એક ગૌરવવંતા સમાચાર -પ્રેરણા ની પરબ-

અખિલ ભારતીય સાહિત્ય પરિષદની ગુજરાત શાખાના અધ્યક્ષ પદે  “પુસ્તક પરબ”ના પ્રણેતા  શિક્ષણવિદ્દ ડૉ. પ્રતાપભાઈ પંડ્યા અને જાણીતા સાહિત્યકાર ડૉ. બળવંતભાઈ જાનીની પ્રભારી તરીકે વરણી કરવામાં આવી છે.

માનનીય શ્રી પ્રતાપભાઈ, અને  શ્રી બળવંતભાઈ જાનીને ખુબ ખુબ અભિનંદન. 

આપ અવિરત આવા કર્યો કરો તમારા હાથે સારામાં સારું સાહિત્યનુ કાર્ય થાય તેવી શુભેચ્છા. લોકો વાંચન થકી આગળ વધે અને “પુસ્તક પરબ”  અને આપ બંને સારા કાર્યોના  નિમ્મિત બનો  એવી  “બેઠક”ના દરેક વાંચક અને સર્જકો તરફથી શુભેચ્છા. 

“પુસ્તક પરબ” એટલે જ્ઞાનપિપાસા, વાચન, પુસ્તકોની તૃપ્તિ કરાવતું અભિયાન. “બેઠક”આપના  યજ્ઞમાં એક  નાનકડું કોડિયું પણ બની છે,તેનો  આનંદ છે.

 આપના આશીર્વાદ થકી ‘બેઠક’ આગળ વધશે અને ‘બેઠક’ એજ “પુસ્તક પરબ” છે એ ભાવના ને ધ્યાનમાં  રાખી ભાષાનું ઋણ આપણે સૌ ચુકવતા આપણે આપની પ્રગટાવેલી દીપમાળા ને વધારે પ્રગટાવી આગળ વધારશું. 

ફરી એકવાર આપ બંનેને  વાચકો અને સર્જકો તરફથી ખોબે ખોબે અભિનંદન. 

તમારી પ્રેરણા ની પરબ ની ખુશબુ ચોમેર ફેલાતી રહે તેવી ઈશ્વર ને અભ્યર્થના. 

પુસ્તક એટલે જિજ્ઞાસુની પરબ.-તરુલતા મહેતા

મિત્રો ,

આજે આપણે એકબીજાનો હાથ મિલાવી મનગમતો દિવસ ઉજવીએ કારણ કે આપણી મૈત્રીનું કારણ પુસ્તકો છે .
પુસ્તક  એટલે જિજ્ઞાસુની પરબ.
રોજરોજની તડામાર પ્રવુતિમાં મારા જેવાને થાય કે ,
(પ્રિયતમ પિયુ મિલનની એકાંત પળોની  ઝન્ખના કરે તેમ સ્તો ) કયારે સમય મળે ને બારી પાસેના સોફામાં બેસી કોલેજકાળમાં ભજવેલું ‘રોમિયો જૂલિયેટનું ‘નાટક આજે વાંચું.આજે જગતના સુપ્રસિદ્ધ નાટ્યકાર ,કવિ શેક્સપિયરની બર્થ ડે વિશ્વભરમાં પુસ્તક દિવસ તરીકે ઉજવાય છે.23મી એપ્રિલ 1564માં શેક્સપિયરનો જન્મ ઈંગ્લેન્ડમાં થયો હતો.મહાન પુસ્તકોના સર્જક સમય અને સ્થળની મર્યાદાને પાર કરી લોકોના હૈયામાં ,પ્રજાના પ્રાણરૂપે જીવે છે.એટલેજ તો ભારતના કાલિદાસનું ‘અભિજ્ઞાન શાકુન્તલમ ‘ને જર્મનીનો મહાન કવિ ગટે ખુશીનો માર્યો માથે મૂકી નાચ્યો હતો.ગાંધીજીએ દક્ષિણ આફ્રિકાના નિવાસ દરમ્યાન ટૉલ્સ્ટૉયનાં પુસ્તકો વાંચી પ્રેરણા મેળવી હતી.મારી સાડી કે ડ્રેસ મારા બાહ્ય વ્યક્તિત્વનો પરિચય આપે પણ મારાં પુસ્તકોનું વાંચન કે મૂવી ,નાટકોની રુચિ કે મને ગમતા ગીતો મારાં માહ્યલાનો પરિચય છે.આપણી વચ્ચેનો પ્રેમ,મિત્રતા અને માનવતા જીવંત રાખે છે પુસ્તકો .

‘to be or not to be,that is the question’ ‘શેક્સપિયરના હેમ્લેટ નાટકનો હીરો બોલે છે.આવી મથામણ આપણે પણ અનુભવીએ છીએ ,હું કોઈ ગૂંચમાં ડામાડોળ થાઉં ત્યારે પુસ્તકનો સહારો લઉં છું .’ભાગવત ગીતા ‘ના અઢાર અધ્યાય એટલે સમગ્ર જ્ઞાનનો નિચોડ.’વાંચું કે ન વાંચું  એવો પ્રશ્ન જ નથી.વાંચો ,વાંચો અને
વાંચો .ગુજરાતીમાં ,હિન્દીમાં,ઈગ્લીશમાં દુનિયાની કોઈ પણ ભાષામાં વાંચો .આ એક શોખ છે,વ્યસન છે,કેફ છે,જીવનની રણઝણતી સંવેદના છે.(ખનજ્વાળ જેવું -ખરજવું થાય ને વલૂર્યા કરવાનું ગમે ) કવિ,પ્રેમી ને પાગલ સરખા કહેનાર પણ શેક્સપિયર.હું કહીશ વાંચનાર ત્રણેનો સરવાળો છે,અને સરવાળે આંતર સમુદ્ધિથી ભર્યો ભર્યો થાય છે.

મને તો ભાગવત પારાયણ નો મહિમા ઘણો જણાય છે.સાત દિવસના સતત ભાગવત પારાયણથી પરીક્ષિત રાજાનો મૃત્યુનો ડર જતો હોય અને પુણ્યનો ઉદય થતો હોય તો કોઈપણ ઉત્તમ પુસ્તકનું  સાત દિવસનું વાંચન અલોકિક આંનદની અનુભૂતિ કરાવે જ .આપણા એપિક્સ (મહાક્વ્યો)પાંચ હજાર વર્ષ પહેલાં લખાયેલાં

અતિ ઉત્તમ કાવ્યકલા,નાટ્યકલા,સન્ગીત,નૃત્ય,સર્વ કલાઓના સમન્વય કરતાં ઉદાત્ત નમૂના છે.એનાં એકે એકે મન્ત્રોના વાંચન પઠન અને ઉચ્ચારણ આપણામાં દૈવી રૂપાંતર કરી શકે છે.એ જ દ્દષ્ટિએ આપણું પૌરાણિક ,મધ્યકાલીન ધાર્મિક સાહિત્ય મને પારાયણ કરવા પ્રેરે છે.રવીન્દ્રનાથ ટાગોરના સાહિત્યને કે શ્રી અરવિદના ફિલોસોફીકલ મહાકાવ્યને માટે જીવનભરનું વાંચન પણ ઓછું પડે.
રોજ મીઠાઈ અને ફટાકડા તો રોજ   દિવાળી
(મોંઘી પડે),રોજ વેલેન્ટાઈ ડે ઉજવાય તો ગુલાબોની અછત થઈ જાય પણ રોજ પુસ્તક વંચાય તો મન તાજું રહે .’જ્યાં જ્યાં નજર મારી ઠરે ત્યાં ત્યાં નિશાની આપની ‘સર્જનહારની દુનિયાના અખૂટ સૌંદર્યની જેમ કોઈપણ પુસ્તકોના સ્ટોરમાં જાવ ,આહા આજકાલ બાર્ન્સ નોબલ કે ક્રોસવર્ડ જેવા સ્ટોર કે લાયબ્રેરી મારે મન સ્વર્ગ છે.કોફીનો કપ લઈ દસ વર્ષ પહેલાં હું  ‘હેરી પોર્ટર ‘ની અજીબ દુનિયામાં હું એવી તલ્લીન થઈ ગયેલી કે સ્ટોર બન્ધ થવાનો સમય થઈ ગયો,ઘરની ચીજો માટે લાવેલી બેગમાં પુસ્તકો ભરી ઘેર ગઈ.(તે દિવસે જમવામાં મીરાં કહે છે તેમ ફાકમફાકા )એવું તો કનેયાલાલ મુન્શી ,ર.વ.દેસાઈ ,દર્શક ,પન્નાલાલ પટેલ ….

