અધ્યાત્મ એજ ઉત્થાનની સીડી-(6) પ્રજ્ઞા દાદભાવાળા

ચેતનાને પ્રગતિ તથા પ્રસન્નતા પ્રદાન કરનારી વિદ્યાને ‘અધ્યાત્મ’ કહેવાય છે.જે સ્વના અનુભવ દ્વારા જ થાય છે અનુભવ  દ્વારા સ્વની ઓળખ એટલે આધાત્મ। .ધર્મ પુરુષાર્થ છે અધ્યાત્મ અનુભવ..દિવેટ, તેલ અને દીપક જ્યોતિ નથી. દીપક માત્ર આધાર અને દિવેટ સંસ્કાર છે. ધર્મ માટે પણ દેહ આધાર અને બુદ્ધિ સંસ્કાર છે.

જ્યોતિ આ બધાંમાં સમાયેલા ગુણોની ચેતના છે.ધર્મ ખુદ ચેતના છે, જેચારિત્ર્યમાં પ્રગટ થાય છે

માંહ્યલામાં ફૂટે છે પાપ પુણ્ય ની વણઝાર

પણ રોજ વાઢ કાપ કરુ છું હો રાજ  

ત્યાં કઈ રીતે આત્માને ઓળખું  બોલોને આપ?

સપના અને ઈચ્છા ઓ સાથે સંધી કરું તો

પણ ધર્મ ચુકી જાવ છું, હો રાજ

ત્યાં કઈ રીતે આત્માને ઓળખું  બોલોને આપ?

આધ્યાત્મની કેડીએ શોધવો છે આત્મા

પણ ફરી ફરી ભટકી જાવ છું હો રાજ

ત્યાં કઈ રીતે આત્માને ઓળખું  બોલોને આપ?

ચોર્યાશી લાખ ફેરા કેમ કરી ટાળવા

પણ સંસારની કેડીએ,મોક્ષ શોધું છું હો રાજ

ત્યાં કઈ રીતે આત્માને ઓળખું  બોલોને આપ ?

માંહ્યલા પરના આવરણ તોડવા છે મારે  

પણ ઈચ્છા ને મોહ નું શરીર છું હો રાજ

ત્યાં કઈ રીતે આત્માને ઓળખું  બોલોને આપ?  

આધ્યાત્મતા અપાવે છે “કર્મ શુન્યતા ”

પણ બુદ્ધિનો  રોજ રોજ ડખો છું હો રાજ

ત્યાં કઈ રીતે આત્માને ઓળખું  બોલોને આપ?

                                              આત્માનું ઉર્ધ્વગમન સ્વના પ્રયાણ થકી                                                  

પણ, ભીડમાં હું ભટકી ગયો છું ,હો રાજ

ત્યાં કઈ રીતે આત્માને ઓળખું બોલોને આપ?

અવકાશ જ,થી છે,આંતરિક શક્તિ ચેતનવંત

પણ અતિવ્યસ્ત,અસ્વથ ખળભળ છું હો રાજ

ત્યાં કઈ રીતે આત્માને ઓળખું  બોલોને આપ?

ચેતનાના ઉર્ધ્વીકરણથી પામવો છે આત્મા

પણ કર્મનાં ભારથી ભારે છું હો રાજ

ત્યાં કઈ રીતે આત્માને ઓળખું  બોલોને આપ?

આધ્યાત્મ એજ ઉત્થાનની સીડી છે

પણ અજ્ઞાનતામાં  હજી ફરું  છું હો રાજ

ત્યાં કઈ રીતે આત્માને ઓળખું  બોલોને આપ?


પ્રજ્ઞાજી -પ્રજ્ઞા દાદભાવાળા

“આધ્યાત્મ એ જ ઉત્થાનની સીડી”(૪) ગિરીશ દેસાઇ

આ મહિનાનો હ્યુસ્ટન-સહિયારું સર્જન નો વિષય

સહિયારું સર્જન - ગદ્ય

10640995_327356450767791_2388044564322389645_n­­

આધ્યાત્મ એજ ઉત્થાનની (પ્રગતીની)સીડી છે એ વિશે મને કોઈ શંકા નથી. પરંતુ હું માનું છું કે આ સીડી ઉપર ચઢવું એ સહેલી વાત નથી.  આ સીડી કોઈ પણ ઢાળ વગરની વર્તુળાકારે સીધી ઊપર ચઢતી સીડી છે અને તે આપણને ગોળ ગોળ ફેરવતી ઉપર લઈ જાય છે. વળી એના દરેક પગથીયાં સાંકડા હોય છે અને દરેક પગથીયા વચ્ચેનું અંતર પણ વધારે હોય છે. આ પગથીયાં એટલે આપણા અંતઃકરણમાં છૂપાયેલ વાસના, વિચાર, વાણી અને વર્તનનો ભંડાર. ઈશાવાસ્ય ઉપનિષદમાં “તેન ત્યક્તેન ભુજ્જીથા”ની સલાહ આ ભંડાર ઓછો કરવા માટે આપી છે, પરંતુ આપણે તો તેને બદલે રોજબરોજના અનુભવો સંઘરી એ ભંડારનો ભાર વધારતા  રહીએ છીએ. આટલો બધો ભાર ઉચકી ઉત્થાન અર્થાત પ્રગતિ કરવાનું સહેલું નથી. અહીં મને કાકા સાહેબ કાલેલકરનું એક વાક્ય યાદ આવ્યું. ‘પ્રગતિ સ્ક્રુના આંટા જેવી છે. જે સ્ક્રુ ઉપર આંટા વધારે હોય એની પ્રગતિ ધીમી થતી હોય છે. તે જ પ્રમાણે જો આપણે અપણા અંતઃકરણમાં પડેલા વાસના, વિચાર…

