તરુલતાબેન મહેતા વાર્તા સ્પર્થા ના વિષય પર લખેલ વાર્તા – દર્શના વારિયા નાડકર્ણી

આ મહિના ના લખાણ માં સૂચન પ્રમાણે શબ્દોની મર્યાદા ને લઈને મેં વાર્તા ટૂંકાવીને લખેલ અને સમર્પિત કરેલ. આ નીચેની લાંબી વાર્તા છે.  આશા છે કે તમને ગમશે. બીજા લખાણ તમે મારા બ્લોગ www.darshanavnadkarni.wordpress.com ઉપર વાંચી શકશો.

ટેક્નોલોજી: સમયસકર  કે લાઇફસેવર – Technology: TimeSucker or LifeSaver

Posted by Darshana V. Nadkarni, Ph.D. in Gujarati: Fiction-Poems-Essays-Events on August 11, 2017 | Edit

આ મહિને બેઠક માં તરૂલતાબેન વાર્તા સ્પર્ધા યોજાયેલ છે તેનો વિષય છે – આધુનિક ટેક્નોલોજી। તેવા વિષય માં કલ્પના ઉપર કાબુ કેમ રાખી શકાય? એટલે મેં મગજ ને જ્યાં મન થાય ત્યાં દોડાવ્યું અને તેમાં મેં જે નવી ટેક્નોલોજી આપણા માન્યા માં ન હવે અને આપણને  અજાયબ કરી નાખે તે જોઈ છે, જેના ઉપર કામ થઇ રહ્યું છે તે માહિતી આ વાર્તા માં વણી લીધી છે. તેમજ આજ કાલ અમેરિકા માં રાજકારણ માં જે સર્કસ ચાલી રહ્યું છે તેને પણ નીચેની વાર્તામાં વણી લીધેલ છે.  બેઠકની વાર્તા માં શબ્દોની મર્યાદાને અનુસરીને ટૂંકાવીને અંત આણ્યો છે અને અહીં લંબાવીને ને અંત બદલવામાં આવ્યો છે. બેઠકની વાર્તા શબ્દોના સર્જન બ્લોગ માં મુકવા માટે મોકલી આપી છે. બીજી વાર્તાઓ શબ્દોના સર્જન www.shabdonusarjan.wordress.com  બ્લોગ ઉપર જરૂર વાંચશો.

**********************************************************************

બકેટ લિસ્ટ

લગ્ન પછી  વિદેશ આવીને સોનાલી પણ બકેટ લિસ્ટ એટલે અંતિમ ઇચ્છાનો વિચાર કરતી થઇ ગયેલ. હજી તો તેની અને સોહમ ની ઉમર નાની હતી પણ નાની ઉમર માં પણ સોહમે તેના કામમાં  નામના મેળવેલ અને તેના કામમાં ખુબજ વ્યસ્ત રહેતો. સોહમ ને ગુગલ માં ખુબજ સારી નોકરી હતી અને તેને ઘણા એવોર્ડ્સ અને પ્રોમોશન પ્રાપ્ત કરેલા. ગૂગલની નવી બારાખડી કમ્પની માં પણ તેનો હાથ હતો. તે સોનાલીને કહેતો કે હજી બે પ્રોમોશન વધુ હાસિલ થાય અને ડિરેક્ટર બને પછી છોકરા માટે નો વિચાર કરશે। સોહમ એટલો હોશિયાર હતો કે હંમેશા તે નવી ટેક્નોલોજી ના વિચાર માં રહેતો. સોનાલી ને ક્યારેક કંટાળો આવતો પણ તેની ઝંખના છોકરા માટે નતી. સોનાલીને પણ સારી નોકરી હતી પણ તે નોકરી પાછળ પણ પાગલ નતી. સોનાલીને તો છોકરા બનાવ્યા પહેલા દુનિયા ફરી લેવાની તાલાવેલી હતી.સોહમ વેકેશન માટે મંજુર રહેતો પણ તે સોનાલી ને કહેતો કે વૅકેશન નાનું અને પૂરું પ્લાન કરેલું હોવું જોઈએ અને દરેક જગ્યાએ વાઇ-ફાઈ જોઈએ તેથી તે તેની ટિમ ના સંપર્ક માં રહી શકે.

પરંતુ સોનાલી ના બકેટ લિસ્ટ માં બીજીજ પ્રકાર ના વૅકેશન પડઘા પડતા. તે સહેલીઓને કેતી કે મારે તો એકવાર સોહમ ને એક યુનિક, એકસોટીક વેકેશન ઉપર લઇ જવો છે જ્યાં તે ફોન અને લેપટોપ મૂકીને વેકેશન માં મશગુલ થઇ જાય. તે વિચાર કરતી કે યુરોપ ની બદલે કોઈ નવી જગા ગોતવી જોઈએ. ક્યારેક ગુગલ માં શોધ કરતી આફ્રિકા ની સફારી ઉપર જવાની, ક્યારેક  આઇસલેન્ડ માં ગ્લેસિયર જોવા જવાનો વિચાર આવતો અને ક્યારેક કેવ ડાઇવિંગ માં જવાનો વિચાર આવતો અને છેલ્લે બંને યુરોપ ફરી આવતા. એક વાર તેની સહેલી એ તેને નવાજ વૅકેશન ની માહિતી મોકલી. સોનાલી વિચાર માં પડી ગઈ.

