્થા -અષાઢી મેઘલી રાત-4-રશ્મી જાગીરદાર

સાક્ષી

‘અગિયાર વાગી ગયા, આજે એનેય મોડું થયું લાગે છે.’ વસંતભાઈ મનમાં બબડ્યા અને બહાર ઓટલે આવીને ઉભા. થોડીવાર થઇ ત્યાં તો સાયકલની ઘંટડી સંભળાઈ. નક્કી એ જ. એમણે સોસાયટીના દરવાજા તરફ મીટ માંડી. ૨ નંબરમાં જઈને એણે બુમ પાડી ‘પોસ્ટ’  અને પછી ૩ નંબરમાં વસંતભાઈને પણ ટપાલ આપી. ડીવીડંડ અને ઇન્વેસ્ટમેન્ટના ચેકના પરબીડિયાં  લઈને તેઓ ઘરમાં આવ્યા અને નજર કરીને ઠેકાણે મુક્યાં. ઘડિયાળમાં જોયું, ઓહ! હજી સાડા અગિયાર જ?  ભૂખ લાગી હતી પણ રસોઈયો હજી રસોઈ બનાવતો હતો. જો રસોઈયાને બદલે ‘એ’ રસોઈ કરતી હોત અને મોડું થયું હોત તો? કેટલો ગુસ્સો કરત હું? એટલા મોટેથી ઘાંટા પાડત કે બિચારી થથરી જાત! અને આજુબાજુ વાળા સાંભળશે તો કેવું લાગશે? એવું સમજાવવા હાથ જોડીને માફી માંગવાની ચેષ્ટા કરત, પણ આપણે રામ તો! બેડરૂમમાં જઈને એમણે જૂની ટપાલનું બંડલ કાઢ્યું. ખુબ સાચવીને મુકેલી બે જુદી જુદી થપ્પીઓમાંથી સહેજ વાંચીને એક થપ્પી બહાર કાઢી. તેમાંથી સૌથી નીચેની ટપાલ હાથમાં લીધી. સંબોધન વાંચ્યું.’મારા’ પ્રિય કે વ્હાલા લખવાને બદલે પુષ્પા  સંબોધનમાં કાયમ ‘મારા’ જ લખતી. તેમણે આગળ વાંચવા માંડ્યું.  એ કાગળના અક્ષરો  ઝાંખા પડી ગયા હતા. છતાં તેઓ વાંચવામાં ગરકાવ થઇ ગયા. -‘લી. વસંતનું પુષ્પ’ એ શબ્દો પર નજર ચોંટી રહી.

તેઓ થીએટરમાં બેઠેલા એક ઊંચા, હેન્ડસમ છોકરાને જોવા લાગ્યા. હા તે મોસ્ટ એલીજીબલ, હેન્ડસમ મુરતિયો વસંત જ હતો. સ્માર્ટ, રુઆબદાર અને સ્ટાઈલીસ્ટ! વસંતભાઈ પોતે તેના પર ઓળઘોળ થઈને જોઈ રહ્યા. પણ ‘પેલો’ તો સ્ક્રીન પરનું મુવી જોવામાં વ્યસ્ત હતો. કયું મુવી હતું? કયું થીએટર? વસંતભાઈએ મગજ કસ્યું. અને એમ કરવાની કસરતમાં સ્વયં પોતે જઈને પેલા ફૂટડા યુવાનમાં સમાઈ ગયા! બિલકુલ ફીટ થઇ ગયા. અને એ સાથે નીકળી પડી ‘યાદોની બરાત’.

વિવાહ નક્કી થયા એટલે પોતે સીધો એના ઘરે પહોંચી ગયેલો અને કહેલું, “હું પુષ્પને ફિલ્મ જોવા લઇ જાઉં?” જવાબમાં એના પપ્પાએ હસીને  કહેલું, ” જાવ બેટા પુષ્પા, ફિલ્મ જોઈ આવો. કયું મુવી જોવું છે? ” ” જે થીએટર વધારે સારું હોય તેમાં જ જઈએ.”  ” હા તો જયલક્ષ્મી થીએટર સારું છે, ઘરથી નજીક જ છે.  તેમાં વૈજયંતીમાલાનું  ‘આશા’  મુવી ચાલે છે. એમ કરો તમે લોકો જમીને નિરાંતે ૯થી ૧૨ના શોમાં જાવ.”  જમી લીધા પછી પુષ્પા તૈયાર થઇને આવી. આછા ગુલાબી રંગની સાડી અને મેચિંગ બ્લાઉઝ સાથે હળવી જ્યુલરી, વસંત જોઈ જ રહ્યો અપલક!  શરમથી લાલ થઇ ગયેલી પુષ્પ-હા પુષ્પાને એ પુષ્પ જ કહેતા! બંને બહાર નીકળ્યાં ત્યારે આકાશ કાળા ડીબાંગ વાદળાંથી ઘેરાયેલું હતું. તે જોઇને પુષ્પા કહે,” બાપ રે, હમણાં તૂટી પડશે કે શું?” ” ભલે ને તૂટી પડે, મને તો પલળવાનું ગમશે!” “પલળવાનું કોને ના ગમે? પણ ઝડપથી પહોંચી જઈએ ભીનાં કપડાંમાં બેસતાં નહિ ફાવે.” પિકચર શરુ થતાં પહેલાં જ કડાકાભેર વીજળી થઇ અને વાદળો એકબીજા સાથે અથડાઈને કાનના પડદા તુટે તેવી ગર્જના કરવા લાગ્યા.” ગઈકાલ તો ચોખ્ખી હતી આજે એકદમ તૂટી પડ્યો આતો!” “મોસમ છે એની, આવે તો ખરોને? ” “હા આ તો અષાઢ મહિનો.” ” પુષ્પ, શું તે અષાઢસ્ય પ્રથમ દિવસે…વાંચ્યું છે?” હાસ્તો,ભુલી ગયા ? હું એમ એ વિથ સંસ્કૃત છું? તમે મેઘદૂતની  વાત કરો છો. પણ એ બધું પછી, જુઓ એડ પૂરી થઇ હમણાં મુવી ચાલુ થશે.” પછી તો વરસાદ એવો તૂટી પડેલો કે, વચ્ચે થીએટરમાં લાઈટ પણ જતી રહેલી. શો તો જનરેટરથી ચાલ્યો.પણ મુવી પત્યા પછી ઘરે જતાં બંને પ્રેમી પંખીડાં, અષાઢની એ મેઘલી રાત્રમાં મેઘદૂત-મહાકાવ્યના વિરહની  વાતો કરતાં કરતાં, અંધકારનો આધાર લઇ સાથ અને સાન્નિધ્ય માણતાં  રહ્યા હતાં.વસંતભાઈ એ સાથ અત્યારે પણ માણી રહ્યા હોય તેમ પત્ર તરફ તાકી રહ્યા.

પુષ્પા લાખો અરમાન લઈને સાસરે આવેલી ‘વસંત’ જેવો પતિ મેળવીને તે પોતાને ધન્ય સમજતી. આટલો હેન્ડસમ, સ્માર્ટ અને એલ આઈ સીમાં  ડાયરેકટ ક્લાસ વનમાં રીક્રુટ થયેલો- વસંત તેને એટલો બધો ગમતો કે, પોતાની પૂરી જિંદગી તેણે મનોમન તેના નામે કરી દીધેલી. વસંતની  કોઈ વાતથી તેને ખરાબ નહોતું લાગતું. સાથે રહેતાં તેણે જ્યારે વસંતનો ગુસ્સો જોયો, ત્યારે તે કેવી ડઘાઈ ગયેલી! ગુસ્સો પણ કેવો? વાતવાતમાં અને ઉંચી માત્રામાં નીકળતો ક્રોધ સહેવો સહજ નહોતો. વસંતભાઈને યાદ આવ્યું.– ‘લગ્નનાં પહેલા અઠવાડિયામાં જ ધૂળ જેવી વાત પર પોતે લાફો…એ આંસુની ધાર. આવું અનેક વાર બનેલું. આ પત્ર તો લગ્ન પહેલાંનો છે. હા લગ્ન  પહેલાં અને જ્યારે જ્યારે પિયર જાય ત્યારે તે અચૂક પત્ર લખતી અને મને જવાબ આપવાનો આગ્રહ કરતી. સાચી વાત તો એ હતી કે મને પણ  એ બધું ખુબ ગમતું. પુષ્પ પણ મને ખુબ ગમતી મને તે બહું વ્હાલી પણ ખરી. પણ મારો ગુસ્સો! હું માનતો કે, તે મારી પોતાની છે. મારાથી તેને આવું બધું કરાય! આવું જ બધું ચાલતું રહેતું. અમારી વચ્ચે અતુટ પ્રેમ હતો. પણ મારા ક્રોધી સ્વભાવને લીધે રૂબરૂમાં હું એના પ્રત્યેની લાગણી વ્યક્ત નહોતો કરી શકતો. ડરની મારી પુષ્પ પણ દિલમાં મારા માટે ઉભરાતા પ્રેમને વ્યક્ત નહોતી કરી શકતી. અને કદાચ એટલે અમે બંને પત્રોમાં અમારો ગાઢ પ્રેમ વ્યક્ત કરતાં.

