HopeScope Stories Behind White Coat – 7 / Maulik Nagar “Vichar”

By Maulik Nagar “Vichar”

અધુરૂ જ્ઞાન આફત નોતરે ! –
“First Aid એટલે માત્ર પાટાપિંડી જ નહીં પણ સૂઝ, સમજ અને સાવચેતી સાથે કરેલ સમયસરની સહાય”

‘First Aid વિદેશમાં લોકોને પાંચમાં ધોરણથી જ શીખવાડવામાં આવે છે, એનો મતલબ એવો કે 10વર્ષનો બાળક પણ આવી કોઈ પણ મેડિકલ ઇમેર્જન્સીને પ્રાથમીક સારવાર આપવાં સક્ષમ હોય છે. કમનસીબી છે કે આપણાં દેશમાં, આપણી સ્કૂલિંગ સિસ્ટમમાં કે સામાન્ય પ્રજાને “પ્રાથમીક સારવાર” વિશે જાગૃતિ જ નથી અને એનાં જ કારણે આપણાં દેશમાં અનેક મૃત્યુ થાય છે, જો પ્રથમ દસ કે પંદર મિનિટની અંદર જ દર્દીને પ્રાથમીક સારવાર મળી જાય તો એને બચવાની સંભાવના વધી જાય. જયારે પણ કોઈને અચાનક હાર્ટ અટેક, ખેંચ, બર્ન,બ્લીડીંગ, પોઇઝનિંગ, ચોકીંગ વિગેરે જેવી સમસ્યા ઊભી થાય ત્યારે શું ઈજનેર, અકાઉન્ટન્ટ, મેનેજર કે ડૉક્ટર પણ દર્દીને પ્રાથમિક સારવાર આપવાં સક્ષમ હોય છે?’ ધારદાર ભાષણ સાથે ડૉ નિશાએ વર્કશોપની શરૂઆત કરી.

ડૉ નિશા ઇમેર્જન્સી સારવારના નિષ્ણાત હોવાથી સોસાયટીઓ, સરકારી સંસ્થાઓ કે સ્કૂલો માટે અવારનવાર આવાં “પ્રાથમીક સારવાર”ના વર્કશોપનું આયોજન કરતી હતી. ડૉ નિશા માટે ગર્વની વાત એ હતી કે આજે તેનો આ પાંચસોમો વર્કશોપ હતો.
હાર્ટ અટેક, ખેંચ, બર્ન જેવી સમસ્યા વખતે શેની તકેદારી રાખવી તે પદ્ધતિસર સમજાવ્યાં બાદ જેવો ચોકીંગનો છેલ્લો મુદ્દો આવ્યો ત્યાં જ પ્રેસેંટેશનનો સ્લાઈડ શૉ અટકાવીને પ્રોજેક્ટરના અજવાળામાં ડૉ નિશા ક્યાંક ખોવાઈ ગઈ અને ગહેરી નિરાશામાં સરી પડી.


‘રેખા..ઓ..રેખા..તું જાય તે પહેલાં સ્વરનાં બધાં જ રમકડાં ભરી દેજે, નહીં તો એની મમ્મી મારી સામે ઘાંટા પાડશે’ જાગૃતિબેન બેંકમાં મેનેજર હતાં પણ ઘરમાં એમનું એક ન ચાલે.
બંને દીકરા કમાતા ધમાતા, નાના દીકરા હર્ષની વહુ ભાવિની પણ સારા પગારવાળી નોકરી કરે. મોટો દીકરો વિવેક અપરણીત હતો. હર્ષ અને ભાવિનીનો 2 વર્ષનો દીકરો સ્વર હજી હમણાં જ ખાંભોળીયા ભરતાં શીખ્યો હતો એટલે એને માટે અલગ અલગ સમયે બે આયાઓ રાખી હતી. એકનો સમય 10થી 4 અને બીજી આયાનો સમય 4થી 10.
આજે શનિવાર હોઈ જાગૃતિબેન ચાર વાગતાં પહેલા જ ઘરે આવી ગયાં હતાં.
સોફાની નજીક રમકડાંઓ જોડે રમતાં સ્વરને ગાલ પર બચ્ચી કરી, રેખાને રમકડાંઓ ભરવાનો ઓર્ડર કરી જાગૃતિબેન કપડાં બદલવાં પોતાનાં રૂમમાં ગયાં.
ઘડિયાળમાં એક બાજુ 4 વાગ્યાનાં ટકોરાં સંભળાયાં અને બીજી બાજુ રેખા તો પોતાનું પાકીટ લઇને જવા તૈયાર થઇ ગઈ.
બીજી આયા આવે ત્યાં સુધી રાહ જોવાની તસ્દી પણ ન લીધી અને રેખા એ જાગૃતિબેનના રૂમનો દરવાજો ખખડાવતાં કહ્યું, ‘મું જાઉં સુ બા.’
અંદરથી સાડીનો પાલવ સરખો કરતાં જાગૃતિબેન હજી તો બહાર આવીને કંઈ પૂછે તે પહેલાં તો ધરનો મુખ્ય દરવાજો બંધ થતાં સંભળાયો.
‘આ રેખાડી પણ છે ને, નીરુના આવવાની રાહ પણ નથી જોતી, આ બધાં રમકડાં પણ હજી એમનાં એમ રાખ્યાં છે.’ જાગૃતિબેને ડાઇનિંગ ટેબલ પરથી પોતાનાં ચશ્માં લીધાં અને પૌત્ર સ્વરની નજીક રમકડાં વીણવાં ગયા.
જાગૃતિબેન રમકડાં વીણવાં સ્વરની નજીક પહોંચ્યા અને જોયું તો સ્વર ખાંસવાનો પ્રયત્ન કરતો હતો પણ મોઢામાંથી અવાજ જ નીકળતો ન હતો.
આ દ્રશ્ય જોઈ જાગૃતિબેનનું હૃદય એક ધબકારો ચૂકી ગયું પણ બે-બે છોકરાં મોટાં કર્યાં હોવાનો અનુભવ હોવા છતાંય ઘભરાયેલાં જાગૃતિબેને રેખા…રેખા..નામનાં ચિત્કાર સાથે એણે સ્વરની પીઠ થાબડી.
બે-ચાર વખત પીઠ થાબડવાથી સ્વરના ગળામાંથી કંઈક બહાર આવ્યું પણ સ્વરના હાંફવાના કારણે એ પાછું ગળી ગયો.
સ્વરનું ભૂરું પડતું શરીર જોઈ જાગૃતિબેનનો તો જીવ જ ઊડી ગયો. ધ્રૂજતાં હાથે જાગૃતિબેને ભાવિનીને ફોન લગાવ્યો. મીટિંગમાં વ્યસ્ત ભાવિની ફોન ઉંચકી તો ન શકી પણ એ જ સમયે સમયસર આવવામાં બેદરકાર નીરુ આવી પહોંચી.
જાગૃતિબેન અને નીરુ બંને રીક્ષામાં બેસીને નજીકના દવાખાને ગયાં, એ દરમ્યાન હર્ષ સાથે સંપર્ક થતાં જાગૃતિબેને આખી પરિસ્થિતિની જાણ કરી.
હર્ષ અને ભાવિની પણ દવાખાને પહોંચી ગયાં.
સ્વરનું ભૂરું પડી ગયેલું શરીર જોઈ દવાખાનાના કમ્પાઉન્ડરમાંથી ડૉક્ટર બની ગયેલાં સાહેબે એને કોઈ મોટી હોસ્પિટલમાં લઇ જવા માટે જણાવ્યું.
ભાવિની અને હર્ષની ધીરજ પણ હવે ખૂટી રહી હતી.
‘નિશા, બેટા જયાઆંટી બોલું છું, D-101માંથી’, જાગૃતિબેનને યાદ આવ્યું કે પોતાની પાડોશી નિશા હમણાં જ પરદેશથી ઇમર્જન્સી ડૉક્ટરનું ભણીને આવી છે.
‘હા, આંટી બોલો, જય શ્રી કૃષ્ણ’ નિશાના નામથી જ ભાવિની અને હર્ષમાં એક આશા જાગી.
જયા બહેને જય શ્રી કૃષ્ણનો ઊત્તર તો ના આપ્યો પણ પોતાનો બાળ કૃષ્ણ સ્વર કંઈક ગળી ગયો હોવાની જાણ કરી.
હંમેશા ખડે પગે ઊભી રહેતી નિશાએ કહ્યું કે, ‘તમે ચિંતા ના કરો આંટી, હમણાં જ હું ત્યાં ICUવાળી એમ્બ્યુલન્સ મોકલાવું છું, તમે બધાં એમાં જ બેસીને બેમિનિટ જ દૂર આવેલી ગાલા હોસ્પીટલ પહોંચી જાઓ, હું અને મારી ટીમ હમણાં જ ત્યાં પહોંચીયે છીએ.’
ડૉ નિશાના કહેવાથી એમ્બ્યુલન્સ સમયસર પહોંચી તો ગઈ પણ સાંજનો સમય હતો અને “ટ્રાફીક કહે મારું કામ”, બે મિનિટનું અંતર કાપતાં દસ મિનિટ થઇ ગઈ.
એમ્બ્યુલન્સ પહોંચી એ પહેલાં જ ડૉ નિશા સ્વરની રાહ જોઈને ત્યાં હોસ્પિટલમાં હાજર જ હતી.
એમ્બ્યુલન્સ હોસ્પીટલ પહોંચતાં જ સ્વરનું Resuscitation ચાલું કરી દીધું, પણ સ્વરનું હૃદય પણ હવે કામ કરતું બંધ થઇ ગયું હતું. ગાલા હોસ્પિટલના પીડિયાટ્રિક ઇન્ટેન્સીવિસ્ટ પણ ત્યાં હાજર જ હતાં. સતત CPR આપતાં સ્વરનું હૃદય ધબકવાનું તો ચાલું થઇ ગયું પણ સ્વરને વેન્ટિલેટર પર મુકવો હવે જરૂરી હતો. સ્વરને વેન્ટિલેટર પર મુકવા માટે ડૉ નિશાએ જેવી ટોર્ચ એનાં ગળામાં નાખી તો સ્વરની સ્વર પેટીમાં ફસાઈ ગયેલો એક ભમરડો દેખાયો. ગમેતેમ કરીને સ્વરના ગળામાંથી ભમરડો બહાર તો કાઢ્યો પણ લાંબા સમય સુધી મગજમાં ઓક્સીજન ન પહોંચવાના કારણે એનું બ્રેઈન ડેડ થઇ ગયું હોય એમ લાગતું હતું.
‘જયાઆંટી, તમે સ્વરની છેલ્લી હલનચલન ક્યારે મહેસુસ કરી હતી’ આઘાતમાં બેઠેલાં જાગૃતિબેન પાસે આવીને ડૉ નિશાએ પૂછ્યું.
‘બેટા, મને યાદ છે ત્યાં સુધી હું અને નીરુ રીક્ષામાં બેઠાં ત્યારે એનું માથું મારાં ખભા પર ઢળી પડ્યું હતું, ત્યાર બાદ એનાં શરીરમાં કોઈ જાતનું હલનચલન ન હતું’
ઘડિયાળની સામે જોતાં ડૉ નિશાએ મિનિટ્સની ગણતરી કરી અને કહ્યું, ‘ઓહ, ઇટ્સ મૉર ધેન ટ્વેન્ટી મિનિટ્સ.’


