સુખ એટલે… (૧6) ડૉ ઇંદુબહેન શાહ

Picture1

 

       સુખ કોને કહીશું? આ પ્રશ્ન એક સભામાં પૂછવામાં આવે, અને દસ, પંદર હાથ ઊંચા થાય,વારા પ્રમાણે જવાબ સંભળાય, બધાના જવાબ જુદા વીસ એકવીસ વર્ષના યુવાનનો જવાબ “એમ.બી.એ પાસ કરી ફોરેન કંપનીમાં જોબ મળે,પછીતો બધા સુખ સામે ચાલીને આવશે, રૂપાળી, ભણેલી છોકરી મળશે, સારા મિત્રો મળશે,આખી જિંદગી સુખ જ સુખ.”ત્યારબાદ એક પ્રોઢ મહિલાનો જવાબ “મારી જુવાન દીકરીને ભણેલ, ગણેલ પતિ મળી જાય,એટલે મને દુનિયાભરના સુખ મળી જશે.એક સાઠની આસપાસ ઉમરવાળા બહેનનો જવાબ”મારા દીકરાના લગ્નને પાંચ વર્ષ થયા હજુ હું દાદી નથી બની,મને એક પૌત્રનું સુખ ભગવાન આપે એટલે બધા સુખ મળી જાય” તે બહેન માટે પૌત્ર એ સુખનો મહાસાગર.
                    કોઇને લેક્ષસ કે મર્સિડીસ ગાડીમાં સુખ, તો કોઇને બે બેડરૂમ હાઉસને બદલે જો પાચ બેડરૂમ હાઉસ હોય તો સુખ.ઘણી વ્યક્તિઓ તો બીજાની ગાડી જુવે ને તેના મનમાં રટણ શરું થઇ જાય ક્યારે તેનાથી એક મોડેલ ઊંચી ગાડી લઉ.બહેનોને નવી સાડીઓ, નવા દાગીનામાં સુખ.નાના બાળકોને નિત નવા રમકડામાં સુખ, જરા મોટા થયા મિડલ સ્કૂલમાં આવ્યા નવી નવી વીડિયો રમતમાં સુખ, નવા નવા ઇલેક્ટ્રોનિક ગેજેટમાં સુખ, હાઈસ્કૂલમાં કોલેજમાં ગર્લ ફ્રેન્ડ બોયફ્રેન્ડમાં સુખ.આમ એક પણ સુખ કાયમી સુખ નથી, આ બધા દુન્યવી સુખ, પાચ ઇન્દ્રિયોના ભોગના સુખ,નેત્રોએ ગુલાબનો પુષ્પ ગુચ્છ જોયો ગમ્યો કરમાયો સુખ ગયું, પવનની લહેરી રાતરાણીની સુવાસ લાવી ધ્રાણેન્દ્રિયને ક્ષણિક સુખ મળ્યું, મધુર સંગીત સાંભળ્યું કર્ણૅન્દ્રિયને સુખ મળ્યું, સ્વાદિષ્ટ ભોજને સ્વાદેન્દ્રિયને સુખ આપ્યું, આ બધા સુખ તેટલા  સમય પૂરતા જ. સમય બદલાય સુખ પુરું. મન પાછું બીજા સુખની પાછળ, ન મળે તો દુઃખ. આમ સુખ અને દુઃખ વચ્ચે મન સંસારમાં ભટક્યા કરે છે.

                  સુખ, દુઃખ તો જીવનની ઘટમાળ છે.સુખ પછી દુઃખ, દુઃખ પછી સુખ આવ્યા જ કરે,ધ્યાન ફક્ત એજ રાખવાનું દુઃખ અને સુખમાં ઇશ્વર સ્મરણ ચાલુ રહે.

                              સંત કબીરે કહ્યું છે

                          ” દુઃખમે સુમિરન સબ કરે સુખમે કરે ન કોય

                          જો સુખમે સુમિરન કરે દુઃખ કાહેકુ હોય?”

વાત સાવ સાચી છે,ઇશ્વર સ્મરણ નિરંતર રહે તો દુઃખનું સ્મરણ ના રહે. કુન્તીને અસંખ્ય દુઃખ પડ્યા છતા ભગવાન પાસે તેણે દુઃખ માગ્યું.કારણ પુછ્યું તો કુન્તીએ જવાબ આપ્યો તારું સ્મરણ સદા રહે છે, દુઃખનું સ્મરણ જ નથી થતું, સુખ જ અનુભવું છું.

                        ઇશ્વર કૃપા માની સુખ ભોગવીએ. દુઃખ આવે તેને પણ વિભુનો પ્રસાદ માની સ્વીકારીએ, (મને જ દુઃખ કેમ બોલી ભગવાનને વગોવીએ નહીં) અંતરમુખ થઇએ, ઇશ્વરને પ્રાર્થના કરીએ પ્રભુ દુઃખનો ડર નથી, તેને સહન કરવાની શક્તિ આપ, માર્ગ બતાવ  અંતકરણમાં બેઠેલો ઇશ્વર સાંભળશે,સુખનો રાહ સુજાડશે, સુખ જરૂર આપશે .

              શાશ્વત સુખની પ્રાપ્તિ ક્યારે થશે? શાશ્વત સુખ આપણી અંદર જ છે, તેને શોધવા જવાની જરૂર નથી ,તેની અનુભૂતી કરવાની જરૂર છે.આ અનુભૂતી તે (પ્રત્યક્ષ) સામે નહીં આવે ,કોઇ બીજા નહીં કરાવી શકે (પરોક્ષ), તે અનુભૂતી અપરોક્ષ થશે.ખુદને ખુદ મળશે.ત્યારે તે સુખ,પ્રાપ્તષ્ય પ્રાપ્તિનું સુખ, તે સુખ તેજ શાશ્વત સુખ.

                      છેલ્લે પ્રાર્થના

                            सर्वे भवन्तु सुखिनः सर्वे सन्तु निरामयः

                           सर्वे भद्राणि पश्यन्तु, मा कश्चिद दुःख भाग भवेत