નામાવલિ અતિ લાંબી અને જિંદગી ટૂંકી વાંચવામાં કરો જલ્દી.

તરુલતા મહેતા 23મી એપ્રિલ 2017.

આ સાથે ફિલિંગ મેગેઝીન માં આવેલ આ લેખ પણ જોઈએ….

વસંતપંચમી સમા પ્રતાપભાઈ પંડ્યા

 

 

તા 4~4~2017 પ્રતાપભાઈના 80 માં જન્મદિવસે શુભેચ્છા, સુગંધિત રહો અને બીજાને પણ સુગંધિત કરતા રહો.   

અઢળક પ્રેમની અને આશીર્વાદની અપેક્ષા સાથે વંદન. 

જ્ઞાન પામવા માટે મુરતની જરૂર નથી પડતી. જ્ઞાન એટલે વસંત. વસંતપંચમી એટલે વણમાંગ્યું મુરત. વસંત એટલે નવપલ્લવિત થવું .મન ક્યારેક વેલી જેમ વતર્તુ  હોય છે.પાણી આપો એટલે ઉગે અને પછી ઉગ્યા જ કરે.  જીવનમાં બધાને ક્યાંકથી પ્રેરણા મળતી હોય છે. કૂંપળની જેમ ફૂટી વૃક્ષ બનવા સુધીની પ્રેરણા. આપણે  પુસ્તક પરબ શરુ કર્યું ત્યારે ડૉ. પ્રતાપભાઈ પંડ્યાએ પ્રોત્સાહ આપ્યું અને આજે આ જ પ્રવૃત્તિ લેખન સુધી ખેચી ગઈ.

પ્રતાપભાઈ પંડ્યાનો પરિચય  ૨૦૧૦ પછી વધુ થયો. હવે એમ કહી શકું કે એમને હું વ્યક્તિગત રીતે ઓળખું છું.પોતે પુસ્તક થકી જ આગળ આવ્યા અને જ્ઞાને એમને જીવનમાં સદાય દ્રષ્ટી દેખાડી તો એમણે એજ માર્ગ બધાને દીધો. સાહિત્યના વ્યાપક અર્થમાં તેઓ પુસ્તકના ચાહક છે, એમનો જીવ વાચકનો એટલે  બધાને વાચક બનાવ્યા.  પોતાને સહજ જે મળ્યું એ બીજા માટે ઉપલબ્ધ કરવું એ એક માત્ર દ્રઢ નિર્ણય. પુસ્તક પરનો એમનો લગાવ સવિશેષ એટલે “પુસ્તક પરબ” બંધાઇ  અને મોરારીબાપુ જેવા સંતે પણ એમના કાર્યને બિરદાવ્યુ પણ પ્રતાપભાઈએ આ પ્રવૃત્તિને બાપુના આશીર્વાદ  સમી ગણી સહજપણે ચાલુ રાખી. એક કોડિયામાંથી અનેક કોડિયામાં ઘી પૂરી દીપમાળા પ્રગટાવી. પુસ્તક માનવીને પળે પળે અજવાળી શકે છે એ વાતની એમને પ્રતીતિ થતા બીજાને આ વાત  પ્રસરાવી પોતાની પળે પળ તો સુગંધિત કરી સાથે બીજાને સભર કરી આગળ વધતા રહ્યા .

મનની મોસમ એટલે ઈશ્વરે આપેલી અલૌકિક કુદરત નિસર્ગ સૃષ્ટિની સાથે માનવ સૃષ્ટિની ભેટ.આપણને સૌને આ ભેટ મળી પ્રતાપભાઈ થકી અને મોસમ ખીલી.  જ્ઞાનની જ્યોત પ્રગટી. વસંત પંચમી જાણે વગર તિથિએ આવી. દેવી શારદા “પુસ્તક પરબ”માં પ્રગટયા.આ આહ્લાદક વાતાવરણને માણવાની મોલવાની શક્તિ અને ભક્તિ દરેક વાચકને “પુસ્તક પરબ”માં મળી અને દરેક વાંચનાર પર  દેવી સરસ્વતીની કૃપા દ્રષ્ટિ મળી.  એમણે પુસ્તક આપણા જીવન ઉપવન ની શોભામાં પુષ્ટિ કરવા વહેતા મુકયાં ત્યારે  પુસ્તકો વાંચતા આપણાં મુખેથી શબ્દ સહજ સરી પડ્યા.

અરે વાહ !!!! શું વસંત ખીલી છે!! મળ્યા પુસ્તક અને પરબે વાંચનની સુગંધ પ્રસરાવી, જ્ઞાન થકી થયા બધા નવપલ્લવિત ફૂંકાયો પવન વાંચનનો  અને વણમાગ્યા મુરતની જેમ દરેક દિવસ બન્યો  વસંતપંચમી સમો અને ઉગ્યો  જ્ઞાનનો સૂરજ….

 

“બેઠક”ના દરેક વાચક અને સર્જકો તરફથી ખોબો ભરીને શુભેચ્છા.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

નવા વર્ષમાં “બેઠક”સહર્ષ રજૂ કરે છે.વાચિકમ

Bethak-Vachikam-Dipal patel

vachikam

મિત્રો ,

ઘણા વખતથી વિચાર આવતો હતો કે પુસ્તક પરબના હેતુ ને સિદ્ધ કરવા શું કરવું ,પરબમાં પુસ્તકો તો આપ્યા નવી ટેકનોલોજી દ્વારા બ્લોગમાં પુસ્તકો મુક્યા પણ આપણા વડીલો ઉમર સાથે વાંચી ન શકે ત્યારે શું કરવું ?માટે ઓડીઓ બનાવી સારા પુસ્તકો વડીલોને સાંભળવા આપવા તો, દીપાબેન ની મદદ થી આ ઓડીઓ આજે રજુ કરું છું આપના પ્રતિભાવ આપજો .આમ પણ બેઠકનો હેતુ સદવિચાર લોકો સુધી પોહ્ચાડવાનો  જ છે ને !

ભાઈ બે એરિયામાં આવી ટેલેન્ટ હોય તો બીજે શું કામ દોડવું ?

 

 

ડલાસ/ ફોર્ટવર્થ સાહિત્ય પ્રેમીઓ માટે આનંદના સમાચાર

13254149_10154184612709347_713597727167079900_n

 

“પુસ્તક પરબ”ગુજરાતી સાહિત્ય પરિવારના પ્રણેતા ડો. પ્રતાપ પંડ્યાના સહકારથી   ડલાસ/ ફોર્ટવર્થ એરિયાના ગુજરાતી સાહિત્ય પુસ્તક પરબની સ્થાપના યોજાઈ રહી છે. તારીખ ૨૪ ઓક્ટોબરના રોજ ગુજરાતી સાહિત્ય રસિકોની એક મિટિંગ અરવિન ખાતે મળી હતી, જેમાં સુશ્રી. મીના દવે, સુશ્રી કલ્પના પંડિત, ડો. પ્રતાપ પંડ્યા, સર્વ  શ્રી. સુધીર દવે, બી.કે. પંડિત, સુરેશ જાની અને સુભાષ શાહ ( ગુજરાત દર્પણ) હાજર રહ્યા હતા. આ મંડળનું નામ ‘ગુજરાતી સાહિત્ય સર્કલ’ સૂચવવામાં આવ્યું  હતું. ‘પુસ્તક પરબ’ દ્વારા આ મંડળના પુસ્તકાલયને જૂદા જૂદા, નામાંકિત લેખકોનાં પુસ્તકોનો સેટ વિના મૂલ્યે આપવામાં આવશે. હાલના તબક્કે બે પુસ્તકાલયો સ્થાપવામાં આવશે. ૧) અરવિન/ આર્લિંગ્ટન વિસ્તારમાં અને ૨) પ્લેનો/ ફ્રિસ્કો વિસ્તારમાં. સૂચિત સર્કલની સભા દર મહિનાના પહેલા સોમવારે યોજવાનું સૂચવવામાં આવ્યું છે. વધુ માહિતી માટે સંપર્ક –