સોહમ ની સાથે જોન ફર્નાન્ડેઝ કામ કરતો।  જોન અને તેની પત્ની જયશ્રી મૂળ કેરેલાના વતની  હતા. જોન પણ સોહમ જેવોજ કુશળ હતો અને તાજેતરમાં તેને પ્રોમોશન મળેલું.  તે સેલિબ્રેટ કરવા સોહમે તેને આમંત્રણ આપેલ. જયશ્રી અને સોનાલીની પણ સારી મૈત્રી જામતી અને બંને કપલ સાથે નાની ટુર પણ કરી આવેલ. સોનાલીએ જયશ્રીને નવા વૅકેશન ની વાત કરી. જયશ્રી એ માહિતી  વાંચી અને તે ક્યે આ વૅકેશન તો જોન ને પણ ગમશે. તેણે જોન ને માહિતી બતાવી. વાત સાંભળીને સોહમ તો તુરંત બોલ્યો આપણને આવા વૅકેશન માં રસ નથી. પણ જોન માહિતી વાંચવા લાગ્યો. જયશ્રી અને સોનાલી રસોડામાં થોડું સફાઈ કરીને પાઈનેપલ  બાસુંદી લઈને આવ્યા ત્યાં સુધીમાં તો જોને સોહમ ને સમજાવી લીધો. તેણે સોહમ ને કહ્યું અરે યાર આ વૅકેશન તો આપણા બોસ ને પણ ગમશે. તને તો ખબર જ છે કે ગુગલ અવાર નવાર આપણને ટેક્નોલોજી બંધ કરીને સર્જનાત્મક વિચારસરણી વિકસાવવા માટે પ્રોત્સાહન આપે છે અને તે માટે વૅકેશન લેવા ની પણ છૂટ છે. સોહમ ને હવે આ વૅકેશન નો આઈડિયા વધારે ને વધારે ગમવા લાગ્યો.

તેઓ લગભગ એક સાથે તેમની પત્નીઓને સંબોધીને બોલ્યા “પણ તમને આ વૅકેશન ગમશે? ત્યાં માત્ર ત્રણ જોડી કપડા જ લઇ જવાના છે અને બધુજ કામ આપણે જાતે કરવાનું છે”. સોનાલી ક્યે “ગમશે જ ને, આ તો એક સાહસિક એડવેન્ચર છે”. બે મહિના બાદ થોડા ઉત્સાહ ની સાથે અને થોડા ગભરાટ સાથે ચારેય વૅકેશન ઉપર નીકળ્યા. સાન ફ્રાન્સિસકો થી સેઉલ, સાઉથ કોરિયા પહોંચ્યા અને ત્યાંથી એક નાના પ્લેન માં જિનડો નામના ટાપુ ઉપર પહોંચ્યા ત્યારે ખરી દુનિયા થી જોજનો દૂર પહોંચી ગયા હોય તેમ લાગ્યું. ત્યાં થી એક નાના હેલિકોપ્ટર માં તે ચાર અને બીજા નવ જાણ જોડાઈને ગોટો નામના ટાપુ માટે રવાના થયા. પણ તે પહેલા બધાની બેગ ની બારીકાઈથી ચકાસણી થઇ. ત્રણ જોડી કપડાં અને દવા અને એક બ્રશ અને એક પેસ્ટ લઇ જવાની જ પરવાનગી હતી. બીજું કંઈપણ લોકો લાવેલ તે ત્યાં લઇ અને લોકર માં મુકવામાં આવ્યું. લેપટોપ અને ફોન કે બીજા કોઈજ આધુનિક ચીજો ન લાવવાની પહેલે થી જ ચોખ્ખી ભલામણ કરેલી. છતાં એક ચાઇનીસ સ્ત્રી જિનશુ વાંચવા માટે કિન્ડલ લાવેલ તે પણ જપ્ત કરીને લોકર માં મુકવામાં આવ્યું.

કુદરત માં વસવાટ

ગોટો ટાપુ ઉપર નાની જગ્યા ઉપર પ્લેન ઉતર્યું ત્યારે આબોહવા સુંદર હતી અને બધા ખુશ હતા. ટાપુ ઉપર પંદર લોકો ની ટોળીએ આવકાર આપ્યો અને હેલિકોપ્ટર પાછું વળ્યું. આખા ટાપુ ઉપર માત્ર કમ્પની ના પંદર કાર્યકર્તાઓ અને તેર ટુરિસ્ટ મળીને 28 લોકો જ હતા. સૌ પ્રથમ જમવાનું પીરસાયું। ઝાડ ના થડ ની બેન્ચ  અને તેવાજ ટેબલ ઉપર દરિયાની ના મોજા ને માણતા બધા જમ્યા અને રસોઈ નો સ્વાદ કઈ ઔર જ હતો. સૌને પોતાના સાદા રૂમ માં આરામ માટે થોડો સમય અપાયો અને પછી બે કલાક નું લેક્ચર હતું. તેમાં બધા સલાહ સૂચનો અપાયા। દરરોજ 5 વાગે ઉઠવાની ઘંટડી વાગે ત્યારે જેની નક્કી કરેલી ફરજ હોય તેઓને ચા પાણી તૈયાર કરવાના. સાથે લાવેલ દાંત સાફ કરવા નું બ્રશ વાપરી શકાય પણ બપોર ના લેક્ચર માં કુદરતી સાધન વાપરી શકાય તે બતાવવામાં આવશે તેમ કહેવાયું. સોનાલી સોહમ ને ક્યે “એ તો આપણું દાતણ, વળી બીજું શું”. ચા પાણી પતાવીને બધાએ પોતાની ડ્યૂટી પ્રમાણે પહોંચી જવાનું.