View original post 956 more words

આધ્યત્મ ઉત્થાનની સીડી (૩) -પ્રવીણા કડકિયા

આ મહિનાનો (હ્યુસ્ટન-સાહિત્ય સરિતા) નો વિષય

સહિયારું સર્જન - ગદ્ય

10640995_327356450767791_2388044564322389645_nસીડી એટલે જેના પગથિયા પર એક પછી એક પગ મૂકી ઉપર જવાય. તેનો અર્થ ઉત્થાન થાય. સીડી સડસડાટ પણ ચઢાય અને એક એક પગથિયા દ્વારા ઉપર જવાય. જે ખૂબ ઝડપથી ચડે તે થાકી જાય. જે આરામથી ચડે તેને થાક ન લાગે ઉપર આવ્યાનો આનંદ પ્રાપ્ત થાય .   મારા જેવી વ્યક્તિ એ ઓછી ઉંચાઈને કારણે દિવસમાં દસ વાર તેનો ઉપયોગ કરવો પડે. જીવનમાં ઉત્થાનનો સમય આવે ત્યારે ‘આધ્યત્ત્મ’ની સીડી જેવો કોઈ માર્ગ નથી. જીવન એટલે શું ? ખાધું પીધું ને મઝા કરી ! હા, એ પણ એક સમયે કર્યું. જ્યારે માનવી જીવનના એવા તબક્કામાં પ્રવેશે જ્યાં તેને લાગે હવે આત્માનું કલ્યાણ, માનવ જીવનની સાર્થકતાનો સમય આવી ગયો છે. જવાબદારીનું વળગણ હવે છૂટ્યું છે. ત્યારે તેના જિવનમાં શું અગત્યનું છે તેનું ચિત્ર સ્પષ્ટ અંકાય છે.

આધ્યત્મ વાડાવાદમાં કેદ ન થઈ શકે. તે કોઈ વર્ણ યા જાતિથી અલિપ્ત છે. તત્વજ્ઞાનને ખોટાં વાઘા પહેરાવી સામાન્ય પ્રજા સમક્ષ વ્યક્ત કરી અવળે રસ્તે આધ્યાત્મ દ્વારા…

View original post 1,152 more words

આધ્યાત્મ એજ ઉત્થાનની સીડી (૨) હેમાબહેન પટેલ

આ મહિનાનો (હ્યુસ્ટન-સાહિત્ય સરિતા) નો વિષય
“આધ્યાત્મ એજ ઉત્થાનની સીડી” -હેમાબહેન પટેલ​-

સહિયારું સર્જન - ગદ્ય

10640995_327356450767791_2388044564322389645_n

પ્રકૃતિનો નિયમ છે તેમાં સતત પરિવર્તન આવતું રહે છે, તેવીજ રીતે આપણા જીવનમાં પણ પરિવર્તનને કારણ બદલાવ આવતો રહે છે.આ બદલાવનો અર્થ એકજ થાય છે . જીવનનો ઉદય થઈ અને ઉન્નતિ થવી.ક્ષેત્ર કોઈ પણ હોઈ શકે.દરેક વ્યક્તિમાં પોતાની ઉન્નતિ કરવાનુ સામર્થ્ય રહેલું હોય છે. પોતાની જાતે જ પ્રયત્ન કરવાનો છે.

ઈશ્વરને લગતા કોઈ પણ કાર્યમાં રચ્યા પ્ચ્યા રહી તેના વિષેજ વિચારવું એના થકી જ મન જાગૃત થઈને જીવનનો ઉદય અવશ્ય થાય છે. આ પરમ તત્વને જાણવા માટે તેને પામવા માટે શાસ્ત્રોએ અનેક માર્ગ બતાવ્યા. યોગ માર્ગ , ભક્તિમાર્ગ અને જ્ઞાન માર્ગ આ ત્રણ માર્ગ એ ઉત્થાનની સીડી કહેવાય. વેદાધ્યયન આદી વડે આત્માને જાણવાની ઈચ્છા થાય છે.આત્માને ઉદ્દેશીને જે જ્ઞાન કહેવામાં આવે છે તે ચાર પ્રકારનુ છે, આત્માનુ શ્રવણ કરવું મનન કરવુ, નિદિધ્યાસન કરવું અને શાક્ષાત્કાર કરવો. શ્રોત્ર ઈન્દ્રિયોથી, શ્રવણ-મનન એ મનથી, નિદિધ્યાસન તથા આત્મશાક્ષાત્કાર એ બુધ્ધિથી થાય છે. વેદ, ઉપનિષદ વગેરેનુ અર્થ સહીત અધ્યયન કરવું તે સ્વાધ્યાય છે.એ સ્વાધ્યાય તથા…

View original post 1,177 more words