શ્રી. સુધીર દવે (૮૧૭૬૫૮૬૩૪૫)

શ્રીમતિ કલ્પના પંડિત (૩૧૨૩૬૯૯૧૨૪)

શ્રી. સુભાષ શાહ ( ૯૭૨૨૦૦૪૮૭૩)

presentation1

%e0%ab%a9

પુસ્તક પરબ’ના ભિષ્મ પિતામહ એવા, ડો.પ્રતાપ પંડ્યાની તાજેતરની ડલાસ/ ફોર્ટ વર્થ ખાતેની મુલાકાત વખતે યોજાયેલ એક મૈત્રી મુલાકાત દરમિયાન ચર્ચાયેલી બાબતો –

  1. તારીખ      ૨૪, ઓક્ટોબર – ૨૦૧૬
  2. સ્થળ      અરવિન, ટેક્સાસ
  3. ભાગ લેનાર ગુજરાતી સાહિત્ય પ્રેમી વ્યક્તિઓ
    1. ડો. પ્રતાપ પંડ્યા
    2. શ્રી. સુભાષ શાહ
    3. શ્રી. બી.કે. પંડિત
    4. શ્રીમતિ કલ્પના પંડિત
    5. શ્રી. સુધીર દવે
    6. શ્રીમતિ મીના દવે
    7. શ્રી. સુરેશ જાની
  4. ચર્ચાયેલા મુદ્દાઓ
    1. ડો, પ્રતાપ પંડ્યાએ ગુજરાતમાં ‘પુસ્તક પરબ’ શરૂ કરવા માટેનાં કારણો અને તે શી રીતે કામ કરે છે, તે સમજાવ્યું હતું. અમેરિકામાં પણ તે શરૂ કરાઈ રહી છે, તેનો ખ્યાલ તેમણે આપ્યો હતો.
    2. ભાગ લેનાર સૌ મિત્રો ડલાસ/ ફોર્ટવર્થ વિસ્તારમાં ગુજરાતી સાહિત્ય અને સંસ્કૃતિના પ્રસાર, સંવર્ધન અને તેનાં મૂલ્યોની જાળવણી ની જરૂરિયાત બાબત સંમત થયા હતા.
    3. ખાનગી ઘરમાં, વ્યક્તિગત રીતે આવાં બે નાનાં પુસ્તકાલયો પ્રાયોગિક ધોરણે શરૂ કરવાનું વિચારવામાં આવ્યું હતું. આવું એક પુસ્તકાલય પ્લેનો/ ફ્રિસ્કો વિસ્તારમાં અને બીજું અરવિન/ આર્લિન્ગટન વિસ્તારમાં શરૂ કરવા માટે સૂચન/ પ્રસ્તાવ પણ કરવામાં આવ્યા હતા. આ અંગે હાજર રહેલ સ્થાનિક સાહિત્ય પ્રેમીઓએ ડો. પ્રતાપ પંડ્યાની દોરવણી હેઠળ, પોતાનાથી બની શકે તેટલી મદદ અને કામગીરી કરવા તૈયારી બતાવી હતી.
    4. ડો. પ્રતાપ પંડયાએ જણાવ્યું હતું કે, જો આવાં ઘરઘરાઉ પુસ્તકાલયો શરૂ કરવામાં આવે, અને તેના સંચાલનની જવાબદારી વ્યક્તિગત ધોરણે ઊઠાવવામાં આવે, તો ગુજરાત સ્થિત ‘પુસ્તક પરબ’ સંસ્થા કોઈ પણ ખર્ચ વિના પુસ્તકો પૂરાં પાડવાની જવાબદારી ઉપાડી લેશે.
    5. હાજર રહેલ મિત્રોએ ડલાસ/ ફોર્ટવર્થ ખાતે ગુજરાતી સાહિત્ય અંગે ચર્ચા, વિચાર વિમર્શ અને સાહિત્ય રચનાઓના સહિયારા સર્જન અને આદાન/ પ્રદાન માટે નિયમિત રીતે, દર મહિને એક વાર, ‘ગુજરાતી સાહિત્ય બેઠક’ યોજવા પર પણ ભાર મુક્યો હતો અને તે અંગે કાર્યવાહી હાથ ધરવા કબૂલ થયા હતા. સાહિત્યના બધા જ પ્રકારો ( કવિતા, વાર્તા, નવલથા, નાટક, લોકગીતો, સંશોધન, પ્રવાસ વર્ણન, નિબંધ, વિવેચન વિ.) ના વાંચન, સર્જન અને વિચાર વિમર્શ આવી બેઠકમાં કોઈ બાધ વગર સમાવી લેવામાં આવે તેમ સર્વાનુમતિએ નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું. આવી બેઠકને ‘ગુજરાતી સાહિત્ય વર્તુળ/ સર્કલ’ નામ આપવું , તેમ પણ વિચારાયું હતું.
    6. આવી બેઠક યોજવામાં આવે તો અરવિનમાં પ્રાયોગિક ધોરણે, ભાડેથી આવી જગ્યાની વ્યવસ્થા કરવા શ્રી. સુરેશ જાનીએ તૈયારી બતાવી હતી. બીજું સૂચન એ પણ હતું કે, આવી બે જગ્યાઓ રાખવી – ૧) મેટ્રોપ્લેક્સના અરવિન/ યુલિસ જેવા મધ્ય સ્થળે અને ૨) ઉત્તર ભાગના વિસ્તાર જેવા કેમ પ્લેનો/ ફ્રિસ્કો વિ. જ્યાં વારાફરતી આવી બેઠકો યોજી શકાય.
    7. પ્રાયોગિક ધોરણે માર્ચ – ૨૦૧૭થી મહિનાના પહેલા સોમવારે સાંજના સાત વાગે આવી “બેઠક” યોજવાનું શરૂ કરવું, એમ પણ સર્વાનુમતે નક્કી થયું હતું.
સુધીર દવે

 

વિશેષ મહિતી…

  • શ્રી પ્રતાપભાઈનો સંપર્ક :pratapbhai@gmail.com
  • અમેરિકા :12643 paseo flores ,saratoga CA 95070
  • ફોનનંબર 1-469-586-7482
  • ભારત : A1/1 સામ્રાજ્ય, મુંજ મહુડા રોડ, વડોદરા-૨૦.
    ફોન નંબર – 9825323617

“પુસ્તક પરબ” એજ “બેઠક”-પરદેશમાં ગુજરાતી વાંચવાની ભૂખ પરબમાં સંતોષાય છે

10955541_10153182911209347_7545686870249663973_n

બેઠકનું આયોજન –પ્રજ્ઞા દાદભાવાળા,

સંચાલન:પ્રજ્ઞાબેન દાદભાવાળા,કલ્પનારઘુ શાહ ,રાજેશભાઈ શાહ.