નીચે પ્રમાણે સૂચનો અપાયા. થોડા લોકો ને ખેતી વાડી માં પંહોંચવાનું, જે માંસાહારી હોય તેમાના થોડા ને ફિશિંગ માટે જવાનું અને થોડાને રસોઈ ની જવાબદારી. રસોઈ ઉપર જેની ડ્યૂટી હોય તેણે બે પ્રકારનું પોતના દેશનું માંસાહારી અને શાકાહારી ખાવાનું બનાવવાનું.  લગભગ 10 વાગે ચા અને નાસ્તો જ્યાં ડ્યૂટી હોય ત્યાં તેઓ પહોંચાડી આપશે. હમણાં ઉનાળા નો સમય હતો એટલે એક વાગે બધા જમવા આવે પછી પાછા કામ માટે જવાનું નતું। લંચ પતાવીને થોડો આરામ કર્યા બાદ 2-3 અને 3-4 અને પછી 4:30-5:30 એમ ત્રણ કલાસ માટે હાજર થવાનું.  જેની ડીનર ડ્યૂટી હોય તે છેલો ક્લાસ છોડી ને ડીનર ની તૈયારી કરે. ક્લાસ માં વિલ્ડરનેસ્સ લિવિંગ ની બધી તાલીમ આપવામાં આવશે. ખેતી ના શિક્ષણ થી લઇ ને જાતે સાબુ બનાવવા તે પણ શીખવાડવામાં આવશે. સ્ત્રીઓને મેકઅપ લાવવાનો પ્રતિબંધ હતો પરંતુ સૌંદ્રય વધારવા માટે ની કુદરતી વસ્તુઓ દેખાડવામાં આવશે તેમજ જેને રસ હોય તેઓને ઓજાર બનાવવા નું શિક્ષણ મળશે. જયશ્રી બોલી ઉઠી શું કુદરત માં આય શેડો અને દરિયા ની હવામાં માં વાળ બરડ થઇ ગયા છે તે માટે કઈ ઉપાય છે?  શાન સર બોલ્યા જરૂર છે. આજેજ   તમને એક રસદાયક વાત કહું. આ ટાપુ ઉપર થોડા સાપ સિવાય કોઈ હિંસાકારી જાનવર નથી. પણ અહીં ઘણા બકરા છે. આ બકરાઓ આર્ગન ફ્રૂટ ના ઝાડ ઉપર રયે છે તેને તમે જોયાજ હશે. તેઓને આર્ગનના બીયા ખુબ પસંદ છે. પણ તે માત્ર તેની છાલ ખાય છે અને બી થુકી નાખે છે.  તમારી દુનિયા જેને અમે કૃતિમ દુનિયા કહીએ છીએ તેમાં આર્ગન ની મહત્વતા સોના જેટલી વધી ગઈ છે. તે આર્ગન બીયા આપણે વીણવા જઈશું. આર્ગન બીયા નું તેલ કાઢીને માથામાં નાખો તો વાળ એકદમ સુંદર બની જશે. આર્ગન નો સાબુ બનાવી વાપરતા ત્વચા માં ચમકાટ વધશે અને તેનો ખાવામાં વપરાશ કરતા ડાયાબિટીસ ની તકલીફ ઓછી થાય છે. તેમજ ટાપુની દક્ષિણ માં સુંદર પથ્થરો છે તે અમુક ધાતુ ને લીધે  નીલા, લાલ લીલા અને પીળા રંગ નો ચમકાટ કરે છે. તે પથ્થરો ને ઘસી ને તેનો પાવડર બનાવી ને તમે આઈ શેડો અને બ્લશ ની જેમ વાપરો તો સુંદર મેકઅપ બને છે અને ત્વચા માટે હાનિકારક પણ નથી.

આમ તેઓનો સમય પસાર થવા લાગ્યો. સાંજના જયારે કઈ ડ્યૂટી ન હોય ત્યારે સોહમ અને જોન ટાપુ ની લટારે નીકળતા અને કઈ નવી ટેક્નોલોજી કેમ કામ આવે તેની વાતો કરતા. જોત જોતામાં 14 દિવસ નીકળી ગયા અને પાછા ફરવાનો દિવસ આવી ગયો. દુનિયાના વિવિધ દેશ માં થી આવેલ લોકો વચ્ચે મૈત્રી અને આત્મીયતા ગાઢ બની ગઈ હતી.  તેઓએ ઇમેઇલ ની અદલબદલ કરી, વૉટ્સ એપ અને ફેસબુક દ્વારા સંપર્ક માં રહેવાના કરાર કર્યા, અને ફોટા એકબીજાને મોકલવાના વચનો આપ્યા. જવાના દિવસે બધા આગલી રાતે વ્યવસ્થિત ધોયેલા કપડાં પહેરી ને આતુરતાથી તૈયાર થઇ ગયા અને વિમાન ની રાહ જોવા લાગ્યા. પણ વિમાન આવ્યુજ નહિ. રાહ જોતા જોતા કલાકો નીકળી ગયા. શાન સર તેમના તાળા ચાવી લઇ માત્ર એક નાનું સ્ટોરેજ સ્ટ્રક્ચર હતું તે ખોલવા ગયા. તેમાં કટોકટીમાં કામ આવે તેવી બે ચાર વસ્તુઓમાં એક જૂનો સેલ ફોન હતો તે બહાર કાઢ્યો। દર બે અઠવાડિયે તેઓ સ્ટોરેજ માં જઈને સોલાર ચાર્જર દ્વારા ચાર્જ કરી આવતા. તે ફોન લઈને તેઓ તેમની કંપની ના હેડ ક્વૉર્ટર માં ફોન જોડવા લાગ્યા. કલાકોની મહેનત પછી પણ કોઈએ તેમનો ફોન ઉપાડ્યો નહિ. બધા કહેવા લાગ્યા કે બીજા કોઈને ફોન જોડો ત્યારે તેઓને ખબર પડી કે ટાપુ ઉપર એકજ લાઈફ લાઈન હતી અને કોલ કરવાની સુવિધા માત્ર હેડ ક્વોર્ટર જોડે હતી.

હતાશ થયા વગર રોજ રાત દિવસ બધા ફોન કરવાની કોશિશ કરતા પણ કોઈ જવાબ મળતો નહિ. જિનશુ ના વર શુજીને એક નવી વાત કરી. તે ક્યે આવતા પહેલા જ તેણે કોઈ નવી વાત વાંચેલી કે આવતા એક મહિના ની અંદર 70 ટકા જેટલી દુનિયા નાશ પામવાની છે. ઓસ્ટ્રેલિયા થી આવેલ રોબર્ટ તુરંત બોલ્યો, અરે શુજિન તું આવી વાત કરે છે?  ધર્મ ની આવી આગાહી માં તારા જેવો મોટો વિજ્ઞાની કેમ વિશ્વાસ રાખી શકે? શુજિન ક્યે અરે મેટ આ કોઈ ધર્મ ની આગાહી ની વાત નથી. આ વસ્તુ મેં વિજ્ઞાની આર્ટિકલ માં વાંચેલ કે અમુક મિટિઓર દુનિયા ને ભટકાવાના છે અને તેના કારણે દુનિયા માં પૂર આવશે અને મોટા ધરતીકંપ થશે અને મોટી તારાજી સર્જાવાની શક્યતા છે અને મોટા ભાગની દુનિયા નાશ પણ થઇ શકે. બીજા ઘણા મોટા મોટા વૈજ્ઞાનિકોએ આ વાત હસી કાઢેલી. પણ હવે મને એ શક્યતા લાગે છે.