અમારા પ્રેમનું સુંદર પ્રતિક એટલે મારો એક માત્ર દીકરો વિવાન. પુષ્પ મને સમજાવતી કે, દીકરાની હાજરીમાં હું તેનું અપમાન ના કરું. પણ આપણા રામ તો એ ના એ જ. આવા માહોલમાં જ વિવાન માસ્ટર્સ કરીને યુ એસ માં સેટ થયેલો. તે જ્યારે જ્યારે મારું વર્તન જોતો ત્યારે દુઃખી  થઇ જતો. ચાર વર્ષ પહેલાં તે લગ્ન કરવા માટે આવેલો. લગ્ન મંડપમાં પુષ્પા વેવાઇનાં  માતા સાથે કંઈ વાત કરતી હતી. ગોર બાપાએ કહ્યું,”વરનાં  માતાપિતા મંડપમાં આવી જાવ”. પુષ્પા દુર હતી. તેને સંભળાયું નહિ હોય એટલે તે હજી વાત કરતી હતી. મેં ગુસ્સે થઈને એટલા જોરથી બુમ પાડી કે, ગભરાઈને તે ઝડપથી આવવા ગઈને તેનું બેલેન્સ ગયું. અને તે પડી ગઈ. હાજર સૌ મારી તરફ કતરાતા હતા. હાજર મહેમાનો, વડીલો,અને ખુદ પ્રસંગનો મલાજો પણ મેં ના જાળવ્યો. પછી તો વિવાન પણ મારો જ દીકરો! તેણે પુષ્પને પોતાની પાસે બોલાવી લીધી. મારી જોબ હજી ચાલુ હતી એ બહાના હેઠળ હું અહીં જ રોકાયો. કદાચ પુષ્પને પણ તે યોગ્ય જ લાગ્યું. પુત્રવધુ સામે અપમાન સહેવાની તેની તૈયારી ના હોય તે સ્વાભાવિક જ હતું.-‘

મહારાજે કહ્યું, સા’બ રસોઈ થઇ ગઈ.” તેણે થાળી પીરસી પણ વસંતભાઈને જમવાનું જરાય મન ના થયું,  ભૂખ હતી છતાય. બેચેની સાથે તેમણે પરાણે જમવાનું ચાલુ કર્યું. તે જ સમયે ફોનની રીંગ વાગી. સામે વીવાન હતો તેણે કહ્યું,”મમ્મી નાસ લેવા મુકેલા ઉકળતા પાણીથી સખત દાઝી ગઈ છે, તે આઈસીયુ માં છે. તમારા વિઝા તો છે જ. તાત્કાલિક જે એરલાઈન્સમાં મળે ત્યાં બુકિંગ કરાવીને નીકળો તમે.” વસંતભાઈ ચિંતાજનક સમાચારથી ગભરાઈ ગયા. જે રીતે દીકરાએ વાત કરી, પુષ્પ સીરીયસ હોવી જોઈએ. બેગ ભરી ત્યારે પેલા પત્રોની કોથળી પણ મૂકી. એમાં સચવાયેલો પ્રેમ કદાચ એના દાઝેલા શરીરને શાતા આપે!

વસંતભાઈ પહોંચ્યા ત્યારે પુષ્પા આઈ સી યું માં જ હતી, બેભાન હતી. ડોકટરે કહ્યું, ” છેલ્લા પડ સુધી ચામડી બળી ગઈ છે. બે ઓપરેશન થયાં છે, હજી પણ બે કરવા પડે તેવું લાગે છે. સિચ્યુશન એવી છે કે, હવે ઓપરેશન કરવું રિસ્કી છે અને ન કરીએ તો વઘુ રિસ્ક છે. એટલે થોડીવારમાં ભાનમાં આવશે ત્યારે તમે અચુક મળી લેજો. અને નક્કી કરજો કે ઓપરેશન કરવું છે કે નહીં.”

કલાક પછી ભાન આવતાં પુષ્પાએ પરાણે આંખ ખોલી. સામે વસંતને જોઈ તેની આંખમાં ચમક આવી. ” પુષ્પ જો હું આવી ગયો તને હવે કશું ના થાય.”ચારેય આંખોમાં આંસુ તગતગી રહ્યાં. દીકરો વહુ બંનેને એકલાં છોડીને બહાર ગયાં. શું બોલવું તે સમજાતું નહોતું. ડાયનીંગ ટેબલ પર નાસ લેવા રાખેલું  ઉકળતું પાણી સિધ્ધું ખોળામાં પડેલું એટલે નીચેનો ભાગ સખત રીતે દાઝી ગયેલો પણ ચહેરો અને હાથ બચી ગયેલા. હતપ્રભ થઇ ગયેલા વસંતભાઈએ અચાનક સાથે લાવેલા પત્રો કાઢ્યા. અને કહ્યું,” પુષ્પ જો હું શું લાવ્યો છું? ચાલ આપણે બંને સાથે આ પત્ર વાંચીએ. વીતેલાં વર્ષોની પ્રેમની પળો એમાં જેમની તેમ સચવાયેલી છે. તે માણીએ. જો આ કાગળ તો બરડ અને પીળા પડી ગયા છે, પણ કાળજીથી ખોલીને હું વાચું છું.” વસંત ભાઈએ પોતે લખેલો એક પત્ર વાંચ્યો. આંખો બંધ કરીને પુષ્પા સાંભળતી રહી. તેને યાદ આવ્યું, સગાઇ પછી મળવા દોડી આવેલા વસંતે પાછા ગયા પછી લખેલો પત્ર હતો એ. એમાં અષાઢની એ મેઘલી રાતમાં માણેલા સાથ અને રોમાંસ તેમજ,  ત્યાર પછી પાછા જઈને પોતાને વિરહની કેવી વ્યથા થયેલી તેની લાગણીસભર વાતો હતી. થોડીવાર બંને જાણે ફરીથી એ પળોને માણી રહ્યાં.” હવે મારો લખેલો પત્ર લાવો હું વાંચું.” એ મેઘલી રાતના સાથનો પોતાને કેવો નશો ચઢેલો! તે બાબત  પોતે કેવું નિર્લજ્જ થઈને લખી નાખેલું  એ બધું  વાંચતાં વાંચતાં તે રહી રહીને અટકી જતી હતી. દિલ લાગણીથી અને આંખો અશ્રુથી ઉભરાતી હતી.પણ પછી મન કઠણ કરીને તેણે વાંચવા પ્રયત્ન કર્યો. ધસી આવેલા અશ્રુને લીધે શબ્દો ચહેરાઈ જવા લાગ્યાં, ઝાંખા દેખાવા લાગ્યા.પણ અચાનક તે ખુશ થઈને બોલી, ” વસંત જુઓ આપણે છાંટેલા અત્તરની સુવાસ હજી બચી છે.” તેણે પત્રને નાક પાસે રાખીને ઊંડો શ્વાસ  લીધો અને એ મહેકને માણવા મથી રહી. એ મહેકનો શ્વાસ અને તેની ખુશીનો એહસાસ, જ્યારે અતિશય દાઝવાથી થતી બળતરા અને એનાથી લાગેલા મજ્જાઘાત સાથે ભળ્યો, ત્યારે એનું હૃદય થડકારો ચુકી ગયું. કાયમને માટે એ સુખ સાથે વિરમી ગયું. વસંતભાઈ  બેબાકળા  બનીને વલોપાત કરવા લાગ્યા. તેમણે મોટેથી બુમ પાડી.” બેટા વિવાન, જો જો તારી મમ્મી કેમ ચુપ થઇ ગઈ? ડોક્ટરને બોલાવ.” વસંતભાઈનો અવાજ ફાટી ગયો તેમની ચીસો સાંભળીને, ડોક્ટર, નર્સ, પુત્ર અને પુત્રવધુ સૌ દોડી આવ્યાં. ડોકટરે નકારાત્મક ડોકું હલાવ્યું.

આજે પણ બહાર વાદળોનો બિહામણો ગડગડાટ અને વીજળીના ચમકારની કારમી ચીસો સંભળાતી હતી. મુસળધાર વરસાદની ઝડી એ ક્ષણોને વધુ ગંભીર અને ડરાવણી બનાવી રહી હતી. વસંતભાઈ એ બંને મેઘલી રાતોની વચ્ચે ઝોલા ખાતા અટવાવા લાગ્યા. ” વિવાન, બેટા, હું તો એની માફી માંગવા આવ્યો હતો, એની સાથે રહીને સુખ આપવા આવ્યો હતો. પણ  હવે આગળ કંઈ જ નથી રહ્યું. માત્ર તારી મમ્મીના આ પત્રો જ સિલકમાં રહી ગયાં છે. શું હવે, જીવનભર મારે એ પાછલા પત્રોમાં જીવતી પુષ્પ સાથે જ રહેવાનું? મારાથી દુર છતાં  એને મળવાની આશા હતી.એટલે જાણે  મારી પાસે જ હોવાનો એહસાસ હતો. અષાઢની  ઓ મેઘલી રાત, તું તો અમારા પ્રથમ મિલનની સાક્ષી હતી અને આજે!  હવે? હવે? છેલ્લા મિલનની સાક્ષી! ” તેઓ ખુરશીમાં ઢળી પડ્યા.