સેવા અને સહકાર -રમેશભાઈ પટેલ,સતીશ રાવલ ,તસ્વીર –રઘુભાઈ શાહ 

સમાચાર પ્રસારણ: રાજેશભાઈ શાહ,રેડિયો પ્રસારણ –જાગૃતિ શાહ 

ધ્વની પ્રસારણ અને સંચાલન : દિલીપભાઈ શાહ .

dsc0117-bethak-team

“પુસ્તક પરબ” એજ “બેઠક”-
2012 મા પ્રતાપભાઈ પંડ્યા ના સૌજન્ય થી પુસ્તક પરબ શરુ કરેલ પછી “બે એરીયા ગુજરાતી સમાજે” પુસ્તક આપ્યા અને પુસ્તક પરબને નવું સ્વરૂપ આપ્યું” બેઠક” આપણી ભાષાને ઉજાગર કરવા ,ગુજરાતી ભાષાના વૈશ્વિક પ્રચાર, પ્રસાર અને જાળવણીના એક નાનકડો પ્રયાસ રૂપે “બેઠક”ની શરૂઆત થઇ અને બે એરીયામાં રહેતા ગુજરાતી ભાષાના પ્રેમીઓએ ઉપાડી કલમ…જેના.ફળ સ્વરૂપે માત્ર વાંચન નહિ લખવાનું કાર્ય બેઠકમા થયું. હેતુ છે,પુસ્તક દ્વારા નવા વિચારો સમાજને આપવા અને વાંચન ની સંવેદના ખીલવવાનો.અહી વાંચન સાથે સર્જન કાર્ય પણ થાય છે“નિતનવા વિષયો સાથે લખવું અને ભાષાની સાથે કલમને પણ સર્જકોએ કેળવવી”.., ગુજરાતી ભાષાની લગોલગ ઉભા રહેવાનો અમારો આ નમ્ર પ્રયત્ન છે. ડો.પ્રતાપભાઈ પંડ્યા, કનુભાઈ શાહ,ડો. દિનેશ શાહ, વિજયભાઈ શાહ, જયશ્રીબહેન મર્ચંટ પી.કે.દાવડા ,મહેશભાઈ રાવલ ,તરુલતાબેન મહેતા પ્રેરણાનું બળ બન્યા. વિજયભાઈ શાહના સહિયારા સર્જન અને નૂતન વિષય સાથે સર્જન શક્તિ પણ ખીલવા માંડી, મૌલિક વિચારોએ લોકોનું ધ્યાન આપ મેળે ખેચયું, ઉગતા લેખકો-કવિઓ ને યોગ્ય તક ની સાથે યોગ્ય માર્ગદર્શન પણ મળી રહે અને સર્જન થાય તે માટે યોગ્ય વાતાવરણ ઉભુ કરવા દિનેશભાઈ શાહ
,દેવિકાબેન ધ્રુવ ,મહેશભાઈ રાવલ, કૃષ્ણ દવે ,આદમ ટંકારવી, અનિલભાઈ ચાવડા ,કાજલ ઓઝા વૈદ્ય  જેવા લેખકો અને કવિને બેઠકમાં આમંત્રણ આપી સર્જન ને યોગ્ય દિશા આપવાનો મારા પ્રયત્ન હજુ ચાલુ જ છે. ગઝલનો વર્કશૉપ રાખ્યો તો ક્યારેક વાર્તા સ્પર્ધા પણ યોજી. બાળકો દ્વારા નરસિંહ મહેતા આદિકવિ નસિહ મહેતાને સંગીત દ્વારા પ્રસ્તુત કરી ગુજરાતી સાહિત્યને જીવત કર્યું તો લેખકો દ્વારા ક્યારેક ઝવેરચંદ મેઘાણી, કલાપી તો ક્યારેક નરસિંહ જેવા કવિ ની કવિતા નો આસ્વાદ કરાવી સાહિત્યના પાના ઉખેડ્યા. “બેઠક”ની માળાના મણકામાં નિત નવા મણકા ઉમેરવાનો આ અમારો નમ્ર પ્રયાસ છે. જેના ફળ સ્વરૂપે પુસ્તક સર્જાયા,

આપ સર્વે આદર થી તેને વખાણશો – વધાવશો તો લખનાર ને પ્રોત્સાહન મળશે.

Presentation1

“બેઠક” વિષે

દર મહિને મળતી પુસ્તક પરબને મળ્યું નવું સ્વરૂપ… “બેઠક”પરબમાં કાવ્યપઠન,વિચારો અને લખાણો વાંચન પૂરતા માર્યાદિત હતા,તેને મોટો મંચ આપી, કોઈએ વાચ્યું હશે,અનુભવ્યું હશે તે સર્જન દ્વારા રજુ કરશે.તેમજ હવે”શબ્દોનાસર્જન”https://shabdonusarjan.wordpress.com/માં  લખતા લેખકો એમની રજૂઆત” બેઠક” દ્વારા કરશે.બેઠક લખવા માટે લોકોને પ્રેરશે,ગુજરાતી ભાષામાં જે ઉત્તમ સાહિત્ય સર્જન થાય છે તેને લોકો સમક્ષ રજૂ કરશે,બે એરિયાના ગુજરાતી ભાષાના પ્રેમીઓ અને પ્રતિભા ને મંચ આપી લોકો સમક્ષ રજુ કરશે ટુકમાં લેખક,વાચક,પ્રેક્ષક અને કલાકાર વચ્ચે કડી થવાનો સેતુ -એટલે “બેઠક”

“બેઠક”માં ઔપચારિકતા કરતા નિકટતા વધુ છે.મારું કામ વાચક સર્જક અને પ્રક્ષકોને મેળવવાનું છે.બેઠકના સર્જકો પાસે વિચારો છે સાથે લખવાનો સંઘર્ષ પણ ,મહત્વની વાત એ છે કે કોઈ પ્રયત્ન છોડતા નથી ,કામ નાના પાયા પર થાય છે, “બેઠક” વાંચનાર ની અનુભૂતિનું સર્જન છે.અહી લખનાર દરેક વ્યક્તિ પહેલા વાંચે છે,અનુભવે છે અને અનુભવ્યા પછી કલમને ઉપાડે છે.

પરદેશમાં ગુજરાતી વાંચવાની ભૂખ પરબમાં સંતોષાય છે.પુસ્તકોમાં પાના ફેરવી જતા લોકો વાંચતા થયા છે ત્યારે મને પરદેશમાં ગુજરાતી ભાષા જીવંત છે તેવું લાગે છે,અહી નું આયોજન મુક્ત રહી… કહી પણ પુરવાર કાર્ય વગર માત્ર નિજાનંદ માટે છે હું એક બેઠકના આયોજક તરીકે માનું છું  કે અતિશય બુદ્ધિમતા પ્લાનિંગ અને આયોજન કરી લખનાર વ્યક્તિ સારો સર્જનકાર ન થઇ શકે.બેઠક બોલાવવી,લેખો છાપવા,પુસ્તકો પ્રકાશિત કરવા એ માત્ર પ્રેરણાના બળ છે, કોઈ નામના કે પૈસા કમાવાની કે ફંડ ઉભો કરવાની વૃતિ નથી.લખનાર વ્યક્તિ અત્યારે પોતાના સ્તર મુજબ લખે છે, અત્યારે માત્ર સાહિત્યનો સ્પર્શ માત્ર દેખાશે,હું માનું છું કે આજના હૃદયમાંથી નીકળેલા અનુભૂતિના શબ્દો ભવિષ્યમાં સાહિત્ય જરૂર બનશે…આપણી ભાષાને વાંચન,લેખનઅને રજૂઆત  દ્વારા જીવંત રાખવાનો “બેઠક”નો  અમારો નમ્ર પ્રયત્ન છે.વાચકો ,સર્જકો પ્રક્ષકો,જાણતા અજાણતા સાહિત્યના પાના ઉખેડે છે.વડીલો જે પરદેશમાં પોતાની માતૃભાષાને શોધતા હતા તેમના માટે “બેઠક”ગોળના લાડવા છે,મારો પ્રયત્ન માત્ર ધરબી રાખેલું બહાર કાઢવાનો છે,બેઠકમાં સંખ્યાનું મહત્વ નથી,હાજરી કે આંકડાની વાત ક્યાય નથી,જેને માન થાય તે ભાષાને શોધતા આવે છે અને ન આવી શકે તો પોતાનું લખાણ જરૂર મોકલે છે ત્યારે મને “બેઠક”બોલાવ્યાની સાર્થકતા લાગે છે.

“બેઠક”પરદેશમાં ભાષાપ્રેમી ગુજરાતી માટે જીવનને પુષ્ટ કરતુ પરિબળ બને,અને માતૃભાષાના સંવર્ધન અને વિકાસનો એક પ્રયત્ન પણ બની રહે તો મને એક નીમ્મિત થયાનો સંતોષ જરૂર થશે.