ટેક્નોલોજી વગરનું જીવન

હવે તે પછીના 16 વર્ષના ગાળા માં શું બન્યું તે બધી માંડીને વાત બીજી વખત કહીશ।  પણ વાત આગળ વધારીએ તો ટૂંક માં કહેવાનું કે દસ મહિના પછી સોહમ અને સોનાલી ને ત્યાં દરિયા કિનારે સાગર નામના દીકરાનો જન્મ થયો. લગભગ તેજ સમયે શુજિન અને જિનશુ ને ત્યાં નાશુજી નામનો દીકરો જન્મ્યો. લગભગ બાર મહિના પછી ઓસ્ટ્રેલિયન રોબર્ટ અને બ્રાઝીલ થી એકલી આવેલ શાના ને ત્યાં દીકરી નો જન્મ થયો અને તેમ જેનરેશન આગળ ચાલ્યું. તેમને વિલ્ડરનેસ માં રહેવાની રહેણી કેહણી ઉપરાંત વડીલો અંગ્રેજી, ઇતિહાસ, ભૂગોળ, વિજ્ઞાન અને ગણિત ના કલાસ માં ભણાવવા લાગ્યા.  જોન એક વખત ફિશિંગ માટે ગયેલો અને લપસીને પાણી માં પડ્યો અને મોટા દરિયાઈ મોજામાં તણાય ગયો. બીજા બે જણાએ હોડી બનાવી આગળ દુનિયા નો સંપર્ક કરવા નીકળ્યા અને મોટા દરિયાઈ મોજાને કારણે તણાય ગયા અને પછી કોઈએ જવાની વાત વધુ વિચારી નહિ.

શાન સર ના સ્ટોરેજ માં થી થોડા ઓજારો મળ્યા અને કુદરતી રીતે કપડાં અને બીજી જરૂરી વસ્તુઓ બનાવતા શીખ્યા. જરૂરિયાતની વસ્તુઓ બનાવવાની કળા ખીલી કે પછી જરૂરિયાતો ઓછી થઇ ગઈ પણ જિંદગી આગળ ચાલવા લાગી. માણસ ની આ ખાસિયત છે કે ગમે ત્યાં ગમે તે સંજોગો ને અનુસરીને રહેતા શીખી જાય છે.  પણ જે સમય ચાલ્યો ગયો હોય અથવા જે વસ્તુઓ ન હાસિલ કરી શકે તેને યાદ કરીને નિસાસા પણ નાખ્યા કરે છે. ટેક્નોલોજી બગડી જાય તો બે દિવસ તેને યાદ કરી કરીને રડે છે ને ટેક્નોલોજી હાસિલ થાય ત્યારે ટેક્નોલોજીને બદનામ કરે છે.

જયારે સાગર અને નાશુજી 14 વર્ષના થયા ત્યારે તેમને હોડી બનાવી આગળ દુનિયા જોવાની ઈચ્છા થઇ. તેમણે વડીલોને વાત કરી. પહેલા તો વડીલો એ ચોખ્ખી ના કહી. પણ સાગર નાશુજી અને તેમના થી બે મહિના નાની એમિલી તથા છ મહિના નાની ઇમારા એ મળીને જીદ પકડી. આખરે વડીલોએ મળીને નિર્ણય લીધો કે ચારે છોકરાઓને 10 મહિના ખુબ તાલીમ આપી ને તૈયાર કરવામાં આવશે। દરિયાના મીઠાવાળા પાણી માંથી પીવાનું પાણી કેમ બનાવવું તેનાથી લઈને નાના મોટા ઈલાજ કેમ કરવાના વગેરે ની બધીજ તાલીમ છોકરાઓને મળવા લાગી. અને તે દરમ્યાન બધા મળીને મોટી હોડી બનાવવા લાગ્યા. પહેલા નિર્ણય એવો લેવાયેલો કે રોબર્ટ પણ સાથે જ જવાનો હતો. પરંતુ રોબર્ટ ને થોડી માંદગી આવી અને હોડી માં સંકડાશ વધી જાય નહિ તેથી આખરે ખુબ ઉપદેશ ભલામણ પછી ચારે છોકરાઓ નીકળ્યા.. તેઓને કહેવામાં આવેલ કે કંપાસ પ્રમાણે નજીકનો મોટો ટાપુ  જેજુ છે અને  બીજો ટાપુ  જિનડો છે તે ચાર દિવસ ના અંતરે હોવો જોઈએ. તેઓને મહિના માટેનું ખાવાનું આપેલ પણ કહેવામાં આવેલ કે જો છ દિવસ ની અંદર કોઈ ટાપુ નજરે ન પડે તો પાછા ફરવાનું.

બરાબર સંભાળ રાખવાના વચન સાથે ચારે છોકરાઓ નીકળ્યા. બહુજ શાંતિ થી અને ડહાપણ થી ધીમી ગતિએ જતા લગભગ છઠે દિવસે તેઓને ધરતી દેખાવા લાગી. તેઓ ખુશ થઇ ગયા. જયારે પહોંચ્યા ત્યારે આખી નવીજ પ્રકૃતિ ની દુનિયા જોઈને તાજ્જુબ થઇ ગયા. લોકો પણ તેમને અને તેમના ઢબ વગરના કપડાં વગેરે જોઈને આશ્ચર્ય પામી ગયા. તેઓને તુરંત ત્યાંના મેયર અને પોલીસ મળવા આવ્યા અને તેમને સ્ટેશને લઇ આવ્યા. મેયર એડી અને પોલીસ કમિશનર લીપેન જોડે તેઓની નીચે મુજબ વાત ચાલી.

મેયર એડી: તમે દરિયામાં મુસાફરી કરીને કઈ જગાએથી આવો છો?

એમિલી: અમે ગોટો નામના ટાપુ એથી આવીએ છીએ.

સાગરે માંડીને વાત કરીકે આશરે સોળેક વર્ષ પહેલા તેમના બધાના વડીલો એક્સોટિક વેકેશન માં જવા નીકળેલા અને તેમને પાછા લાવવા માટે પહેલે થી ઠરાવ્યા પ્રમાણે કંપની નું વિમાન આવ્યુજ નહિ. ત્યારથી તેઓ ટાપુ ઉપર ફસાઈ ગયા છે.

મેયર એડી: તમને તો કેમ ખબર હોય પણ એ અરસામાં ખુબ મોટી તારાજી થયેલી.

નાશુજી: અમે તેવું કૈક સાંભળ્યું છે.