 

ઊર્ધ્વગતિ નો ઉત્સવ-શુભ ભાવના

 

 

કલમની પતંગ
શાહી માંજો
આકાશનો અનુભવ
જ્ઞાનથી દિશા
વિચારો ના આરોહ
ઉંચેરા આભમાં
કલમ ચગાવતા
સદાય રહે ,ઉંચી નજર
ઉંચી ગરદન
ને ઉચ્ચ મસ્તક
અનેક કલમો વચ્ચે
ન કાપવા ની ઈચ્છા
કે ન કપાવવાનો ડર
મૌલિકતા નો દોર
એજ સૂર્ય તરફનું પ્રયાણ
“શબ્દોનું સર્જન “ઊર્ધ્વગતિ નો ઉત્સવ
રચાય આકાશમાં વિહંગમ દ્રશ્ય.
વાચક ના મુખ માં સંવાદ…વાહ

 “શુભેચ્છા સહ”

બસ સૌ વાચક,સર્જકને આ ઓચ્છવ ફળે ..
સાથે આપ સૌ તલ અને સીંગની ચીકી અને તલ, સીંગ, મમરાના લાડૂ સાથે સાથે આજે તો ઉંધીયાની પણ મજા માણજો। .વાસ્તવિકતા કહે છે શબ્દોથી પેટ ન ભરાય…’બેઠક’ તરફથી ઉત્તરાયણની શુભ કામના.

સહજ ભાવે -(પતંગોત્સવ સ્વસ્થ પ્રતિસ્પર્ધાની ઊર્જાનો સંચાર કરે છે )

 

પ્રજ્ઞાજી

 

 

 

 

 

 

 

 

સહજભાવે- સરવૈયું

દર વર્ષે આ સમયે એક નજર વીતેલા વર્ષ પર નાખતા થાય  કશુંક ‘સિદ્ધ’ કરવા જેવું બન્યું ન હોય તો પણ પણ ખોટ નથી ગઈ એ વાત નક્કી છે. સાચું કહું પાછળ નજર કરું તો આંખોને સાથ આપવા મારા શબ્દોને પણ ઝળઝળિયાં આવે છે. એમ કહીશ કે બધા માટે આભારની લાગણી છે.. જે શબ્દો કરતા મનથી મેં વધુ અનુભવી છે.પણ  અવસર હું ચૂકવા માંગતી નથી,માટે કહીશ કે તમારી સાથેના મીઠી વીરડી સમાન અનુભવો જ મને આગળ વધવાનું બળ આપે છે.આભાર માગવા કરતા તમારા હ્રદય પડેલા, મનમાં ઉમટી આવતા વિચારોના હું શબ્દોમાં પોરવી બ્લોગ પર મૂકતી  રહીશ.
શબ્દોનું સર્જન બ્લોગની શરૂઆત કરી મૂંગા વડીલોને વાચા આપવા..કોઈ એ કહ્યું છે કે  “મૌન એ તો ગુનામાં હિસ્સેદારી જ છે ..અને   આપણે તો મુંગા રહી મોંન તોડવું છે. માટે શબ્દો રચાયા છે,સાથે કટાઈ ગયેલા વિચારો કિચુડ કિચુડ કરતા ખુલ્યા ,અહી કિચુડ શબ્દપણ કારણ સર લખ્યો છે.દરવાજામાં જે આગળીયો હોય છે તે ઓઈલ ન મળવાથી કિચુડ-કિચુડ અવાજ કરતો હોય છે. ભાષા અમેરિકામાં ખોવાણી હતી હવે પાછી મેળવી છે.કોઈના લખવાથી બોલવાથી થતો શબ્દનો અવાજ ની વાત છે માટે .. શરૂઆત અવાજ થી ભલે થઇ હોય પણ કલમ કસતા  શબ્દો ગીત પણ બન્યા..અને કદાચ સાહિત્ય પણ બનશે. 
ઘણા વર્ષ પહેલા બીજી એક વાત મને સ્પર્શી ગઈ હતી  જયારે કીઈએ કહ્યું ઘણા મોટા લેખકોને વાચ્યા… તમારા મનની વાતો અમે બહુ સાંભળી અને વાંચી , હવે તમે અમારા મનની વાત સાંભળો.બસ આજ હેતુ સાથે બ્લોગની શરૂઆત કરી, વધારાનો ફાયદો સાહિત્યની યાત્રામાં આપણે સૌ સાથે સહયાત્રી બન્યા, સાથે વધુ વાંચન કર્યું, ચિંતન કર્યું  અને ઉત્તમ લેખોનું મનન કરીને ફાયદામાં આપણા જીવનપથને વધારે પ્રકાશિત કરી રહ્યા છી..અને હા એ  કંઈક નવું જાણવાનો  અને સાહિત્યને માણવાનો આનંદ તો ખરો જ ને !
આ બ્લોગની બે મોટી ભેટ સર્જક અને વાચકને આપવાનો અમારો પ્રયત્ન રહ્યો છે. તમારી આઇડેન્ટીટી અને  ઉત્તેજના લખવાની, સાથે વાંચવાની સાથે કોઈ દિવસ ન લખનાર લખવા માંડે અને ન વાંચતા,.. વાંચતા થાય …તેનું આશ્ચર્ય પણ ખરું ..આમ વિસ્મય અને આશ્ચર્ય થી ભરેલ બ્લોગ નો યશ કોનો ? જવાબદારી કોની ?.તો જવાબ સર્જક અને વાચકની .યશ પણ સર્જક અને વાચકનો અને જવાબદારી પણ તેમની જ … મિત્રો વાચક વગર સર્જક સુનો છે એ આપણે સૌ જાણીએ છીએ.તમારા અદ્ભૂત સર્જને તો આજે મારા-તમારા જેવાને કેટલા નિકટ લાવી દીધા છે 
અહી શબ્દ, મોટો, નાનો, બ્રાહ્મણ, વાણિયા, પાટીદાર, હિંદુ, મુસ્લિમ, શીખ, ઈસાઈ  નથી માટે … માંગણી નથી. લખવાનું ઝનૂન છે, પણ.. અહીસક છે. શબ્દોનું વિશ્લેષણ કરે છે અને પછી યોગ્ય શબ્દ જ લેખકનું   સરવૈયું બયાન કરે છે..આત્મકથા કથા લખીએ છીએ પરંતુ તેમના વિચારો જ ચરિત્રને સર્જે છે.હા ..શબ્દો છે સાથે શબ્દોમાં સ્મૃતિ પણ પણ છે , પણ સાથે અત્મનીક્ષણ સાથે ઓગળવાની ક્રિયા પણ એની મેળે જ થાય છે,જેનો એક અલગ અનુભવ છે.કુદરતે તમને જે રંગ-રૂપ આપ્યાં હોય તેને જાળવી આપણે આગળ વધવાનું છે. શરૂઆત “શબ્દોનુંસર્જન” બ્લોગથી ભલે થઈ પણ આજે “બેઠક” છે જુદા દિવસે સૌ જુદા લેખકો પોતાના વિચારો પીરસી એક કોલમિસ્ટ ની જેમ રાહ જોવડાવે છે. એક અલગ  સંદર્ભ સર્જે છે.મનના વિચારોને અભિવ્યક્ત કરી ભાષાને વહેતી રાખતા વિકસવાનું કામ આજે ‘બેઠક’ કરે છે.અને સરવ્યું આત્મસંતોષ…તમારી સાહિત્યની સફરમાં મને મિત્ર બનવાનોય આનંદ અનેરો છે. 
‘બેઠક’ના ના બ્લોગનો હેતુ શું ?મુખ્ય વાત એ છે કે આપણે જ્યાં અંધકાર છે ત્યાં પ્રકાશ પાડવાનો છે.પ્રકાશ તો પ્રકાશ છે પછી એ નાના દીવડાનો હોય કે મોટી લાઈટનો મહત્વ ઉજળા થવાનું  છે.બ્લોગ કેટલા જોવે છે કેટલા લાઈક કરે છે કેટલા મોટા લેખક છે એની વાત નથી..  એક માત્ર લેખ કે ગઝલ કે કવિતા કોઈના જીવને ઉજાળે છે તો બસ ‘બેઠક’ કે ‘શબ્દોનુંસર્જન’નું કાર્ય સફળ છે.હા બીજી વાત અહી માર્કેટિંગ નથી, વાત સરળ છે બનાવટી જીવન કોઈના પણ માટે ખતરનાક સાબિત થઈ શકે છે.
સહજભાવ – કોઈની પ્રતિભા વખાણવી અને એમની ક્ષમતાને બહાર કાઢવાની, તેની ક્ષમતામાં વિશ્વાસ કરવો એજ ‘બેઠક’નો ધ્યેય છે. સર્જક હોય કે વાચક હોય – તેની ક્ષમતામાં વિશ્વાસ મૂકવાથી તે વધારે ઉત્તમ પરિણામો આપી શકે છે.
ન જોઈતા વિચારોનું વિસર્જન કરવું પડે તો જ નવસર્જન થાય. બસ તો આજ નવા વર્ષનો સંકલ્પ.

આભાર માની અળગા નથી કરવા છતાં આટલુ જરૂર કહીશ …

સાહિત્યરસિક મિત્રો ,

30મીએ જૂન મહિનાના છેલ્લા શુક્રવારે મળેલી ‘બેઠક ‘ માં પધારેલા સૌ ગુજરાતી ભાષાપ્રેમીઓ આપનો હું ખૂબ આભાર માનું છું.પ્રજ્ઞાબેનની અપ્રત્યક્ષ હાજરી ‘બેઠક’ને બળ આપતી હતી.તેમના કુટુંબમાં નવજાત શિશુ કબીરના આગમનના આનંદ માટે ખૂબ અભિનન્દન.કલ્પનાબેનના જીવંત સઁચાલન માટે તથા રાજેશભાઈનો મારો પરિચય આપવા બદલ આભારી છું. ‘પુસ્તકપરબ’ ના પ્રણેતા આદરણીય ડો.પ્રતાપભાઈ પંડ્યાએ મારા નવા વાર્તાસંગ્રહ ‘સંબંધ’નું  લોકાર્પણ કરી મને ઉપકૃત કરી છે.તેમના પત્ની સૌ.રમાબેન પંડ્યાએ મોરારિ બાપુના જીવનયજ્ઞની ઝલક આપતું ‘આહુતિ ‘ પુસ્તક ભેટ આપી આભારી કરી છે.’બેઠક ‘ ના સક્રિય સભ્ય વસુબેને મને તેમની કલાસૂઝથી બનાવેલું અભિનન્દન કાર્ડ અને ગુલાબનો ગુચ્છ આપી પ્રેમથી ભીંજવી દીધી.