-“બેઠક”-પ્રજ્ઞા દાદભાવાળા

World Book Day -“વિશ્વ પુસ્તક દિવસ” –

આજે વિશ્વ પુસ્તક દિવસ નિમ્મીતે આપ સર્વને ખુબ શુભેચ્છા

પુસ્તક પરબના પ્રણેતા શ્રી પ્રતાપભાઈ પંડ્યા અને તેમના પત્ની શ્રીમતી રમાબેન પંડ્યા ને વંદન

_DSC0434

12072668_952661648105229_4673360863324007643_n

 

 

 

 

 

સારું ગુજરાતી સાહિત્ય દરેંક જિજ્ઞાસુ સુધી પહોચે એ આશ્રય થી અને મુ. પ્રતાપભાઈ પંડ્યા ના સોજન્ય થી ” પુસ્તકપરબ દ્વારા અગણિત પુસ્તકો પ્રતાપભાઈએ વાચકો ને પહોચતા કર્યા છે.પુસ્તક ને  પરમેશ્વર માની પુસ્તક મારફતે માનવ જાતની સેવા આપતા  દંપતી ડો પ્રતાપભાઈ  પંડ્યા અને રમાબેન પંડ્યા ગુજરાતના ૧૨૦ પુસ્તકાલય ખોલીને હવે અમેરિકામાં વસતા ગુજરાતીઓની વાંચનની ભૂખ..સંતોષવા પુસ્તકાલયો  શરુ  કર્યા છે .માતૃભાષા ગુજરાતી ના હિમાયતી અને ઉતમ ગુજરાતી સાહિત્ય ના પ્રેમી શ્રી પ્રતાપભાઈ પંડ્યાએ ગુજરાતીમાં પી.એચ.ડી કર્યું છે, અને સૌરાષ્ટ્રમાં વિદ્યાધિકારી (એજ્યુકેશન ઓફિસર) રહી ચૂકયા છે. અને સ્વય પુસ્તકો પણ લખ્યાં છે. હાલ વડોદરાના ગુજરાત પુસ્તકાલયના પ્રમુખ છે. એ ઉપરાંત અન્ય સેવાકીય  સંસ્થાઓં માં ત્રષ્ટિ  સભ્ય રહીને ૧૦ વરસ તન મન ધન થી કોઈ અપેક્ષા વિના કામ કરી સેવા આપી છે.આદર્શ નમ્રતા સરળતા જેવા ગુણોને લીધે લોકોનો પ્રેમ મેળવીને સૌના વ્હલાપંડ્યા કાકાસર્વત્ર સૌના સ્વજન બની ગયા છે.એમણે જીવન ગ્રામ શિક્ષણનો તથા ગુજરાતી વાંચનનો પ્રસાર કરવામાં સમર્પીત કર્યું છે.પ્રતાપભાઈએ એમના નિવૃત્તિફંડનો સદુપયોગ કરી ‘પુસ્તક પરબ‘. ચલાવે છે.સમસ્ત ગુજરાતનો પ્રવાસ કરી ૫૦૦ ઉપરાંત ખાનગી પુસ્તકાલય ની જાતે મુલાકાત લઇ બંધ પડેલા પુસ્ત્કાલને પોતાના ખર્ચે મદદ કરી પુસ્તકાલય પ્રવૃત્તિ  ધમ ધમતી કરી છે અને “પુસ્તક પરબ” નામની   સંસ્થા  સ્થાપી ગુજરાતમાં ૧૨૦ ઘર પુસ્તકાલયો પાંચ વરસથી ચલાવે  છે.દરેક  વાંચકોને સરળતાથી પુસ્તકમળે એવી વ્યવસ્થા કરી સરળ સંચાલન કરે છે .પ્રતાપભાઈ પુસ્તકોનું દાન કરે છે, એટલુંજ નહિ,લોકોને પુસ્તક પરબો શરૂ કરવામાં મદદ કરી એમનું સંચાલન કરવાનું માર્ગદર્શનપણ  આપે છે. અને તેથીજ એમના કાર્ય માટે પૂજ્ય મોરારી બાપુએ અસ્મિતા પર્વમાં પ્રતાપભાઈનું સન્માન કર્યું હતું. તેમના ધર્મ પત્ની શ્રીમતી રમાબેન માતા પિતાના ઉત્તમ સંસકારો સાથે જીવે છે જેણે  પ્રસિદ્ધ  કેળવણીકાર નાનાભાઈ ભટ્ટ અને ઉતમ ચિંતક  સર્જક  સાહિત્યકાર  મુશ્રી મનુભાઈ પંચોલી પાસેથી મેળવી  પ્રમાણિક   નિષ્ઠાવાન શિક્ષક તરીકે રાજ્ય અને રાષ્ટ્ર કક્ષા ના  એવોડ  વિજેતા  બની   સમગ્ર ગુજરાતમાં  આદર્શ  શિક્ષક દંપતી  તરીકે  પ્રતિષ્ઠા  પ્રાપ્ત કરી  છે પણ બન્ને પતિ પત્ની નો ધ્યેય એક જ છે આપણી માતૃભાષા ગુજરાતીને  પરદેશમાં પણ  જીવંત રાખવીઅને  સમૃધ્ધ કરવી તેમજ લોકોને સારાં સંસ્કાર સાહિત્ય સભર પુસ્તકો આપવાં અને પુસ્તકો દ્વારા વાંચનની સંવેદના ખીલવવી અને નવા વિચારો સમાજને આપવા આ છે.એના એક નવા પગલા રૂપે  2012 મા પ્રતાપભાઈ પંડ્યા ના સૌજન્ય થી “પુસ્તક પરબ” શરુ કરેલ અને વાંચન ની સંવેદના ખીલવી છે.સૌ પ્રાથમ સાનફ્રાન્સિસ્કો બે એરિયામાં આઈ. સી. સી.માં શરુ કર્યું અને બે એરિયાના સમગ્ર ગુજરાતીઓ માટે જ્ઞાન ને વહેતું મુક્યું,

પુસ્તકો વગરની આ દુનિયા કેવી હોત ?
શું માનવનો આટલો બધો માનસિક વિકાસ થયો હોત ?
આપણી આટલી બધી સભ્યતાઓ વિકસિત થઈ હોત ?
શું ગ્લોબલાઈઝેશનની શરૂઆત  પુસ્તકો વિના થઈ હોત ?
શું માનવી ચંદ્ર સુધી પહોંચી શક્યો હોત ? ..
પુસ્તકોમાં એક શક્તિ છે. એક આખા જગતને બદલવાની, સમાજધર્મને કેળવવાની.

 પુસ્તકના આ મહત્ત્વને સમજવા, સમજાવવા અને તેને કાયમ રાખવા .”વિશ્વ પુસ્તક દિવસ” નિમ્મીતે
 
“બેઠક”ના દરેક વાંચકો અને સર્જકોના વંદન 

“બેઠક” દરેક સર્જકોને અભિનંદન

“પ્રેમ એટલે કે પ્રેમ” પુસ્તક પ્રકાશિત થઈ ગયું.

 

 

BookCoverPreview (1)

“બેઠક”ની  માળાના મણકામાં નિત નવા મણકા ઉમેરવાનો આપણા પ્રયાસમાં વધુ એક સફળતા.ફળ સ્વરૂપે “પ્રેમ એટલે કે પ્રેમ” પુસ્તકનું પ્રકાશવું.

જી હા વેલેન્ટાઈન જેવા શુભ અવસરે ભેટ આપવા જેવું આનાથી વધારે બીજું કહ્યું હોય શકે! “બેઠક”આપ સહુના સહિયારા સર્જન અને લેખન ને પુસ્તક સ્વરૂપે આપની સમક્ષ રજુ કરતા ગર્વ અનુભવે છે.મિત્રો હવે આપ આ પુસ્તક Amazon અને creatspace પર ખરીદી શકશો.