પ્રેસેંટેશનમાં “Heimlich Maneuver” દર્શાવતી ચોકીંગની છેલ્લી સ્લાઈડ પ્રોજેક્ટરમાં ચેન્જ કરતાં ડૉ નિશાએ આ વર્કશોપને વિરામ આપ્યો અને બીજી વર્કશોપ સુધી નિરાશાને પણ વિરામ આપ્યો.

હોપસ્કોપ વાર્તા – 4

અત્ર તત્ર સર્વત્ર, કુદરત હંમેશા આપણી આસપાસ અજરામર છે. આવી અનુભૂતિ મને મારા જીવનમાં અનેક દિવ્ય અનુભવોથી થઇ છે. આ કોઈ વાર્તા નથી પણ અક્ષરશ: સાચે સાચ બનેલો પ્રસંગ છે. પ્રસંગ એટલે કહીશ કારણકે ક્યાંક મેં લખ્યું હતું કે, “પ્રસંગ એટલે પ્રભુનો સંગ”.  આ પ્રસંગને મેં શબ્દો કે રૂઢિપ્રયોગોથી શણગારવાનો કોઈ જ પ્રયત્ન નથી કર્યો. સહજતાથી પ્રસ્તુત કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો છે. આશા રાખું છું કે આપ સર્વેને આ પ્રસંગ ગમશે.

રોજના જેવો મારો આજ દેજે,

એકેએક પળનો હિસાબ લેજે,

લઇ લેવું હોય તો લઇ લેજે બધું રાજી થઇને,

પણ, સૌથી પહેલી કડવાશ લેજે.

– મૌલિક “વિચાર”

————————————————————————————

દરવાજો ખુલતાની સાથે “ગુલાબી આંખે, જો તેરી દેખી”ના મધુર સૂરો પિયાનો પર વાગતા સંભળાયા સાથે હડબડીમાં બોલતા પટાવાળા રજનીકાકાનો અવાજ પણ મારા કાને પડ્યો.

‘સર, આજુબાજુમાંથી કોઈ ડૉક્ટરને બોલાવી લાવું?’

‘અરે ના…ના… કાકા થોડી વાર સૂઈ જઈશ એટલે સારું થઇ જશે! કોઈ ખાસ કામ ના હોય ત્યાં સુધી મને ઉઠાડતા નહિં.’ મારા રેકોર્ડિંગ સ્ટુડિયોના ખૂણામાં સૂતા સૂતા મેં જવાબ આપ્યો. મારા અવાજમાં આજે થોડી અકળામણ હતી.

‘સર, પણ સવારથી તમે આમ રિબાયા કરો છો.’ દવા લઇ આવો તો સારું થઇ જશે.’

‘કાકા, આમ ક્લાસ છોડીને નીકળાય એમ નથી, પરમ દિવસે ૧૨૦ છોકરાઓની લંડન કૉલેજ ઓફ મ્યુઝીકની થિયરીની પરીક્ષા છે.’ મારા અવાજમાં ખૂબ જ થકાન અને માંદગી જણાતી હતી.

એક તો ૧૨૦ વિદ્યાર્થીઓની પરીક્ષાનો વહીવટ, પરીક્ષાની તૈયારીઓ, વાલીઓના તીર જેવા ધારદાર સવાલો અને ઉપરથી આ આંખનું ઇન્ફેક્શન, બધું જ સાથે આવ્યું હતું.

મને આંખમાં ઇન્ફેક્શન અને ભયંકર માથાના દુખાવાના લીધે ઊંઘ તો આવતી ન હતી પણ સ્ટુડિયોની બહાર મ્યુઝીક ક્લાસીસમાં થતી બધી ચહલ પહલ સંભળાતી હતી.

‘હેલ્લો…અનલિમિટેડ મ્યુઝીક ક્લાસીસ’, કાકાનો લહેકો અદ્દલ કોલ સેન્ટર પરથી ફોન કરતા યુવક જેવો હતો.

‘હું અતુલ ભટ્ટ બોલું છું, મારે મૌલિક સર સાથે વાત કરવી છે’

‘સર તો મીટીંગમાં છે’, ગાંધીજીના ભક્ત કાકાને આજે જૂઠું બોલવું પડ્યું હતું. જોકે એમની ભક્તિ પણ નોટ સુધી જ સીમિત હતી.