‘બેઠક’માં વિરાજેલા ‘ગ્રન્થગોષ્ઠિ ‘ના નિર્માતા સાહિત્યના મર્મજ્ઞ મુ.મહેન્દ્રભાઈ તથા તેમના મિત્ર ,મુ.દાવડાસાહેબ ,મુ જોશીસાહેબ.તથા સૌ સાહિત્યપ્રેમીઓનો આભાર માનું છું. ‘ઝાઝી કીડી સાપને તાણે ‘ કે ‘ઝાઝા હાથ રળિયામણા ‘ ગુજરાતીભાષાની જાણીતી કહેવતો છે. આપણા  સૌની હ્નદયસ્થ માતુભાષાને   વ્યવહારમાં બોલીશું અને લખીશું તો તેને બળ મળશે.તેના સાહિત્યિક વારસાને જાળવવા ઉત્તમ પુસ્તકોનું વાચન અને મનન કરીશું તો જીવનમાં આનંદ ,જ્ઞાન અને નવી તાજગી આવશે.આપની સૌની મોટી સઁખ્યામાં હાજરી ગોરવપ્રદ છે.

‘બેઠક ‘ના સંચાલક ,સ્થાપક પ્રજ્ઞાબેનનો ઉત્સાહ અને મહેનતથી સાહિત્ય ,સંગીત,નાટક,ભવાઈ એમ સર્વ રીતે ગુજરાતીભાષા પલોટાતી રહે છે . ‘શબ્દોનું  સર્જન ‘બ્લોગ આપને ગુજરાતીમાં હૈયાની સંવેદનાને વ્યક્ત કરવાની તક આપે છે .દરેક મહિનાના અલગ વિષયો પર તમે લખો છો અને માતુભાષાનું ઋણ અદા કરો છો.  અમેરિકામા કેલિફોર્નિયા -મીલપીટાસમાં “પુસ્તક પરબ ગુજરાતી સાહિત્ય પરિવાર”ની  ‘બેઠક’માં  ગુજરાતી ભાષાપ્રેમીઓના વાંચન -સર્જનની અભીપ્સાને પોત્સાહન અને પોષણ આપી શ્રી પ્રતાપભાઈ પંડ્યા  અને પ્રજ્ઞાબેન માતુભાષાનું ગૌરવ વધારતા ભાષાને ગતિમય રાખે છે. મારા વાર્તાસંગ્રહને લોકાર્પણ કરવાની તક ‘બેઠક ‘માં મળી તેમાં આનંદ  અને આભારની લાગણી અનુભવું છું .

જય ગુર્જર ગિરા

તરુલતા મહેતા

(પ્રજ્ઞાબેન આ મહિના માટે  તરૂલતા મહેતા વાર્તા સ્પર્ધાની જાહેરાત  આપ કરજો.

વિષય : આધુનિક ટેક્નોલોજીની(ફોન,આઈ-પેડ ,કોમ્યુટર ,અન્ય સૌ  ઘરમાં વપરાતા સાધનો ) પારિવારિક સંબંધો પર અસર.

અગાઉ જાહેર કરેલા નિયમો મુજબ જ રહેશે.

ખાસ નોધ -વાર્તા મૌલિક હોવી જોઈએ .બીજે પબ્લિશ કરેલી ન હોવી જોઈએ .)

સર્વે ભાઈ ભાઈ બહેનોને (નોંધ :’વાર્તાસંગ્રહ ‘સંબંધ ‘ કુલ 19 વાર્તાઓ, પુ 107 કિંમત રૂ.125 પ્રકાશન અને પ્રાપ્તિસ્થાન નવભારત સાહિત્ય મંદિર,ગાંધીરોડ અમદાવાદ -1 )- અથવા મારો સંપર્ક કરજો -pragnad@gmail.com

આ મહિનાનો વિષય – “ચાલો લ્હાણ કરીએ “

 “ચાલો લ્હાણ કરીએ”

મિત્રો એક મેગેઝીન માટે “ચાલો લહાણ કરીએ” ની કોલમ બેઠક શરુ કરશે માટે કલમ ઉપાડો અને માંડો લખવા

હા નિયમો આ મુજબ છે.

તમારે તમારી ગમતી રચનાનું અર્થઘટન કરવાનું  ૮૦૦ શબ્દની મર્યાદા છે, વધુ પણ લખી શકો છો.

સમય ૨૮મિ april સુધી મોકલી આપો.pragnad @gmail.com

મિત્રો લેખકને પ્રગટ થવા માટે કોઈ રેસિપી નથી હોતી કે નહિ હોતી કોઈ ફોર્મ્યુલા બસ હિમતથી કલમ ઉપાડો તમારી ગમતી રચના લ્યો અને તમે કરેલા અહેસાસનો અનુભવ શબ્દો થકી બીજાને કરવો એની લ્હાણ  કરો

હાથમાં જે મળ્યું તેની અનુભવ કરી લઈએ ,

થોડી ઘણી અનુભવી  લાગણી ત્યારે 

ચાલ સંવેદના ની  લ્હાણ કરી લઈએ...

આલ્યો તમને એક સુંદર ઉદારણ પણ આપું .

ઇસ મોડ સે જાતે હૈ..(બધાએ આ ગીત કેટલીય વાર દાવડા સાહેબની જેમ સાંભળ્યું હશે પણ તેનું અર્થઘટન કરી  શબ્દોમાં ઉતારવાનો પ્રયત્ન કર્યો છે ખરો ,નથી કર્યો તો કરો……

ઈસ મોડ સે જાતે હૈ, કુછ સુસ્ત કદમ રસ્તે, કુછ તેજ કદમ રાહેં

ટી. વી. માં આંધી ફીલ્મનું આ ગીત સાંભળતાં સાંભળતાં મન વિચારોના વમળમાં ફસાઈ ગયું. થોડીક પંક્તિઓમાં, ગુલઝારે જીવનની કેટલી મોટી મુંજવણ સમેટી લીધી છે? પ્રત્યેક પંક્તિ એક મોટો અણસુલઝ્યો પ્રશ્ન ખડો કરે છે, પણ એ પ્રશ્નોનો કોઈ સરળ ઉકેલ નથી.
આપણાંમાંથી કેટલાક જીવનને ત્રિભેટે તો કેટલાક ચોરાહે ઊભા છે. સવાલ છે આપણે ક્યાં જવું છે, અને કયો રસ્તો ત્યાં લઈ જશે? આજના આપાધાપી વાળા જીવનમાં આપણને ક્યાં જવું છે, એ પણ ક્યાં ખબર છે? બસ એટલી ખબર છે કે અહીં બહુવાર ઊભા નહીં રહેવાય, ચાલવું તો પડશે જ.
હકીકતમાં જીંદગી આપણી સામે અનેક રસ્તા ખોલે છે. કોઈ રસ્તા ઉપર આપણે ચાલી શકીયે એવા હોય છે, તો કોઈ રસ્તા ઉપર દોડી શકીયે એવા હોય છે, ક્યારેક થોડે સુધી જઈ પાછા ફરી જઈયે છીયે, અને ક્યારેક રોકાઈ જઈયે છીયે અને વિચારીયે છીયે કે શું આ રસ્તો આપણને મંઝીલ સુધી લઈ જશે? પણ મંઝીલ કઈ છે? સામે તો માત્ર રસ્તો જ છે. કેટલાક રસ્તા ખૂબ દૂર સુધી લઈ જઈને યુ ટર્ન લે છે, અને પાછા હતા ત્યાં જ લઈ આવે છે.
ધારો કે મંઝીલનો આછો ખ્યાલ છે. મંઝીલ આપણને ચાલતા રહેવાની પ્રેરણા તો આપે છે, પણ સફરનો આનંદ તો આપણી સફરમાં સાથે કોણ છે એના ઉપર અવલંબે છે. સફરના આ સાથીઓમાંથી થોડા માત્ર થોડો સમય સાથે હોય છે, પણ ક્યારેક કોઈ લાંબી સફરના સાથી થઈ જાય છે.
આ ગીતના બીજા ત્રણ શબ્દોએ મને વિચાર કરતો કરી મૂક્યો છે. આ ત્રણ શબ્દો છે પથ્થરની હવેલી, કાચના ઘર અને પક્ષીઓના માળા(તિનકોં કે નશેમન). મને લાગે છે કે સંબંધો માટે આનાથી વધારે સારા પ્રતિકો મળવા મુશ્કેલ છે. કેટલાક સંબંધો પથ્થરની હવેલી જેવા મજબૂત છે, સ્થાયી છે. પણ પરદે ઢાંકેલી બારીઓમાંથી ઝાંકીને અંદર શું ચાલી રહ્યું છે, એનો અંદાઝ આવવો મુશ્કેલ છે. અંદરથી હસવાનો કે રડવાનો અવાજ પણ બહાર સંભળાતો નથી. કાચના ઘરોમાં પારદર્શિકતા તો છે, પણ ઘર જ તકલાદી છે. કોઈપણ બહારનો માણસ એક પથ્થર ફેંકીને એને તોડી શકે છે. આવા સંબંધોનું આયુષ્ય કેટલું હોય? ત્રીજા સંબંધ છે “તિનકોંના નશેમન”, એટલે કે પક્ષીઓના માળા. પારદર્શિતા તો ૧૦૦ ટકા છે, પણ માળો માત્ર એક કાર્ય પુરતો જ રચવામાં આવ્યો છે. એની રચના જ કામચલાઉ છે. સમાજમાં આવા નશેમન વધવા લાગ્યા છે.
રસ્તા અને મંઝીલની વાત માંડી જ છે ત્યારે ગીતાના ત્રણ રસ્તાઓ અને એક મંઝીલની વાત પણ ધ્યાનમાં આવે છે. અહીં એક સારી વાત એ છે કે ગીતામાં ખાત્રી આપવામાં આવી છે કે રસ્તા ભલે ત્રણ અલગ અલગ છે, પણ ત્રણેની મંઝીલ એક જ છે. આ જ વાત હરીવંશરાય બચ્ચને પણ મધુશાલામાં કહી છે, “રાહ પકડકે એક ચલાચલ, પાજાયેગા મધુશાલા.”