 Prem Etale ke…. prem:Essays on Love ( Gujarati Sahiyaru Sarjan)

Authored by Pragna Dadabhawala

List Price: $25.00

6″ x 9″ (15.24 x 22.86 cm)
Full Color on White paper
100 pages

ISBN-13: 978-1507770931 (CreateSpace-Assigned)
ISBN-10: 1507770936
BISAC: Literary Collections / General

Literic collection of authors of Milipitas ” Bethak” on “Prem- Love”

 CreateSpace eStore: https://www.createspace.com/5287627

Amazon—-hhttp://www.amazon.com/Prem-Etale-prem-Gujarati-Sahiyaru/dp/1507770936/ref=sr_1_3/180-1754835-0583334?s=books&ie=UTF8&qid=1423865605&sr=1-3&keywords=pragna+dadbhawala

Thanks

 

મળવા જેવા માણસ- (ડો. પ્રતાપભાઈ પંડ્યા) -by P. K. Davda

pratapbhai_DSC0434

 

 

 

 

પ્રતાપભાઈનો જન્મ ૧૯૩૮ માં અમરેલી જીલ્લાના અડતાળા ગામમાં થયો હતો. પિતા જયંતીભાઈ શિક્ષક હતા. છ વર્ષની નાની વયે જ પ્રતાપભાઈએ પિતાની છત્રછાયા ગુમાવી હતી એટલે ઉછેર આર્થિક સંકણામણમાં થયો. પ્રતાપભાઈનું ધોરણ ૧ થી ૭ સુધીનું શિક્ષણ ભાવનગર જીલ્લાના શાહપૂર ગામમાં, એમના મોશાળમાં રહીને થયો હતો. ઘરથી શાળા ત્રણ કિલોમીટર દૂર હતી, અને આ અંતર પગે ચાલીને જવું પડતું.

સાત ધોરણ સુધી અભ્યાસ કરી એમણે વર્નાક્યુલર ફાઈનલ પરીક્ષા પાસ કરી અને શિક્ષક તરીકેની લાયકાત પ્રાપ્ત કરવા પી.ટી.સી. ના બે વર્ષના કોર્સ માટે લોકભારતી અધ્યાપન મંદિરમાં એડમીશન મેળવ્યું. આ કોર્સની માસિક ફી દર મહીને ૩૫ રૂપિયા હતી. તેમને ૨૫ રૂપિયા પ્રતિમાસની મુંબઈ રાજ્યની શિષ્યવૃતિ મળી પણ બાકીના ૧૦ રૂપિયા માટે એમને ગાયકવાડી રાજ્યમાં અરજી કરીને શિષ્યવૃતિ મેળવવી પડી. અન્ય ખર્ચ માટેની રકમ એમણે લોકભારતીમાં નાનામોટા કામ કરીને મેળવી.

૧૯૫૭ માં એમણે ચોસલા ગામમાં પ્રાથમિક શાળાના શિક્ષક તરીકે, ૮૦ રૂપિયા પ્રતિમાસના પગારની નોકરી શરૂ કરી. ત્યારબાદ અનેક ગામોની પ્રાથમિક શાળાઓમાં એમની બદલી થતી રહી, શિક્ષકમાંથી આચાર્ય થયા અને વિદ્યાર્થીઓને કેળવતા રહ્યા. દરમ્યાનમાં ૧૯૬૧ માં એમના લગ્ન  પાલીતાણાના ડો.વિશ્વનાથ દવેની પુત્રી રમાગૌરી સાથે થયા. રમાગૌરી પણ વ્યવસાયે શિક્ષીકા હોવાથી, આજે જેને આપણે Double Income Family કહીએ છીએ, તેની શરૂઆત થઈ ગઈ. પણ આ ડબલ ઈન્કમ મધ્યમવર્ગી ડબલ ઈન્કમ હતી.

૧૯૬૪ અને ૧૯૭૪ ની વચ્ચે રમાગૌરી અને પ્રતાપભાઈ ચાર બાળકોના માતા-પિતા બન્યા. બે પ્રાથમિક શાળાના શિક્ષકોની આવકમાંથી આ ચાર બાળકોનો ઉછેર અને શિક્ષણ પણ સરળ ન હતું, માત્ર દ્ર્ઢ નિર્ણય અને સહનશક્તિને લીધે એમણે ચારે બાળકોને સારૂં શિક્ષણ અપાવ્યું. બાળકોએ સ્વબળે, શિષ્યવૃતિઓ મેળવી, ઉચ્ચ શિક્ષણ પ્રાપ્ત કર્યું.

૧૯૯૩ માં પ્રતાપભાઈએ શિક્ષકની નોકરીમાંથી નિવૃતિ લીધી. શિક્ષકની એમની પોતાની વ્યાખ્યા એમના પોતાના જ શબ્દોમાં કહું તો, “શિક્ષક એટલે થનગનતું યૌવન, રણઝણતું ઝરણું, ઘૂઘવતો સાગર, ઊગતો સૂર્ય, ધોધમાર વરસાદ, ગુંજતો ભ્રમર અને તેજનો ફૂવારો.” એમની શાળાની પ્રવૃતિઓની અન્ય શાળાઓ નકલ કરતી. ૧૯૬૧ માં એમની શાળાને જીલ્લાની શ્રેષ્ઠ શાળાનું પારિતોષક મળેલું.

૧૯૫૭ થી ૧૯૯૩ સુધીના કાર્યકાલમાં પ્રતાપભાઈ માત્ર શિક્ષક કે આચાર્ય બનીને બેસી ન રહ્યા. વિદ્યાર્થીઓને શિક્ષણ આપવાની સાથે સાથે ગ્રામ સુધારણાની અનેક પ્રવૃતિઓમાં તેઓ સક્રીય રહ્યા.  તરવડા ગામને આદર્શ ગામ બનાવવા માટે તેમણે વિદ્યાર્થીઓ તથા વાલીઓની મદદથી મકાનો બનાવ્યા, નદી ઉપર પૂલો બનાવ્યા, એટલું જ નહિં ગામમાં, અછૂતોને સમાજથી અળગા રાખવાના રૂઢીગત રિવાજોમાં પણ સુધારા લાવવામાં આગળ પડતો ભાગ ભજવ્યો. મુસ્લીમ કોમના બાળકો શાળામાં ઓછી સંખ્યામાં દાખલ થતા. પ્રતાપભાઈએ મુસલમાનોના ઘરે ઘરે જઈ એમને શિક્ષણનું મહત્વ સમજાવ્યું અને એમના બાળકોને શાળામાં દાખલ કરાવ્યા.

પ્રતાપભાઈ વિશે જાણવા જેવી બીજી એક વાત કરૂં. ૧૯૫૩માં સાત ધોરણનો અભ્યાસ પુરો કરી તેમણે ભણવાનું છોડી દીધેલું, પણ તે સમયના કાયદા મુજબ ૧૯૬૦ માં એમણે External Student તરીકે S.S.C. ની પરીક્ષા આપી અને એમા પાસ થયા. ૧૯૯૩ માં રીટાયર્ડ થયા બાદ પ્રતાપભાઈએ બાળકોના ઉચ્ચ અભ્યાસને લક્ષમાં લઈ વડોદરા ખાતે સ્થળાંતર કર્યું. સામાજીક કાર્યકર જીવ અહીં પણ ક્યાં ઝંપીને બેસવાનો હતો. અહીં એમણે મિત્રો સાથે મળી, “સૂરવાણી” નામે સંસ્થાની શરૂઆત કરી. આ સંસ્થાના આશ્રયે એમણે ભીખુદાન ગઢવી, શાહબુદ્દીન રાઠોડ, દિવાળીબેન ભીલ, પ્રફુલ દવે જેવા કલાકરોના કાર્યક્રમો આયોજીત કર્યા. અહીં રહીને જ એમણે લોકસાહિત્યમાં ઊંડી ઋચી કેળવી અને એમાંથી એમને વધારે અભ્યાસ કરવાની પ્રેરણા મેળવી. આયુષ્યના સાઈઠમાં વર્ષે એમણે લોકભારતી વિદ્યાપીઠમાંથી સ્નાતક અને અનુસ્નાતકની પદવીઓ મેળવી. ત્યારબાદ પ્રોફેસર ડો. માર્કંડ ત્રિવેદીના માર્ગદર્શન હેઠણ “લોકસાહિત્ય દ્વારા માનવ મૂલ્યોનું જતન” વિષય ઉપર નિબંધ લખીને ગુજરાત વિદ્યાપીઠમાંથી પીએચ.ડી. ની પદવી મેળવી.