‘વાંધો નહી, એમને કહેજોને કે મેં મેટર ઇમેઇલ કરી દીધી છે, બસ ખાલી એમણે સહી સિક્કા જ કરવાના છે. હું હમણાં એકાદ કલાકમાં લઇ જઈશ.’

‘ઓકે’ કહી કાકાએ ફોન મૂક્યો અને તેમણે મારી મનપસંદ આદુની ચા બનાવવા માટે પેન્ટ્રી તરફ પ્રસ્થાન કર્યું.

ત્યાં જ વળી પાછી ઘંટડી વાગી. આ વખતે ફોનની નહીં પણ ક્લાસીસના મુખ્ય દ્વાર પર લગાવેલ મેગ્નેટીક લોકના બેલની હતી. સીધા સાદા પહેરવેશમાં એક દંપતી રિસેપ્શન પાસે આવ્યું.

‘ભાઈ, મારા બાબાને ગીટાર શીખવું છે.’ પહેરવેશથી એ દંપતી સુશિક્ષિત તો લાગતું ન હતું એટલે બાબા બેબી કરે એ સહજ હતું.

‘હા સાહેબ, આ Inquiry ફોર્મ ભરી આપો.’ રજનીકાકાએ વિનંતી કરી.

ફોર્મ લઈને કાકા સ્ટુડિયો તરફ ગયા તો ખરા પણ એમના મનમાં કંઈક અસમંજસ ચાલતી હતી. આ ભાઈને આપણી ફીસ પોસાશે કે નહીં?, આના માટે સરને જગાડું કે નહીં? વિગેરે વિગેરે…

હું માથું પકડીને હજુ સૂવાનો પ્રયત્ન કરતો હતો અને ત્યાં જ કાકાએ સ્ટુડિયોમાં આવી Inquiry ફોર્મ આપ્યું.

મોઢા પર થોડો થાક અને અણગમો બંને હતા પણ છતાંય એકાદ સારો વિદ્યાર્થી મળે એ લાલચે હું આંખ ચોળતો ચોળતો મારી ઓફિસમાં ગયો.

દેખાવમાં સાવ સીધુંસાદું દંપતી ત્યાં બેઠું હતું. મેં પણ મારી કોર્સ ફી, શીખવાડવાની પદ્ધતિ વિગેરે સમજાવવાની ટેપ ચાલુ કરી દીધી. એ દિવસે મારા અવાજ અને આત્મવિશ્વાસમાં થોડી ઉણપ હતી. 

એકેડેમીની પ્રથા પ્રમાણે હું એ દંપતીને ક્લાસરૂમ્સની વિઝિટ કરાવવા એકેડેમીની અંદર લઇ ગયો. જેમ તેમ કમને એકેડેમીના એકએક કલાસરૂમ તો બતાવ્યા; પિયાનો, કીબોર્ડ વગેરેનો તફાવત પણ સમજાવ્યો. કલાસીસના સમય અને દિવસનું નક્કી કરતા કરતા આઠ ફૂટના કોરિડોરને ચાલતા જાણે આઠ પ્રહર લાગ્યા હોય એવું લાગ્યું.

હંમેશની આદત મુજબ દરેક મીટીંગ પછી હું મુલાકાતી હોય કે વાલી એમને છેક દરવાજા સુધી મૂકવા જઉ. આ દંપતી સાથે પણ મેં એમ જ કર્યું. તેઓ દરવાજો ખોલીને બહાર જવા નીકળ્યા. એકાદ બે બીજા મુલાકાતીઓ પણ બેઠા હતા, જેમને જોઈને મારા તો મોતિયા જ મરી ગયા.

ખેર, અંદરની બાજુ મેં બે ડગલાં જ ભર્યા હશે અને રજની કાકાએ મને ઓફિસ પાસે જ રોક્યો અને કહ્યું પેલા દંપતીને વળી પાછું મળવું છે.

દરેક વાલીથી એક જાદુઈ સવાલ પૂછવાનો રહી જ જતો હોય છે. નક્કી આ જાદુઈ સવાલ પૂછવા જ પાછા આવ્યા છે. એ જાદુઈ સવાલ છે “મારા બાબા/બેબીને સંગીત કેટલા ટાઈમમાં આવડી જાય?”

પણ મારી ધારણાથી કંઈક વિપરીત જ થયું. પેલું દંપતી મારી પાસે આવ્યું. પેલા ભાઈ મારી નજીક આવ્યા અને ખાલી હું જ સાંભળી શકું એવા અવાજે મને પૂછ્યું, ‘સર આપની સાથે દસેક મિનિટ જેટલી વાતો કરી અને એ દરમ્યાન તમે સતત તમારી આંખ ચોળતા હતા..!!’

મારા નકારાત્મક વિચારો પાછા ચાલુ થયા કે રખેને જો મને કન્ઝક્ટિવાઈટિસ હોય તો અમને પણ ચેપ લાગશે એવા આરોપોનો ગોળીબાર ચાલુ કરશે.

એટલે મેં પણ જબરદસ્તી સ્મિત સાથે કહ્યું, ‘અરે ના..ના.. આ તો હું સાઇકલ લઇને આવું છું એટલે કચરો પડ્યો હોય એવું લાગે છે.

મારો જવાબ પૂરો થયો ના થયો અને એ ભાઈએ કીધું. આમ ઓફિસમાં લાઈટ નીચે આવો હું જોઈ આપું. હું અને મારા પત્ની બંને ઓપ્થેલ્મોલોજિસ્ટ છીએ. અમારી ક્લીનીક અહીંયા નારણપુરામાં જ છે.

આ વાક્ય સાંભળતા જ કાકાની આંખો ચાર થઇ ગઈ, કેમકે એમણે મારી સાથે થયેલ આવી ઘણી ઘટનાઓ રૂબરૂ જોઈ છે, અને મારા માટે એ ઘટનાઓ નહીં પણ ચમત્કારો જ છે.

ખેર, પેલા ઓપ્થેલ્મોલોજિસ્ટ ભાઈ એ મારી આંખના પોપચાં આડાંઅવળાં કર્યા અને કહ્યું કે આંખમાં ઇન્ફેક્શન છે, હું તમને આ ટીપાં લખી આપું છું. દિવસમાં ત્રણ વખત ચાર-ચાર ટીપાં નાખજો. તો પણ સારું ના થાય તો મને ક્લીનીકે બતાવી જજો.

મારી પાસે એક જ ઉદ્ગાર હતો, ‘Thank You Sir’.

ના….ના….વાર્તાનો પૂર્ણ વિરામ અહીંયા નથી થતો. કલાઈમેક્સ તો અભી બાકી હૈ!!!

કાકાને એ દવા લખેલી ચબરખી આપી અને નીચે અપોલો ફાર્મસીમાંથી લઇ આવવા જણાવ્યું. આદત મુજબ પેલા ફરિશ્તાની જેમ આવી પહોંચેલ દાક્તર સાહેબને દરવાજા સુધી મૂકવા ગયો અને બીજા એક મુલાકાતી બેઠેલા એમને પૂછ્યું, ‘ભાઈ કોનું કામ છે?’

‘હું અતુલ ભટ્ટ, મારે મૌલિક સરને મળવું છે.’

મેં કહ્યું, ‘આવો આવો, હું જ મૌલિક છું. કહો કઇ રીતે હું મદદ કરી શકું?’

સર, મારી દીકરી રિંકલ ફિગર સ્કેટીંગ કરે છે. એણે બેલ્જીયમ ફિગર સ્કેટીંગ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધા માટે ફોર્મ ભરેલ છે. સ્પર્ધામાં ૫ મિનિટ થાય એવા ૨ અંગ્રેજી ગીતો સિલેક્ટ કરવાના છે.