પી .કે .દાવડા

 

************************************************************************************
આજે એ જ વિષય ઉપર બાબુલાલ ચાવડા “આતુર”ની ગઝલની વાત કરું છું.

જીવન એક ઝડપથી કપાતી લાંબી મઝલ છે. લેક્ષીકોનમાં મઝલ શબ્દનો અર્થ એક દિવસની મુસાફરી અને પથ એવો આપેલો છે, પણ સામાન્ય બોલચાલમાં આપણે “લાંબી મઝલ” શબ્દ પ્રયોગ કરીયે છીયે. આગળ વધીયે તે પહેલા ગઝલ ઉપર નજર કરી લઈયે.

દુઃખ દીવાદાંડી સમું દેખાય છે,
ત્યાં મને મારી સફર લઈ જાય છે,

કોઈ એ રસ્તે મને મુકી ગયું,
ભલભલા જ્યાં ભોમીયા ખોવાય છે.

માર્ગ સીધો સાવ છે પણ થાય શું?
આ અહીં તો ચાલવું ફંટાય છે.

ઠોકરો ખોડ્યા કરે છે વાટમાં,
એ જ અહીંયા હમસફર કહેવાય છે.

કારમી એકલતા ઉંચકીને ફરું,
પીંડીઓમાં એનાં કળતર થાય છે.

થાકવાનું નામ બસ લેતો નથી,
આમ તો “આતુર” લથડીયાં ખાય છે.
-બાબુલાલ ચાવડા “આતુર”
પ્રથમ બે પંક્તિઓમાં જ બાબુલાલની ગુગલી છે. ચાલે પથ ઉપર છે, પણ મંઝીલ ઉપર દીવાડાંડી દેખાય છે. લાંબી મઝલ કાપ્યા પછી પથ પૂરો થઈ જશે, પણ મંઝીલ નહીં મળે, કારણ કે આગળ દરિયો છે.
તો પછી આવો પથ શા માટે પકડ્યો? અરે ભાઈ મેં ક્યાં પકડ્યો છે? કોઈ મને આ પથ ઉપર મૂકી ગયું છે, હવે સમજાય છે કે આ પથ ઉપર તો ભલભલા ભોમિયા પણ ખોવાઈ જાય. અને પથ પણ કેવો છેતરામણો છે? સાવ સરળ દેખાય છે, પણ ચાલતાં ચાલતાં જાણે નવા નવા માર્ગ ફંટાતા હોય એવો આભાસ થયા કરે છે. ચાલતાં ચાલતાં ક્યાં ઠોકર ન વાગે એની ચિંતામાં ઠોકરો શોધ્યા કરવાની પ્રવૃતિ એ જ આપણી મુસાફરીનો સંગાથ.
આટલા મોટા થપ ઉપર જ્યારે એકલતાનો અહેસાસ થાય છે, ત્યારે ચાલવાના થાકને લીધે નહીં, એકલતાના અહેસાસને લીધે પગની પીંડીઓમાં કળતર થાય છે, કારણ કે એ એકલતા માથે ઉચકેલા એક બોજ જેવી લાગે છે.
હવે થાકીને બેસી જવું પરવડે એમ નથી, પગ તો લથડિયા ખાય છે, પણ ચાલતા રહેવું એ જીવનની મજબૂરી છે.
માત્ર બાર પંક્તિઓમાં બાબુલાલે આજની આપણી જીવનશૈલીની વાત વણી લીધી છે.
ગુલઝાર અને બાબુલાલે કરેલી વાતો, બરકત વિરાણી “બેફામ” એ માત્ર બે પંક્તિઓમાં કહી દીધી છે,
“બેફામ” તો યે કેટલું થાકી જવું પડ્યું?
નહીં તો જીવનનો માર્ગ છે ઘરથી કબર સુધી.

પી .કે .દાવડા

“બેઠક”નો અહેવાલ -એક અનોખી એક સર્જનતાભરી સાંજ

 

કેલિફોર્નિયા મીલ્પીટાસ, ઇન્ડિયા કોમ્યુનિટી સેન્ટર ખાતે “બેઠક”માં તારીખ ૨૪મી ફેબ્રુઆરી  2017ના એક અનોખી એક સર્જનતાભરી સાંજ ગુજરાતી ભાષાની “બેઠક”મા પ્રેક્ષકે  માણી.

16864513_10155045955804347_1036023546157611056_nબેઠકની શરૂઆત કલ્પનાબેનની સુંદર પ્રાર્થના વડે થઇ.ત્યાર બાદ જયશ્રીબેનને આવકારતા પ્રજ્ઞાબેને “ચિત્રલેખા”એ લીધેલી નોંધ ની વાત કરતા કહ્યું આપણા મહાગ્રંથ ની અને સર્જકોના પુરષાર્થની નોંધના સમાચાર જરૂર વાંચજો.

વિનુ મર્ચન્ટ વાર્તા સ્પર્ધાના  સુંદર નિર્ણયએ સર્જકોની આતુરતાનો અંત આપ્યો. જયશ્રીબેન મર્ચન્ટે પોતાનો નિર્ણય જણાવતા કહ્યું લેખકો વિકસી રહ્યા છે.જયશ્રીબહેને ઈનામી વાર્તાઓની પસંદગી પાછળના આયામો બહુ સરસ રીતે સમજાવ્યા. ત્રણે ઈનામી વાર્તાઓ ઉત્તમ કક્ષાની હતી સાથે બીજા લેખકો પણ પ્રયત્ન થકી આગળ આવશે જ, વાંચન અને સર્જન જ તેમને વિકસાવશે.

_dsc0021_dsc0027_dsc0034
આ વખતની બેઠકની પ્રત્યેક ક્ષણ માણવા જેવી હતી.  ત્રણે બહેનોએ, દીપલ પટેલ ,પૃથા દેસાઈ  અને ધારા દેસાઈએ વિજયી વાર્ર્તાઓનું વાંચન કર્યું, એમની શૈલીએ  પ્રેક્ષકોને રસ તરબોળ કર્યા જેનાથકી વાર્તાઓના કથાનકને પણ બળ મળ્યું. દિવસે દિવસે બેઠકમાં થતા ફેરફાર અને વિકાસની સર્વે હાજર વ્યક્તિએ નોધ લીધી ,બેઠકની કક્ષા ઉપર આવી છે તે વિષે દાવડા સાહેબ અને મહેન્દ્રભાઈ પણ સમંત થઇ પ્રેરણા આપી. સૌથી મહત્વની જાહેરાત રેડિયો જિંદગીના ગુજરાતી પ્રોગ્રામના સંચાલક જાગૃતિ શાહએ “બેઠક”ને પ્રોત્સાહન આપતા કરી  કે માર્ચ મહિનાથી ગુજરાતી  રેડીઓ પર બેઠક” પ્રસ્તુત કરશે -“વાચીકમ”.જે સંભાળતા “બેઠક”માં ઉલ્લાસનું વાતાવરણ સર્જાયું.
_dsc0039
અંતમાં આશ્વાસન વિજેતા જયવંતીબેને પણ પોતાની વાર્તા વાંચી લેકોને જયશ્રીબેનના સાચા નિર્ણયનો અહેસાસ કરવ્યો.પ્રેક્ષકમાંથી શરદ દાદભાવાળાએ જયશ્રીબેનના નિર્ણયને સાથ પુરાવતા કહ્યું કે વાર્તા ખરેખર પ્રશંસાને પાત્ર છે,અને આપનો નિર્ણય યોગ્ય છે.
પ્રજ્ઞાબેને નવા લેખિકા જીગીષા પટેલની ઓળખાણ કરાવતા કયું અહી બેઠલ દરેક વ્યક્તિમાં એક લેખક બેઠો છે, માટે  વાંચન સાથે કલમ ઉપાડવાની જરૂરત છે,માત્ર ડરના ઉમંબરા ઓળંગવાના છે.અંતમાં સંચાલક રાજેશ શાહે જયશ્રીબેનનો આભાર માન્યો. અને બેઠકના આગલા અહેવાલની નોંધ ગુજરાત સમાચારે લીધી છે તે જણાવ્યું ,પ્રજ્ઞા બેને કહ્યું કે રાજેશભાઈ નિસ્વાર્થભાવે આ સેવા માત્ર બેઠક માટે નહિ  બે એરિયાના સમગ્ર ગુજરાતી પ્રોગ્રામ માટે આપે છે અને અંતમાં એટલું કહીશ કે જયશ્રીબેને તેમના પતિની યાદમાં આ સ્પર્ધા યોજી પોતાના પ્રેમને જીવંત રાખ્યો છે.બધા સર્જકોને અભિવાદન આપતા પ્રજ્ઞાબેને  પ્રતાપભાઈ પંડ્યાના આશીર્વાદ આપ્યા, સર્જકોએ લાવેલ  મહા શિવરાત્રીનું  ફરાળી ભોજન માણ્યું “પુસ્તક પરબ”માંથી  પુસ્તકો વાંચવાના નિર્ણય સાથે લીધા, કલ્પનારઘુને જન્મદિવસને  હોંશે વધાવતા લોકો”બેઠક”ના સહજ વાતાવરણમાં કૈક  મેળવ્યું છે તે અહેસાસ સાથે છુટા પડ્યા._dsc0045

જયશ્રીબેન મર્ચન્ટ અને જાગૃતિશાહ નો “બેઠક”ના ભાષાના યજ્ઞમાં પ્રોત્સાહન બળ બનવા માટે આભાર…. 

