જૂની આંખે નવા ચશ્મા (2) પ્રવિણા અવિનાશ

Juni ankhe nava chashma

જ્યારે ચશ્મા આવે ત્યારે આંખ જૂની થઈ ગઈ હોય. એમાં બે મત નથી. આંખ જૂની થઈ હોય તેના કરતા તેને ઘસારો પહોંચ્યો હોય તે કહેવું વ્યાજબી છે. જન્મ ધર્યો ત્યારથી આજ સુધી જે માનવ શરીર ૨૪ કલાક દિવસ અને રાત, સાતેય દિવસ, પળભર થંભ્યા વગર ચાલે તો સ્વાભાવિક છે તેને ઘસારો પહોંચે ! નવા ‘પાર્ટસ’ નાખવા પડે યા જૂનાને સાજા નરવા બનાવવાની જહેમત ઉઠાવવી પડે. અરે, કોઈક વાર તો જૂના ‘પાર્ટસ રીપ્લેસ’ પણ કરવા પડે.

હવે આંખ જૂની અને ચશ્મા નવા એટલે જોવાનું શું ? સાધારણ રીતે ચશ્મામાંથી જે દેખાય તે ! ઘણી વખત તેમ નથી બનતું ! જૂની આંખે નરવી હતી ત્યારે જે દેખાતું હતું તે નવા ચશ્માથી અલગ જણાય ! એમાં નથી આંખનો દોષ યા નથી નવા ચશ્માનો ગુનો. જો અપરાધી હોય તો તે માનવનું અવડચંડુ મન. બાકી જે આંખથી દેખાતું હતું તે વધારે સ્પષ્ટ પણે ચોખ્ખું દેખાય છે!

જ્યારે ૪૨ વર્ષની ઉમરે મને પહેલીવાર ચશ્મા આવ્યા ત્યારે  મારા પતિદેવ કહે ,’તું ઈંદિરા ગાંધી જેવી દેખાય છે.’ હવે હું એ જ હતી, માત્ર ચશ્મા નવા આવ્યા હતા ! મને પોતાને મારો ચહેરો અલગ જણાયો !

આજે ૨૧મી સદીમાં મોટેભાગે લોકો એમ માને છે અમારી આંખો જૂની થઈ, ચશ્માના નંબર વારે વારે બદલાય છે. તેથી આજના રંગ ઢંગ અલગ જણાય છે. તેનું મુખ્ય કારણ ,આપણે જમાના સાથે કદમ મિલાવવાને બદલે આપણો કક્કો ખરો કરવામાં રચ્યા પચ્યા રહીએ છીએ.

જેને સદીઓ પુરાણી ભાષામાં કહીએ તો ‘જૂની આંખે નવા તમાશા ? ‘ એ વિચારસરણીને તિલાંજલી આપવી તે ડહાપણ ભર્યું કામ છે. સુખી થવાનો રામબાણ ઈલાજ ,” અમારા જમાનામાં આમ, અમે આમ કરતા હતા, અમને આમ ગમે છે” એવા વાક્યો પર પ્રતિબંધ મૂકાવો જોઈએ.

આજનો નવોદિત લેખક અને કનૈયાલાલ મુન્શી, વી.સા. ખાંડેકર કે શરદબાબુની શૈલીમાં તફાવત જણાવાનો. નવુ અપનાવો ખુલ્લા દિલે. સહુ સહુની જગ્યાએ શુશોભિત છે. જ્યોતિન્દ્ર દવે અને બકુલ ત્રિપાઠીની વાતો આજે પણ દિલચશ્પ લાગે છે, નવા હાસ્ય લેખકોની રમૂ્જી શૈ્લી ખૂબ મનભાવન છે.

પાટીપેન લઈને પલાખા લખતા કાલના આપણે આજે બે વર્ષના બાળકને કી પેડ પર રમતા જોઈ પોરસાઈએ છીએ. મનમાં એમ પણ વિચાર આવે કે ‘ભગવાને આપેેલું બિલ્ટ ઈન કમપ્યુટર’ વાપરે તો સારુ! પણ એ જ દિમાગ તેઓ બીજા યોગ્ય રસ્તે  વાપરશે.પછી પાટી પેન લઈને અમે એકડો ઘુંટતા હતા એ વ્યર્થ વાતોનો શો ફાયદો?

ઘુંઘટામા જોયેલા દાદીમા કે મમ્મી યાદ કરીએ ત્યારે કેવું વિચિત્ર લાગે છે! જે ચશ્મા એ નિહાળતા હતા તેની જગ્યાએ આજે દીકરીઓ અને વહુઓ પંજાબી, ડ્રેસ, સ્કર્ટ અને મીનીમા દેખાય તો આપણને જરાય વરવુ નથી લાગતુ. સાવ સહજ અને યોગ્ય ભાસે છે.

આપણે અપનાવ્યું છે કે લાજ શરમ આંખોમા અને વર્તનમા વસે છે નહી કે જમાના અનુસાર પહેરવાના કપડામા ! જુની આંખવાળા આજે ૮૦ યા ૯૦ વર્ષના વડીલોને ઘણો ફરક જણાતો હશે. જેઓએ નવિનતાને ઉદાર દિલે અપનાવી છે તેઓ આજના સમયને માણે છે. જેઓ વખતની સાથે વલણ ઢીલુ નથી મુકતા તેમની પરિસ્થિતિ ખૂબ દયનિય આપણે સમાજમાં ચારે તરફ નિહાળી રહ્યા છીએ.

હા, જૂનું તે સોનું, જુઓ આજે સોનાના ભાવ આસમાને છે. તેમાં નવા હીરા જડવા હોય તો કેટલું કામમા આવે છે! હર કદમ વિચારીને ઉઠાવો. જૂની ઘરેડમાંથી બહાર ઝાંકો, સુરજ એનો એ છે. વર્ષાની રિમઝિમ તન બદનને તરબોળ કરે છે. હરિયાળી જોઈને જુનું યા નવું મન હિલોળા લે છે !

૨ રૂપિયે લિટર મળતું આરે કૉલોનીનું દૂધ આજે ૩૫ રૂપિયે લિટર મળે છે. શું આપણે ચહા પીવાની છોડી દીધી ? હા, દિલગીરી સાથે કહેવું પડશે કપ નાના થઈ ગયા.

નજર બદલાશે નજરિયા આપોઆપ સુહાની ભાસશે!

બધા મનના ખેલ છે, બાકી કુદરતમાં કોઈ ફરક નથી !

સત્ય આવરણમાં હોય કે પ્રત્યક્ષ સત્ય રહેવાનું !