પ્રતાપભાઈ   લોક્ભાતી  માં  સ્વ  મનુભાઈપંચોલીપાસેથી   સાહિત્ય   પ્રેમ  અને   સર્જનના  સંસ્કારો   મેળવ્યા  બાદ “લાગણીનોદસ્તાવેજ”, “શિક્ષણ જ્ઞાનનીપરબ”,   “સોડગલા  સુખના” ,  “રવિશંકર  મહારાજ”  અને  “વેદવાણી”  જેવા જીવનલક્ષીપુસ્તકોસમાજને   આપ્યા  છે,  જે  બહુજ   લોકપ્રિય   થયાછે.

પ્રતાપભાઈની આ બધી કામયાબીઓને ક્યાંયે પાછળ મૂકી દે એવી એમની કામયાબી એટલે એમના દ્વારા સ્થપાયેલી ભારતમાં ૧૪૦ અને અમેરિકામાં ૬ પુસ્તક પરબો. તરસ્યાને પાણી પાવા માટે પરબનું આયોજન એ ભારતની સંસ્કૃતિમાં હજાર વર્ષ જૂની પરંપરા છે, પણ જ્ઞાનના તરસ્યા લોકોને જ્ઞાન મેળવવા વિનામૂલ્ય સગવડ કરી આપવી, એ પ્રતાપભાઈ જેવા વિરલા જ વિચારી શકે. ભણી-ગણીને એમના બે બાળકો અમેરિકામાં સારૂં કમાતા થયા, એટલે પ્રતાપભાઈની ઈચ્છામુજબ ૨૦૦૫ થી એમણે દરમહિને સારી એવી રકમ પ્રતાપભાઈની આ સામાજીક પ્રવૃતિ માટે મોકલવાની શરૂઆત કરી. એક પછી એક ગામમાં, જરૂરી પુસ્તકો પૂરા પાડી, પુસ્તક પરબ ચલાવવાનો વહિવટ સ્થાનિક લોકોને સોંપી, આસરે રૂપિયા પચીસ લાખ ખર્ચીને એમણે ભારતમાં ૧૪૦ અને અમેરિકામાં ૬ પુસ્તક પરબ શરૂ કરી, અને હજી વધારે પરબો શરૂ કરવાનો એમનો ક્રમ ચાલુ જ છે. ધનનો આનાથી વધારે સારો ઉપયોગ કયો હોઈ શકે.?

મારો પ્રતાપભાઇ સાથે થોડા દિવસ પહેલા જ પરિચય થયો. એમની વાત કરવાની ઢબ, એમની Body Language, અને એમના મળતાવળા સ્વભાવથી આકર્ષાઈને મેં એમના વિશે માહિતી એકઠી કરવાનું શરૂ કર્યું. મારી “મળવા જેવા માણસ” લેખમાળામાં એમનું પાત્ર તંતોતંત બેસી ગયું. મોકો મળે તો તમે પણ એમને મળજો અથવા એમની પુસ્તક પરબનો લાભ લેજો.

શ્રી પ્રતાપભાઈનો સંપર્ક :

અમેરિકા: 458 Pine Oak Dr.,  Sunnyvale, CA 94086 (U.S.A.)-Phone Number : 469-579-1451

ભારત :A1/1 સામ્રાજ્ય, મુંજમહુડારોડ, વડોદરા-૨૦.-ફોનનંબર – 9825323617

-પી. કે. દાવડા

 

(..સૌ પ્રાથમ સાનફ્રાન્સિસ્કો બેએરિયામાં આઈ.સી.સી.(ICC) ખાતે પુસ્તક પરબ ખોલીને સમગ્ર ગુજરાતીઓ માટે જ્ઞાનને વહેતું મુક્યું છે. જે આજે “બેઠક” ના નામે પ્રવૃત છે આપણી માતૃભાષા ગુજરાતીને  પરદેશમાં પણ  જીવંત રાખવી અને  સમૃધ્ધ કરવી તેમ જ લોકોને સારાં સંસ્કાર સાહિત્યસભર પુસ્તકો આપવાં અને પુસ્તકો દ્વારા વાંચનની સંવેદના ખીલવવીને નવા વિચારો સમાજને આપવાએ એજ આ  આદંપતી નું ધ્યેય  છે.)

 

 