 

બેઠકના આયોજક :પ્રજ્ઞા દાદભાવાળા

 

ચિત્રલેખાએ મહાગ્રંથ ની લીધી નોંધ…

‘ચિત્રલેખા’ના,ભરતભાઇ ઘેલાણીએ અમેરીકાના સર્જકોની, સહિયારી સર્જકતાની અને પુરષાર્થની નોંધ લીધી છે.

સર્વે મિત્રોને ખાસ જણાવાનું કે આ માત્ર એક વ્યક્તિનું કામ નથી મારા માટે કહું તો “બેઠક”ના ભાગનું આ બધું કાર્ય અનેક વ્યક્તિઓની પ્રેરણા થકી શક્ય બન્યું છે. જેમકે પુસ્તક પરબ”ના પ્રણેતા પ્રતાપભાઈ પંડ્યા, તો “બેઠક”ના ગુરુ, સર્જકોના પીઠબળ બન્યા છે,તેમજ બીજી અનેક વ્યક્તિ એ આ કાર્યમાં સાથે રહી સક્રિય કાર્ય કરી પ્રેરણા અને બળ બન્યા છે, જેમકે રમેશભાઈ તન્ના ,ભાગ્યેશભાઈ જહાં ,ડૉ બળવંતભાઈ જાની તેમજ શિક્ષણમંત્રી ભૂપેન્દ્રસિંહ ચુડાસમા સાહેબ, અને કિરણભાઈ ઠાકર સૌથી મહત્વનો  ફાળો આપ્યો છે.

“સર્જકો”, તેમના માતૃભાષા પ્રેમ થકી ગ્રંથ બન્યો છે.અહી નામના કરતા ામાતૃભાષા  માટે ના બધાના પુરષાર્થને મહત્વ છે. અને માટે જ ચિત્રલેખાની નોંધનો આભાર વ્યક્ત કરીએ છીએ.આ લેખે પુરષાર્થની નોંધ લીધી છે.. .આ એક માતૃભાષાની જાગૃતિ માટે નો આપણા સહુ નો સહિયારો યજ્ઞ છે.માટે આપ સર્વને અભિનંદન…….માત્ર જરૂર છે હવે ઉદાર દાતા અને જાગૃત ગુજરાતી ની ……

-પ્રજ્ઞા

1016738_589389087799573_1022049036_n

photo-1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

16865157_10155040772934347_1306188949396140478_nimg-20170223-wa0011-1

 

 

 

 

 

 

 

ગુજરાતી મહાગ્રંથના સર્જકોને માટે આજે આનંદનાં સમાચાર છે. ‘ચિત્રલેખા’ના,ભરતભાઇ ઘેલાણીએ અમેરીકાના સર્જકોની,સંપાદકોની અને સૌની સહિયારી સર્જકતાની નોંધ લીધી છે.તેના માટે મહાગ્રંથના સર્વે સર્જકો સવિનય આભાર માને છે. મહેશભાઇનો ખાસ આભાર જેમણે મૂળ સુધી જઇ, વ્યક્તિગત મહાગ્રંથને જોયા પછી વિગત નોંધી છે.

૨૦૧૬ના જુન મહિનામાં કૅલીફોર્નીયામાં ‘સંવર્ધન માતૃભાષાનું’ મહાગ્રંથનું વિમોચન કરવામાં આવ્યું હતું..વતનથી દૂર વિદેશમાં વસતા લેખકો દ્વારા પોતાની સંવેદનાની માતૃભાષામાં થતી અભિવ્યક્તિ કે સાહિત્ય સર્જન એટલે કે ડાયસ્પોરા લિટરેચરને (પ્રવાસી ગુજરાતી સાહિત્યને) પ્રકાશમાં લાવવાનું કામ મહાગ્રંથ દ્વારા પાંચ સૂત્રધારોએ કર્યુ છે. જેમાના ૪ લેખકો, વિજય શાહ, પ્રજ્ઞા દાદભાવાળા, પ્રવિણા કડકિયા તથા હેમા પટેલ અને અમદાવાદના કિરણ ઠાકર કે જેમણે આ મહાગ્રંથને સિંગલ બાઇન્ડેડ બનાવી કોઇપણ સ્વાર્થ વગર માતૃભાષા અર્થે કામ કરી ગીનીસ વર્લ્ડ રેકોર્ડમાં રજૂ કર્યો. આજે આ મહાગ્રંથ ગીનીસ વર્લ્ડ રેકોર્ડનાં આંગણે બારણુ ખખડાવીને ઉભો છે. જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કાર વિજેતા શ્રી રઘુવીર ચૌધરીના પ્રોત્સાહનભર્યા શબ્દો પરદેશમાં રહેતાં ગુજરાતીને વધુ ગુજરાતી વાંચન કરવા અને લખવા પ્રેરણા આપશે.

મિત્રો, આજે માત્ર પૈસાના અભાવે આપણો મહાગ્રંથ ગીનીસ વર્લ્ડ રેકોર્ડના દરવાજે અટકીને ઉભો છે. જો કોઇ દાતા આગળ પડી આ મનોરથને પૂર્ણ કરશે તો ગુજરાતી ભાષાનુ ઋણ ચુકવ્યુ ગણાશે.

‘બેઠક’ના સંચાલક

કલ્પના રઘુ


અહેવાલ -રાજેશભાઈ શાહ -ગુજરાત સમાચાર

Image

16684753_1469331326412450_1785576480_n

વિનુ મરચંટ વાર્તા સ્પર્ધા – 2017 (11)સંવેદનાની ભીડ માં હું એકલી…!

15390883_1141777182603735_3349692505878279731_n

ભૂમિ માછી

 

 

 

 

 

અપર્ણા ખુબસુરત દેખાતી હતી…લાલ ચટ્ટક પાનેતરમાં…ચામડી સાવ સફેદ અને ફીક્કી પડી ગઇ હતી પણ તાજી જ લગાવેલી પીઠી મહેકી રહી હતી…અત્તર..,મોગરાનો ગજરો…,ગુલાબની પાંદડીઓ…પીળા ગલગોટાના હાર….બધુજ સુગંધી-સુંગધી…

અપર્ણાને સુંગધ આવતી હશે..?
વાળ ગુંચવાયેલા હતા…માંડ-માંડ ઓળ્યા…હોઠની ચામડી સુકાઇ ગઇ હતી…કાળી પડી ગયેલી…જાણે હમણાજ અપર્ણા તતડેલા હોઠ પર જીભ ફેરવશે પછી ફટાફટ જીભ અંદર લઇ લેશે.આંખો ખોલીને ચકળ-વકળ જોશે કે આસપાસ આ બધી શાની ધમાલ છે..કંઇ વાતની રોકકળ ચાલે છે…પછી આંખો બંધ કરીને ફરી પાછી જેમ ની તેમ થઇ જશે…
લાશ જેવી…!

એનો વર એને અગ્નિદાહ નહી આપે…એને બીજુ લગ્ન કરવાનું હશે ને..?!

કદાચ તન્મય મરી જાય તો મને આવી જ રીતે બધા તૈયાર કરે…ચાર રસ્તે એની નનામિના ફેરા ફરાવે પછી મારી બંગડીઓ તોડાવે અને પછી…હું વિધવા..?!મારે આ તમાશો ના કરવો હોય તો?ના જ ચાલે…મારે આ જ સમાજમાં રહેવાનુ છે…અહીના નિયમો તો માનવા જ રહ્યા…સદીઓ થી આ જ પંરપરા ચાલી આવી છે…

અપર્ણાનો વર આર્મીમાં હતો અને એની પોસ્ટીંગ આસામમાં હતી…હજી તો છ: મહીના પહેલા જ અપર્ણા એની સાથે ગઇ હતી..પાડોશીઓ વાતો કરતા હતા કે એના વરની ઇચ્છા ન હતી એને ત્યાં લઇ જવાની પણ અપર્ણાની જીદ સામે નમતુ મુકીને લઇ જવી પડી હતી…અપર્ણાને આસામમાં એના પતિ સાથે રહેવુ હતું અને સાસરીમાં બધાજ લોકોનો વિરોધ…!છતા પણ જીદ કરીને એ ગઇ અને અને સોનેરી કોફિનમાં પાછી આવી…ફોફિન પર સફેદ રેશમનું કાપડ વીટાંળેલુ અને એના પર ગુલાબી રીબીન બાંધી હતી..અને અંદર પ્લાસ્ટિકમાં વીંટાળેલી અપર્ણાની લાશ…!!