મેયર એડી: તમે સાંભળ્યું જ ન હોય. કોઈને ખબર નતી કે આવું કઈ થશે. અમેરિકા માં ટ્રમ્પ નામનો પ્રેસિડેન્ટ હતો તેને નોર્થ કોરિયા ના કિમ જૂન સાથે પર્સનલ બોલાબોલી ટ્વીટર ઉપર થતા કિમ જૂન ને ગુસ્સો આવ્યો અને તે તો પાગલ માણસ હતો.

સાગર: તેના વિષે અમને થોડી વાત કહેવામાં આવેલ.

લીપેન: કિમ જૂને અમેરિકા માં લોસ એન્જલ્સ તરફ મિસાઈલ મોકલી. ટ્રમ્પ ક્યે આવું અમેરિકા સહન નહીંજ કરે. તેણે ન્યુક્લિઅર કોડ દબાવીને નોર્થ કોરિયા માં અટૉમ બૉમ્બ નાખ્યો. નોર્થ કોરિયા તો નાનો ટાપુ હતો અને તે સાઉથ કોરિયા સાથે જોડાયેલ છે. આખો નોર્થ કોરિયા તુરંતજ નાશ પામ્યો અને સાથે સાથે અડધું સાઉથ કોરિયા પણ નાશ પામ્યું. બૉમ્બ ને લીધે દરિયા માં સુનામી જેવી ભરતી આવી અને છેક જાપાન સુધી પાણી ફરી વળ્યું અને કેટલાય ગામ ડૂબી ગયા. તે પછી ટ્રમ્પ ની તો રશિયા સાથે ની વાતો બહાર પડી અને તેને ઇમ્પીચ કરવામાં આવ્યો અને કમલા કરીને મહિલા પ્રેસિડેન્ટ આવી. તે પછી અમેરિકા એ ખુબ મદદ મોકલી અને બધા લોકો નો ગામે ગામે વર્ષો સુધી સંપર્ક સાધવાની કોશિશ બધા કરતા રહ્યા.

એડી: પરંતુ ગોટો ટાપુ ઉપર તો કોઈ માણસો રહેતા હોય તેવી નોંધ ક્યાંય હતીજ નહિ.

દુનિયા માં ટેક્નોલોજી ની પ્રગતિ

સાગર: મારા પપ્પા તો ગુગલ કરીને એક મોટી કૅમ્પની માં કામ કરતા હતા અને તેમના બોસ ને કહીને નીકળેલા.

એડી: ખબર નહિ કેમ તે પ્રમાણે સમાચાર નહિ મળેલ. અને લગભગ બાર વર્ષ પહેલા ગુગલ કંપની બંધ થઇ ગઈ.

સાગર: એવું બને જ નહિ. મારા પપ્પા અમને કહેતા કે ગુગલ દ્વારા બધુજ શોધી શકાય છે.

તેવી બીજી કોઈ કંપની છે જ નહિ.

લીપેન: હવે તો એક બીજી ટેક્નોલોજી કંપની આવી ગઈ છે. તેની સર્વિસ લ્યો ત્યારે તેની ચિપ તમારી આંગળી માં ચામડી નીચે બેસાડી આપે એટલે તમે કોઈ પણ ગેજેટ વગર ગમે ત્યાં ગમે ત્યારે કોઈ પણ વસ્તુ શોધી શકો છો.

ઇમારા ને ટેક્નોલોજી ની વાતોમાં ખુબજ રસ પડતો। એ તુરંત બોલી: એ કેવી રીતે? તમે બતાવશો?

લીપેન: જરૂર. જુઓ હું હવામાં લખું છું કે કોરિયા ના આજુબાજુના ટાપુઓ બતાવો.

લીપેન સામે હવા માં કૈક લખવા લાગ્યા. અને બીજીજ મૅનિટે હવા માં કોરિયા ના ટાપુઓ નજર સામે તરવા લાગ્યા.

તેમણે ગોટો માટે માહિતી માંગી તો ગોટો નો એરિયા, ત્યાંનું હવામાન વગેરે માહિતી આવવા લાગી.

લીપેન: આ નવી કંપની નું નામ છે AirMagic (એરમેજિક)। હવે ફેસબુક કરીને કંપની હતી તે પણ ગઈ અને તેને બદલે બીજી કંપની છે તેની ચિપ વચલી આંગળી માં બેસાડાય છે.

ઇમારા: અમે સાંભળેલ છે કે બધા પાસે ફોન પણ હોય છે અને તુરંત એક બીજાનો સંપર્ક કરી શકાય છે.

એડી: હવે તેવા જુના ફોન ગયા.

ઇમારા: શું ત્રીજી આંગળી માં ફોન ની  ચિપ બેસાડવાની?

લીપેન: આંગળીમાં જ બધું થોડું હોય? તો જેને આંગળી ન હોય તેનું શું થાય? ફોન માટે ની ચિપ તો કાન પાસે બેસાડાય છે. ફોન મળે નહિ, ખોવાય જાય, તમારા કોન્ટેક્ટ અને બધી માહિતી કોકના હાથ માં જાય તેવું સેક્યુરીટી રિસ્ક પણ ખરું. તેને બદલે આ ચિપ કાન બેસાડેલી હોય એટલે તમે બોલો “કોલકારો, Mrs. લીપેન જોડે ફોન જોડ એટલે ફોન લાગે અને તમને કાન માં સંભળાય”. તે કંપની નું નામ છે KolKaro (કોલકરો).

ઇમારા: એ વળી કેવું નામ?

એડી: હવે દુનિયા ગ્લોબલ થઇ ગઈ છે. અને આ નામ ભારત માં એક ભાષા ગુજરાતી બોલાય છે તેમાંથી લેવાયું છે. અમેરિકા માં વસતા ગુજરાતીઓ એ એટલું મોટું દળદાર પુસ્તક બનાવ્યું કે તેની નોંધ ગિનિસ બુક માં કરવામાં આવી. તેથી ગુજરાતી ભાષા માં થી નવી ફોન કંપની નું નામ તેના ઇન્વેન્ટરે કોલકારો રાખું છે.

સાગર: મારા મમ્મી અને પપ્પા પણ મૂળ ગુજરાતના વાતની છે અને તેઓએ મને થોડું થોડું ગુજરાતી પણ શીખવ્યું છે.