‘સ્પર્ધાના નિયમ અનુસાર કોઈ સંગીત નિષ્ણાત પાસેથી એ ટ્રૅક્સનું પ્રમાણપત્ર લેવાનું છે કે એ ગીતોની સ્પીડ, ટાઈમસિગ્નેચર, ગીતનો પ્રકાર વિગેરે ફિગર સ્કેટીંગ સ્પર્ધાના નિયમ મુજબ છે.’

ઇમેઇલમાં એમના નિયમો અને પેલા ૨ ટ્રૅક્સ તમને મોકલ્યા છે. જો તમારા લેટરહેડ પર સહી સિક્કા કરી આપશો તો મારી દીકરીની સ્પર્ધા માટે ભરેલ એપ્લિકેશન અપ્રૂવ થઇ જાય.’

એમને શું જોઈતું હતું તે સમજીને એમણે જ મોકલેલા એ ઈમેલની મેં પ્રિન્ટ કાઢી અને યોગ્ય લાગતા, મેં સહી સિક્કા કરી દીધા.

દીકરી હવે સ્પર્ધામાં ભાગ લઇ શકશે એ ખુશી અતુલભાઈના ચહેરા પર છલકતી હતી. એક હાથ પાછળના ખિસ્સામાં નાખતા મને પૂછ્યું, ‘સર કેટલો ચાર્જ થયો?’.

‘બ્રાહ્મણ ગુજરાતી દીકરી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે જઈને સ્પર્ધામાં ભાગ લે એ તો આપણા માટે ગર્વની વાત છે. એ કાર્યમાં હું જો થોડો નિમિત્ત થઇ શકું તો એ મારું ભાગ્ય છે.’

‘તમત્યારે દીકરીને મારા વતી શુભેચ્છાઓ આપજો.’ આ વાક્યથી જ એમના આત્મવિશ્વાસમાં અનેકઘણો વધારો થઇ ગયો.

થોડી વાર મારી આંખ સામે જોઈને કહ્યું કે ‘સાહેબ, તમને આ આંખમાં શું થયું છે, વારેઘડીએ ખંજવાળ્યા કરો છો’

વાક્ય પત્યું ત્યાં તો કાકા હાથમાં ટીપાંની બાટલી લઈને આવી ગયા. હું હાથમાં પકડું એ પહેલા જ પેલા અતુલભાઈ એ કાકાના હાથમાંથી બાટલી હાથમાં લીધી અને કહ્યું, “પરફેક્ટ છે સર, ચાર ટીપાં જશે અને રાત સુધીમાં તો તમે રેડી થઇ જશો.”

હું અને કાકા અવાચક બની એકબીજાની સામે જ જોઈ રહ્યાં…….

ત્યાં વળી પાછા સંગીતના સૂરો સાથે સંભળાયું કે હું અને મારા પત્ની બંને ઓપ્થેલ્મોલોજિસ્ટ છીએ. અમારી ક્લીનીક અહીંયા નવરંગપુરામાં જ છે.

પ્રકરણ – 3 હોપસ્કોપ – મૌલિક નાગર

રાતના 11 વાગ્યા છે.
લાલ રંગની લાઈટના ઝગારા મારતી એમ્બ્યુલન્સ પૂર ઝડપે અમદાવાદની કોર્પોરેટ હોસ્પિટલના દરવાજે આવી ચડી.
સાથે સાથ, લક્સરી ગાડીમાંથી કોકિલાબેન પણ ત્યાં આવી પહોંચે છે.

Emergency વોર્ડના કોરીડોરમાં CPR (Cardiopulmonary Resuscitation) આપતા જુનિયર ડૉકટરના મનમાં અનેક સંભાવનાઓ સ્ફુરે છે, Emergency નિષ્ણાત ડૉ અંકિતા ત્યાં આવી પહોંચે છે. પેશન્ટની કંડિશન જોતા તેમને લાગે છે કે આ LOCKED IN કંડીશનના કારણે આમને હલનચલન નથી. ક્યાં તો આને બ્રેઈન હેમરેજ છે, ક્યાં તો બ્લડ ક્લોટ થયું છે. ડૉકટર અંકિતા જરૂરી ટેસ્ટ્સની સાથે MRI કરવાનો આગ્રહ રાખે છે.

દીપેન પણ કોઈ ઊંડા વિચારમાં ગરકાવ થઇને વેઇટિંગ રૂમમાં ડૉક્ટર કંઈક ચોખવટ કરે એની રાહ જોવે છે. બીજી બાજુ રોઈ રોઈને બેબાકળી બનેલી કોકિલા હાલમાં જ ડાઇ કરાવેલ માથામાં હાથ ખોસીને 12 કલાક પહેલાની સ્મૃતિમાં સરી પડે છે.

‘આશા ઓ આશા, ક્યાં જતી રહે છે આ બાઈ’, કોકિલાબેન સોનેરી પાલવ સરખો કરતા કરતા બબડતા નીચેના ડ્રોઈંગ રૂમમાં આવ્યા.
‘બોલો બા’, આસોપાલવનું તોરણ લગાડવા ટેબલ પર ચઢેલ આશા એ પૂછ્યું.
‘અરે, ભાઈ’સાબ, તું પણ ગાંડી જ છે ને, આ પ્રસંગના સમયે ક્યાંક પગ ભાંગી બેસીસ. કોકિલાબેન પાછા બબડ્યા’, ‘આ કામવાળા પણ છે ને…!!’
‘બા, ડેકોરેશનવાળા ભાઈને ત્યાંથી મંડપ બાંધવા આવ્યા છે’, પરેશે ટ્રાન્સપોર્ટ રીક્ષા તરફ ઈશારો કરતા કહ્યું.
‘પાછળ મહારાજને પણ પુછી લે જે જો એમને કોઈ ચંદરવો બંધાવવો હોય તો અને હા, બધાને ચાનું પણ પૂછતો રહેજે, મહારાજને કહી દીધેલું છે કે ચાનું એક તપેલું તો ચઢાઈને જ રાખજો.
એકના એક દીકરા નિરવનાં લગ્નનો થાક કોકિલાબેનના હરખની પાછળ સંતાઈ જતો હતો.

‘અરે દીપેન તમે ક્યારે આવ્યા?’ સલવાર કમીઝમાં સજ્જ, રજવાડી મોજડી ઉતારતા નિરવનાં પપ્પાને સહજ જ પ્રશ્ન પુછાઈ ગયો.
‘બસ, મેં અને નિરવે જ્વેલેરને ત્યાંથી એની ગળાની ચેન કલેક્ટ કરી અને એને હું સલૂનમાં મૂકીને આવ્યો. એને સલૂનમાં 3-4 કલાક થશે.’
‘લો, તો તમારે પણ થોડી ટ્રીટમેન્ટ કરાવી જ લેવી હતી ને, નિરવને ક્યાં એકલો મુક્યો.’ કોકિલાબેને થોડી ચિંતા વ્યક્ત કરતા કહ્યું.

‘બસ હવે આ પ્રસંગ પતે પછી આપણે શિરડી જઈ આપણી બાધા પુરી કરી આવીએ અને પછી રિદ્ધિ પાસે 2-3 મહિના અમેરિકા રહી આવીએ.’ હાયપર એક્ટિવ કોકિલાબેનના અવાજમાં આજે હાશકારો હતો.
‘મેંગ્લોરમાં એન્જીનીરીંગ, માસ્ટર્સ અમેરિકામાં અને એનું સ્કૂલિંગ પણ આપણે હોસ્ટેલમાં કરાવ્યુ’…દીપેનનુ વાક્ય પૂરું થાય એ પેહલા જ કોકિલાબેન વચ્ચે કૂદી પડ્યા, હાસ્તો એ નિર્ણય બધા તમારા જ હતા ને, આ મા ને તો ક્યાં કંઈ પૂછ્યું જ છે.
‘હવે ભરપૂર રહેજે નિરવ સાથે..હવે તો એ અને માનસી આપણી સાથે જ છે ને કાયમ માટે!!’ દિપેને આશ્વાસન આપતા કહ્યું.