રડવાના અવાજો ઉંચા થયા..કોઇ સ્ત્રી રડતી-રડતી મરશિયા ગાતી હતી..કોઇ સ્ત્રી કહેતી હતી :છોકરીનો આ છેલ્લો શ્રુંગાર છે…. અને કાળા પડી ગયેલા નખ પર નેઇલ-પોલીશ લગાવતી જતી હતી…
લાશને વળી શ્રુંગાર કેવા..?અપર્ણા ક્યાં ઉભી થઇ ને અરિસો માંગવાની છે..એનો વર એને જોઇને શું કરશે..?

પણ છત્તાય..,

એને આત્મહત્યા અચાનક નહીજ કરી હોય…ઘણા દિવસોથી વિચારતી હશે…પછી ઘણીબધી હિમ્મત ભેગી કરીને હિંચકો બાંધવાના કડા પર લટકી ગઇ હશે…
જ્યારે એને સાચેજ કોઇના સાથની જરૂર હશે ત્યારે એ સાવ એકલી પડી ગઇ હશે..એકલી-એકલી મુંઝાતી હશે..રડી પણ હશે…

મરતા પહેલા શું વિચારતી હશે..?એના ધબકારા વધી ગયા હશે..મુઠ્ઠી ભીંસી ને..,દાંત કચકચાવ્યા હશે પછી બધુ જ પડતુ મુકી ને…..,
અને હવે, જ્યારે એને કોઇની જરૂર નથી એને કોઇ વેદના નહી હોય ત્યારે એનાથી લાગતુ-વળગતુ ના હોય એવાય લોકો ટોળે વળી ને ઉભા છે..જોર-જોર થી આક્રંદ કરે છે…એ ક્યાંક કોઇ ખુણે ઉભી-ઉભી હસતી હશે આ ટોળા પર…

એનો વર ખુણામાં ઉભો-ઉભો ધીરે-ધીરે રડે છે..એની સાસુ અને નંણદ તો જાણે અપર્ણા સાત ખોટની દીકરી હોય એમ ગામ ગજવતા હતા…અને એની માઁ અવાક હતી..કદાચ પોતાની જાતને દોષ દેતી હશે…હજી એ આંખો ફાડીને અપર્ણાની લાશને જોઇ રહી હતી…

મારે એમને પુછવુ હતું કે તમે કેમ ચીસો પાડીને રડતા નથી…?આ બધા રડે છે એમ…

જાડી રસ્સીના આંકા એની ગરદન પર પડ્યા હતા..શરૂઆતમાં એટલા ભાગની ચામડી છોલાઇને લાલ લીસોટા પડ્યા હશે અને હવે,એ ચામડી કાળી પડી ગઇ છે…એને નવડાવવાની વિધી વખતે મેં ત્યાં આંગળીઓ ફરાવી હતી…હું એના ઝ્ખમ અડકીને એની પીડા મહેસુસ કરવા માંગતી હતી…એને મરતી વખતે કેવુ દર્દ થયુ હશે…?જીવ પણ તરત થોડી જાય….કેટલીય વાર સુધી તરફડી હશે પછી મૃત્યુને પામી હશે…લટકી ગયા પછી એ જીવ જવાની રાહ જોતી હશે કે એને જીવી જવાની ઇચ્છા થઇ હશે..?એને આત્મહત્યા કર્યાનો પસ્તાવો થયો હશે કે નહી..?મૃત ચહેરો વાંચતા મને નથી આવડતું…!  

પણ આ રીતે માત્ર અડકી લેવાથી એનો અહેસાસ ના કરી શકાય…
કદાચ, જાતે જ આત્મહત્યા કરીને જોવુ પડે પછી જ ચોક્ક્સ પીડાની ખબર પડે…!!

ગળા પર મલમલનું કાપડ વીંટાળી દીધું હતું…મેં મારો હાથ એના હાથ પર મુક્યો…મૃત ચામડી એકદમ ઠંડી હતી…તન્મય મારી સાથે ક્યારેક આવો જ વ્યવહાર કરે…એકદમ ઠંડો…એને જોઇને મારી પણ લાગણીઓ ઠરવા માંડી છે…એ સાવ નિરસ છે…એક જ પ્રકારનું જમવાનું એને ભાવે…એક જ રંગની ફ્રેમ દરવખતે પંસંદ કરે…નક્કી કરેલા થોડા રંગના જ શર્ટ પહેરે…જ્યારે હોય ત્યારે એક જ ટી.વી. ચેનલ જોયા કરે…ક્યારેક ચેનલ બદલવાનું શરૂ કરે પણ ખરો પણ પાછો ત્યાં નો ત્યાં જ આવીને અટકી જાય…!મારે એને પુછવુ હોય છે કે બીજી સ્ત્રીઓના શરિરને જોઇને એને ઉત્તેજના થાય કે નહે..?ક્યારેક પથારીમાં ઝુનુન પુર્વક મારી ઉપર આવી જાય…પણ છત્તાય મારી લાગણીઓ તો ઠરવા જ માંડી છે…તુટીને પ્રેમ કરતા એને નથી આવડ્યું…ટુકડે-ટુકડે પ્રેમ કરે..મારે એને ધક્કો મારીને…,ચીસ પાડીને કહેવુ હોય છે કે આ બધાનો કોઇ મતલબ નથી…પણ કહી શકતી નથી..માત્ર લખી શકુ છું અને મને ખબર છે એ વાંચશે નહી..લખાવાની આદત મને વર્ષોથી છે…વાત-વાતમાં કવિતા કર્યા કરું છું…જો એને મારી વાતો..મારી કવિતાઓ સમજ પડી હોત અને જરા જેટલો પ્રયત્ન કર્યો હોત તો અત્યારે હું એના પ્રેમમાં હોત…

અમાન્ય છે મને વાતો તારી ! એનાથી મને પહેલા જેવા તંરગો નથી ઉઠતા….

અંધારા ઓળંગીને આવી તો જાંઉ હું
પણ-
તારી પાસે

તારી પોતાની સવાર છે કે નહી
એ જાણી લે પહેલા…!

તન્મય મને છોડશે પણ નહી..,હું છોડી શકુ નહી…મારે રહેવાનુ તો આ સમાજમાં જ છે ને…કારણ વગર છોડી દઉં તો મારી સાથે અને એની સાથે જોડાયેલા કોઇ લોકો વ્યવહાર નહી રાખે…પછી હું શું કરીશ..?એકલા પડી જવાનો ડર તો લાગે જ ને..?!

આત્મહત્યા કરવાનું કોઇ નક્કર કારણ નથી મારી પાસે…અપર્ણા પાસે મરવાનું કયું કારણ હશે..?કદાચ એને પોતાના જ અસ્તિત્વનો ભાર લાગતો હશે…અને એવો જ ભાર હું જ્યારે તન્મય સાથે હોંઉ છું ત્યારે લાગે છે એટલે જ હું તન્મયના મૃત્યુના વિચાર કરું છું..!

અને મારે સૌભાગ્યવતી થઇને નથી મરવું…તન્મય પછી શાંતિથી મરીશ…પછી હું એક માણસ વિશે વિચારુ છું..એ બાજુની સોસાયટીના છેલ્લા મકાનમાં થોડા સમય પહેલા જ રહેવા આવ્યો છે…હું એને પ્રેમ નથી કરતી અને એનું નામ નથી જાણતી પણ તોય એના વિચાર આવે છે…કોઇ ગમતા માણસ વિશે વિચારવું પાપ તો નથી જ…!

તારા શરિરના સ્પર્શને મારું શરિર વાચા આપે છે…
અને હું કવિતાના શબ્દોની જેમ
મારા હોઠ તારા હોઠ પર ગોઠવતી જાંઉ છું…
અને તુ-
મને મારા માંથી જ ઉલેચવા લાગે છે

અને હું ખાલી થતી જાંઉ છું

હું ગોરી નથી..અને એની ચામડી ગુલાબી છે…બંન્નેના નિર્વસ્ત્ર શરિર એકજ પથારીમાં કેવા લાગશે?હું કલ્પનાઓ ગુંથવા માંડુ છુ…અને હું મારા ચરિત્ર વિશે વિચારુ છું…

પણ ક્યાંક કૃષ્ણ-દ્રૌપદીનો સંવાદ વાંચ્યો હતો.
એક આખ્યાનમાં દ્રૌપદી કૃષ્ણને કહે છે :કર્ણ ને જોઇને કયારેક મારું મન વિચલિત થઇ જાય છે…મને વિચાર આવે છે કે જો હું પાંચ પાંડવોને એકસાથે બાંધી શકુ તો…,એમા છઠ્ઠાનો સમાવેશ કેમ ન થઇ શકે ?આવું કહ્યા પછી પણ તે તદન્ નિર્ભિકપણે અને સ્વાભાવિકપણે કૃષ્ણને ફરી પુછે છે… શું આવું વિચારવાથી મારું મન મલિન થયું છે કે નહી..?

કૃષ્ણ ઉત્તર આપે છે :જરાય નહી…કારણકે સતત વહી જતી નદીમાં ક્યારેક થોડી માટી,ઝાંખરા પડે તો તેનાથી નદીનું પાણી મેલુ નથી થતું….!એ તો આગળ વહી જાય છે…વહેતા રહેવાની પ્રક્રિયા જ સ્ત્રીને શુધ્ધ રાખે છે….