એડી: મેં એવું સાંભળેલ કે એકવાર કોઈ ગુજરાતી વિવેચકે જોડણી વગર ગુજરાતીઓ લખે છે તેની ખુબ ટીકા કરેલી. પરંતુ આ ગુજરાતીઓ તો દુનિયા માં મોટી ટેક્નોલોજી ની શોધ કરી ને નામ કમાઈ ચુક્યા છે. લખવાની તો તેમની સાઈડ ની હોબી છે અને તોયે ધીમે ધીમે લખવામાં પાવરધા થઇ ચુક્યા છે. આ મોટા પ્રૌદ્યોગવિજ્ઞાનીઓ દુનિયા માં જેટલી પ્રગતિ કરી રહ્યા છે તેનાથી પા ભાગનું પણ પેલા વિવેચક કરી બતાવે તો આપણે માનીએ.

લીપેન: ગુજરાતીઓ ના સાહિત્ય અને સંગીત ના શોખ ને કારણે અને ગિનિસ બુક ની નોંધ પછી, આખી દુનિયા માં લોકો ગુજરાતીઓને ઓળખતા થયા. અને પાછું કહેવાય છે કે ગુજરાતીઓ જેટલા લખવામાં પાવરધા તેટલાજ છે તેટલાજ ખાવાના પણ શોખીન હોય છે. તેથીજ હમણાં કોઈ ગુજરાતીએ બનાવેલ નવી કમ્પની ખુલી છે તેનું નામ છે JalsaKaro (જલસાકરો). તેની સર્વિસ રાખો તો તેઓ રસોડામાં થ્રિ ડી મશીન મૂકી જાય અને પછી તમે તેમાં રેસીપી પ્રમાણે ઇન્ગ્રીડિઅન્ટ નાખો એટલે તૈયાર રસોઈ બહાર આવે.

એમિલી: આ નવી ટેક્નોલોજીની વાત તો ખુબજ રસદાયક છે પણ હવે અમારા વડીલોનો સંપર્ક જલ્દી કરીએઅને એ પહેલા મારી એક દરખાસ્ત છે. તમે જે કંપની કહી તે ફેસબુક ની જગાએ આવેલ છે તેમાં જોઈ શકાય કે મારી માસી ની કઈ ખબર મળે તો?

ટેક્નોલોજી સમય સકર કે લાઈફ સેવર

લીપેન: ચાલો જોઈએ. અને તે કંપની નું નામ છે સમયસકર। હા એ પણ કોઈ ગુજરાતીએજ બનાવેલ છે અને એનો અર્થ છે સમય નો વિનાશ કરે તે. લોકો ફેસબુક ઉપર રોજ કલાકો ના કલાકો  વેડફી નાખતા. એટલે તેવીજ નવી કમ્પની એ પોતાનું નામ સમયસકર રાખ્યું છે.

સાગર: એટલે કે ટેક્નોલોજી હોય તોયે મોટી સમસ્યા અને ન હોય તોયે મોટી સમસ્યા.

લીપેન: બેટા, એનો અર્થ એવો કે ટેક્નોલોજી ભલે ગમે તે આવે અને ગમે તેટલી પ્રગતિ થાય પણ ટેક્નોલોજીને ક્યાં અને કેટલું મહત્વ આપવું અને ક્યારે માણસાઈ સાચવવાની અને આપણા વ્હાલાઓને મહત્વ આપીને  ટેક્નોલોજી બંધ કરવાની તેનો દોર તો આપણેજ સાંભળવો પડે.  બાકી પ્રગતિને કોઈ રોકી પણ ન શકે અને પ્રગતિ ની જરૂર પણ છે. ફોન લોકર માં મૂકીને 15 દિવસ તમે વેકેશન માણો તેનું પરિણામ આપણે જોઈ લીધું અને તે છતાં પણ વેકેશન પૂરું થાય પછી જિંદગી એની એજ તો તે પણ નકામું.

ટેક્નોલોજી ના ચક્કર ફસાયેલી જ જિંદગી હોય તો તે 15 દિવસ ના વૅકેશનનો  શો અર્થ?  ટેક્નોલોજી બંધ કરીને 15 દિવસ વેકેશન ઉપર જવાની બદલે લોકોએ તે પાઠ ટેક્નોલોજી ભર્યા જીવન માં વણવાનો છે તેથી ટેક્નોલોજી ના ગુલામ થઇ ને રહેવાની બદલે ટેક્નોલોજી ના બોસ થઈને માણસ રહી શકે.

સાગર: તો અંકલ તમે અમને હોડી તૈયાર કરવામાં મદદ કરશો? અમારે તુરંત અમારા વડીલો નો સંપર્ક કરવા માટે પાછા નીકળવાની તૈયારી કરવી પડશે.

લીપેન: મેં તે માટે મેસેજ મોકલી દીધો છે અને ત્રણ હેલિકોપ્ટર તૈયાર છે. ટેક્નોલોજી ને સમયસકર તો ઘણા ગણે છે, પણ આજે આપણા વહાલા જનો સાથે અંતર ઓછું કરવામાં આધુનિક ટેક્નોલોજી નો ફાળો છે તે પણ તમને જોવા મળશે. આ નવા હેલિકોપ્ટર હવા ની ગતિએ ઉડે છે અને કોઈપણ મોટી મુસીબત માં પડ્યા વગર  તમે છ મિનિટ માં તમારા વડીલો સાથે હશો અને તુરંત બધાને અહીં લાવવાની અમે તૈયારી કરેલ છે.

Darshana 

Darshana V. Nadkarni, Ph.D.
Cell: 408-898-0000

Updates on Twitter @DarshanaN

Blog – http://darshanavnadkarni.wordpress.com/
“Success is the ability to go from one failure to another, with no loss of enthusiasm” – Sir Winston Churchill

તમે એવા ને એવા જ રહ્યા(5) દર્શના વારિયા નાડકર્ણી

વાત નાની, અસર મોટી “તમે એવાને એવા જ રહ્યા ” – Gujarati short story “when will you change”?