—————————————————

56 Hours to Go Nirav 🙂 નિરવનાં iphoneમાં માનસીનો મેસેજ રણક્યો.
નિરવે ફોન ઉપાડ્યો અને રિપ્લાય કર્યો, ‘I can’t wait too Darling, TTYL I am in saloon’..
અરીસામાં સલૂનવાળાભાઈ અને નિરવ એક બીજાની સામે હસ્યા અને નિરવે હેડ મસાજ માટેનો ઈશારો કર્યો.
પેલા ભાઈ તો તેલની બાટલી લઇને મંડી જ પડ્યા. માથે, કપાળે, બોચીએ બધી લાગ્યા એ દે ધના-ધન જાણે દિયર બુશટ મારે એમ.

—————————————————


‘Mr. દીપેન…., Mr. દીપેન…. તમને પેશન્ટની હિસ્ટરી આપવા માટે ડૉક્ટર અર્જન્ટ બોલાવે છે.’
‘Yes મેડમ’, આંખો ચોળીને ચૂંથાઈ ગયેલા ચક્મકીત કપડામાં દીપેન ઇમર્જન્સી ડિપાર્ટમેન્ટમાં રાખેલ નિરવની પડખે ઊભેલા ડૉ. અંકિતા પાસે પહોંચે છે.

‘બે ત્રણ દિવસ પહેલા નિરવ માથું દુખે છે અને ચક્કર આવે છે એવી ફરિયાદ તો કરતો હતો, પહેલા તો અમને લાગ્યું કે એને સામાન્ય થાકનો દુખાવો હશે અને અમારા ફેમિલી ડોકટરે એને Stress Induce કહીને Pain Killer આપી હતી, અચાનક આજે સાંજે એની ફરિયાદ વધી ગઈ એટલે હું એને નવરંગપુરામાં આવેલ અમારા ફેમિલી ડૉક્ટર પ્રભુના ક્લીનીક પર લઇ ગયો, એમના ક્લીનીકના દાદરા ઉપર જ નિરવ ફસડાઈ પડ્યો અને બેભાન થઇ ગયો. ડૉક્ટર પ્રભુ તુરંત જ બહાર આવ્યા અને એમણે કહ્યું કે આને કોઈ મોટા સેંટર પર લઇ જવો પડશે અને તેમણે 108ને ફોન કરીને બોલાવી. મને ફર્સ્ટ એઇડની જાણકારી હોવાથી હું નિરવને સતત CPR આપતો અહીંયા લઈને આવ્યો.’

‘નિરવને કોઈ ખેંચ, બ્લડ પ્રેશર, ડાયાબિટીસ કે એવી કોઈ બીમારી છે?’ ડૉક્ટર અંકિતાએ વધુ ઇન્વેસ્ટીગેશન કરતા પૂછ્યું.

‘ના મેડમ ક્યારેય નહીં, બસ જે દિવસથી એ સલૂનમાં જઈને આવેલો ત્યારથી માથું દુખવાની ફરિયાદ કરે છે.’

શરીરના એક પણ અંગમાં હલનચલન ન હતું. થોડી ઝીણી આંખો કરતા ડૉક્ટર અંકિતાની નજર વેન્ટિલેટર પર બેભાન માની લીધેલ નિરવની પાંપણો પર પડી, બંધ પાંપણની પાછળ કીકીઓ ડાબી જમણી થતી હતી.

‘તમે મને સાંભળી શકો છો Mr. નિરવ, જો તમે મને સાંભળી શકતા હોવ તો બે વખત આંખ પટપટાવો.’ ડૉ અંકિતાએ વાંકા વળી નિરવનાં કાનમાં કહ્યું.
નિરવે પ્રતિસાદ આપવાનો પ્રયત્ન કર્યો પણ ડૉક્ટર અંકિતાની આ તરકીબ કારગર ન નીવડી. પણ નિરવે આંખ ઉઘાડીને પોતે Conscious હોવાનો પુરાવો તો આપી જ દીધો.
‘કંઈ વાંધો નહીં નિરવભાઈ, હું જે સવાલો પૂછું એનો મને ‘હા’ અને ‘ના’ માં જવાબ આપજો, ‘હા’ હોય તો તમારી બંને કીકીઓ જમણી બાજુ અને ‘ના’ હોય તો બંને કીકીઓ ડાબી બાજુ લઇ જજો.’

નિરવની લગભગ બધી જ હિસ્ટરી ડૉ અંકિતાએ આ અનોખી યુક્તિથી મેળવી અને અનેક સવાલો-જવાબોના તારણ સાથે ડૉ અંકિતાનું મેડિકલ ઇન્વેસ્ટીગેશન એ જ દિશામાં જતું હતું કે સલૂનમાં માલિશ કરવાના કારણે મગજમાં સંદેશા પહોંચાડતી એક ધમની ડેમેજ થઇ હશે.
‘You are Right ડૉ અંકિતા!’ Radiology ડીપાર્ટમેન્ટથી દોડીને આવતા ડૉ અર્પણે કહ્યું, ‘MRIનો રિપોર્ટ આવી ગયો છે, વર્ટેબ્રલ આર્ટરી ડેમેજ થવાના કારણે બ્રેન સ્ટેમ સ્ટ્રોક થયો છે.’
આ સંવાદથી ખુબ જ ડરી ગયેલ દીપેનભાઈથી કહેવાઈ ગયું, ‘મેડમ, Now only 12 hours to go for his wedding!’

નિરવની પરિસ્થિતિનું નિદાન થવાનો ડૉ અંકિતમાં હજુ તો થોડોક હાશકારો થયો હતો અને દીપેનભાઈના આ વાક્યના કારણે ડૉ અંકિતાની સ્થિર આંખોમાં એક પ્રશ્ન ઉદ્ભવ્યો કે ‘શું દિપેનભાઈ અને કોકિલાબેન આ આઘાત સહન કરી શકશે કે હવે માત્ર નિરવની આંખો જ એનું આખું શરીર છે!!!’


મૌલિક ‘વિચાર’

પ્રકરણ -2 ″હોપસ્કોપ”- મૌલિક નાગર

ये परिंदे भी कितने नादान है,
मेहफूस हाथो को पहचान नहीं पाते.

‘મૅડમ, ખાલી પાંચ જ દિવસ, જેવા માંના દર્શન થશે એટલે તરત જ એસ.ટી બસમાં પાછો આવી જઈશ’, હોસ્પિટલના અટેન્ડન્ટ રઘુ એ ઘભરાતા સ્વરે ડૉ રૂચિતાને અરજી કરી.
‘અલ્યા ભાઈ, અઠવાડિયામાં ચાર દિવસ તો તું કોઈકના કોઈક બહાને વહેલો જાય છે, મોડો આવે છે, રજાઓ પાડે છે. અમને એવું છે કે આટલું બધું ભણ્યા પછી અમે તારા પગારદાર છીએ.’ ડૉ રૂચિતાનો પિત્તો આજે એમેય ગયો હતો. ઉપરાછાપરી દર્દીઓ આવતા હતા, હંમેશની માફક સ્ટાફની શોર્ટેજ અને ઉપરથી સંચાલકો સાથેની રોજબરોજની કચકચ.
તમે ભણ્યા એ જ તો તમારો પ્રોબ્લેમ છે, સંભળાય નહીં તેવી રીતે લુચ્ચું હસતા રઘુ બોલ્યો.
‘શું કહે છે?’
‘અરે ના મૅડમ આતો એમ કહેતો હતો કે બહુચર માઁની બાધા માની હતી કે દીકરાનો જન્મ થશે તો બહુચરાજી પગપાળા દર્શન કરી આવીશ અને એ બહાને દીકરાને અને મારી ઘરવાળીને પણ ગામડે મળી અવાય’ રઘુના સ્વરમાં હવે થોડી નફ્ફટાઈ અને બેદરકારી છલકાઈ.
‘આ મહીનામાં તો રજા નહીં જ મળે’ ડૉ રૂચિતા એ પણ હવે કડકાઈ દેખાડી
‘પણ મૅડમ…’
‘ જા…જા… હવે કામે વળગ’ ડૉ રૂચિતા એ રઘુને જાકારાનો ઈશારો કર્યો.
‘અમારા માટે તો અમારું પરિવાર પહેલા, બાકી બધું પછી મૅડમ. અમે કઈ ગુલામ નથી, અંગ્રેજો જતા રહ્યાં અને……..’રઘુ પણ અકળામણમાં બબડતા બબડતા ત્યાંથી નીકળી ગયો.