આમ વિચારીને મને થોડો સંતોષ થાય છે કે હું ચારિત્ર્યહીન નથી…..

અપર્ણાના નખ પર મેં મારી આંગળી અડકાવી જોઇ…લાલ રંગ ની નેઇલ-પોલીશ મારી આંગળી પર લાગી…એના નખ પર થી લુછાઇ ગઇ…પેલી સ્ત્રીએ ફરી નેઇલ-પોલીશની શીશી ખોલી અને લુછાઇ ગયેલી જગ્યા પર લગાવી…કારણ વગર…!!

મને એની આંખોના પોપચા ઉઘાડીને જોવાનું મન થયું…આંખોના ખુણે થોડી ભીનાશ તો હશે જ !

હવે તો અપર્ણાએ ઉભા થઇ જવુ જોઇયેને..!?

બહાર વરસાદ શરૂ થઇ ગયો છે…સીમેન્ટના પથ્થર પર પડતા વરસાદના ફોરા નો અવાજ રોકકળના અવાજ માં દબાઇ ગયો છે…આંગણામાં પડેલ અગ્નિ થોડી વારમાં બુઝાઇ જશે…કોઇનું પણ ધ્યાન નથી…! ધોધમાર પડતો વરસાદ મારા મનને ચુંથીને ચાલ્યો જાય છે…ક્યારેક એકધારી ચાલતી વાર્તામાં કોઇ એવુ પાત્ર આવી જાય છે જે બધુ જ તહસ-નહસ કરીને ચાલ્યું જાય છે…પણ બાકીના નું શું..?એ તો ભોગવ્યા કરે છે વર્ષો સુધી…!

વર્ષો પહેલા આવા જ એક ધોધમાર વરસાદે મને પલાળી હતી…નખશિખ…સુતરાઉ સાડી મારા શરિર પર ચોંટી ગઇ હતી…બધુ જ આરપાર દેખાતુ હતું…બધા જ ધારી-ધારીને જોતા હતા…જાણે મારી પારદર્શક નગ્નતા બધાને લલચાવતી હતી…બસની ભીડમાં કોઇના હાથ મારી કમર પર થઇને થોડા ઉપર સરક્યા..હું હબકી ગઇ…ગળામાં થી અવાજ પણ ન નીકળ્યો…હું આગલા સ્ટેન્ડ પર જ ઉતરી ગઇ..ઘર આવ્યુ ત્યાં સુધી ચાલતી જ આવી…બસ માં મારી પાછળ ઉભેલો માણસ પર મારી પાછળ-પાછળ જ ચાલતો હતો..ઘર આવ્યું ત્યાં સુધી મારી સાથે ને સાથે જ ચાલ્યો..કંઇ જ નહોતુ થયુ…હું ઘરે આવી ગઇ હતી અને બારી-બારણા સજ્જ્ડ વાસી દીધા…મારા પગ ધ્રુજતા હતા…હું આખી જ ધ્રુજતી હતી..ઠંડીથી નહી….ડર થી..!હું આખી રાત કલ્પનાઓ કરતી રહી કે હું ભીડ વાળા રસ્તા પર ચાલતી જઇ રહી છું અને એક હાથ આવીને મારી ભીની થયેલી સાડી ખેંચી નાખે છે…હું નિર્વ્સ્ત્ર થઇ ગઇ છું અને મારું શરિર ઢાંકવાના નિરર્થક પ્રયાસ કર્યા કરું છું…બધીજ આંખો મારા તરફ તાકી રહી છે…હજી પણ ઝબકીને જાગી જવાય છે ક્યારેક,પણ હવે ધ્યાન રાખુ છું..વરસાદ વખતે ખાસ બહાર નથી નીકળતી…ડર લાગે છે મને….

કોની સાથે મને ગમશે એ તો હું જ નક્કી કરીશ ને ?!તન્મય સાથે હવે નથી ગમતુ…. એની સાથે મારા અસ્તિત્વનો લોપ થતો જાય છે મને એમ લાગે છે…અને મને મારું અસ્તિત્વ અકબંધ રાખવું છે..કોઇની સાથે મરજીથી જવું અને પરાણે જવું પડે એ બંન્ને અલગ-અલગ વસ્તુ છે.
અને એક બીજી ઘટના મારી આંખ અને પાંપણ વચ્ચે આવી ગઇ.
એક યુવતી પૌલોમી..કોલેજના બાથરૂમમાં લોહીલુહાણ હાલતમાં પડી હતી…એની સાથે જ ભણતા અને એની જ ઉંમરના છ:-સાત છોકરાઓએ એની પર ગેંગરેપ કર્યો હતો..એ જ બાથરૂમમાં અને ત્યાં જ તરફડતી છોડીને ભાગી ગયા.આખી રાત ત્યાં જ કણસતી રહી…!

અપર્ણાની નનામિ ઉઠવામાં હતી…થોડીવારમાં એક સ્ત્રી રાખ થઇ જશે…કાળી ધુમ્રસેરોમાં એની જાત વેરાઇ જશે..એને ઉપરથી ઓઢાવવામાં આવેલી સાડીઓ સ્મશાનના રખેવાળની સ્ત્રી લઇ લેશે..એને મરેલી સ્ત્રીની સાડી પહેરવામાં કોઇ સંકોચ નહી થાય…એનું ઘર કોઇ મરે અને સીધુ-સામાન આવે ત્યારેજ ચાલે છે..એને મડદાઓથી ડર નથી લાગતો..એ અને એનો વર રાહ જોતા હશે કોઇના મરવાની ?ઘરમાં અનાજ-કોરા  કપડા અને પૈસા આવે તો કોને ન ગમે?

હું….,અપર્ણા અને પૌલોમી….ત્રણેયની તકલીફમાં કોઇ સામ્ય નથી….હું સરખામણી કરતી પણ નથી બસ એક સાથે અચાનક જ આટલા બધા વિચારોનું યુધ્ધ છેડાઇ ગયું હતું…

હું વિચારો સંકેલવાનો પ્રયત્ન કરું છું પણ એક વિચાર અનાયાસે એક બીજી જ વાત સાથે સંકળાઇ જાય છે…હું મનને રોકી શકતી નથી…તન્મય ઘરે આવી ગયો હશે…મારે જવું જોઇયે…
અને હું ધીરે થી ટોળા વચ્ચેથી જગ્યા કરતી અને મારા પગલા ગણતી ઘરના રસ્તે જઉં છું..

હંમેશની જેમ જ…એક કવિતા ગણગણતી……,

એક સ્ત્રી-
જે ઘરે થી બહાર નીકળતી વખતે અરિસામાં હજાર વખત ચહેરો જુએ..!
વાળ ઓળ્યા કરે વારે ઘડીએ

અરિસામાં ઉપરથી નીચે સુધી આગળ-પાછળ વળી-વળીને
ધ્યાનથી જુએ કે કંઇ હાંસીપાત્ર-ખરાબ તો નથી લાગતુ ને ?
સાડીનો પાલવ કે દુપટ્ટો થોડી-થોડી વારે સરખો કર્યા કરે!

‘બ્રા’ ની પટ્ટી ચેક કરે કે ક્યાંક એ ડોકીયું તો નથી કરતી ને?
રખે ને એ કોઇ બીજા પુરૂષને જોઇ લે

કે કોઇ પુરૂષ એને જ જોઇ લે !

આટલુ બધુ કર્યા પછી પણ

ભીડ ભરેલા રસ્તા પર એ સંકોચાઇને ચાલે
કે શાક-માર્કેટમાં કે પછી રેલ્વેસ્ટેશન પર એના ઢંકાયેલા અંગો પર કોઇનો હાથ ના અડી જાય…
રખે ને એ અભડાઇ જાય!
અને ભુલેચુકેય કોઇનો અણગમતો સ્પર્શ થઇ જાય ‘ક્યાંક’ તો…
ગુસ્સાથી આંખો કાઢતી વિચારે કે જો હમણા
એને ત્રીજુ નેત્ર હોત તો ક્યારનોય પેલાને ભસ્મ કરી દેત….!
પછી ભલેને ઘરમાં એનો ‘Official-Permitted’ પતિ દરરોજ રાત્રે એની મરજી વિરુધ્ધ એને અભડાવતો હોય..

અને

એની જાત ચુંથતો હોય !!

Bhumi

નવા વર્ષમાં “બેઠક”સહર્ષ રજૂ કરે છે.વાચિકમ

Bethak-Vachikam-Dipal patel

vachikam

મિત્રો ,

ઘણા વખતથી વિચાર આવતો હતો કે પુસ્તક પરબના હેતુ ને સિદ્ધ કરવા શું કરવું ,પરબમાં પુસ્તકો તો આપ્યા નવી ટેકનોલોજી દ્વારા બ્લોગમાં પુસ્તકો મુક્યા પણ આપણા વડીલો ઉમર સાથે વાંચી ન શકે ત્યારે શું કરવું ?માટે ઓડીઓ બનાવી સારા પુસ્તકો વડીલોને સાંભળવા આપવા તો, દીપાબેન ની મદદ થી આ ઓડીઓ આજે રજુ કરું છું આપના પ્રતિભાવ આપજો .આમ પણ બેઠકનો હેતુ સદવિચાર લોકો સુધી પોહ્ચાડવાનો  જ છે ને !

ભાઈ બે એરિયામાં આવી ટેલેન્ટ હોય તો બીજે શું કામ દોડવું ?