જ્ઞાનાગ્નિનું પ્રતિક-આરતી

આરતીનું રહસ્ય
 
મિત્રો નવરાત્રી શરુ થઇ ગઈ અને અંબામાની આરતીના ઘંટ સંભળાવ્યા માંડયા ને … મિત્રો નાનપણથી હું તો સાંભળતી આવી છુ. મને ખબર ત્યાં સુધી આરતી ઉતારવા માટેની કિંમત બોલાય. જે મોટી કિંમત બોલે એ આરતી ઉતારે. પૂર્ણાહુતિની  સામાન્ય રીતે છેલ્લા દિવસની આરતીનું મહત્વ મોટું ગણાતું, એટલે દરેકને એ લાભ અને અભિમાન લેવાનું મન થાય એ સ્વાભાવિક હતું મને એ લાભ કયારે મળશે એવું હું સદાય ઈચ્છતી..તો મિત્રો આ આરતીનો લાભ લેવા લોકો કેમ આટલા આતુર હોય તે જાણો છો?  અત્યાર સુધી મને પણ ખબર ન હતી આરતી સમયનો સુમધુર ઘંટારવ, ખુશ્‍બોદાર અગરબત્તીઓની ધૂમ્ર  આરતીની થાળી અને પ્રસાદ હું આટલુજ જાણતી હતી સાચું કહું પ્રસાદ મને વધારે આકર્ષતો હતો આતો થઇ બાળપણની વાતો પરંતુ  મિત્રો પુસ્તક પરબમાં આવતા આપણા કોકિલામાસી એ મોકલાવેલ આરતીનું રહસ્ય જાણીએ સાથે ગુગલ ગુરુની મદદ થી મળેલી માહિતી નું સકલન માણીએ…  
 મનુષ્‍ય માત્ર સવારથી સાંજ સુધી સતત પ્રવૃતિમય રહે છે.અત્‍યારના ઝડપી સમયમાં અને પ્રવૃત્તિમય જીવનમાં તેની પાસે ઈશ્વરને યાદ કરવાનો પણ સમય રહેતો નથી.આપણા દૈનિક જીવનમાં પ્રભુમાં જોડાવા માટે વિવિધ ભક્તિ સંબંધી ઉપચારો કરવામાં આવે છે. પરંતુ, એમાં આરતીનું સ્થાન મોખરેછે.માસી કહે છે કેઆરતીનો આપણી આસ્‍થા સાથે સંબંધ છે.સવારે અને સાંજે આરતી સમયે ઝાલર ઘંટ અને નગારા નો ધ્વનિનાદ ઉત્પન્ન કરી ને વાતાવરણમા એક પ્રકાર ની દિવ્યતા પ્રસરવવામા આવે છે અને મંદિરનાં દ્યંટ અને આરતી આપણા ધ્‍યાનને કેન્‍દ્રિત કરે છે,આરતી થી સમર્પણ ભાવપ્રગટે છે.નર્વસ સિસ્‍ટમ પ્રભાવિત થાય છે અને પોઝિટિવિટી જાગૃત થાય છે, અને એ વાતને વૈજ્ઞાનિકોએ પણ પૃષ્ટિ કરી છે. આરતી દરમ્યાન સમગ્ર દિનચર્યા દરમ્‍યાન પોતે કયાં સારા કર્મો કર્યા અને કયાં ખોટા કર્મો કર્યા તેનો સ્‍પષ્‍ટ ભેદ નજર સમક્ષ દેખાય છે. પોતે આ ખોટું કર્યું છે. તેનો વરસવસો ઉભો થાય છે અને અને સાથે પ્રાયશ્ચિતની મહાજ્યોત  તેના અંતરમાં જાગે છે આ થયો તેનો સાત્વિક અર્થ અને…… શબ્દાર્થ ….આરતી એટલે શું ? તો આર્તનાદે પ્રભુના મહિમાનું કરેલું સ્તુતિગાન. આરતી એટલે ભક્ત દ્વારા પ્રભુનું થયેલું ભાવભર્યું સ્વાગત. મૂળ સંસ્કૃત શબ્દ ‘આર્ત’ માંથી આરતી શબ્દ ઊતરી આવ્યો છે. આર્તનો અર્થ છે – દુઃખ કે પીડા. આરતી દરમ્યાન ભગવાનના મહિમાનું ગાન અને દર્શન કરતા કરતા ભક્ત પોતાના તમામ દુઃખ કે પીડા – આપત્તિમાંથી મુક્ત થયાનો અનુભવ કરે છે. ….ઈશ્વરની આરધના નું શ્રેષ્ઠ માધ્યમ એટલે પૂજા અને આરતી. આરતી દ્વારા માનવી પ્રભુના ગુણ ગાતા પોતાની અંદરની દિવ્યતાને જગાડે છે.આરતીમાં દિવાનું અજવાળું વ્યક્તિને અંધકારમાંથી ઉજાસ તરફ લઇ જાય છે અને તેથી જ કહ્યું છે ને
અસત્યો માંહેથી પ્રભુ પરમ સત્યે તું લઇ જા ,ઊંડા અંધારેથી પ્રભુ પરમ તેજે નું લઇ જા……  
આરતી ચાર પ્રકારની હોય છે: – દીપ આરતી- જળ આરતી- ધૂપ, કપૂર, અગરબત્તી વગેરેની આરતી – પુષ્પ આરતી,જળ આરતી – જળ જીવનનું પ્રતીક છે. જળ આરતી કરવાનો આશ્રય  એટલે જીવનરુપી જળ દ્વારા ઈશ્વરની આરતી કરવી. …..ધૂપ, કપૂર, અગરબત્તીની આરતી  ધૂપ, કપૂર અને અગરબત્તી સુગંધનું પ્રતીક છે. તે વાતાવરણને સુગંધિત કરે છે અને આપણા મનને પ્રસન્ન કરે છે.
માસીએ હું ન જાણતી વસ્તુ સમજાવી કે …દીપ(દીવાની) આરતી- દીવો પ્રગટાવી આરતી કરવાનો આશ્રય  એટલે આપણે સંસારમાં પ્રકાશ ફેલાય તે માટે પ્રાર્થના કરવી.ઘીની દિવેટને કોડિયામાં કે દીવીમાં અને  થાળીમાં મૂકી ભગવાનની આરતી ઉતારાય છે ગાયના ઘીનો દીવો થાય છે તેનું મુખ્ય કારણ ભારતીય સસ્કૃતિમાં  ગાયના ઘીને પૃથ્વી પરના પાંચ અમૃતોમાંનું એક ગણવામાં આવે છે. ઘીમાં સત્વિક્તાના ગુણ ધર્મ છે. તેથી ઘીના દીવા તરફ નજર ફેરવીએ તો આંખની સાથે મનને શાંતિનો અનુભવ થાય છે.
આરતીમાં એક ,ત્રણ ,પાંચ કે અગિયાર દિવેટો હોય છે। એક દિવેટ આત્મતત્વનું પ્રતિક છે ત્રણ દિવેટો ત્રણ ગુણો  સત્વ, રજસ ,તમસનું સુચન કરે છે પાંચ દિવેટો પંચ મહાભુતો પૃથ્વી ,જળ વાયુ તેજ અને આકાશ સૂચવે છે જે પંચ મહાભુતોનો આપણો દેહ રહેલો છે અગિયાર દિવેટોમાં પાંચ જ્ઞાનેન્દ્રિય ,પાંચ કર્મેન્દ્રિય અને અગિયારમું મન તેનું પ્રતિક છે દીવો એ તેજનું પ્રતિક છે 
આરતી ઉતર્યા પછી આપણે પાણીની પ્રદક્ષિણા કરીએ છીએ આપણાં જન્મ-જન્માંતરના કર્મો  નાશ પામે એવી ભાવના કરીએ છીએ પુષ્પ એ સુગંધમય  જીવનનું પ્રતિક છે પુષ્પ  આરતીની આજુબાજુ ફેરવીને પ્રભુને અર્પણ કરીએ છે સૌન્દર્યના નાશવંત સ્વરૂપનું પ્રતિક સમજવા માટે પરમાત્માએ પુષ્પો  સર્જ્યા છે. નિસ્વાર્થ સમર્પણ,ફોરમનું પ્રસરણ એના જીવનનું લક્ષણ છે પુષ્પો  પૃથ્વી પર ફોરમ ફેલાવતા અને હૈયાને અજવાળતા પ્રતીકો  છે. પુષ્પ હૃદયની મૌન વાણી, ઉદારતા ,કોમળતા અને પવિત્રતા ના સૂચક છે ખુબ જ ટૂંકુ આયુષ્ય છતાં ચિરંજીવ અસ્તિત્વ હોય છે પુષ્પનું. તેનો એક માત્ર નાનો સંપર્ક પણ અવિસ્મરણીય હોય છે. કારણ ખબર છે? નિષ્કામ કર્મ એના જીવનનો સિધ્ધાંત છે. 
 આરતીના અંતે કપૂર પ્રગટાવામા આવે છે કપૂરનો રંગ સ્વેત છે. સુવાસિત છે. જે શુદ્ધ સાત્વિકતાનું પ્રતિક છે. કપૂરને અગ્નિનો સ્પર્શ થતા તરત જ પ્રગટી ઊઠે છે. અને તેની રાખ થતી નથી એનો અર્થ છે કે સારા કે ખરાબ દરેક કર્મનો ક્ષય થવો જોઈએ તો ચોરાશી લાખ ફેરાને ટાળી શકાય. કપૂરને પ્રગટાવ્યા પછી તે અશેષ સળગી જાય છે. કપૂર આપણી મૂળભૂત વાસનાઓનું પ્રતિક છે. જ્યારે આરતીની જ્યોત જ્ઞાનાગ્નિનું પ્રતિક છે. જ્યારે જ્ઞાનાગ્નિથી અશેષએનું પણ આધ્યામિક મહત્વ છે. વાસના બળી જાય છે ત્યારે આત્માનો સાક્ષાત્કાર થઈ જાય છે.    
આરતીની જ્યોત જ્ઞાનાગ્નિનું પ્રતિક છે આરતી થતી હોય ત્યારે નયનો અંતરમાં ડોકિયું કરતા હોય તેમ આપોઆપ બીડાઈ જાય છે.પરમાત્માના સંપૂર્ણ રૂપને પ્રકાશિત કરવા આપણે જમણા હાથમાં પ્રગટાવેલા દિવા લઈને જમણાથી ડાબી દિશામાં ગોળાકાર કરીને તેની જ્યોતને ફેરવવામાં આવે છે. તેનાથી ભગવાનનું દરેક અંગ અને તેમનું સમગ્ર સ્વરૂપ પ્રકાશિત થાય છે આરતી ઉતર્યા પછી જમણા હાથે ભગવાનને આરતી આપીએ છીએ આપણે તેજસ્વી બનીએ એવી ભાવના સાથે બંને હાથ વડે આપના આંખ મસ્તક અને સમસ્ત અંગો પર ફેરવીએ છીએ તેનાથી આપણી નજર પવિત્ર બને મગજ શાંત રહે અને શરીર સ્વસ્થ રહે અને  આમ આરતીનો તાત્વિક અર્થને વિસ્તારપૂર્વક જોઈએ તો  કે જે જ્યોતિ ભગવાનને પ્રકાશિત કરે છે તે મારી દૃષ્ટિને પણ દિવ્યતા અર્પો અને મારા વિચારોને ઉન્નત કરો….

 સંકલન –કોકિલાબેન પી.પરીખ ,pragnaji