રઘુની આખી બપોર ડોક્ટરો, દર્દીઓ અને વહીવટીકર્તાઓને ગાળો આપવામાં જ ગઇ.
‘નાચવું નહીં એને આંગણું વાંકુ’
બાધા કે બૈરાં છોકરાને મળવાનું તો માત્ર બહાનું જ હતું, પણ ચાલીના મિત્રો સંગાથે મોજ કરતા કરતા પગપાળા જવું એ જ મુખ્ય કારણ હતું

પોતાની શિફ્ટ પતાવી સાંજની શિફ્ટના ડૉક્ટરને હેન્ડ ઓવેર આપી ડૉ રૂચિતા ઉતાવળે ઘરે જવા માટે નીકળ્યા. બીજા દિવસે એમના પતિનો જન્મદિવસ હોઈ આજે તો એમના માટે સરપ્રાઇસ કેક બનાવવાની ઈચ્છા હતી.
ઘરની ગલીની પાસે જ રૂચિતા એ થોડી ભીડ ઊભેલી જોઈ, એને મનમાં થયું કે નક્કી કોઈક એક્સિડેન્ટ થયો છે. એમણે પણ સીગ્નલ આપીને ગાડી સાઈડ પર ઊભી કરી દીધી.
ભીડને ‘ડૉક્ટર છું…ડૉક્ટર છું… ‘કહેતા આગળ વધ્યા અને એક વૃદ્ધ અર્ધ બેભાન અવસ્થામાં કણસતા જોયા.
‘અરે….કનુકાકા…!!!!’ જોતાવેંત જ ડૉ રૂચિતાએ એમ્બ્યુલન્સને ફોન કર્યો અને કનુકાકાને CPR આપવાનું ચાલુ કરી દીધું. જમા થયેલી ભીડને દૂર રહેવાના ઈશારા સાથે ડૉ રૂચિતાએ વળી પાછો ફોન લગાવ્યો,
‘હેલો ડૉ અર્પણ, ડૉ રૂચિતા હીઅર, યુ પ્લીઝ કોલ અવર ઓન કોલ ન્યુરો ફિઝીશ્યન એન્ડ કાર્ડિયોલોજિસ્ટ. કનુકાકા ઇસ ઈન કાર્ડીયેક અરેસ્ટ.’

હોસ્પિટલના ઇમર્જન્સીના ડિપાર્ટમેન્ટના ગેટ પર સાયરન મારતી એમ્બ્યુલન્સ આવી પહોંચી, ડૉ રૂચિતા પણ એ જ એમ્બ્યુલન્સમાં આવ્યા હતા. ડૉ રૂચિતાની ટીમ પણ ત્યાં રાહ જોઈને ઉભી જ હતી.
‘સિસ્ટર, તમે રજીસ્ટ્રેશન કરાવો.
ડૉ પ્રણવ, એમને રિસસ બેડ પર લઇ લઈએ.’

‘કનુકાકા કાર્ડીયેક અરેસ્ટમાંથી તો રિવાઇવ થઇ ગયા છે પણ હાર્ટની મેજર વેસલ બ્લોક હોય એવું લાગે છે, માટે સ્ટેન્ટ મૂકીને બ્લોક ઓપન કરવો પડશે’, ECG જોતાં કાર્ડીઓલોજીસ્ટ ડૉ પ્રણવે કહ્યું.
‘એમના ઘરેથી કોઈ આવેલ છે?’
‘વેઇટ સર, રઘુ અહીંયા જ હશે, એની શિફ્ટ પતવાને હજી વાર છે.’
શરીરથી સાવ લેવાઈ ગયેલા, મેલા ઘેલા કપડામાં, કાપડની થેલી લઇ નીકળેલા આ કનુકાકા બે વર્ષ પહેલા જ રિટાયર્ડ થયેલા આ જ હોસ્પિટલના સિનિયર અટેન્ડન્ટ અને રઘુના પિતા હતા. છ-આઠ મહિના પહેલા જ કનુકાકાની ભલામણથી આ રખડેલ દીકરા રઘુને હોસ્પિટલે કામ પર રાખ્યો હતો.
‘મૅડમ, બધા ફલોર પર તપાસ કરી દીધી રઘુનો ક્યાંય પણ અતોપતો નથી, અને એનો ફોન પણ સ્વીટ્ચ ઓફ આવે છે.’ બીજા અટેન્ડન્ટે કહ્યું.
‘ઓહ માય ગોડ, હી મસ્ટ હેવ લેફ્ટ ફોર …….’ રૂચિતાને પરિસ્થિતિનો ખ્યાલ આવી ગયો કે રઘુ કહ્યા વગર જ બેદરકાર બનીને બહુચરાજી જવા નીકળી ગયો છે.
રઘુનો ફોન તો ન લાગ્યો અને પરિવારના કોઈ સભ્ય સાથે સંપર્ક પણ ન થઇ શક્યો. હવે નિર્ણય લેવામાં વધુ સમય બગાડાય એવો ન હતો. સારવારમાં વિલંબ ન થાય અને વધુ ખર્ચ પણ ન થાય તે હેતુથી બે ત્રણ ઇમર્જન્સીના ડોક્ટર્સ, ડૉ પ્રવણ અને ડૉ રૂચિતાએ જ નિર્ણય લેવાનું નક્કી કર્યું.

ભારે ધર્મસંકટ હતું. કેમ કે જો આ ખાનગી હોસ્પિટલમાં રાખીયે તો કનુકાકાને ખર્ચ ન પોસાય અને સ્ટેન્ટ મુકાવવું ખુબ જ જરૂરી હતું.
અંતે કનુકાકાને ક્લોટ ઓગાળવાનું ઇન્જેક્શન આપ્યું જેથી થોડાક સમયમાં ECG નોર્મલ થઇ ગયો અને કનુકાકા પણ ભાનમાં આવવા લાગ્યા.
ત્યાર બાદ Angiography માટે સરકારી હોસ્પિટલમાં શિફ્ટ કરવાનો નિર્ણય લીધો. જ્યાં સદ્નસીબે ડૉ પ્રણવ અને ડૉ રૂચિતા બન્ને વિઝિટિંગ ડોક્ટર તરીકે ફરજ બજાવતા હતા એટલે સ્ટેન્ટ મુકવાની પ્રોસિજર અને ફોલોઅપના પૈસાનો સવાલ જ ન હતો અને સરકારી હોસ્પિટલ હોઈ રૂમ અને બીજા ટેસ્ટમાં પણ રાહત મળી જાય.
કનુકાકાની સારવાર સમયસર થતા હવે એમણે ધીરે ધીરે ચાલવાનું પણ ચાલુ કરી દીધું હતું અને બે દિવસથી સવાર સાંજ ડૉ રૂચિતા એમની ખબર અંતર પૂછી જતા હતા.
ચાલીના એક છોકરા થકી જ રઘુને પપ્પા હોસ્પિટલમાં હોવાની જાણ થઇ અને તુરંત જ એ અમદાવાદ આવવા નીકળી ગયો. એસ. ટી સ્ટેન્ડથી સીધો જ સરકારી હોસ્પિટલ પહોચ્યો. કનુકાકા પાસેથી આખી ઘટનાની વિગતવાર જાણકારી મળી. પોતાના વર્તન પર રઘુને ખુબ પસ્તાવો થયો. રૂચિતા મૅડમને આભાર વ્યક્ત કરવા અને માફી માંગવા એ હોસ્પિટલે પહોંચી ગયો.