 આ વખત ની “બેઠક” નો વિષય છે “તમે એવા ને એવા જ રહ્યા”. નીચે નાની વાર્તા છે અને જિંદગીની ઘણી વાર્તાઓની જેમ તે વાર્તા પણ અધુરી છે. થોડા પ્રશ્નો ઉપસ્થિત થયા છે તે પણ નીચે લખ્યા છે. તમારી comments દ્વારા તમારા અભિપ્રાય જણાવશો અને તે માટે પહેલીથી આભાર. 

વાત નાની, અસર મોટી  “તમે એવાને એવા જ રહ્યા ” –

અરુણકુમારે કામ ઉપરથી આવીને રૂમમાં ટાય તથા મોજા ઉતર્યા અને બાથરૂમ માં નાવા ગયા.  બાથરૂમમાં બીજા કપડાનો ઢગલો કર્યો અને નાય ધોયને બહાર આવ્યા કે અવનીબેને રોજ પ્રમાણે ટકોર કરી “તમે પણ એવાને એવાજ રહ્યા. વળી રોજની જેમ ચારે બાજુ કાપડનો ઢગલો કર્યો. ક્યારેય બદલાશો કે નહિ?

વર્ષો પહેલા જુવાનીમાં અરુણકુમારે દામ્પત્ય જીવન નો બહુ વિચાર કર્યો નતો. મિત્રો સાથે મળીને ખુબ સમય વિતાવતા અને દર શનિવારે પાના રમવાનીતો જાણે એક નિયત પરંપરા બની ગયેલ. મિત્રોના ઘરવાળા બધાને તે સાંજ તો મિત્રો સાથેજ વિતાવવાની સાંજ છે તે ખબર. પરંતુ જયારે અરુણકુમાર લગ્ન કરીને આવ્યા ત્યારે અવનીબહેને ચોખું કહી દીધું કે આ રોજ પાના રમવાનું ન હોય. તે આદત તમારે બંધ કરવી પડશે. અરુણકુમારે સમજાવવાની કોશિશ કરી પણ આખરે નમતું જોખ્યું.  મિત્રોએ પણ ખુબ ટકોર કરી પણ અરુણકુમારે કહી દીધું કે જો ભાઈ દામ્પત્ય જીવનમાં આપણે રીતભાત બદલવી પડે. અને  અરુણકુમારે એજ માર્ગ અપનાવ્યો। તેમનું એવું માનવાનું થયું કે જીવનમાં rigidity એટલે અક્કડ રહેવા કરતા નમ્ય રહીને flexibility અપનાવવી વધારે અનુકુળ અને તેજ તેમના દામ્પત્ય જીવનનો પાયો રહ્યો. અવનીબહેન ને વાતવાતમાં ટકોર કરવાની ટેવ અને તુરંત અરુણકુમાર તેના કહ્યા પ્રમાણે કરે. આમ તો મોટે ભાગે તેમનું જીવન સુખી. બાળકો થયા નતા પણ તે સિવાય અરુણકુમારે કોઈ ખામી અવનીબહેન ને લાગવા દીધી ન હતી.

લગ્ન પછી તુરંતજ અવનીબહેન ને અને તેમના સાસુ વચ્ચે થોડી નાની મોટી તકલીફ ઉભી થવા લાગી. અરુણકુમાર ના બાપુજી નો સ્વભાવ દીકરા જેવો જ. તેમને પણ વિખવાદ બિલકુલ ગમે નહિ. અરુણકુમારે પહેલા બાપુજીને સમજાવ્યા કે આ રોજના વિખવાદ વધે તે કરતા બાજુમાંજ જુદું મકાન લઈને પાસે પાસે રહેવાનું કરીને પ્રેમ રાખવો સારો. બાપુજીએ તુરંત સહેમતી આપી અને નસીબ જોગે બાજુમાંજ સરસ મકાન મળી ગયું. અવનીબહેન ની બા એ પણ દીકરીને કહ્યું “અવની હવે તારે શી ખોટ? તું તો તારા ઘરની રાણી છો. હવે તારે બિલકુલ ટકોર નહિ કરવાની, એકજ વર ને સાંભળી લેવાનો છે”. પણ સ્વભાવ પડ્યો બદલાય છે? અવની બહેન ની ટકોર ચાલુજ હોય અને અરુણકુમાર વર્તણુક માં તેમને ગમે તેમ ફેરફાર કરી નાખે.

અવનીબહેન ના ભાઈ ને ધંધે લગાડવાનો હતો અને અવનીબહેને ખુબ જીદ કરી કે ભાઈને ધંધે લગાડવા માટે તમારા સાહેબ જોડે વાત કરો. અરુણકુમાર ને થોડો શક હતો કે સાહેબ આમાં કૈક ખોટું જોશે તો? પણ આખરે તેમણે વાત કરી અને જોગાનુજોગ સાહેબ ને તેમના સાળાનું કામ પસંદ આવ્યું અને તેના કામનો વહીવટ થઇ ગયો. ત્યારે પણ અરુણકુમાર ને થયું કે આતો વાત બની ગયી પણ વણસી જાત તો. તેમને થયું કે તેમની પત્ની જરાપણ ધીરજ થી સમજી વિચારીને વ્યવહારિક નિર્ણય લેવાની બદલે તેની જીદ અને ટકોરને ધોરણે જ નિર્ણય લેવડાવે છે. ક્યારેક અમુક વખત સુધી અરુણકુમાર ને આ ખુંચે પણ પછી તેમના સ્વભાવ મુજબ વાત ને જતી કરે.

આવા તો કેટલાયે ઉદાહરણો અને આવી તો કેટલીયે નાની મોટી ઘટનાઓ બનેલી. અરુણકુમાર હમેશા મનને મનાવે કે લોકોને તો કેટકેટલી મોટી મુશ્કેલીઓ આવતી હોય છે તો આ તો નાની એવી અમથી વાત છે કે તેમની પત્ની નો સ્વભાવ કર્કશા જેવો છે. હમેશા તેમને થાય કે જતું કરશે તો ધીમે ધીમે અવનીબહેન સમજશે અને ધીરજ અને સહનશીલતા કેળવશે. એવામાં થયું એવું કે મીરાબહેન કરીને એક બહેન અરુણકુમાર ની ઓફિસમાં કામે જોડાયા. ઓફિસમાં તો નાની મોટી વાત માં ઘણાય ફેસલા લેવાના હોય અને અવાર નવાર નાના મોટા મતભેદ થાય. મીરાબહેન બધાજ મતભેદ સહનશીલતાથી પતાવે. ક્યારેક પોતાની વાત ઉપર ખુબ અડગ રહીને સમજાવે અને ક્યારેક બીજાની વાત સાંભળીને પોતોનો મૂળ મુદ્દો જતો કરે. અરુણકુમાર ને અને મીરાબહેન ને ઘણી વખત સાથે કામ કરવાનો સંજોગ બને અને અરુણકુમાર મીરાબહેન જે સમજુતીથી નિર્ણયો લ્યે તેના ઉપર તાજ્જુબ થઇ જાય.

એકાદ બે વખત અરુણકુમારે ઘરે નિરાતે બેસીને અવનીબહેન ને સમજાવવાની કોશિશ પણ કરી, કે “જો અવની તું કોઈ પણ વિષય ઉપર બે વખત ટકોર કરે એટલે તે વાત કોઈના ગળે ઉતારવાની હોય તો પણ અટકી જાય. અને તું તો ક્યારેક ટકોર ઉપર ટકોર મારે છે. ક્યારેક નાની નાની વાત ને જતી કરને”. પણ અવનીબહેનના બદલવાની વાત તો બાજુ ઉપર રહી પણ અરુણકુમાર વાત કરે તે અવનીબહેન નિરાતે બેસીને સાંભળે પણ નહિ. તે ક્યે, “જુઓ મને કયો છો એના બદલે જરા તમેજ બદ્લોને”.

અરુણકુમાર હાલમાં થોડો વધુ સમય ઓફિસમાં વિતાવવા લાગેલ. મીરાબહેન ને આગળ પાછળ કોઈ નતું અને તે તો ઘણો વખત ઓફીસ ના કામમાં વ્સ્યસ્ત રહેતા. સાંજે મોડું થવા આવેલ અને અરુણકુમાર ઘરે જવા નીકળતા હતા ત્યાં પસાર થતા તેમની નજર મીરાબહેન ઉપર પડી અને અચાનકજ બોલી ગયા ” હું ઘરે જવા નીકળું છું, પણ તે પહેલા કોફી પીવાની ઈચ્છા હોય તો તમે પણ કામ બંધ કરો અને બાજુમાં શાંતિથી કોફી પીને પછી આપણે ઘરે જઈએ. મીરાબહેને કહ્યું “હું કામ આટોપવામાં જ હતી અને બંને કોફી પીવા ગયા. વીસેક મિનીટ સાથે બેઠા અને નિરાતે કોફી પીધી પછી બંને ઘર તરફ વિદાય થયા.

પણ આજે અરુણકુમાર નું દિલ કૈક આસમાનમાં ઉડતું હતું. અરુણકુમાર ને બિલકુલ અવનીબહેન ના નિયમોનો ખ્યાલ જ ન રહ્યો। એવામાં અવનીબહેને ટકોર કરી કે “તમે તો બદલ્યાજ નહિ, વળી જ્યાં ત્યાં કપડાના ઢગલા કર્યા ને મારે તે ઉપાડવાના। ખરેખર હવે તો કંટાળી ગયી છું. શું તમે કૈક સુધારશો કે પછી એવા ને એવાજ રહેશો?” અવનીબહેન નું બોલવાનું ચાલુજ હતું ને તેમણે જોયું કે અરુણકુમાર તો રોજ ની જેમ કપડા ઉપાડીને બરોબર જગ્યાએ મુકવાની બદલે બહાર જવાની તયારી કરવા લાગ્યા છે. અરુણકુમારે પાયજામાની બદલે પેન્ટ ચડાવ્યું અને મોજા પહેર્યા. અવનીબહેન થોડા મુંજાય ગયા અને બોલ્યા “આ શું કરો છો? પાછા બહાર જાવ છો? હું જમવાનું ગરમ કરું છું. હજી હમણાં તો આવ્યા ને પાછા ક્યાં ચાલ્યા? અરુણકુમાર બહાર પગ મુકતા બોલ્યા “બસ કંટાળી ગયો છું, તારી રોજની ટકટક થી” અને બારણું થયું બંધ. અવનીબહેન તાકતા રહી ગયા.

પ્રશ્નો

  • શું એવું બને છે ક્યારેક કે જે વ્યક્તિ બીજાને ટકોર મારે કે “તમે એવાને એવાજ રહેશો, કે પછી બદલાશો થોડા?” તે ટકોર કરતી વ્યક્તિ પોતેજ ક્યારેક રીજીડ હોય અને વખત પ્રમાણે અને સબંધને અનુર્ક્રમીને બદલવા ન માંગતી હોય?
  • એવું પણ બને છે ક્યારેક કે એક વ્યક્તિ ટકોર સાંભળી સાંભળીને એટલી હદ સુધી કંટાળી જાય કે પછી એક વખત એવો આવે કે એક નાની અમથી ટકોર એવું તોફાન સર્જાવે કે જીવન નૌકા હાલકડોલક થઇ જાય?
  • ક્યારેક કોઈક વ્યક્તિ ને બિલકુલ વિખવાદ પસંદ ન હોય તો કોઈ આગવી ચેતવણી વગર તેની સહનશક્તિ ની અચાનકજ હદ આવી જાય છે અને વાતાવરણ ને છિન્નભિન્ન થતા વાર નથી લાગતી। શું અરુણકુમાર ને પહેલા બોલવાની જરૂર હતી?
  • આખરે અરુણકુમાર કંટાળ્યા છે. શું પરિણામ આવશે હવે?
  • તમે લેખક હો તો આ વાર્તામાં આગળ શું મોટી ઘટના બને?
  • શું મીરાબહેન ની મુલાકાત થઇ તેથી અરુણકુમાર ને ટકોરની અસર જોરદાર થઇ? કે પછી મીરાબહેન ન મળ્યા હોત તો પણ એવો સમય આવત જ કે અરુણકુમાર કંટાળત?
  • આ નાની એવી વાત માં ઝીંદગી જીવવા માટેનો કયો મોટો અર્થ છુપાયેલો છે?

Darshana V. Nadkarni, Ph.D.Cell: 408-898-0000Updates on Twitter @DarshanaNBlog – http://darshanavnadkarni.wordpress.com/

“Success is the ability to go from one failure to another, with no loss of enthusiasm” – Sir Winston Churchill