‘મેડમ..અંદર આવું?’ ભીની આંખે, ધીમા સ્વરે રઘુએ દરવાજો નોક કર્યો.
‘અરે રઘુ, આવ આવ, કનુકાકાને મળ્યો?’
‘હા મૅડ…..’રૂંધાતા કંઠે રઘુ ધ્રુસકેને ધ્રુસકે રડી પડ્યો અને રૂચિતા મૅડમનો આભાર માનવા લાગ્યો અને પગે પડી માફી માંગવા લાગ્યો.
‘અરે..રે.રે…આમ ગાંડપણ ના કર રઘુ, હોસ્પિટલના સ્ટાફના સભ્યો પણ મારો પરિવાર છે. અને મારા માટે તો મારું પરિવાર પહેલા બાકી બધું પછી…..લે આ કેક ખા, અપર ક્રસ્ટની છે.’

પ્રકરણ -1″હોપસ્કોપ”-મૌલિક નાગર

જિંદગી ના મિલેગી દુબારા


હે કૃષ્ણ, હે વ્હાલા, બસ હવે તો તારી પર જ આશા છે, બધું જ તારા હાથમાં છે.” ચક્મકીત આરસની મૂર્તિ સામે, અંખડ ઘીનો દીવો AC ના પવનના જોરની સામે સ્થિર અડગ પ્રગટે છે, હોસ્પિટલના પરિસરમાં બનાવેલ મંદિરમાં નિર્દોષ સ્મિત કરતી કૃષ્ણની મૂર્તિ સામે એક યુવાન છોકરી મોત અને જીવનની વચ્ચે ઝૂલતા એના જિવાનસાથીના નવજીવન માટે પ્રાર્થના કરતી હોય છે.

હરે રામ..હરે રામ..રામ રામ હરે હરે, હરે ક્રિષ્ના..હરે ક્રિષ્ના..ક્રિષ્ના..ક્રિષ્ના હરે હરે ધુનની વચ્ચે જ નર્સનો અવાજ સંભળાય છે. “બહેન આપના પતિ…..”
કટ…કટ…કટ..
.

અમદાવાદના એક ફિલ્મ સ્ટુડીયોમાં ઊભા કરેલ હોસ્પિટલના સેટ પર તાળીઓનો ગડગડાટ ગુંજી ઉઠ્યો. એકેએક કલાકારો, મેકઅપમૅન, લાઈટ મેનથી માંડી બધા જ આ ફિલ્મના મહુર્ત શોટ માટે કલાકાર વિભાને અભિનંદન આપવા લાગ્યા. “Very Nice, Proud of You Darling” કેમેરા ડૉલી પર બેસીને ઉપરના એંગલ પરથી શૂટ કરતા વિભાના પતિ એક્ટર કમ ફિલ્મ ડીરેક્ટર સુશાંકે પણ ખુશી વ્યક્ત કરી.તાળીઓના ગડગડાટની વચ્ચે ૧૦-૧૫ મધમાખીઓનું ટોળું ફરી વળ્યું અને સેટ પરના બધા જ લોકો વેરવિખેર થઇ ગયા.

શુટીંગના બે દિવસ બાદ 24વર્ષીય યુવાન એકટર કમ ડીરેક્ટર સુશાંક સવારથી બેચેન હતા. “વિભા, સાંભળે છે?” સુશાંકે પેટ પર હાથ મસળતા બુમ પાડી.હા બોલો? કોઈ નવો પ્લોટ દીમાગમાં આવ્યો કે શું? વિભાએ ટ્રેડમીલ પર દોડતા દોડતા જ પ્રતિસાદ આપ્યો.અરે..ના રે, મને એસિડિટી જેવું લાગે છે, Rantac લઇ લઉં? Shakespearની પુસ્તક વાંચતા સુશાંક સામે દવા અને આઈસ્ક્રિમની પ્લેટ ધરતા વિભાએ કહ્યું કે “આ લો Rantac અને વેનીલા આઈસ્ક્રિમ, થોડી જ વારમાં સારું થઇ જશે.” 
બીજા દિવસે પણ સુશાંકની હાલતમાં કોઈ સુધારો ન થયો, એસિડિટીની સાથે હવે ગભરામણ પણ થતી હતી એટલે વિભા એ કહ્યુ, “સુશાંક આપણે ડૉ પ્રમોદને કન્સલ્ટ કરી લેવા જોઇએ!”

સુશાંક અને વિભા અમદાવાદની અદ્યતન સુવિધાવાળી મલ્ટી સ્પેશ્યલિટી હોસ્પિટલના  Emergency  ડીપાર્ટમેન્ટમાં આવી પહોંચ્યાં. ત્યાં તેઓ ડિપાર્ટમેન્ટ હેડ ડૉ ચેતનને મળ્યા અને ડૉ પ્રમોદને ત્યાં બોલાવવા માટે આગ્રહ કર્યો. ડો. પ્રમોદ હોસ્પિટલના તબીબ અધિકારી અને એમના ફેમિલી જનરલ ફિઝીશ્યન હોઈ આ દંપતીને એમના પર ઊંડો વિશ્વાસ હતો. ડૉ પ્રમોદ આવ્યા અને એમના ECG અને બીજા On Screen Vitals જોઈ સામાન્ય એસીડીટી જ હોવાનું કહીને અડધા કલાક બાદ સુશાંકને રજા આપવાનું સૂચન કર્યું .
ડૉક્ટર પ્રમોદ જરૂરી દવાઓ પ્રિસ્ક્રાઈબ કરે છે. સાથે સાથ નર્સિંગ સ્ટાફ કહેવા પ્રમાણે સુશાંકને રજા આપવાની તૈયારી કરે છે અને બીજી બાજુ વિભા પણ બિલીંગ ડિપાર્ટમેન્ટ તરફ બહાર જાય છે.  
ત્યાં હાજર એક ઓન કન્સલ્ટન્ટ ડોક્ટરના મનમાં સુશાંકના હાર્ટની રીધમને લઇને હજી પણ ઘણા પ્રશ્નો છે, તે પાછી સુશાંક પાસે જાય છે અને ડિટેલમાં હિસ્ટ્રી પૂછે છે. સુશાંક પણ એને છેલ્લા આખા અઠવાડિયાની અને ફિલ્મના મુહર્ત શૂટની વાત કહે છે.Mr. સુશાંક, જ્યારથી આ દુખાવો થયો તે પહેલા કોઈ અસામાન્ય ઘટના બની હોય તેવુ તમને યાદ છે?અમમમ..સુશાંક ઘણું વિચારતા ઉત્તર આપે છે. “હા, એ દિવસે મને મધમાખી કરડી હતી, પણ એ તો સામાન્ય ડંખ હતો, મને એનો કોઈ દર્દ પણ નથી.”ઓન ડ્યુટી કન્સલ્ટન્ટ ડોક્ટરે એ જ ફિલ્મી અંદાજે ડાયલોગ માર્યો, “બસ, એ સામાન્ય ડંખ જ આ અસામાન્ય હાર્ટ રીધમનું કારણ લાગે છે. 

કન્સલ્ટન્ટ દોડતી ડિપાર્ટમેન્ટ હેડ ડૉ ચેતન પાસે ગઇ.સર, મને લાગે છે કે Mr. સુશાંકના બીજા ઇન્વેસ્ટીગેશન કરાવીએ અને કાર્ડીઓલોજીસ્ટની પણ સલાહ લઇએ. તને એવું શેના આધારે લાગે છે? ડૉ ચેતન પણ થોડા આશ્ચર્યથી પુછે છે.સર, બે દિવસ પહેલા એમને મઘમાખી કરડેલી છે, ત્યાર બાદ જ એમને છાતીમાં બળતરા શરૂ થઇ છે. So, IthinkIt’sBeeStingAllergicAnginareportedinfewcasepapers.ડૉ ચેતન પણ એ બાબતે સહમત થાય છે અને શહેરના નામી કાર્ડીઓલોજીસ્ટ અને હોસ્પિટલના કાર્ડીઓલોજી ડિપાર્ટમેન્ટના હેડ ડૉ રાજન ત્રિવેદીને બોલાવે છે.
ફોન ઊપર કરેલા ખુબ જ આગ્રહને કારણે ડૉ ત્રિવેદી આવે તો છે છતાં પણ તેઓ આટલી નાની વયના દર્દીમાં કોઈ નોન સ્પેસીફીક કારણના લીધે તે હાર્ટને લગતી કોઈ પણ સમસ્યા છે તે માનવા તૈયાર નથી થતા.
કન્સલ્ટન્ટ હજી પણ આશા છોડતી નથી અને આગ્રહ કરે છે, “સર, ચેક એન્જીઓગ્રાફી કરવામાં પણ આપણું કે દર્દીનું કોઈ નુકશાન નથી. પ્લીઝ!”થોડી સેકન્ડના વિરામ બાદ ડૉ ત્રિવેદી હકારમાં માથું ધુણાવે છે અને કહે છે, “લેટ્સ ટેક હીમ ટુ કેથ લેબ.”

સુશાંક નર્વસ કંડીશનમાં એન્જીયોગ્રાફીના ટેબલ પર સુતો છે. થોડીક જ ક્ષણોમાં સ્ટાફ બહાર આવીને વિભાને જણાવે છે કે   સુશાંકના હાર્ટને સપ્લાય કરતી મેજર વેસલમાં ફ્રેશ ક્લોટ બનેલ છે તેના કારણે હૃદયમાં લોહીનો પ્રવાહ ઓછો થયો છે. ડૉ ત્રિવેદી એન્જીઓગ્રાફી ટેબલ પર જ કલોટ ઓગાળવાનું ઈન્જેકશન આપી દે છે અને સુશાંકને 6 કલાક માટે ઓબઝર્વેશનમાં રાખવામાં આવે છે.
ડૉ ચેતન અને ડૉ ત્રિવેદી white કોટમાં સજ્જ વોર્ડમાં પ્રવેશે છે અને સુશાંક પાસે જાય છે.”કેવું છે ડાયરેક્ટર સાહેબ, આખે આખી બે ફિલ્મ જોઈ શકાય એટલો સમય અમે તમને ઓબઝર્વેશનમાં રાખ્યા.” ડૉ ચેતને હળવા સ્મિત સાથે કહ્યું.”અરે સર, હું તો ફર્સ્ટ કલાસ થઇ ગયો છું. દિલ કે દર્દ અબ ખતમ, હવે તો પેલી મધમાખીઓનું જ મધ કાઢીને રોજ સવારે પીશ. ફિલ્મી અંદાઝમાં એક્ટિંગ કરતા સુશાંકે ખુબ જ આત્મવિશ્વાસથી જવાબ આપ્યો.કન્સલ્ટન્ટની નજર ECG સ્ક્રીન પર પડે છે, એને એબ્નોર્મલ લાગતી હાર્ટ રીધમ પણ હવે નોર્મલ લાગે છે અને એ પણ ડિસ્ચાર્જ આપવા માટે તૈયાર થઇ જાય છે. “ડૉ ચેતન થૅન્ક યુ વેરી મચ”, વિભાએ પોતાના ગોગલ સરખા કરતા કહ્યું. અરે વિભાબેન, થૅન્ક મને નહીં, અમારી આ કન્સલ્ટન્ટને કહો જેણે આ કેસને અલગ દ્રષ્ટિકોણથી જોયો.સાચે જ ડૉક્ટર તમે ન હોત તો અમે આ દુખાવાને સામાન્ય દુખાવો માની લીધો હોત અને ખબર નહીં…, By the Way,આ બધામાં હું તમારુ નામ પુછવાનું તો ભુલી જ ગઇ.કન્સલ્ટન્ટ ડૉક્ટર નિર્દોષ સ્મિત સાથે..ક્રિષ્ના, ડૉ ક્રિષ્ના…..  

નવી કોલમ”હોપસ્કોપ”-મૌલિક નાગર

WhatsApp Image 2020-09-05 at 8.54.48 AM

 

મિત્રો 
હવે થી દર શનિવારે આપણે બીજા લેખકોની સાથે નવી કોલમ રજુ કરશું.  
લેખકનું નામ છે મૌલિક નાગર ને શ્રેણીનું નામ છે “હોપસ્કોપ”
જેની ઓળખ એના નામમાં છે મૌલિક જેના વિચારો છે અને સહજ જેની પ્રકૃતિ છે. 
સંગીત જેનો પ્રેમ છે. જેણે એને પ્રાકૃતિક રૂપે જીવતા શીખવ્યું છે અને શબ્દસાહિત્યએ એમને પ્રમાણિકતાથી કહેતા અને સ્વીકારતા શીખવ્યું છે. સારા વિચારો થકી એણે પોતાનું વ્યક્તિત્વને ખીલવ્યું છે. મનની મોસમમાં સદા બહાર ખીલતો આ લેખક અનેકને લખવાની પ્રેરણા પણ આપે છે.એનો પોતાનો બ્લોગ છે. સંગીત અને સાહિત્યનો આટલો સુમેળ જે વ્યક્તિત્વમાં હોય નિસર્ગનું છલકાતું વાતાવરણ આપણા બ્લોગ પર લાવશે તો નવાઈ ન પામતા!
હવે વાત કરીએ તેમના વિષયની.  વિષય પણ કેવો? આશા જગાડે તેવો “હોપસ્કોપ” ભાઈ હોપ સાંભળ્યું છે સ્તેથોસ્કોપ સાંભળ્યું છે, હોપસ્કોપ એટલે શું ? મિત્રો ડો.એટલે hope આશા અને શબ્દ ‘સ્કોપ’માં પણ આશા જ દેખાય છે.મૌલિકે બહુ સરસ વાત કરી છે “વાંચન એટલે આંખથી આંખ ઉઘડવાની પ્રવૃત્તિ”આ શ્રેણીમાં મૌલિકભાઈ એમના પત્ની ડો. અંજલિના અને તેમના અનુભવનો ખજાનો લઈને આવશે.
મૌલિકભાઈના લખાણમાં એક પ્રકારનું આકર્ષણ અને ઊંડાણ છે અને માટે જ એ ગહન વાતને પણ એ સરળતાથી સપાટી પર મૂકી પીરસી શકે છે.આપ સૌ સમજી શકો છો કે ડોક્ટરનું જીવન એટલું સહેલું નથી હોતું, ક્યારેક વેદના તો ક્યારેક સંવેદના,ક્યારેક આશા તો ક્યારેક નિરાશા….મારી તમારી અને આપણી વાતો. તેમ છતાં એક ડોક્ટરના જીવનની એક એક પળ એટલે આશાનું એક કિરણ. ડો. સ્ટેથોસ્કોપ મૂકે તો પણ “હોપસ્કોપ” બાજુમાં રાખતો નથી.  
મિત્રો લેખકને વધાવવાની જવાબદારી તમારી છે.
મૌલિકભાઈ આપનું બેઠકનો બ્લોગ શબ્દોનું સર્જન પર સ્વાગત છે.  

SHARE THIS: