વિનુ મરચંટ વાર્તા સ્પર્ધા-2019

૧. કોઈ પણ વિષય પર વાર્તા

૨. ઓછામાં ઓછા ૧૦૦૦ અને વધુમાં વધુ ૨૦૦૦ શબ્દોમાં વાર્તા હોવી જરૂરી છે. ઓછા કે વધુ શબ્દોવાળી વાર્તાને ડીસક્વોલીફાડ કરવામાં આવશે.

૩. વાર્તા મૌલિક અને અપ્રકટ-ઈન્ટરનેટ, બ્લોગસ તથા પ્રીન્ટમિડીયામાં કે અન્ય સ્પર્ધાઓમાં શામીલ ન થઈ હોવી જોઈએ.

૪. માર્ચની ૩૧ 2019 સુધી pragnad@gmail.co in word formate only
ને મોકલી આપવી. મોડાથી આવેલી કૃતિઓને સ્વીકારવામાં નહીં આવે.

૫. વાર્તાના નિર્ણાયકનો નિર્ણય આખરી ગણાશે અને એ વિષે કોઈ ચર્ચા કરવામાં આવશે નહીં.

૬. પહેલું ઈનામ: $૧૦૧
બીજું ઈનામ: $૭૫
ત્રીજું ઈનામ : $૫૧
આશ્વાસન ઈનામ: $૨૫

કવિશ્રી અનિલ ચાવડાની “સોરી” કવિતાનો આસ્વાદઃ ( જ્યશ્રી વિનુ મરચંટ )

હું એવું માનું છું કે કવિતાનું ભાવવિશ્વ મોટું હોય છે, તે સહજપણે જ આનંદ અપાવે છે. આસ્વાદ એ કળા છે. આસ્વાદ થી કવિતા શીરાની જેમ હૃદયમાં ઉતરી જાય છે.આસ્વાદ કરાવનાર વ્યક્તિ આપણા ભીતરમાં કવિના શબ્દો  રળિયાત કરતા હોય છે જે તેમને સ્પર્શી ગયું તે આપણી સમક્ષ મુકે છે અને તેમના  શબ્દોને અજવાળવાતા હોય છે.કવિની સાથે હું આસ્વાદ કરવાનાર વ્યક્તિનો આભાર માનું છું.કારણ એ આપણી ભીતર  ક્યાંય કશું નવું કે લીલું ઉગાડે છે. -આભાર જયશ્રીબેન.

અનિલભાઈ માટે એટલું જ કહીશ કે કવિ બળે છે તો પણ દુનિયાને અજવાળવા…
સોરી!
by Anil Chavda
(પ્રકૃતિકાવ્ય નહીં લખી શકવા બાબત એક ખેતમજૂરી કરતા કવિની ઉક્તિ)

વહેલી પરોઢે સૂર્યએ પોતાનો ચૂલો સળગાવ્યો
ત્યારે અમે અમારા ટાઢાબોળ ચૂલાની બાજુમાં બેઠા હતા જાગતાં…
એવું નથી કે મને સ્પર્શતું નથી આ મૃદુ ઝાકળ
ગમે છે,
પણ પરોઢના ગર્ભમાં પાંગરેલું આ ઓસ
સુંવાળા ઘાસ પર બેસીને તેની મહાન ગાથા સંભળાવે તે પહેલાં
મારી માના હાથમાં ઊપસી આવેલા ફોલ્લા
એની કથા કહેવા માંડે છે
ઝાકળ પોતાને મોતી સિદ્ધ કરે તે પહેલાં
પગમાં પડેલા ઢીમડાં
પોતાને કોહિનૂર સાબિત કરી ચૂક્યા હોય છે
‘પરોઢે કમલ સરોવરે અંગ જબોળાય’ની કલ્પનાને ટાણે તો
અમે ધૂળમાટીથી રગદોળાઈને થઈ ગયા હોઈએ છીએ પરસેવે રેબઝેબ…

વંદન! વરસતા વરસાદની દોમદોમ સાહ્યબીને બે હાથે વંદન!
પણ મને તો ધોધમાર વરસાદમાં
માથું ઢાંકતા છાપરાની કલ્પના વધારે વહાલી લાગે છે

મને યાદ છે,
એક દી કોલસાની ભઠ્ઠીમાં કામ કરતાં મા દાઝી ગયેલી
એક મોટા અર્ધ વર્તુળાકાર ફરફોલા સાથે ઊપસી આવેલા અનેક ફોલ્લા હાથ પર
મને તેમાં દાઝી ગયેલો ચંદ્ર ને સેંકડો બુઝાતા સિતારા દેખાયેલા
બસ આટલું નાનું (પ્રકૃતિ?) કાવ્ય રચાયું હતું ચિત્તમાં….
મારું કલ્પનાશીલ મો જોઈ માએ પૂછેલું
‘ધરાએલો લાગે છે, કંઈ ખાઈને આવ્યો કે શું?
હું કશું બોલ્યો નહીં,
કયા મોઢે કહેવું કે ભરપેટ ગાળો ખાધી છે શેઠની…

તમે જ્યારે ‘સીમ દોમદોમ તડકામાં નહાય’નું અદ્ભુત કલ્પનાચિત્ર રજૂ કરો છો,
ત્યારે મારી હોજરીમાં તપતું હોય છે એક ગીતનું મુખડું, કે-
‘આખું આકાશ એક ધગધગતો ચૂલો ને સૂરજ એક શેકાતી રોટલી…’

તમે કહો છો,
‘સમી સાંજે સૂરજ કેવા અદ્ભુત રંગો પૂરે છે ક્ષિતિજ પર, નહી?’
આઈ એગ્રી,
લાખલાખ સલામ એના કેસરિયાપણાને!
કિરણોની ફરતી પીંછીને!
પણ અમારા જીવનમાંથી બુઝાઈ ગયેલો સૂર્ય
મને ક્ષિતિજના રંગોની કલ્પના નથી કરવા દેતો…
મને તો તેમાં મારી માના સેંથીના આકાશમાંથી આથમી ગયેલા સૂર્યને કારણે
ભૂંસાયેલા સિંદૂરના લાલપીળા ડાઘા દેખાય છે,
જેને હું કોઈ જ પોતાથી સાફ નથી કરી શકતો…
પ્રકૃતિએ સર્જેલી મસમોટી ઊંડી ખીણ કરતાં
મને પેટનો ખાડો વધારે ઊંડો લાગે છે.

પ્લીઝ! એવું ન સમજતા કે હું પ્રકૃતિનો ચાહક નથી
પણ હાલ પૂરતું
હું તેનું કાવ્ય સર્જી શકું તેમ નથી, સોરી!

– અનિલ ચાવડા

“સોરી” કાવ્ય વાંચતાં જ મારા રોમરોમમાંથી લખલખું પસાર થઈ ગયું….! આ કાવ્યની યુ.એસ.પી. (Universal Selling Proposition) એના દરેક શબ્દોમાં ધબકતી જીવંતતા છે. આ જીવંતતામાં કવિતાની નાડીના ધબકારા છે.કવિતાની પ્રતીતિ તો કવિના નામની નીચે જ, કૌંસમાં લખેલી નીચેની પંક્તિમાં જ કવિ અદભૂત રીતે કરાવી દે છેઃ
“(પ્રકૃતિકાવ્ય નહીં લખી શકવા બાબત એક ખેતમજૂરી કરતા કવિની ઉક્તિ)”  – બસ, આખી કવિતાનું કાવ્યત્ત્વ અને કૌવત આ એક પંક્તિમાં સમાઈ જાય છે. આ સાચા અર્થમાં એક માત્ર પંક્તિ કે લાઈન નથી પણ કવિના અંતરમનમાંથી નીકળેલી એક ચીસ છે. કવિને કુદરત સાથે તાદત્મ્ય માણવાનું વણમાગ્યું વરદાન છે, ઈશ્વરના આશિષ છે, એવો કવિ જ્યારે કહે કે “સોરી” પ્રકૃતિકાવ્ય નહીં લખી શકવા માટે – ત્યારે એના હ્રદયમાંથી જે લોહીના આંસુ વહ્યા હશે એનો હિસાબ આખીયે પ્રકૃતિ ભેગી થઈને આપી શકવા સમર્થ નથી.
આમ તો સવાર પડતાં જ મા ચૂલો સળગાવે અને નિત્યક્રમ શરૂ થાય પણ અહીં ખેતમજૂરી કરતાં, સળગતો ચૂલો નસીબ નથી જ થવાનો, એ સમજાતાં જ કવિ સવારના ઊગતા સૂર્ય અને કિરણોના તણખાઓમાં સળગતા ચૂલાની કલ્પના કરે છે. કવિ હ્રદયની માર્દવતાને, ઘાસ પર સુંવાળપની રેશમી રજાઈ પાથરતા ઝાકળની નાજુક ભીનાશ ભીંજવે તે ઈચ્છવા છતાંયે શક્ય નથી. એ પહેલાં જ, માના હાથમાં મજૂરી કરતાં અને બૂઝાયેલો ચૂલો પેટાવવા, હાથથી કોલસા ફંફોસવામાં પડેલા ફોલ્લા પર કવિહ્રદયની સ્નિગ્ધતા અને ભીનાશ પથરાય જાય છે અને તેમાં જ અંતરમનની સઘળી જ શાતા ખર્ચ થઈ જાય છે! આખીયે કવિતા, Paradoxical Environment – વિરોધાભાસી વાતાવરણના આવરણ મહીંથી ડોકિયું કરે છે. નીચેની આ પંક્તિઓમાં એક ટીસ છે જે આ વિરોધાભાસને અત્યંત ખૂબીથી, છતાં, સાવ સહજતાથી કવિતા બનાવે છે.
“પરોઢે કમલ સરોવરે અંગ જબોળાય’ની કલ્પનાને ટાણે તો
અમે ધૂળમાટીથી રગદોળાઈને થઈ ગયા હોઈએ છીએ પરસેવે રેબઝેબ…
વંદન! વરસતા વરસાદની દોમદોમ સાહ્યબીને બે હાથે વંદન!
પણ મને તો ધોધમાર વરસાદમાં
માથું ઢાંકતા છાપરાની કલ્પના વધારે વહાલી લાગે છે!”
કોલસાની ભઠ્ઠીમાં કામ કરતાં માના હાથ ઉપર અર્ધવર્તુળાકારે ઉપસી આવેલા ફોલ્લામાં કવિને “દાઝી ગયેલો ચંદ્ર ને સેંકડો બુઝાતા સિતારા દેખાયેલા” અને કવિ કહે છે કે “બસ આટલું નાનું (પ્રકૃતિ?) કાવ્ય રચાયું હતું ચિત્તમાં…!”.કવિના ચિત્તમાં પ્રકૃતિને માણ્યા વગર જ ઉપસી આવેલા નાનકડા આ “પ્રકૃતિકાવ્ય”ની કલ્પનામાત્રથી આપણી આંખો વરસી પડે છે! રોજમરાના જીવનની વિકરાળ વિષમતા જ્યારે વાઘમુખી બનીને મોઢું ફાડીને ઊભી હોય ત્યારે, એક લાચાર મા, પોતાના બાળકના દર્દને અનુભવીને, એના સરરિયલપણાના પડકારને હકારાત્મકતામાં ફેરવે તોયે કઈ રીતે? આ લાચારીની છબી, નીચેની પંક્તિઓમાં વાંચતાં જ, એ માતાને શતશત પ્રણામ કરતાં મારું મસ્તક ઝૂકી જાય છે.
“મારું કલ્પનાશીલ મો જોઈ માએ પૂછેલું
‘ધરાએલો લાગે છે, કંઈ ખાઈને આવ્યો કે શું?
હું કશું બોલ્યો નહીં,
કયા મોઢે કહેવું કે ભરપેટ ગાળો ખાધી છે શેઠની…!”
અહીં માનો સવાલ કરતાં, શબ્દો વેદનાનું આખુંયે વૈકુંઠ ધરતી પર ઊતારે છે.
કવિને કુદરતને મનભરીને માણવી છે અને કુદરતના સૌંદર્યને સો સો સલામો પણ કવિ કરે છે. તે છતાં પ્રકૃતિને કવિ માણે તોયે કેવી રીતે? અહીં કવિ, કાવ્યમયતામાં ઝબોળેલો એક એવો વિરોધાભાસ સર્જે છે, જેના પર કવિતા ખુદ કુરબાન થઈ જાય! કવિ કહે છે કે, એને સમી સાંજના, ક્ષિતિજો પર રંગોનો બજાર માંડતાં સૂર્યના કિરણો અને રંગોમાં “માના સેંથીના આકાશમાંથી આથમી ગયેલા સૂર્યનેકારણે ભૂંસાયેલા સિંદૂરના લાલપીળા ડાઘા દેખાય છે, જેને કવિ કોઈ જ પોતાથીસાફ નથી કરી શકતો…!” આ કેવી વેદના છે કે કેટલુંયે ઈચ્છવા છતાં, મથવા છતાં, જીવનના પાછલા વર્ષોના ઉંમગો અને અરમાનોના રંગોના લીસોટા મૂકીને ભૂંસાઈ ગયેલા એ રંગોને કોઈ પણ જાતના પોતાથી સાફ કરાતાં નથી, પછી ભલે આ પોતું પ્રેમનું હોય કે સંવેદનાનું હોય!
જ્યારે કવિ કહે છે કેઃ
“પ્રકૃતિએ સર્જેલી મસમોટી ઊંડી ખીણ કરતાં
મને પેટનો ખાડો વધારે ઊંડો લાગે છે.”,
આ વાંચતાં જ મન એકદમ જ સૂન થઈ જાય છે, કદાચ એકવીસમી સદીમાં પણ આ સંભવી શકે છે, એના વિચારમાત્રથી મારું મસ્તક, એક યુગમાં, સાથે જીવતાં, એક “ફેલો” માણસ તરીકે, શરમથી ઝૂકી જાય છે. આ વાંચ્યાં પછી, મારી પાસે કઈં પણ કહેવા, કોઈ પણ ભાષામાં, શબ્દો બચતાં નથી.
છેલ્લી પંક્તિઓ સાચા અર્થમાં કૌંસની લખેલી એ પ્રથમ પંક્તિના કાવ્ય પ્રમેયને જાણે સિદ્ધ કરે છે કેઃ
“પ્લીઝ! એવું ન સમજતા કે હું પ્રકૃતિનો ચાહક નથી
પણ હાલ પૂરતું
હું તેનું કાવ્ય સર્જી શકું તેમ નથી, સોરી!”
જીવનના અંતિમ કિનારા સુધી પોતાના દ્વેષ, ઈર્ષા, ક્રોધ, મોહ, લોભ અને હુંપદને પકડી રાખનારા સહુ માણસોને, ભાઈશ્રી અનિલ ચાવડાની આ કવિતા પડકાર આપે છે કે, “મને વાંચીને તમે, વિચાર્યાં વિના જ જેમ જીવતાં હતાં એમ જ શું જીવી શકશો?”
આ પડકારનો જવાબ દરેક સહ્રદયી વાચકોએ પોતાની અંદર શોધીને, પોતે જ, પોતાને આપવાનો છે.
જ્યારે કવિતા વાંચીને, અંતરમનમાં સત્ય માટેનો એક ખળભળાટ ઊઠે છે તે સમયે કવિકર્મ તીર્થની ચરમ સીમા પર પહોંચે છે. ભાઈશ્રી અનિલ ચાવડાની આ કવિતા સાચા અર્થમાં કવિકર્મની પરમ તીર્થયાત્રા છે.
આ કવિતા વાંચ્યા પછી ઓચિંતી જ અને અનાયસે યાદ આવી ગઈ, અમેરિકન કવિ ડબલ્યુ. એચ. ઓડૅનની “સ્ટોપ ઓલ ધ ક્લોક્સ” કવિતા.
Stop all the clocks – by W. H. Auden**
The stars are not wanted now: put out every one;
Pack up the moon and dismantle the sun;
Pour away the ocean and sweep up the wood.
For nothing now can ever come to any good.
ગુજરાતી ભાવાનુવાદઃ
“સિતારાઓની હવે કોઈ જરૂર નથી, બુઝાવી દો બધા સિતારા!
ચાંદાને એક કોથળીમાં સાચવીને મૂકી દો, સૂર્યના સહુ કળ-પૂર્જા છૂટા પાડી નાખો.
સમંદરને હવે ક્યાંક ઢોળી નાખો અને અરણ્યોને વાળીઝૂડીને સાફ કરી દો!
કારણ, હવે મારા માટે આ બધાંનો કોઈ ઉપયોગ બાકી રહ્યો નથી…!
(** W. H. Auden- Wystan Hugh Auden – February 1907 to September 1973 – was an English-American Poet.)
કવિશ્રી અનિલભાઈ ચાવડાની આ “સોરી” કવિતાએ ગુજરાતી કવિતાને વિશ્વકવિતાની હરૉળમાં ગૌરવપૂર્ણતાથિ ઊભી રાખી દીધી છે.

વિનુ મર્ચન્ટ વાર્તા અને નિબંધ સ્પર્ધા નું પરિણામ

મિત્રો ઇનામની જાહેરાત થઇ ગઈ છે અને પરિણામ આ મુજબ છે.

દરેક કેટેગરીમાં પહેલું ઈનામ $૧૦૧

અને બીજું $૫૧, એમ, બે ઈનામો આપવામાં આવશે.

દરેક કેટેગરીમાં $૨૫ના એક એક આશ્વાસન ઈનામ પણ આપવામાં આવશે.

વિનુ મર્ચન્ટ વાર્તા સ્પર્ધા નું પરિણામ –

વાર્તા નું પરિણામ

૧-નંબર -૨૪ -વૈશાલી રાડિયા

૨-નંબર -૧૩-કલ્પનારઘુ શાહ -વાર્તા -૩૧ -આરતી રાજ પોપટ (બે વ્યક્તિ વચ્ચે  વ્હેચાયું છે.)

૩-નંબર -૫-રાજુલ કૌશિક-આશ્વાસન ઈનામ

નિબંધ નું પરિણામ 

૧-નંબર-૧૨-વૈશાલી રાડિયા

૨-નંબર -૧૯ -સપનાબેન

૩-નબર -૧-પ્રવિણા કડકિયા-આશ્વાસન ઈનામ

 

વીનું મર્ચન્ટ વાર્તા અને નિબંધ સ્પર્ધા -31-આરતી રાજપોપટ

ખુલતું આકાશ

અષાઢની કાળી ડિબાંગ મેઘાડંબરી રાત છે.. ગોરંભયેલા આકાશે જાણે હવાને બાંધી કેદ કરી દીધી છે.. વાતાવરણને પણ જાણે મૂંઝ લાગી છે. બફારો બેકાબુ બન્યો છે.અકળાવનારી ગરમીથી પરસેવે રેબઝેબ વિનીત તેના પલંગ પર ચતોપાટ પડી છતને તાકી રહ્યો હતો. ફૂલ સ્પીડે ફરતો પંખો પણ પોતાનું પૂરું જોર લગાવવા છતાં હવા નહીં ખેંચી શકવાના અસામર્થ્યના લીધે જાણે ઉકળાટ ઠાલવી રહ્યો હતો.

વિનિતને તો શરીરના ઉકળાટ સાથે મનનો ઉકળાટ પણ ક્યાં ઓછો હતો. આંખમાં નીંદરનું નામોનિશાન નહોતું, ફાટી આંખે છતને તાકી વિચારતો હતો.. દિમાગમાં વારંવાર ઉભરતો એક સવાલ શુ થઈ ગયું છે હસતા ખેલતા અંકિતને? તેની બેચેની વધારતો હતો.

અંકિત એનો મોટો ભાઈ, કહેવા માટે તો વિનિતથી મોટો હતો પણ, એકદમ નિખાલસ અને બાળસહજ નિર્દોષતા એનામાં હતી ખૂબ ભોળો હતો એટલો જ લાગણીશીલ અને શોર્ટટેમ્પર હતો. તેની સામે વિનીત બહુ મેચ્યોર્ડ અને ગંભીર હોવાથી બધા મજાકમાં તેને મોટો ભાઈ કહેતા. બને વચ્ચે વધુ નહીં માત્ર દોઢ વર્ષનો જ ફરક હતો. કેવી ધીંગામસ્તી અને ધમાલ બને હમણાં સુધી કરતા એ યાદ આવતા વિનિતના ચિંતાગ્રસ્ત ચહેરા પર એક
મ્લાન સ્મિત ઉપસી આવ્યું.

હંમેશા હસતો ખેલતો જિંદાદિલીથી જીવતો તેનો ભાઈ અચાનક ત્રણેક મહિનાથી સાવ અવાચક બની ગયો હતો. તે યાદ કરવા લાગ્યો હાયર સેકન્ડરી પતાવી અંકિતને જયારે આર્ટનો કોઈ કોર્સ માં ડિગ્રી કરવી હતી ત્યારે તેના પપ્પાએ તેને ફોર્સ કરી એમ કહી એન્જિયરિંગ લેવડાવ્યું કે તું ભણવામાં હોશિયાર છે તો એમાં જ કેરિયર બનાવ, આમ પણ આપણી આ નાની એવી ફેકટરીમાં આગળ જતા હવે તમારા ત્રણ ભાઈઓનો સમાવેશ વધતી મોંઘવારીમાં શક્ય નથી મોટો તો ભણી લગ્ન કરી સેટલ છે તો તમે બંને સારું ભણી તમારું ભવિષ્ય બનાવો અને અંકિતે પપ્પાની ઈચ્છાને માન આપી મન ન હોવા છતાં એન્જિનિયરિંગ લીધેલું. પહેલા ચાર સેમેસ્ટર માં તો વાંધો ન આવ્યો પણ પછી ન જાણે કેમ એનું મન જ નહોતું લાગતું અને આખરે એમાં ફેઈલ થયો તેનું ભણવા પરથી મન પણ ઉતરી ગયું.. ત્યારે પપ્પાએ અને તેને બેસાડી સમજાવેલો.. વાત જરા ગળે ઉતરતા ફરી એક્ઝામ આપી અને પાસ થયો અને એ પણ ખુબ સારા માર્ક્સ સાથે.. પછી તો છેલ્લું સેમ. પણ મહેનત અને ઇંટરેસ્ટથી કર્યું.. અને કોલેજ માંથી જ ઇન્ટર પણ મળતા તે સમાચાર ઘેર લઈને આવ્યો તે દિવસે પણ કેટલો ખુશ હતો. કોલેજ પુરી થઈ અને ઇન્ટર ચાલુ જ થવાની હતી ત્યાં અચાનક એવું શું થયું કે એની હાલત આવી થઈ ગઈ..

કદી ખુબ ગુસ્સો અને ચિડચિડાપણ, વળી ક્યારેક સાવ સુનમુન થઈ જાય ખોરાક સાવ ઓછો લ્યે કોઈ સાથે બોલે નહિ, રૂમમાં પડ્યો રહે.. બીજી ખાસ એક વાત હતી કે ફોન અને ટીવીથી દૂર ભાગતો એ જોઈ ડરી જતો ચીસો પાડવા માંડતો.. ” દૂર લઇ જાવ મારાથી આને.. કેમ મને હેરાન કરો છો.. એમ કહી બૂમો પાડી પાછો રૂમમાં ભરાઈ જતો.. એક દિવસ તો મોટાભાઈની નાનકી દિયા ચાચુની લાડલી ફોન લઈ અંકિત પાસે ગઈ ‘ ચાચુ સેલ્ફી.. સ્માઈલ પ્લીઝ’ અને શું થયું પણ અંકિત વાયોલન્ટ થઈ ગયો તેના હાથમાંથી ફોન લઈ ફેંકી દીધો.. બિચારી છ વર્ષની દિયા ખુબ ડરી ગઈ હતી.

ડોક્ટર ના કહેવા મુજબ ડિપ્રેશન છે તેના મનમાં શું ચાલે છે એનો તાગ મેળવવો પડે પણ એ કશું બોલતોજ નહોતો.. કઈ પણ પૂછવા જઈ તો રડી પડતો.. ડોક્ટર એ કહ્યું આમજ રહેશે તો તેનું માનસિક સંતુલન જતું રહેશે. ગોરંભાટ એટલો ને અકળામણ વધતી જાય છે શું કરવું કઈ સમાજ નથી પડતી.. ત્યાં ‘વિનીત…’ કરી મમ્મીની બુમ સંભળાઈ.. સફાળો ઉભો થઈ તેમના રૂમ તરફ ભાગ્યો.. શું થયું હશે..? અંકિત ને તો કશું.. ને એના પેટમાં ફળ પડી.
આમ તો એ બંને એક જ રૂમમાં સુતા પણ હમણાંથી તેને મમ્મી તેની પાસે સુવડાવતી. મનમાં બબડતો ને વિચારતા પહોંચી જોયું તો અંકિત આખો ધ્રુજી રહ્યો હતો.. હાથ પગ ખેંચાતા’તા આંખો ચકળ વકળ.. મમ્મી એ કહ્યું ઊંઘમાંથી ડરીને જાગી ગયો અને હવે આવું થાય છે. પોતે જઈ પાસે બેસી એને બેઠો કર્યો છાતીએ લગાવ્યો.. વંડામાં માથે હાથ ફેરવી થોડી વાર એમજ રહેવા દઈ સુવડાવ્યો માથે હાથ ફેરવતા રહી સુઈ ગયો ત્યાં સુધી બેસી રહ્યો..

માની આંખમાં આંસુ સમતા નહોતા.. તેને પણ અંકિતની હાલત જોઈ ખુબ તકલીફ થઈ પોતાના રૂમ તરફ ધીમે પગલે ચાલ્યો વચ્ચે પડતા ઘર મંદિર પાસે તેના પગ અટકી ગયા ઈશ્વર પાસે કદી કશું નહીં માંગ્યું હોય એવા વિનીત થી આપોઆપ બે હાથ જોડાય ગયા ‘ પ્રભુ હવે તમેજ કશો રસ્તો સુજાવો હવે નથી જોવાતું..’ આટલું કહી પોતાના રૂમમાં ભાગ્યો. બહાર જોરથી વીજળી ગરજી ને વરસાદ તૂટી પડ્યો.. અંદર વિનીત તકિયાના મોં છુપાવી રડી પડ્યો કેટલીવાર સુધી બહાર વરસાદ અને અહીં વિનીતની આંખો વરસતા રહ્યા.. અચાનક ચમકતી વીજળીનો તેજ લિસોટો બારી સુધી ડોકિયું કરી ગયોને વિનીતના મનમાં ઝબકારો થયો અંકિતના કોઈ ફ્રેન્ડ્સ ને મળી કઈ જાણી શકાય.. એના ફ્રેન્ડ્સ? ઓહ મોબાઇલમાંથી મળશે એમના નામ્બેર.’ અને એનો ફોન યાદ આવ્યો.. ક્યાં છે એનો ફોન? યાદ આવ્યું ઘણા દિવસથી તે દી દિયા સાથે થયું પછી એનો ફોન તો અહીં કબાટ માં જ મૂકી દીધો હતો. ઉઠ્યો આંખ સાફ કરી ફોન શોધીને કાઢ્યો પણ એટલા દિવસથી વપરાયો નહોતો તેથી બેટરી ઝીરો હોવાથી બંધ હતો.. ઝટપટ ચાર્જર લગાવી ચાર્જ માટે મુક્યો.. બે ત્રણ પોઇન્ટ ચાર્જ થતા તરત ચાલુ કર્યો પણ ખુલ્યો નહિ પાસવર્ડ નાખેલો હતો. હવે? હવે કેમ ખોલું અને ખુલે નહિ ત્યાં સુધી ફ્રેન્ડ ના નંબર કેમ મળે.. હવે તો એક ઉપાય છે સવારે કોઈ મોબાઈલ શોપમાં જઈ કઈ રસ્તો કાઢું વિચારી આશાની એક કિરણ દેખાતા આંખે એક ઝપકી મારી. સવારે ઉઠી ફટાફટ તૈયાર થઈ બહાર આવ્યો નાસ્તાના ટેબલ પર ભાભી એ બનાવેલ નાસ્તો સહુ એ ઉદાસ ચહેરે ચુપચાપ ખાઈ લીધો.

માં: બેટા કંઈક કર ને એની હાલત હવે જોવાતી નથી’ કહી ફરી રડી પડી.. ભાઈ ભાભી પપ્પા બધાની આંખ ભીની થઈ ગઈ.
‘ હા માં તું ચિંતા ન કર આપનો હસતો ખેલતો અંકિત આપણને જલ્દી પાછો મળશે.’
બીજું એની પાસે કહેવા માટે હતું પણ શું!

દુકાનો દસ વાગ્યા પછી ખુલે તો જવાને હજુ થોડી વાર હતી એ વારંવાર ઘડિયાળ જોતો હતો સમય પણ જાણે એની ઉતાવળ સામે ધીમો પડ્યો હતો.ત્યાં બારણે બેલ વાગી..વિનીતે જઈ દરવાજો ખોલ્યો બાર એક યુવાન ઉભો હતો.. ‘અંકિત નું જ ઘર છે ને આ?’
‘હા તમે કોણ’
‘હું તેનો કોલેજ નો દોસ્ત રોહન.. તું વિનીત છે ને તેનો ભાઈ’
‘હા પણ મેં તમને જોયા નથી અને ઓળખતો પણ નથી.. આમ તો હું એના લગભગ બધા મિત્રો ને ઓળખું છુ’.
‘હું અંદર આવી શકું? પછી બધી વાત કરીએ’
‘ ઓહ સોરી.. ચોક્કસ એવો ને’.
એ આવ્યો અંદર સિફા પર ગોઠવાયા પછી વિનીતે અધીરાઈ થી પૂછ્યું ‘શું તમે બંને ખુબ સારા મિત્રો હતા’?
‘ ફાઇનલ યર માં અમે ખુબ ક્લોઝ થઈ ગયા હતા.’
‘ તો તમને એની હાલત વિષે જાણ હશે જ ને? આટલા દિવસ કેમ ન દેખાયા? એની સાથે શું કોલેજ માં કે બહાર કશું થયું હતું? તમે એના મોબાઈલનો પાસવર્ડ જાણો છો’? વિનીતે એક સાથે એક શ્વાસે કેટલાય પ્રશ્નો પૂછી લીધા.
‘અરે અરે શાંતિ બધું કહું છું.’
અને પછી એને જે કીધું એ જાણે રાતે ફ્રેન્ડને યાદ કરવો અને અત્યારમાં તેનું આવી પહોંચવું એક યોગાનુયોગ હતો કે દિલથી માંગેલી દુઆનો ઈશ્વરીય સંકેત!

‘હું અને અંકિત કોલેજમાં સાથે હતા પણ શરૂઆતમાં અમારે એવી કોઈ દોસ્તી નહોતી પણ ધીમે ધીમે મારા બીજા દોસ્ત થ્રુ એને મળ્યો મને એનો જિંદાદિલ સ્વભાવ ખુબ ગમ્યો ને ધીરે ધીરે અમે જિગજાન મિત્રો બની ગયા.. પણ મને કદી તને કે તારા ઘરનાને મળવાનો મોકો ન મળ્યો.. બધું બરાબર જ હતું એને જોબ મળવાથી ખુબ ખુશ પણ હતો. પણ તમને યાદ હશે કોલેજ ના લાસ્ટ ડે અમે લોકો નાઈટ સ્ટે કરવા બધા મિત્રો સાથે છેલ્લી વાર રહી લઇ, પછી તો બધા પોતપોતાના રસ્તે ચાલ્યા જશે વિચારી રિસોર્ટ ગયેલા? બધા બેસી તેની વાત ધ્યાનથી સાંભળતા હતા.

એ દિવસે રાતે જમતા જમતા બધા વાતો કરતા બેઠા હતા ડ્રિન્ક ડાન્સ અને ડિનરની મોજ ચાલી રહી હતી.. ખુબ મોડા બધા પોતપોતાના રૂમમાં સુવા ગયા.. હું અંકિત અને હજી એક ફ્રેન્ડ એક રમ શેર કરતા હતા.. ગ્રુપમાં કેટલીક છોકરીઓ પણ હતી એ લોકો પણ બે રૂમ શેર કરી રહેવાના હતા.. ત્યાં સામી બાજી કોઈક ઝગડી રહ્યું છે એવું લાગ્યું અમે ત્યાં ભાગ્યા..ત્યાં વાત એમ હતી કે પીધેલા એક પૈસાદાર બાપના બગડેલા છોકરાએ મિતાલીની કશી ગંદી મજાક કરી હતી તો બધી ગર્લ્સ એની સાથે ઝગડી રહી હતી.. વિનીતને મિતાલી માટે સોફ્ટ કોર્નર તો એનું માથું ફરી ગયું એ વચ્ચે પડ્યો એમાં પેલા છોકરાને અને એને ખુબ બોલાચાલી અને હાથાપાઈ થઈ ગઈ.. માંડ બધાએ વચ્ચે પડી બેઉને શાંત પાડ્યા પેલા પાસે મિતાલીને સોરી કહેવડાવ્યું અને બધા સુવા ગયા.. સવારે હવે વધુ કોઈને રહેવાનો મુડ નહોતો તો બધા પાછા ફર્યા..

વિનીતને યાદ આવ્યું તે દિવસે સવારમાં જ પાછા આવી જતા બધાએ પૂછ્યું હતું કે તું તો રાત્રે આવાનો હતોને ત્યારે તેણે એમજ કહી વાત ઉડાવી દીધેલી.

‘હું તો પછી એક વીક માં મારા વિઝાને બધું તૈયાર હતું તો મારી બેન પાસે યુએસ ચાલ્યો ગયો.. ત્યાંથી પણ અમારે રેગ્યુલર વાતો થતી.. લગભગ ૧૫-૨૦ દિવસ પછી એક દિવસ અંકિત બહુ અપસેટ હતો.. મને કહે પેલો રિસોર્ટમાં ઝગડો થયો તો એ મને રોજ ધમકી આપે છે તને જોઈ લઈશ મારી પાસે માફી મંગાવી પેલી ચાંપલી ને પણ જોવા જેવી કરીશ..

ફરી બીજે દિવસે એમ રોજ કહેતો કે એ રોજ ડરાવે છે એક દિવસ વધારે ડારેલો હતો મને કે તું કયારે આવે છે તારું ખાસ કામ છે પેલા તારું નામ પણ લીધું આજે તારી પર પણ ખાર રાખી બેઠો છે. ને હું ડરી ગયો મારા પપ્પાને બધી ખબર પડે તો મારુ આવી બને.. મેં અંકિતના કોલ લેવાના બંધ કરી દીધા વોટ્સઅપ પણ બંધ કરી દીધું હું સ્વાર્થી બની ગયો.. અને મારું રોકવાનું પણ ત્યાં લંબાવી દીધું.થોડાં દિવસ પછી મને લાગ્યું મેં આ બરાબર નથી કર્યું શું થયું હશે અંકિત સાથે લાવ ફોન કરી જોઉં પણ, એનો ફોનજ બંધ આવતો હતો મને બહુ ચિંતા થતી’તી
મારુ મન મને કોસતું હતું..હજી ગઈ કાલે સવારેજ આવ્યો એક ફ્રેન્ડ પાસેથી અંકિતની હાલત જાણી અહીં આવ્યો.’
‘લાવ એનો ફોન ક્યાં છે મને પાસવર્ડ તો ખબર છે જો એને બદલ્યો નહિ હોય તો.’
વિનીતે ખીસામાંથી ફોન કાઢીને આપ્યો. રોહને પાસવર્ડ નાખ્યો .ફોન ખુલી ગયો..
એ અને વિનીત બંને એ મળી મેસેજ ચેક કર્યા પછી વોટ્સઅપ ખોલ્યું તેમાં એક અનનોન નંબર પરથી કેટલા મેસેજ હતા અને એમાં સાથે હતા અંકિત અને મિતાલીના ફોટો શોપ કરેલા ગંદા ફોટોગ્રાફ્સ અને એ બંનેની ઘરે કોલેજ માં અને એની થનારી ઓફિસમાં બતાવી દેવાની લૂખી ધમકી. બને આઘાતથી સુન્ન થઈ ગયા. એકલા એકલા શું શું સહન કર્યું હશે આ છોકરાએ કેવી વીતી હશે તેની પર.. ને વિનીતને તેનું ફોન અને કેમેરાથી ડરવાનું કારણ પણ સ્પષ્ટ સમજાઈ ગયું.
હવે શું કરવું એ વિચારી થોડી વાર બેય ચુપચાપ બેઠા રહ્યા.
પછી.. રોહન: ક્યાં છે અંકિત હું એને બે મિનિટ મળી શકું જોઈ શકું..’
વિનીત એને એના રૂમમાં લઈ ગયો.. ઉનમુન ટુંટિયુ વાળી બેઠો તો પલંગ પર ઓળખાઈ પણ નહિ એવો..
રોહને એકદમ પાસે જઈ ધીમેથી બોલાવ્યો..
‘અંકિત’…

અવાજ સાંભળી ઊંચું જોયું.. થોડી વાર તાકી રહ્યો એને.. પછી એના ચહેરાના હાવભાવ બદલાયા.. રુદન, પીડા હાસ્ય, ધરપત ન જાણે કેટલા ભાવ આવ્યા ને ગયાં.. ઉભો થયો અને કેટલા દિવસે બોલ્યો ‘રોહન..’ તું આવી ગયો ક્યાં હતો હું કેટલો એકલો પડી ગયો હતો.. કહી એને વળગી રડી પડ્યો.. ખુબ વાર રડી પછી ‘ચાલ તને ધણી વાત કરવી છે બાર જઈ’?

રોહન અને વિનીતે એક બીજાની સામું જોયું
‘ ના તું હમણાં આરામ કર મારે થોડું કામ છે હમણાં કલાક માં એવું હો પછી આપણે બધી વાત કરશું..
‘પણ તું પાછો ચાલ્યો નહિ જાય ને?
‘ ના ના હમણાજ આવ્યો તું ચિંતા ન કર.’

વિનીત ને લાગ્યું હવે ખતરો ટળી ગયો. ગોરંભાયેલું આકાશ આખી રાત ના વરસાદ પછી ખુલી ગયું હતું વાદળો છટી ગયા હતા.

વીનું મર્ચન્ટ વાર્તા અને નિબંધ સ્પર્ધા -30-નેહા રાવલ

ગોરંભો

બહાર ગોરંભાયેલું આકાશ અને વાતાવરણમાં ઘેરાયેલો બફારો અકળાવનારો હતો. સાંજની ઠંડક ઉકળાટમાં ફેરવાઈ ગઈ હતી અને ચોમાસાની આ રાત… ગોરંભાયેલું  આકાશ કૈક વધારે જ  કાળું દેખાતું હતું. બાલ્કનીમાંથી રૂમમાં આવી અવનિ પથારીમાં આડી પડી. અવનિ ક્યાય સુધી વિચારતી રહી કે શું થયું વસુમાં અને મેહુલની વચ્ચે  કે મેહુલ આમ ઘરમાંથી નીકળી જ ગયા. પોતે ટ્રેનીંગમાં મહિનો બહારગામ ગઈ અને અહીં આવો ભૂકંપ? તે વખતે ફોનમાં મેહુલ ઘણું બધું બોલી ગયા હતા. નેટવર્ક નબળું હોવાને કારણે બહુ સ્પષ્ટ સંભળાતું ન હતું, એટલે પોતેજ વાત ટૂંકાવી ને કહ્યું કે ઘરે આવું પછી વાત પણ એટલો તો ખ્યાલ આવ્યો જ હતો કે વસુમાં વિષે સાંભળવું ન ગમે એવું કૈક મેહુલ કહી રહ્યા હતા…. અને ઘર માંથી ચાલ્યા જવાની વાત? લાગણીના આવેશમાં આવીને લેવાયેલો આ કોઈ ત્વરિત નિર્ણય તો ન હતો ને? અને વસુમા ? શું એમના વિષે પણ મેહુલ નહિ વિચારે? વસુમાની પણ હવે અવસ્થા થઇ. એમને પણ મારી જરૂર છે. ખરેખર? અંદરથી એક ધક્કો વાગ્યો. તો પછી પેલા પત્ર…? મેહુલે ફોનમાં કહ્યું હતું, અને કપડા ગોઠવવા ગઈ ત્યારે પોતે પણ વસુમાના કબાટમાં એ પત્રો જોયા હતા, ફક્ત જોયા હતા, વાંચ્યા ક્યાં હતા..? અચાનક થયેલા ગડગડાટથી અવનિ પથારીમાં બેઠી થઇ ગઈ. હળવેથી ઉઠીને વસુમાના ઓરડામાં ગઈ. તેઓ પથારીમાં પડ્યા પડ્યા ખુલ્લી આંખે બારી  બહારનું આકાશ તાકી રહ્યા હતા. વાદળો એટલા ઘેરાયેલા હતા કે ચાંદનીનો ઉજાસ પણ લાગતો ન હતો. અવનિના સંચારે એમની નજર ફેરવી. એક સ્મિત આવ્યું અને વિલાઈ ગયું. અવનિને થયું, ‘શું વિચારતી હશે આ સ્ત્રી? પોતાના દીકરાના આવા નિર્ણય માટે…કે પછી  પોતાની મોકળાશ…ના..ના ..વસુમા માટે આવું વિચારવા બદલ એ છોભીલી પડી ગઈ.

‘..આવ ને ..બેસ અહી.’  કહેતા એ પથારીમાં બેઠા થયા.

અવનિ પણ એમની પાસે બેઠી. ગૌર વર્ણ અને ઉમરના છઠા દાયકામાં પણ ચમકતી ત્વચા. સામેવાળાને એક પળમાં તાગી લેતી પારદર્શક આંખો અને હંમેશા હુંફાળું સ્મિત આપતો ચહેરો. આને સુંદરતા જ કહેવાય ને? આના જ વિષે મેહુલ ન બોલવાનું સંભળાવી ગયો? થોડાજ સમય પહેલા કોલેજમાંથી પ્રાધ્યાપિકા પદેથી નિવૃત્ત થનાર મા વિષે  એટલોય વિચાર  ન કર્યો કે…. – ધડામ–  બારણા અફળાવાનો અવાજ અને સાથે જ કાચ તૂટવાના અવાજ અને કાચની કરચો આખાય રૂમમાં…….અવનિ ઉઠી. પહેલા કરચો સાફ કરી. વસુમા બોલતા રહ્યા, ‘જોજે બેટા.. સાચવજે.. કરચ બહુ ઝીણી છે. વાગી ન જાય..’ અવનિએ ત્યાર બાદ બારણા બંધ કરી જોરથી સ્ટોપર લગાવા પ્રયત્ન કર્યો. પણ ભેજના કારણે થોડા ફૂલી ગયેલા બારણાને સ્ટોપર લગાવવી સહેલી ન હતી.

…પણ સ્ટોપર તો લગાવવી પડશે ને! નહીતો આ બધુ ય બગડશે….એમ વિચારી અવનિ સ્ટોપર લગાવવાનો પ્રયત્ન કરી રહી. ખુબ જોર કર્યું. હાથમાં દુઃખી આવ્યું પણ સ્ટોપર ન લાગી.

‘રહેવા દે…છોડ એને.’

અવનિ ફરિયાદી નિરાશાથી એમની બાજુમાં બેસી પડી. એની હથેળી પર હાથ પસવારતા વસુમા બોલ્યા, ‘આ તો વરસાદી હવાને લીધે…તડકો આવશે એટલે વળી પાછુ હતું એવું થઈ જશે..’

‘પણ બા…ત્યાં સુધી તો સાચવવાનું  ને…?’

એક મ્લાન સ્મિત આપી વાસુમાએ કહ્યું, ‘રહેવા દે હમણાં.. ચાલ ચા પીએ.’

અવનિ રસોડામાં ચા બનાવવા લાગી. એને યાદ આવી ગયું કે લગ્નના બીજા જ દિવસે સવારે ..

‘અરે અવનિ….આ ચા આટલી ગળી..?’ મેહુલનો ફરિયાદી સ્વર આગળ કઈ બોલે એ પહેલા જ વસુમાએ સાચવી લીધી હતી. ‘બેટા, તને કેમ ખબર કે મને ગળી જ ચા ભાવે?’

‘બા…તું ક્યારથી ગળી ચા પીતી થઇ ગઈ..?’

‘બસ, આજ થી..’ કહી વસુમાએ હાથ પકડી અવનિને પોતાની પાસેજ બેસાડી દીધી. અવનિના કેટલાય આગ્રહ છતાય બીજી વાર ચા મુકવા એને ન જ જવા દીધી. ત્યાર બાદ તો આવું કેટલીય બાબતમાં બનતું. ઓછા મીઠા વાળા મગ ખાતી વખતે વખાણ કરવાનું ય ચુકતા નહિ. ‘હવે સારું જ ને, આ ઉમરે મીઠું ઓછું કરતા જઈએ તો આ પ્રેશર વાળી તકલીફ ઓછી…’

‘અને ખાંડ…એ ઓછી નહિ કરવાની…?’મેહુલનો સ્વર જાણે કશે તીક્ષ્ણ સ્પર્શ કરતો હોય એમ લાગતું. પણ ત્યાં સુધીમાં તો મીઠી ચા માફક આવી ગઈ હતી.

અવનિ ચા ઉકાળતા ઉકળતા વિચારી રહી. શું વસુમાને આ ઉંમરે જોઈતી કાળજી અને હુંફ એમના જીવનમાં ખૂટતા હશે..? શક્ય છે. એકલતા ભલભલાને હરાવી દે…

ચા ગાળી એ બે કપ ભરી વસુમા પાસે ગઈ. બારીમાંથી બહાર કશું તાકતા વસુમા જાણે કોઈ પ્રશ્ન નો ઉત્તર ન શોધતા હોય? ‘બા..’કહેતા અવનિએ એમના હાથમાં કપ આપ્યો. અવનિને લાગ્યું કે હવે એણે વાત પૂછી જ લેવી જોઈએ … ક્યાં સુધી પોતે આમ..? અને વસુમા ખરેખર એવુ જ ઈચ્છતા હોય તો પોતે પણ કોલેજ તરફથી મળતા ક્વાર્ટરમાં શિફ્ટ થઇ જાય. પણ વસુમા વગર? અને એમને એકલા છોડવા.. ? ત્યાજ અંદરથી અવાજ આવ્યો – ‘ હવે એકલા ક્યાં?’ પણ આવી વાત પૂછવી કયા શબ્દોમાં..? જાણે આ પ્રશ્નનો ઉત્તર શોધવા ફાંફા મારતી હોય એમ એ બારી બહાર તાકી રહી. વીજળીના કડાકા અને વાદળોના ગડગડાટ સાથે વાતાવરણનો બફારો ગભરામણ થાય એ હદે વધી ગયો હતો. અચાનક જ વીજળી ડુલ થઇ ગઈ. અવનિ મીણબત્તી લેવા ઉભી થવા જતી હતી, અને વસુમા એ હાથ પકડી બેસાડી દીધી. ‘રહેવા દે થોડી વાર આમ જ.’ અવનિને થયું, અંધકારમાં કદાચ એ વધુ સ્પષ્ટતાથી વાત કહી શકાશે. બંને સ્ત્રીઓ હાથમાં ચા ના કપ સાથે અંધકારને અનુકુળ થવા પ્રયત્ન કરવા લાગી. બે સ્ત્રીઓ વચ્ચેનું મૌન ભારેખમ બનતું જતું હતું.

અજાણી વાત પૂછવાનો ભાર અવનિ નહિજ ઝીલી શકે એમ લાગતા વસુમાએ  જ શરૂઆત કરી. ‘અવિ, મને  ખબર છે કે તને એ જાણવું છે મારી અને મેહુલ વચ્ચે તે દિવસે એવી તે શું વાત થઇ કે એ ઘર છોડી નીકળી ગયો ! પણ હું જાણું છું, તું મને પૂછી નથી શકતી. કારણકે એ તારો સ્વભાવ જ નથી. જો એવું હોત તો તેં મેહુલને જ ઘણું બધું ન પૂછ્યું હોત…’ અવનિ આંખો માંડી સાંભળી રહી.

‘સાંભળ દીકરા, મેહુલ તારો પતિ છે પણ એ મારો દીકરો પણ છે. અને અવિ, મને ખબર છે. તું નક્કી જ કરી શકતી ન હતી કે…મને શું પૂછવું?

‘બા..’

‘એ પત્ર વિષે મેહુલે તને મારા અને સુરેશભાઈના સબંધ બાબત કશુક કહ્યું હતું, હે ને..! તને શું લાગ્યું…અવિ, શું મારે સુરેશભાઈ સાથે આવો કોઈ સબંધ છે?’

વીનું મર્ચન્ટ વાર્તા અને નિબંધ સ્પર્ધા-૨૯-અમિત રાડિયા

અષાઢની હેલીને ભીંજવે શ્રાવણનાં સરવડાં

બાદલ યૂં ગરજતા હૈ, ડર કુછ ઐસા લગતા હૈ,

ચમક-ચમક કે લપક કે, યે બીજલી હમ પે ગિર જાએગી…

રેડિયોના 93.5 સ્ટેશન પર વાગી રહેલું આ સુંદર ગીત જાણે કાન અને મનને તરબતર કરતું હતું. ઘરની બાલ્કનીમાં ‘ખાસ’ પોતાના માટે બનાવેલા ઝૂલા પર હળવે હળવે ઝૂલતી એ વરસાદી મદમસ્ત વાતાવરણને આંખોથી નીરખવાની સાથે જાણે આત્માને પણ તરબોળ કરવામાં તલ્લીન હતી, અષાઢા.

આ તલ્લીનતા કંઈ પ્રથમ વખતની થોડી છે. દર વર્ષે જ્યારે અષાઢ માસમાં આકાશમાં વરસાદ જામ્યો નથી કે અષાઢા એમાં ખોવાઈ નથી. અષાઢ મહિનો એટલે અષાઢાનો આરાધ્ય દેવ. અષાઢ માસ શરૂ થાય,આકાશમાં કાળાં ડિબાંગ વાદળાં છવાય, રમઝટ વરસાદ વરસ પડે ને અષાઢા પણ જાણે એ જ વરસાદનું ટીપું હોય એમ વરસી પડે. જલબિંદુઓની સાથે એ પણ હવામાં તરે, આમ-તેમ લહેરાય અને છેલ્લે પ્યાસી ધરતીની તરસ બુઝાવવા નીચે પડીને વિખેરાય જાય.

તમને થશે કે આ ‘અષાઢા’ વળી કેવું નામ! કોઈ છોકરીનું નામ તે વળી આવું હોતું હશે? પણ, એવું છે કે અષાઢાનો જન્મ પણ આવી જ એક વરસાદી અષાઢી સાંજના થયો હતો. અને એટલે જ, મમ્મ-પપ્પાએ વહાલી દીકરીને નામ આપ્યું, ‘અષાઢા’. બસ, ત્યારથી શરૂ કરીને આજે વીસની થવા છતાં અષાઢાને અષાઢી વરસાદ સાથે કંઈ અલગ જ નાતો છે. મીરાંબાઈ જેમ કૃષ્ણને ભજે તેમ આખુંય વર્ષ અષાઢા વરસાદની રાહ જુએ. કૉલેજના મિત્રવર્તુળમાં પણ તેનું નિકનેમ ‘વરસાદી ઝડી’ પડી ગયેલું.

અષાઢાનું કૉલેજિયન મિત્રવર્તુળ એટલે કાર્તિકા, ફાલ્ગુન, વૈશાખ, આશી અને શ્રવાણ, ‘હમ છહ’. આ અડધો ડઝનના ગ્રૂપની એકતા પણ ગજબની. રમત, નાટક, સંગીત અને હા શિક્ષણમાં તો ખાસ આગળ જ હોય. તેવામાં એક વાર આવી ‘યુવાપ્રતિભા શોધ’. આ મિત્રમંડળી તો એમાં હોય જ ને! તેમણે નાટ્યસ્પર્ધામાં ભાગ લેવાનું નક્કી કર્યું. નાટકનો વિષય પસંદ કરવા બધા મળ્યા, કૉલેજ કેન્ટીનમાં. ચીઝ સેન્ડવિચ મોઢામાં થઈને હોજરી સુધી પહોંચી અને બસ, બધાની વિચારશક્તિ ખીલી ઊઠી. કાર્તિકાએ કેકારવ કર્યો, ‘ભર્તૃહરિ અને પિંગલા’.

ત્યાં તો ફાલ્ગુન ટહુક્યો, ‘ના રે બાબા! બેવફાઈની કથા નહીં, હોં.’ વૈશાખ કહે, ‘હીર-રાંઝાની પ્રેમકહાની.’ ‘ઊંહુ… બોવ જૂનું…’ શ્રાવણે ચોકડી મારી. ક્યારની વિચારોમાં ખોવાયેલી અષાઢાને હચમચાવી આશી બોલી, ‘હવે તું જ કંઈ બોલને યાર, અષાઢા.’ અને કંઈક તંદ્રામાં ખોવાયેલા ભાવ સાથે અષાઢાના મોંમાંથી શબ્દો સર્યા, ‘મેઘદૂત’. સંસ્કૃત મહાકવિ કાલિદાસની પ્રેમ, વિરહ અને શૃંગાર એમ ત્રણ રસના ત્રિવેણીસંગમવાળા વિષયના નાટકને તરત જ બધાએ થમ્બ્સ અપની સાઇન બતાવી લાઇક કરી દીધું.

બસ, પછી તો શરૂ થઈ ધમાચકડી. સંવાદ લેખન, ડ્રેસિંગ, ગીત-નૃત્યના રિહર્સલ્સ. કૉલેજમાં ભણવાનું ને સાંજે નાટકની તડામાર તૈયારીઓ. ‘મેઘદૂત’ની યક્ષિણી બની અષાઢા ને યક્ષના પાત્ર માટે શ્રાવણ પર પસંદગીનો કળશ ઢોળાયો. દિવસોની મહેનત બાદ આખરે સ્પર્ધાનો દિવસ આવી પહોંચ્યો. શહેરના જાણીતા નાટ્યહોલમાં ભવ્ય સ્ટેજ અને નજર પહોંચે ત્યાં સુધીની ભરચક્ક મેદની. એક પછી એક નાટક રજૂ થતા ગયા. પ્રેક્ષકોની તાળીઓ પડતી રહી. મેઘદૂત નાટકનું નામ માઇક પરથી ગૂંજ્યું અને સૌની નજર પડદા ભણી ખેંચાઈ. પડદો ખૂલ્યો ને સૌ જોઈ જ રહ્યા, ‘અરે! આ શું?’ ‘લાઇટ ગઈ કે?’ ‘ઓહ! સભાગૃહ પર વીજળી પડી કે!’ એવા અનેક ઉદ્ગારો સંભળાઈ રહ્યા. અષાઢના કાળા ડિબાંગ વાદળછાયા આકાશ જેવું બૅકગ્રાઉન્ડ અને મૂશળધાર વરસાદમાં અચાનક જોરદાર વીજળી ચમકી. પરફેક્ટ લાઇટ ઍન્ડ સાઉન્ડ. પ્રેક્ષકો સ્તબ્ધતાથી જોઈ રહ્યા. અંતે વીરહી યક્ષની વ્યથાને વાચા આપતું શ્રાવણનું ગીત એના સુમધુર કંઠેથી વહેતું થયું અને લોકો હોશમાં આવ્યા. સતત ગડગડાટની વચ્ચે અષાઢા અને શ્રાવણના અભિનયને સૌએ વધાવ્યો. બંને જાણે કાલિદાસના યક્ષ-યક્ષિણીના વિરહને સ્ટેજ પર મૂર્તિમંત કરીને, પાત્રોમાં ઓગળી જઈને અભિનયનાં ઓજસ પાથરતાં રહ્યાં. કુદરતની લીલા કે બહાર પણ જોરદાર વરસાદ વરસે છે. એ જ અષાઢ માસ અને અષાઢી ઘનઘોર વર્ષા. હોલની અંદર પ્રેક્ષકો અભિનયના વરસાદમાં તરબતર અને હોલની બહાર દુનિયા આકાશી વરસાદમાં તરબોળ. સતત દસ મિનિટ સુધી આખો હોલ તાળીઓના ગડગડાટથી ગૂંજી રહ્યો ને નિર્ણયની રાહ જોયા વિના જ ‘મેઘદૂત’ને પ્રથમ જાહેર કરી દીધું.

અભિનંદનની ભવ્ય વર્ષા વચ્ચે પણ અષાઢા જાણે કંઈક વિચારમાં હોય તેવું લાગ્યું. અષાઢાની ભીતરમાં પણ અષાઢી વરસાદનું તોફાન જામ્યું હતું. નાટકમાં ભજવેલા પાત્ર સાથેનું તાદાત્મ્ય કે યૌવનની ઉંમરે વશ કરેલા દિલની ઊર્મિઓ. બસ અષાઢાના મનમાં એક જ વિચાર કે ક્યારે એકાંત મળે અને ક્યારે શ્રાવણને…

પણ, આ તો અષાઢા! અષાઢની ધોધમાર વર્ષા જડચેતન તમામને તરબોળ કરી દે, પણ અષાઢાની ભીતરનાં લાગણીના ઘોડાપૂરની લગામ કેમ છૂટે! ચલને, આપણી ટ્રોફી સાથે આપણો ગ્રૂપ ફોટો પડાવવા. બધા તને શોધે છે ને તું અહીં સંતાયેલી છે. આશીએ હાથ પકડીને ખેંચી ને પ્રેમનાં મેઘધનુષી અશ્વો પર સવાર અષાઢા વાસ્તવિકતામાં આવી પડી. બસ, આમ જ સમય વીતતો ગયો. અષાઢા પણ હૈયાની વાતને હૈયામાં રાખીને રુટિન લાઇફ જીવવા માંડી.

કૉલેજના ત્રીજા વર્ષની પરીક્ષાનું છેલ્લું પેપર. પેપર્સની વાતો કરતાં અષાઢા અને કાર્તિકા લોબીમાં જતાં હતાં. અચાનક કાર્તિકાએ કહ્યું, ‘અષાઢા ચાલ આપણે કૉલેજ ગાર્ડનમાં બેસીને બધાની રાહ જોઈએ.’ ‘ગુડ આઇડિયા’ અને બંને પહોંચી તેમની કાયમની જગ્યાએ. અચાનક અષાઢાનો હાથ પકડીને ફેરફુદરડી ફરતી કાર્તિકા બોલી ‘અષાઢા.., અષાઢા… માય ડીઅર, આઈ એમ ઇન લવ.’

‘વૉટ! વાઉ… કોણ છે એ બલિનો બકરો? જરા નામ તો બોલ.’ અષાઢાએ સાનંદાશ્ચર્ય પૂછ્યું.

‘હી ઇઝ શ્રાવણ. યસ, આઈ લવ શ્રાવણ. પણ, અષાઢા તું હમણાં કોઈને કહેતી નહીં. રિઝલ્ટના દિવસે દર વર્ષની જેમ પાર્ટીમાં બધાની વચ્ચે શ્રાવણને પ્રપોઝ કરીશ. પ્લીઝ ત્યાં સુધી કંઈ જ બોલતી નહીં.’

અને એવું તો કંઈ કેટલુંય કાર્તિકા બોલતી રહી, પણ અષાઢાના મનમાં તો પ્રેમ અનૈ મૈત્રી વચ્ચેનો જંગ ચાલુ થઈ ગયો. સ્તબ્ધ બની પૂતળાની જેમ તે ઊભી રહી ગઈ. કાર્તિકા પોતાની લાગણીઓનો ધોધ વહાવતી રહી.

બંનેના આ વિચારપ્રવાહને વિરામ મળ્યો બાકી બધાના આવવાથી. ભવિષ્યના પ્લાનની વાતોમાં, એકબીજાંના સંપર્કમાં રહેવું અને રિઝલ્ટના દિવસે મળવાના વાયદા સાથે સૌ છૂટા પડ્યા. પોતાના મનમાં ચાલતા વિચારોના ઘમસાણ યુદ્ધની સાથે અષાઢા ઘરે પહોંચી.

‘આવી ગઈ બેટા, કેવું રહ્યું પેપર? અને તારા માટે એક સરપ્રાઇઝ છે!’ કહીને મમ્મી-પપ્પાએ તેને આવકારી.

‘સુપર્બ. પણ, મારી સરપ્રાઇઝ શું છે એ તો કહો, મમ્મા.’ આંતરિક જગતમાંથી બહાર આવી નોર્મલ થતાં અષાઢા બોલી.

પપ્પાએ જવાબ આપ્યો, ‘અષાઢા, તને અમદાવાદ જોવાની બહુ ઇચ્છા હતી ને? તો સાંભળ તારી વિશ પૂરી થઈ. મને પ્રમોશન મળ્યું છે અને મારી બદલી અમદાવાદ થઈ છે. હવે આપણે ત્યાં જ રહીશું ને તું તારા મનગમતા કરિયર કોર્સ પણ કરજે. પરમ દિવસે જોઇન કરવાનું છે. ફટાફટ પેકિંગ કરીને કાલે જ નીકળી જવું પડશે.’

પપ્પાની વાત સાંભળીને અષાઢાના મનમાં ચાલી રહેલા વિચારયુદ્ધને વિરામ મળી ગયો. અષાઢાને લાગ્યું કે જાણે ભગવાને જ તેને રસ્તો દેખાડ્યો. પોતે તો દિલની વાતને વાચા આપી જ નહોતી. કોઈની સમક્ષ પોતાના પ્રેમનો એકરાર કર્યો નથી. અરે! ખુદ શ્રાવણ પણ અષાઢાના પ્રેમની હેલીને ક્યાં પીછાણે છે? જ્યારે કાર્તિકાએ તો પોતાને પરમ સખી ગણીને પ્રિયપાત્ર પહેલાં જ તેને દિલની વાત કરી છે. પોતાના પર અતૂટ ભરોસો મૂક્યો છે. કયા શબ્દોમાં તેને કહેવું કે, ‘હું પણ શ્રાવણને…’

આ સાંભળીને તેના દિલ પર આઘાત લાગે ને? કેટલા વિશ્વાસથી તેણે મને કહ્યું છે. એનો વિશ્વાસઘાત મારાથી નહીં થાય. ‘થૅન્ક યૂ ભગવાન! પપ્પાની બદલી કરીને તમે મને ધર્મસંકટમાંથી ઉગારી લીધી. કાર્તિકાને તેનો પ્રેમ મળી જશે. બંને એકબીજાં સાથે ખૂબ ખુશ રહેશે.

અષાઢા એકવીસમી સદીની આધુનિકા હોવા છતાં તેનો પ્રેમ પવિત્ર છે. તેનામાં સ્વાર્થીપણું નથી. પોતાની મિત્રને તેનો પ્રેમ મળે અને તે સુખી થાય એવા સુંદર વિચાર સાથે મનની ઊર્મિઓને મનમાં જ સાચવીને અષાઢા મમ્મી-પપ્પાની સાથે અમદાવાદ શિફ્ટ થઈ ગઈ. સતત એકબીજાંના સંપર્કમાં રહેવાના વાયદાને તોડી કોઈનેય નવું એડ્રેસ કે કોન્ટેક્ટ નંબર આપ્યા વિના નવી દુનિયામાં રહેવા ચાલી ગઈ. કૉલેજનું રિઝલ્ટ પણ પપ્પાની સાથે જ મંગાવી લીધું. રિઝલ્ટના દિવસે એકલી રૂમમાં ભરાઈને અષાઢા ખૂબ રડી. જાણે અષાઢની હેલી બે મહિના વહેલી આવી ગઈ. અને એ પણ આકાશને બદલે અષાઢાની આંખોમાં. પણ એ આંસુ દુ:ખનાં નથી, ત્યાગનાં છે. જેમાં અષાઢા ભીંજાઈ રહી છે.

સમયની રેતી સરી જાય અને આપણી મુઠ્ઠી બંધ જ રહી જાય એમ જોતજોતાંમાં પાંચ વર્ષનો સમય વીતી ગયો. અમદાવાદના ‘આધાર’ ગ્રૂપ દ્વારા દિવ્યાંગ બાળકો માટે એક સંગીતસંધ્યાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું. શૉ માટે શહેરના જાણીતા જીએમડીસી ગ્રાઉન્ડમાં સ્ટેજ શણગારાયેલું છે. વિધવિધ પ્રકારનાં આધુનિક વાજિંત્રોની સાથે સાજિંદા તૈયાર છે. શૉની તમામ ટિકિટો ધાર્યા કરતાં પણ ઝડપથી વેચાઈ ગઈ. લોકો શૉ શરૂ થવાના સમય પહેલાં જ પહોંચી ગયા અને મોટા ભાગની ખુરશીઓ ભરાઈ ગઈ. લોકોના આટલા ઉત્સાહનું કારણ છે, સંગીતસંધ્યાની ગાયિકા, અષાઢા.

જી હા, આ આપણી અષાઢા જ છે. કોયલનો કંઠ તો પહેલેથી જ હતો, તેમાં ભળ્યો બે વર્ષની સખત તાલીમનો રંગ અને અષાઢાએ સંગીતને જ કરિયર તરીકે સ્વીકારી લીધું. તેના અવાજમાં અજબ મોહિની છે. તેના ગીતને સાંભળીને જાણે વાતાવરણ પણ મુગ્ધ બનીને સાંભળી રહે. અષાઢાનાં ગીતોમાં પ્રભુભક્તિનો લય છે અને કરુણતાનો રાગ છે. સાંભળનારને લાગે કે જાણે કૃષ્ણવિરહમાં ઝૂરતી રાધા અને કૃષ્ણભક્તિમાં ડૂબેલી મીરાંનો સંગમ અહીં જ છે.

ધીમે ધીમે કાર્યક્રમ શરૂ કરવાનો સમય થઈ ગયો. બરાબર ઘડિયાળના કાંટે શૉ શરૂ થયો.

‘મેઘા છાએ, આધી રાત… બૈરન બન ગઈ નિંદિયા…’

અષાઢાએ આજે અષાઢ માસના સમયને વર્તીને વરસાદી ગીતોનો દોર શરૂ કર્યો. જેમ જેમ ગીતો જામતાં ગયાં તેમ તેમ શ્રોતાઓ પણ સંગીતની દુનિયામાં મગ્ન થતાં ગયા જે જાણે કુદરત પણ અષાઢાને સાંભળવા માટે આવી હોય તેમ અષાઢના છેલ્લા દિવસે અમદાવાદ પર ઘનઘોર વાદળ છવાઈ ગયાં. સતત બે કલાક સુધી શ્રોતાઓ મંત્રમુગ્ધ બની અષાઢાના કંઠની મીઠાશને માણતા રહ્યા. એ સમયે આકાશ સામે પણ કોણ જુએ!

અંતે જ્યારે સ્ટેજ પરથી કાર્યક્રમ સમાપ્તિની જાહેરાત થઈ ત્યારે પણ લોકો તો ‘વન્સ મોર’, ‘વન્સ મોર’ જ પોકારતા રહ્યા. શરૂઆતની ઔપચારિક વિધિઓ બાદ ‘આધાર’ ગ્રૂપના યુવા કાર્યકરે માઇક સંભાળ્યું. ‘દેવીઓ અને સજ્જનો, આપ સૌ જાણો જ છો કે અમારું ગ્રૂપ છેલ્લાં ત્રણ વર્ષથી દિવ્યાંગ બાળકો માટે શાળા, સાધન સહાય, ઑપરેશન માટેની જરૂરી મદદ જેવાં અનેક કાર્યો કરે છે. આજની આ સંગીત સંધ્યા દ્વારા થનારી તમામ આવક પણ તેમાં જ વપરાશે. એક ખાસ જાહેરાત આ તકે કરવાની કે ગાયિકા શ્રી અષાઢાદેવીજીએ આજના શૉ માટે એક પણ રૂપિયાની ફી લીધી નથી. ઉપરાંત, પોતાના તરફથી સહાયનો ચેક અર્પણ કરશે.અમારી સંસ્થાના પ્રમુખશ્રી, જેઓ સંજોગોવશાત્ હાજર નહોતા રહી શક્યા, તેઓ હાલ જ અહીં પધાર્યા છે. તેઓ સંસ્થા વતી અષાઢાદેવીને આભારપત્ર અર્પણ કરશે. હું અષાઢાદેવીને સ્ટેજ પર આવવા વિનંતી કરું છું.’

કાર્યક્રમ પછી શ્રોતાઓની તાળીઓના ગડગડાટને ઝીલતી અષાઢા સ્ટેજ પર સૌને નમસ્કાર કરતાં હાથ જોડીને ઊભી રહી અને અધાર ગ્રૂપ તરફથી આભારપત્ર લઈને આવતા પ્રમુખની દિશામાં નજર કરી. બરોબર એ જ વખતે આકાશમાંથી એકાએક વરસાદ તૂટી પડ્યો. ક્યારનું ગોરંભાયેલું આકાશ જાણે ધરતીને મળવા માટે અધીરું બન્યું હોય તેમ મૂશળધાર વરસાદ વરસી પડ્યો.અષાઢાને સાંભળવા જ જાણે રોકાયા હોય તેમ મેઘરાજા, શૉ પૂરો થતાં જ મન મૂકીને વરસી પડ્યા. અષાઢી અમાસની રાત અને શરૂ થતા શ્રાવણનો પડઘો જાણે એકાકાર થઈ ગયા હોય તેમ અષાઢા અને શ્રાવણના મિલનને ભીંજવી રહ્યો અષાઢી મેઘ.

હા, એ શ્રાવણ જ હતો. અષાઢાને જોઈને સુખદ આશ્ચર્યથી બે ઘડી તેનો શ્વાસ પણ થંભી ગયો. અષાઢાની આંખોમાં તો અષાઢી હેલી ચઢેલી જ હતી. જનમેદની વિખેરાઈ ગઈ અને સ્ટેજનો સામાન પણ સંકેલાઈ ગયો, છતાં અષાઢા અને શ્રાવણ એકમેકને નીરખી રહ્યાં. જાણે સમયની એ ક્ષણ થંભી ગઈ છે અને આસપાસના જગતનું અસ્તિત્વ જ વિસરાઈ ગયું છે. એ જ સમયે અચાનક સ્ટેજની લાઇટ બંધ થતાં ‘સબ… સબ… સબ…’ કરતી ઇશાની વીજળી ચમકી અને બંને વાસ્તવિકતાની ધરતી પર આવ્યાં. શ્રાવણે દોડીને અષાઢાનો હાથ પકડ્યો અને પાર્કિંગમાં પોતાની કાર સુધી દોરી જઈ તેને કારની ડ્રાઇવિંગ સીટની બાજુની સીટ પર બેસાડી દીધી. બીજી તરફથી આવીને તે પણ સ્ટીયરિંગ સીટ પર બેસી ગયો અને બંને એકબજાંને અપલક નયને જોઈ રહ્યાં.

થોડી પળો આમ જ વિત્યા બાદ મૌનની એ ભાવસમાધિને તોડતા શ્રાવણ અષાઢાના બંને હાથ પકડીને તેને હચમચાવતાં બોલી ઊઠ્યો. ‘તું ક્યાં ચાલી ગઈ‘તી અષાઢા? તને કેટલી શોધી ખબર છે! તારા વિના હું જાણે ચાતક પંખી અને તું મારું સ્વાતિ નક્ષત્ર. તું કંઈક તો બોલ. શા માટે તારા શ્રાવણને તરસ્યો મૂકીને ચાલી ગઈ હતી, બોલ!’

‘તું અને કાર્તિકા… કેમ..! ક્યાં..?’ કંઈક અસમંજસમાં અષાઢાના મોંમાંથી શબ્દો સર્યા.

‘અરે! તો એ વાતે જ તે આમ કર્યું? ગજબ થઈ ગયો યાર. કાર્તિકા તો ક્યારેની એના ફાલ્ગુન સાથે ફેરા ફરીને સેટ થઈ ગઈ છે, પણ તારી માફી માગવા, હજી તને મળવા તરસે છે. જોકે, પહેલા તો તું મને માફ કર અષાઢા. મેં તો પરીક્ષાના આગલા દિવસે જ બધાને કહી દીધું હતું કે હું રિઝલ્ટની પાર્ટીમાં તને પ્રપોઝ કરીશ. બસ, તારા દિલની વાત જાણવા કાર્તિકાને કહ્યું હતું અને તેણે તારી મજાક કરી. ઓ મારી ગાંડી અષાઢા આ શ્રાવણ તો હંમેશાં તારો જ યક્ષ રહેશે અને તું મારી યક્ષિણી. ચાલ, હવે આપણાં વિરહનો ઉનાળો પૂરો અને મિલનનું ચોમાસું શરૂ.’ કહેતાં શ્રાવણે કારના દરવાજા ખોલી અષાઢાને બહાર લાવી અષાઢની વરસતી હેલીમાં લાવી મૂકી અને તેનો હાથ પકડીને પ્રપોઝ કરતાં કહ્યું, ‘હે અષાઢાદેવી! તમે મારી આજીવન સંગિની બનશો? અને આંખમાંથી ટપકતાં આંસુઓને લૂછતાં અષાઢાએ ટહુકો કર્યો, ‘હા, મારા શ્રાવણ, હા.’

પોતાના ઘરની બાલ્કનીમાં ‘ખાસ’ પોતાન માટે બનાવેલા ઝૂલામાં હળવે હળવે ઝૂલતાં એ વરસાદી મદમસ્ત વાતાવરણને આંખોથી નિરખતાં જાણે આત્માને પણ તરબોળ કરી રહી હોય તેમ તલ્લીન બનીને અષાઢા બેઠી છે અને એવું જ એક સુંદર ગીત ગણગણી રહી છે. ત્યાં તો પાછળથી શ્રાવણે અષાઢાના સૂરમાં પોતાનો સૂર મિલાવ્યો અને બંને સાથે જ એ સૂરાવલીમાં ભીંજાયા…

રિમઝિમ ગિરે સાવન, સુલગ સુલગ જાએ મન…

ભીગે આજ ઇસ મૌસમ મેં, લગી કૈસી યે અગન…

હા, એ જ વરસાદી માહોલ છે. ફરક માત્ર એટલો છે કે આજે અષાઢની હેલી સાથે શ્રાવણી સરવડાં પણ જોડાયેલાં છે

વીનું મર્ચન્ટ વાર્તા અને નિબંધ સ્પર્ધા-૨૮-આલોક ચાટ

અષાઢી વસંત

એક અષાઢી સાંજે એક તરફ આકાશમાં કાળા ડિબાંગવાદળો ઘેરાયાં હતાં અને બીજી તરફ વિચારના વાદળોએ અક્ષતના મનને ઘેરી લીધું હતું. એવી તો એના મનને ઘેરી વળેલી એસી ચેમ્બરમાં બેઠા હોવા છતાં એના ચહેરા પર પરસેવાના ટશિયા ફૂટી નીકળેલા. હાથમાં ચાનો કપ અને ટેબલ પર ફાઈલો, પણ નજર સતત મોબાઈલ પર. તે વારંવાર મોબાઈલ હાથમાં લઈ ગોળ ફેરવી સ્ક્રીન જોઈને ટેલબ પર મૂકી દેતો હતો. અજીબ બેચેની તેના ચહેરા પર સાફ દેખાઈ આવતી હતી. એના મનમાં સતત એક જ વિચાર સળવળી રહ્યો હતો કે ‘અક્ષરાનો ફોન કે મેસેજ કેમ ન આવ્યો.?’ સામેથી ફોન કરવો કે ન કરવો એ વિમાસણ પણ એના મનમાં ચાલતી હતી.

ઓગણત્રીસ વર્ષનો અક્ષત, ભરાવદાર પણ સપ્રમાણ બાંધો અને ઊંચી કદ કાઠી ધરાવતો હેન્ડસમ કહી શકાય એવો ‘મોસ્ટ એલિજીબલ બેચલર’ હતો. તે એક ખ્યાતનામ મલ્ટીનેશનલ કંપનીમાં સીઈઓની પોસ્ટ પર હતોઆ અને અક્ષરા એ જ કંપનીમાં ડાયરેક્ટર હતી. અક્ષરાની ઉંમર ચોત્રીસ વર્ષ હતી પણ જાણે હજી જુવાનીમાં ડગ માંડ્યા હોય એવું તેનું યૌવન કોઈ નવયૌવનાને પણ શરમાવે એવું હતું. આશરે દોઢ વર્ષ પહેલા અક્ષત અમદાવાદથી ટ્રાન્સફર થઈને બરોડા આવ્યો હતો. અમદાવાદના ધાંધલિયા અને ધુમાડિયા વાતાવરણમાં રહ્યા પછી બરોડાનું શાંત અને સુઘડ  વાતાવરણ તેને બહુ જ ગમ્યું. કંપનીએ આપેલા પાદરા રોડ જેવા પોશ એરિયાના ટુ બીએચકે ફ્લેટમાં સેટ થતાં તેને જરા’ય વાર ન લાગી. જોઈનીંગના પ્રથમ દિવસે જ અક્ષત લેટ થઈ ગયો હોવાથી ઉતાવળે ડાયરેક્ટરની ચેમ્બરમાં દાખલ થવા ગયો ત્યાં જ અક્ષરા સાથે ટકરાયો અને બંનેનાહાથની ફાઈલો ફર્શ પર ફેલાઈ ગઈ. ફાઈલો ઉપાડતા ઉપાડતા તેની નજર અક્ષરા પર સ્થિર થઈ ગઈ. ગૌરવર્ણ પર હોદ્દાને અનુરૂપવસ્ત્ર પરિધાન, ખૂબ સરસ રીતે સેટ કરેલા ખુલ્લા વાળ, સ્લિમ એન્ડ સેક્સી ફિગર  ધરાવતી અક્ષરા અક્ષતને  પહેલી જ નજરે મનમાં વસી ગઈ. એના કપાળે કરેલી લાંબી બિંદી, ગજબનું ચુંબક્ત્વ ધરાવતા ચહેરાને વધુ ચુંબકીય બનાવી રહી હતી. તેના ગાલમાં પડતા ખંજન અક્ષત માટે ખંજરનું કામ કરી ગયા.

અક્ષરાએ કરડાકી ભરી નજરે એની તરફ જોયું. તેણે માંડ પોતાની જાતને સાચવી અને અક્ષરાના સંમોહન માંથી બહાર આવીને માફી માગી,
“સોરી મેમ, આઇ એમ એક્સ્ટ્રીમલી સોરી..”
“ઇટ્સ ઓકે…” ગુસ્સામાં જ કહીને અક્ષર પોતાની ખુરશી પર બેસી ગઈ.
અક્ષતે ફાઈલો ટેબલ પર મૂકી અને હેન્ડ શેક કર્યું,
” હેલો મેમ, આઇ એમ અક્ષત શાહ.”
“વેલકમ, આઇ એમ અક્ષરા, આઇ ગોટ ધ મેઇલ ટુડે ઓન્લી.”
થોડી ઔપચારિક ચર્ચા બાદ બન્ને છૂટાં પડ્યાં. આ દરમિયાન પણ અક્ષતની નજર અક્ષરાના ચહેરા પરથી અને ખાસ તો એની આંખો પરથી હટતી જ ન હતી. એવામાં અક્ષરાની નજરમાં પોતે ઝડપાઈ જતાં તે છોભિલો પડી ગયો. અક્ષરાની સાદગી, સૌમ્યતા અને તેનું વ્યક્તિત્વ અક્ષતને સ્પર્શી ગયું. ડિરેક્ટર જેવી મોભાદાર પોસ્ટ પર હોવા છતાં અક્ષરાએ ચહેરા પર માત્ર એક બિંદી જ કરી હતી. બીજો કોઈ મેકઅપ કર્યો ન હતો. એની વાચાળ આંખો… જાણે કેટલાયે રહસ્યો ઊંડાણમાં છુપાવીને બેઠી હોય એવું લાગતું હતું.
બીજી બાજુ અક્ષતનો સરળ, જોલી અને હેલ્પફુલ નેચર અક્ષરાને ગમવા લાગ્યો હતો.  તેની પ્રામાણિકતા અને કામ પ્રત્યે કાર્યદક્ષતાએ અક્ષરાનું મન મોહી લીધું હતું.
થોડા જ દિવસોમાં બન્ને વચ્ચે સારી એવી દોસ્તી જામી ગઈ. એકલામાં અક્ષરા “મેમ” ને બદલે ફક્ત અક્ષરાઅને અક્ષત “મિ. શાહ” ને બદલે ફક્ત અક્ષત થઈ ગયો હતો.
ઓફિસ અવર્સ દરમિયાન રીસેસમાં વાતચીત ઉપરાંત મેસેજમાં પણ અંગત વાતો ઉપરાંત મજાક મસ્તીનો સિલસિલો ચાલુ રહેતો. વળી એટલું ઓછું હોય એમ  ઓફિસ બાદ પણ ક્યારેક કોફીશોપ તો ક્યારેક રેસ્ટોરાં તો ક્યારેક મોલમાં બેયકલાકો સાથે વિતાવતા.
અક્ષરા ઓછાબોલી હતી પણ તેની આંખો જાણે ‘વાચા મળે ને વાણી ફૂટે’ એટલી બધી એક્સપ્રેસિવ હતી. અક્ષરા સદાય હસતી રહેતી પણ અક્ષતને સતત એમ જ લાગતું કે જાણે એ અંદરથી પિડાઈ રહી હોય. અક્ષત ઘણી વાર તેને ભૂતકાળવિશે પૂછતો પણ એ પોતાના માતાપિતા સિવાય બીજી કોઈ જ વાત કરતી નહીં. અક્ષત એક પ્રયત્ન હંમેશા કરતો,જ્યારે એને લાગે કે અક્ષરા કઈંક વિષાદમાં ત્યારે એ તરત જ કોઈક વાત કરીને એને હસાવી દેતો.

એક દિવસ વધુ કામ હોવાથી ઓફિસ ટાઈમ બાદ અક્ષત અક્ષરાના ફ્લેટ પર ફાઈલો લઈને ગયો. બધું કામપતાવીને કોફી પીતા પીતા બંને વાતે ચડ્યા. એવામાં અક્ષતે અક્ષરાને કહ્યું, “હું હમેશા તારી આંખોમાં એક ન કળી શકાય એવો વિષાદ જોઉં છું અને તું દર વખતે મારા અમુક પ્રશ્નોને ટાળી દે છે, પણ આજે તો તારે મારા પ્રશ્નોના જવાબ આપવા જ પડશે.હું તને મારા સમ આપું છું અક્ષરા.. પ્લીઝ ટેલ મી શું વાત છે? પ્લીઝ શેર વીથ મી યોર પેઇન…” અક્ષરા સમ આગળ લાચાર બની ગઈ અને પોતાની વિતક કથા કહેવા લાગી,

“મુગ્ધાવસ્થાના અનેક સ્વપ્નો આંખોમાં લઈને હું આગળ વધતી માંડ એમબીએ કમ્પ્લીટ કરીને ફ્રી પડી ત્યાં સમાજના એક પ્રતિષ્ઠિત અને અમીર કુટુંબમાંથી મારાં માટેલગ્નનો પ્રસ્તાવ આવી ગયો. વેલનોન બિઝનેસ હાઉસ ‘શ્રી ત્રિલોકચંદ એન્ડ સન્સ’ના એકમાત્ર વારસદાર એવા દેખાવે ઠીકઠાક, ભીનેવાન તથા મધ્યમ કદ કાઠીધરાવતા ત્રીસ વર્ષના અનિમેષનું માગું મારાં માટે આવ્યું હતું. મારે એ સમયે જોબ કરવી હતી, મારી ઓળખ બનાવવી હતી, જોબ કરવી હતી આ રીતે લગ્નના બંધનમાં બંધાય જવું ન હતું, પણ મારાં મધ્યમ વર્ગીય માતાપિતાને મન આવા ખ્યાતનામ કુટુંબમાંથી આવેલું માગું જાણે સુદામાને ઘેર સ્વયં કૃષ્ણ પધાર્યા હોય એવું હતું. હું પ્રથમ મુલાકાતમાં જ અનિમેષની નજરમાં વસી ગયેલી પણ અનિમેષ મારાં મનમાં જગ્યા ન બનાવી શક્યો. મને એની વાતોમાં કૃત્રિમતા છલકતી હોય એવું લાગતું પણ માતાપિતાના દુરાગ્રહને વશ થઈને મારે સંબંધને સ્વીકૃતિ આપવી પડી અને અનિમેષ સાથે ધામધૂમથી પ્રભુતામાં પગલા માંડ્યા.

લગ્નની પ્રથમ રાતે જ અનિમેષનું સાચું રૂપ મારી સામે છતું થઈ ગયેલું. શરાબના નશામાં ધૂત અનિમેષ લથડિયા ખાતો રૂમમાં આવેલો અને મધુરજનીની આ રાતે એક ઓતપ્રોત પ્રેમીની જેમ તેના પ્રેમનો આસ્વાદ માણવાને બદલે એણે મારી પર પોતાનું પૌરૂષત્વ સાબિત કરવા માંગતો હોય એમ ખૂબ પાશવી રીતેસહશયન કર્યું. મારે મન એ બળાત્કારથી જરાયે કમ ન હતું. એ આખી રાત હું સૂઈ ન શકી. ઓશિકું ભીંજાતું રહ્યું અને જાગતી આંખે સવાર થઈ ગયું. મારાં સ્વપ્નોનો મહેલ જાણે ધરાશાયી થઈ ગયેલો અને હું એના કાટમાળમાં દબાઈ ગયેલી.હું તો એ જ દિવસે પિયર જતી રહેવાની હતી પણ પપ્પાના હૃદયરોગના લીધે મેં ચૂપચાપ પરિસ્થિતિ સંભાળવાનો નીર્ધાર કર્યો. સવારે અનિમેષનો નશો ઉતરતાં એણે એના રાતના વર્તન માટે માફી માગી અને ભવિષ્યમાં ફરી ક્યારેય એવું નહીં થાય એવું વચન આપ્યુંએટલે મને હિંમત અને આશા મળેલી.
થોડા દિવસ બધું બરાબર ચાલ્યું પણ ફરી એક રાતે અનિમેષ નશામાં ધૂત થઈને આવ્યો અને મારાં પર પાશવીબળાત્કાર ગુજાર્યો. એ ઓછું હોય એમ હું કહી પણ ન શકું એવી જગ્યાએ મને સિગારેટના ડામ આપ્યા. હું ચીસો પાડતી રહી પણ મારી ચીસો બંગલાની ઊંચી દિવાલોમાં ગૂંગળાઈને રહી ગઈ. એ સિલસિલો રોજ ચાલુ થઈ ગયેલો. લગ્નનાં ફક્ત છ માસમાં હું એક જીવતી લાશ બની ને રહી ગયેલી. સિગારેટના ડામ શરીરની સાથે દિલ પર પણ લાગ્યા હતા. .અનિમેષે મને બંગલામાં કેદ કરી રાખી હતી. હું ના તો કોઈને મળી શકતી હતી ના કોઈ સાથે વાત કરી શકતી હતી.

જેમ તેમ કરીને હું દિવસો કાઢતી હતી ત્યાં એકગોઝારી રાત એવી આવી જેણે મારી જિંદગી જ બદલી નાખી. એ રાતે ફરી અનિમેષ નશામાં ધૂત થઈને આવ્યો અને મને જબરદસ્તી સહશયન માટે મજબૂર કરવા લાગ્યો. પણએ દિવસે હું એના તાબે થવા તૈયાર ન હતી. મેં પ્રતિકાર કર્યો એટલે અનિમેષે લેધર બેલ્ટ કાઢી મને એકદમ ઝનૂનથી મારવાનું શરૂ કર્યું. સ્વબચાવમાં મેં મેટલનું સ્ટેચ્યુ લઈ અનિમેષના માથા પર પ્રહાર કર્યો અને હું પણ બેભાન થઈને ત્યાં જ ઢળી પડેલી. થોડાં કલાક બાદ હું હોશમાં આવી ત્યારે જોયું તો અનિમેષ ચત્તોપાટ લોહીલુહાણ હાલતમાં જમીન પર પડ્યો હતો. થોડીવાર માટે તો હું સુન્ન થઈ ગયેલી પણ પછી હિંમત ભેગી કરીને પોલિસને અને મમ્મીને ફોન કર્યો. થોડી જ વારમાં પોલિસ આવી પહોંચી. મારાં અને એનિમેશન માતાપિતા પણ બંગલે આવી પહોંચ્યા હતાં. મેં મારી આપવીતી કહી સંભળાવી ત્યાં અનિમેષ ભાનમાં આવ્યો. મેં એની વિરુધ્ધ ઘરેલુ હિંસાનો કેસ દાખલ કર્યો અને એની ધરપકડ કરવામાં આવી.

પોતાના વંઠેલ દીકરાની કરતૂતથી ખૂબ શરમિંદા અનિમેષના માતાપિતાએ
‎મને પિયર જવા દીધી.  બંને માતાપિતા મારી હાલત સમજતાં હોવાથી મને થોડી હિંમત મળેલી. મેં અનિમેષથી છૂટા થવાનો નિર્ણય લઈ છૂટાછેડાનો કેસ દાખલ કર્યો. જો કે અનિમેષ કાંઈ એમ સહેલાઈથી હાર માને એમ ન હતો. એણે પોતાની વગ વાપરીને ઘરેલુ હિંસાનો કેસ દબાવવાનો પૂરો પ્રયત્ન કર્યો. એ ઓછું હોય એમ છૂટાછેડાના કેસમાં પણ એણે મને ચારિત્ર્યહીન સાબિત કરવાની પૂરો પ્રયત્ન કર્યો પણ આખરે સત્યની જીત થઈ. એક વર્ષની લડત બાદ મારી એની જીત થઈ અને અનિમેષથી છૂટકારો મળી ગયો.

આ સમગ્ર બનાવથી મારા માનસ પર  એટલી હદે ખરાબ અસર થયેલી કે મને આખી પુરુષજાત પ્રત્યે ઘૃણા થઈ આવેલી. હું થોડાં મહિના અહીં અમારા એક સંબંધીને ત્યાં બરોડા આવી ગયેલી. છ મહિનાના કાઉન્સેલિંગ પછી માંડ હું નોર્મલ થઈ શકેલી.  માતાપિતાના પ્રોત્સાહનથી હું મારું જોબ કરવાનું સપનું સાકાર કરવા તરફ આગળ વધી. અને આપણી કંપનીમાં કોમર્શિયલ આસિસ્ટન્ટની પોસ્ટ મળી ગઈ. એકલી સ્ત્રી  એટલે અહીં પણ ડગલે ને પગલે મારે લોકોની બેહૂદી નજર અને નિરર્થક સવાલોનો સામનો કરવો પડતો હતો પણ મેં મક્કમ નિર્ધાર કરી લીધો હતો કે ગમે તે થઈ જાય હું હિંમત નહીં હારું. મારી કાર્યદક્ષતા અને કાબેલિયતના દમ પર  સીઈઓ અને ત્યારબાદ ડાયરેક્ટરની પોસ્ટ પર બઢતી મળી ગઈ. ડિરેક્ટર બન્યા બાદ કંપની તરફથી બરોડાના પોશ એરિયામાં ગણાતા એવા હરણી રોડ પર ફુલ ફર્નિશ્ડ લકઝરી ફ્લેટ અને કાર મળી. જોકે આ છ વર્ષના ગાળા દરમિયાન મેં માતાપિતા બંનેને ગુમાવી દીધા એનો વસવસો છે.”

અક્ષરા ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી પડી અને એ જોઈને અક્ષતની આંખો પણ છલકાઈ ઊઠી. અક્ષતે એને સાંત્વના આપી અને શાંત પાડી. રાત બહુ થઈ ગઈ હતી પણ અક્ષરા સ્વસ્થ ન થઈ ત્યાં સુધી અક્ષત એની પાસેથી ખસ્યો નહીં. અક્ષરાએ પોતાની જાતને સાચવી અને એ આખી રાત અક્ષત સૂઈ ન શક્યો બસ પડખાં જ ફરતો રહ્યો. સવાર પડતાં જ એણે અક્ષરાને ફોન કર્યો. અક્ષરા આગળ કાંઈ કહે એ પહેલાં જ એણે અક્ષરાને કહ્યું, “ અક્ષરા, આઇ લાઇક યુ એન્ડ આઇ લવ યુ વેરી મચ. હું તારા દુ:ખમાં તો ભાગીદાર ન બની શક્યો પણ મારા તમામ સુખ અને મારી આખી જીંદગી હું માત્ર તારી અને તારી સાથે જ શેર કરવા માંગું છું. સો અક્ષરા, વિલ યુ બી કાઇન્ડ ઇનફ ટુ મેરી મી? અક્ષતની વાત સાંભળી અક્ષરા સ્તબ્ધ થઈ ગઈ અને કાંઈ જ બોલી ન શકી ને એણે ફોન કટ કરી નાખ્યો. અક્ષરાનું આવું વર્તન અક્ષત માટે અકલ્પ્ય હતું. એણે ફરી ફોન જોડ્યો પણ અક્ષરાનો ફોન સ્વીચ ઓફ થઈ ગયો હતો.
એ દિવસે અક્ષરા ઓફિસ ન ગઈ અને બેડ પરથી સોફા પર ને સોફા પરથી બેડ પર સતત વિચારશીલ મગજે બેસવા સૂવાની ક્રિયા કરતી રહી. એ દરમિયાન એનું મગજ અનિમેષ–અક્ષત અને સમગ્ર પુરુષજાત વિશે તુલનાત્મક વિશ્લેષણ કરતું રહ્યું. અનિમેષની પાશ્વીયતા, અક્ષતની સૌમ્યતા, નિખાલસતા અને પ્રેમાળ સ્વભાવ પર હાવી થઈ જતી હતી. કદાચ એ જ અક્ષરાને અક્ષતનું પ્રપોઝલ સ્વીકારતા રોકી રહી હતી.

બીજી બાજુ અક્ષત આખો દિવસ આકુળ વ્યાકુળ બની અક્ષરાના ફોન-મેસેજની રાહ જોતો રહ્યો. અંતે તેની ધીરજ ખૂટી એટલે ઓફિસથી નીકળી સીધો જ તે અક્ષરાના ફ્લેટ પર પહોંચી ગયો. કેટલીયે ડોરબેલ વગાડી પછી અક્ષરાએ બારણું ખોલ્યું જાણે એ જાણતી જ હતી કે દરવાજાની સામે અક્ષત જ ઊભો હશે. પણ એનો સામનો કરતાં ખચકાતી હતી. દરવાજો ખોલતાંની સાથે જ જેવી બંનેની નજરો એક થઈ કે અક્ષરાનો તમામ ખચકાટ અશ્રુ બની આંખોમાંથી વહી ગયો. એક પણ શબ્દ બોલ્યા વિના એ અક્ષતને વળગી પડી અને તેને જાણે મૂક સંમતિ આપી દીધી. અક્ષતે પોતાની અંદર રહેલી તમામ લાગણી સાથે અક્ષરાનું માથું ચૂમી લીધું. કેટલીયે વાર સુધી બંને એકબીજાને વળગી અશ્રુધારા છલકાવતાં રહ્યાં.

એ સાથે જ એ અષાઢી મેઘલી રાતે ગોરંભાયેલા કાળા ડિબાંગ વાદળો પણ ધોધમાર વરસી પડ્યા. સમગ્ર ધરતી ધોવાયને ઉજળી થઈ ગઈ અને વનરાજી ખીલી ઊઠી જાણે કેટલીયે પાનખરો એકસાથે વીતી ગયા બાદ વસંત પૂરબહારમાં ખીલી ઊઠી હોય…!!!

વીનું મર્ચન્ટ વાર્તા અને નિબંધ સ્પર્ધા -૨૭-વસુબેન શેઠ

મોટી બેન-વસુબેન શેઠ

છાયાને આજે મોટી બેનની ખુબજ યાદ આવતી હતી. નાનપણથી બન્ને બેનો ખુબજ હળીમળી ને રહેતી, તેથી આત્મિયતા ખુબજ હતી. માયાબેનની માયામાં છાયા ઘણી વખત વિચારે ચડી જતી,અને એનામાં ખોવાઈ જતી

આજે ખબર નહીં કેમ પણ બેનને મળવાની બેચેની હતી.ઓહ….ત્યાં તો એને યાદ આવ્યું આજે તો મોટી બેનનો જન્મ દિવસ છે. અષાઢી બીજ ના ઝરમરતા વરસાદમાં ચાંદામામાને જોઈને વિનંતી કરતી હતી અને ઝોલા ખાતી,પગ વાળીને છજામાં બેઠી બેઠી ગણ ગણવાં માંડી

આકળ વાકળ હાલત ભીંજવે,
વરસાદ ભીંજવે,
થરથર કરતો વરસાદ ભીંજવે।

એટલામાં દરવાજાની સાંકળ ખખડી હોય તેવો આભાસ થયો.છાયા સફાળી બેઠી થઈ ગઈ,અત્યારે કોણ હશે?,લાવને જરા જોઉં ,બારણું ખોલતાંજ છાયાની આંખો પહોળી થઈ ગઈ. મોટીબેનને જોતાજ ભેટી પડી,અને હાથ પકડી ને અંદર ખેંચી લાવી.

છાયા..મોટીબેન તમે નહીં માનો ,આજે આખો દિવસ તમારા જ વિચારો આવ્યા છે. લાગે છે તમને ટેલીપથી થઈ.

માયા..અરે મને કેમ યાદ કરતી હતી ?

છાયા મોસમના મુડમાં ગાવા માંડી પાન લીલું જોયું ને પાન લીલું જોયું ને તમે યાદ આવ્યાં…યાદ આવ્યા.. તમે યાદ આવ્યા 

માયા -સારું ….મારી બેન મને યાદ કરે પછી મારુ મન કેમ રોકાય ?

છાયા,,આજે મારે તમારી સાથે પેટ ભરીને વાતો કરવી છે,ચાલો પેલા છજામાં બેસીને અલક મલકની વાતો કરીએ અને બાળપણને વાગોળીએ.

માયા,,,હા બાળપણની ખાટી મીઠી યાદો કેમ ભુલાય!

છાયા,,,મોટીબેન યાદ છે રોજ સાંજે આજ છજા માં બેસીને આપણે દાદી સાથે કેટલી વાતો કરતા,

માયા।….હું પણ કશુંજ ભૂલી નથી,દાદી ના ખોળામાં માથું મૂકીને એમની હુરટી ભાષામાં વાતો સાંભળતા,વાતો શરૂ થાય કે પછી બંધ કરવાનું નામજ નહીં। .

છાયા ,,,બોલવાનું બંધ કરવા માટે તો ખાયણીમાં પણ ખાંડી ને ખવડાવવું પડતું,

માયા,,,દાંત ન હતા એટલે,તેમાં પણ ભાગ પડાવતા,રાતે ઓટલા પર બેસે,ઓલબેન,પોલીબેન ને બોલાવે અને બધાને એકેક રકાબી ચા પાય ,ચા ના ખરા શોખીન હતા.

છાયા,અષાઢ મહિનો હોય ,વરસાદ આવું આવું થતો હોય. વાદળ ઘેરાયા હોય..અને ત્યાં વરસાદ  ધોધમાર વરસે  અને  વાતાવરણમાં ચોમેર  ઠંડકનો અનુભવ થાય..વાતાવરણ ટાઢોડ્યું થઇ જાય છે. એટલે તરત જ દાદી  રસોડામાં આંટો મારીને હળવે સાદે કહે આજે કંઇક ગરમાગરમ અને ચટપટું બનાવો. અને આપણને ખબર હોય તો પણ પૂછીએ શું બનાવું?અને દાદી તરત બોલે ગરમાગરમ ભજીયાં બનાવો અને દાદી આપણી પાસે ભજીયા બનાવડાવે,ભેગા મળીને બધા ભજીયા ખાય અને ચા ના સબડકા એવા મારે જાણે ગરબીમા તાલ પૂરતા હોય,.પાછો ચાનો પલાખો બનાવી ને બધાને સંભળાવી અને હસાવે.

માયા..પલાખાની વાતથી યાદ આવ્યું.. આપણી શાળામાં માસ્ટરજીએ તને એક થી દસ સુધીના પલાખા લખવાનું કહ્યું તો તે ચા નો પલાખો લખ્યો, યાદ છે ને? શું થયું હતું ??…

છાયા..એ તે કેમ ભુલાય!..ફૂટ પટ્ટી હાથ માં પડી હતી,…અને માસ્ટરજી પારસીબાવા, મારુ બાવડું ઝાલીને મને કહે ”જા પાતળીનું છેલ્લું ”

માયા..દાદીની ઘોડે સવારી કેવી પડે.સવારના પહેલે પોરમાં ખેતરની દેખ રેખ રાખવા નીકળી પડતા.પછી ભલેને વરસાદની મોસમ કેમ ન હોય…પાછળ જીવલો છત્રી લઈને દોડે…

છાયા..હા દાદી ને જોઈને હું પણ એકવાર ઘોડા પર બેસવા ગઈ અને ધબાક કરતી પડી,હજુ પગ માં નિશાન છે.

માયા …પેલા રામજીભાઈ નો રોટલો ચોરી ને ખાવાની કેવી મજા આવતી.

છાયા ..અરે એમના પત્ની,કાશી કાકી ,એક નંબરના ઝગડાખોર,બધા સાથે ઝગડા જ કર્યા કરે..એક દિવસ એની છત્રી કાગડો થઇ ગઈ તો આપણી છત્રી લઇને કહે આ મારી છે.એટલે આપણે એમને ઓરડામાં કેવા પુરી દીધા હતા.દાદીને આ વાત ની ખબર પડી ત્યારે અપને બન્ને માર ખાધો.

.તારે મેહુલિયા કરવા તોફાન,અમારા લોકના જાય છે જાન
કેમ કરી જાઉં નિશાળ ,ચંપલ મારી છબછબ થાય.
ધોયેલા કપડાં બગડી જાય.

બેન યાદ છે વરસાદ પડે એટલે ગેલમાં આવી જતાં ટાબરિયાંઓ ખુલ્લા ડિલે પલળવા નીકળી પડે છે અને

આવ રે વરસાદ, ઘેબરિયો પરસાદ, ઊની-ઊની રોટલી ને કારેલાનું શાક…’

 ગાતાં-ગાતાં ભીંજાવાની મોજ માણે…

ઉની રોટલી તો સમજ્યા જમવામાં કારેલાનું શાક ?,બેન હજી સુધી મને એ સમજ નથી પડતી આ કારેલાનું શાક અને વરસાદને શું સંબધ ?..છાયા હા …એતો મને પણ ખબર નથી.. પણ પહેલા વરસાદ ભીની-ભીની ખુશ્બુ ની મજા કાંઈક અલગ છે…છબછબયાની મજા …એ કાગળની હોળી બનાવવાની.. તરાવાની મજા અને   માયા પેલું ગીત યાદ છે તું ખુબ ગાતી …

આવ્યો રે વરસાદ, લાવ્યો પાણીનો પ્રસાદ
ઠેર ઠેર વરસ્યો છતાં થાક્યો ન વરસાદ.

બેન મોટા થઈએ એટલે વરસાદની પરિભાષા જ જાણે બદલાઈ ગઈ.હવે પલળવું એટલે રોમાન્સ ,અને એમાં કોઈ આપણને જોતું હોય તો ..શરમાવાનું … .ક્યારેક તો એવું થતું કે કોઈની સાથે પલળી જઈએ, રોમેન્ટીક થવાની મોસમ જાણે ન આવી હોય ?. સીધો સાદો માણસ પણ આ ઋતુમાં જેવો વરસાદનાં બે છાંટા પડે કે એનામાં રહેલો પ્રેમી જાગે છે અને પોતાનાં પ્રિયતમને યાદ કરી પ્રેમના ગીત કરવા માંડે..  હાથમાં હાથ પરોવીને ધોધમાર વરસાદમાં ગાવા માંડે

“‘ચાલ, વરસાદની મોસમ છે, વરસતાં જઇએ”‘

હા અને લગ્ન થાય પછી…પલળવાની ઈચ્છતો થાય પણ વરસાદ કોઈની યાદ લઈને આવે

 પાન લીલું જોયું ને પાન લીલું જોયું ને તમે યાદ આવ્યાં
જાણે મોસમનો પહેલો વરસાદ ઝીલ્યો રામ
એક તરણું કોળ્યું ને તમે યાદ આવ્યાં

બેન વરસાદની મોસમ શિયાળાની ઋતુની જેમ બિલ્લી પગે થોડી આવે . એ તો આવે છે રાજા-મહારાજાની જેમ ઢોલ-ત્રાંસા-પડઘમ-નગારાં લઈને,વાદળોના ગળગળાટ અને વીજળી ના ચમકારા સાથે આવે.અને સુરજ કેવો વાદળ પાછળ છુપાઈ જાય!

આમ અલકમલક ની વાતો કરતા અડધી રાત વીતી ગઈ.છાયા ની આંખો ઘેરાવા લાગી,બેનના  ખોળામાં માથું મૂકી ને સુઈ ગઈ.સવાર પડતા દુધવાળાએ સાંકળ ખખડાવી.છાયા ઝબકીને જાગી ગઈ.મોટીબેનને ન જોતા માન્યું કે કદાચ ઓરડામાં જઈને સુઈ ગયા હશે.ચૂપ ચાપ દૂધ લાવી ને રસોડા માં મૂકીને ઓરડામાં જોવા ગઈ તો ત્યાં પણ બેન ને ન જોયા।.એટલામાં છાયાનું ધ્યાન એના વસ્ત્રો પર પડ્યું ,વસ્ત્રો ભીંજાયેલા જોઈ ને વિચાર આવ્યો।….આ વસ્ત્રો ભીના કેવી રીતે થયા ?….શું હું આખી રાત છજામાંજ સુઈ રહી?…એ વિચારમાં પડી ..ત્યાં તો ફોન પર નજર પડી,ફોનની રેડ લાઈટ ઝબુકતી હતી ..એટલે કોઈનો મેસેજ હતો…

તમારા માયાબેન અવસાન પામ્યા છે….આપ અહી આવી જાવ….

છાયા  મનોમન બોલી આ તે કેવી વિડમ્બના.રાતે મેં જે અનુભવ્યું તે શું સ્વપ્નું હતું એવી તે કેવી હું ભાવવિહોણી બની ગઈ કે મને સ્વપ્ન અને સત્ય નું ભાન જ ન રહ્યું.

વીનું મર્ચન્ટ વાર્તા અને નિબંધ સ્પર્ધા -૨૬

અષાઢી મેઘલી રાત !

પંખીઓએ કલશોર કર્યો ભાઈ ;

ધરતીને સૂરજ ચૂમ્યો !

જેઠ મહિનાની કાળઝાળ ગરમી !  અસહ્ય ઉકળાટ ! ! ઘેરાતાં, વિખરાતાં અને વળી આશા આપતાં ઓલા વરણાગી વાદળાં! અને પછી  અચાનક જ આકાશમાં   માઝા  મૂકી ઉભરાઈ આવતાં  ઘનશ્યામ ! ઓહો ! વાદળના ગડગડાટ અને વિજલડીનાં ચમકારા , ગાંડો બનીને  ફૂંકાતો ઓલો વંટોળિયો અને ત્રાટકી પડ્યો વિયોગી મેઘ ! આંઠ આંઠ મહિનાની વિરહિણી અવની મિલન સાથે જ મહેકી ઉઠી ! જાણે કોઈ પ્રોષિતભર્તૃકા પિયુ મિલનથી ખીલે એમ ! વરસાદના પહેલાં છાંટણાઓથી  ભીંજાઈ આછું આછું  શરમાતી ધરતીમાં મહેકી ઉઠી માટીની સુવાસ !   અને એ અષાઢી સાંજને સૌ કવિઓએ ચગાવી છે એમની કલમે , પણ  નીનુ મજમુદારે   તો જાણે સૌના મનની વાતને ચગાવી , ચગળી છે !

ખુલ્લી પડેલી પ્રીતનો અરથ કળી કળીએ જાણ્યો ;

શરમની મારી ધરતીએ કાળી રાતનો ઘૂમટો તાણ્યો !

પહેલાં તો  જાણે  એ મીઠી લજ્જાથી  લાલ પીળાં મેઘધનુષને ચાડી ખાવા દે છે;  ફૂલડાંને પણ મહેકવા દે છે ;પણ પછી?

તાળી દઈ કરે ઠેકડી તીડો ; અને? અને  તમરાં સિસોટી મારે !

નવ યૌવના નાં લાવણ્ય પર મોહિત  તમરાં અને તીડ ! અને આ તમાસો જોવાં આગિયા ચાલ્યાં .. ઓલા કૂથલી કરતા સમીરની વાંહે!

પણ અરે ! આતો અષાઢની માદક મસ્ત રજની ! કોઈને કહેવું હોય તે કહે ; કામદેવ અને રતિ ક્યાં કોઈથી ડર્યા છે? અને  -પ્રગટ્યા દિવા કૈક ચપોચપ ; ઉઘડી ગગન બારી !  ને એ રાતલડીનાં  અંધકારની ઓથે કંઈક શમણાં ગવાય છે.,

અહો  વૈચિત્ર્મ !

આ કુદરતની રમણિયતા અને સંગીતના સુર .. પઁખીના ટહુકા , અગિયાઓ, સાંજના સમીરના સ્પર્શ  અને એ અષાઢી સાંજ ! નથી ભુલાતાં આજે અર્ધી સદી બાદ પણ! એ સમી સાંજે હું મેડીએ સુવા આવી હતી .. મારી સુંવાળી  પથારી , મહેંકતી હવા , ને દિવસભરના થાકને વિસામો આપ્યો .. બાજુની મેડીએ થી રેલાતું ગીત : તમે કહો તે સાચું વ્હાલમ ; તમે કહો તો હાર્યાં!  અને દબાતે પગલે પિયુંનું પ્રવેશવું ..અર્ધી સદી પછી પણ એ સાંજ વિસરાતી નથી .. અને  વર્ષા ઋતુના  એક પછી એક તહેવારોને લઇ આવતી એ, સ્વયમ કોઈ તહેવાર વિનાની  અષાઢી સાંજ , એક ઉત્સવ બની ગઈ !

વાહ ઓ સૃષ્ટિના સર્જનહાર ! વારી જાઉં છું તારી ઉપર જયારે જયારે વર્ષાનાં વધામણાં લઈને તું પૃથ્વી પર અવતરે છે!  પોણી સદીની આ જીવનયાત્રામાં ઘણી લીલી સુકી જોઈ ; નજરમાં હરિયાળી ભરીશું તો નજારા હરિયાળા  લાગશે ; નહીંતો આષાઢનાં તાંડવઃ નૃત્યમાં સઁગીતની સરગમ શોધવી સરળ નથી!

 

વીનું મર્ચન્ટ વાર્તા અને નિબંધ સ્પર્ધા-૨૫-પ્રજ્ઞા દાદભાવાળા

કુળદીપક

પાર્કના બાંકડે બેસતા અચાનક ઝાપટુ આવ્યું અને તૃપ્તિ ઠેઠ અંદર સુધી પલળી ગઈ વાદળની બુંદોએ તો માટીને મહેકતી કરી દીધી, પણ આજે  દિલની યાદોએ તૃપ્તિની પાં૫ણોને વહેતી કરી દીધી, એ ઉભી થઇ ચાલવા માંડી, નિરજની આંખો પુછશે કેમ પલળ્યા હતા? તો શું કહું ? અને એ ઘર તરફ ચાલવા માંડી, ઝટ કપડા બદલાવી, જમી પરવારી નિરજને છેલ્લી દવાનો ડોઝ આપી બાલ્કનીમાં આરામ ખુરસી પર બેઠી અને મેઘને નીરખી રહી… વિચારો તૃપ્તિને ઘેરી વળ્યા.

આ મેઘ પણ કેવો છે ? મન ફાવે તેમ વરસે છે ?ક્યારેક છાંટણે, તો ક્યારેક ઝાપટે, તો વળી ક્યારેક કહ્યા વગર મુસળધાર વરસી આખાને આખા ભીંજવી જતો રહે છે.

નિરજને દરિયો ગમે અને તૃપ્તિને વરસાદ,મેઘ સાથે તૃપ્તિનો એક જુદો જ સંબધ છે. એની જિંદગીનો અનેક પ્રસંગનો સાક્ષી ,ઘેરાયેલા મેઘને  જોતા જ મનમાં અનેક વિચારો આવે પવન સાથે અનેક લહેરો ઉઠવા માંડે.

નિરજ સાથે લગ્ન થયાને ૩૮ વર્ષ વીતી ગયા…તૃપ્તિ મનોમન બોલી સમય જતા વાર ક્યાં લાગે છે? એના દીકરા કુલના લગ્નને પણ પાંચ વર્ષ થઇ જશે. આમ જોવો તો નિરજને લગ્નના ૩૮વર્ષમાં સદાય પથારીમાં જ જોયા. નિરજ અકસ્માતથી થયેલી ગંભીર ઈજાને કારણે અપાહિજ થઇ ગયા, એમનો અવાજ અને અને અડધું શરીર બધું જ જાણે મૌન બની ગયું. આમ નિરજ પહેલેથી ખુબ ઓછું બોલતા અને હવે બિલકુલ નહિ હવે તો અમારી વચ્ચે શબ્દો ખરી ગયા, માત્ર મૌન ઊગે છે. મારા અને નિરજના સંબંધને જાણે નવું રૂપ મળ્યું  નિઃશબ્દતાનું ..

અમે દરોજ સાંજે સાથે દરિયા કિનારે આવીએ છીએ,મને ખબર છે નિરજને ઢળતો સુરજ ખુબ ગમે છે. છતાં ક્યારેક મારાથી પુછાઇ જવાય છે, ગમે છે ? કોઈ જવાબ ક્યાંથી મળવાનો ? છતાં પૂછું છું, નિરજ મારી આંખોમાં થોડી વાર તાકી રહે છે અને હું એની હજાર સવાલો ભરી નજરને જીરવી ન શકું ત્યારે નજર ઢાળી દુઉં છું.

અમે શહેરથી થોડે દુર દરિયા કિનારે આથમતો સૂર્ય જોવા પહેલા પણ આવતા આ કિનારો રજાના દિવસો સિવાય ખાસ ભીડ ભાડ વાળો ન રહેતો.અહી અમને એકાંત મળતું ,અમે એકબીજાની નિકટ આવવા અહી આવતા.હું ઈચ્છતી કે મારી નજીક આવી પીઠ પસવારે અને મને એમની બાહોમાં ખેચી લે…ન તો મને એ અડપલા કરતા કે ન એમણે મને એમની પાસે કદી ખેચી ..અમારા બંનેની હાલત નહિ વરસેલા મેઘ જેવી હતી ,અમને ભીજાવું હતું તરબર..પણ અમે સાવ કોરા જ રહેતા ક્યારેક ગોરંભયેલું ગગન વરસવા આતુર દેખાતું ,પણ કશું જ નહિ અને ન વરસેલું અષાઢી આકાશ જાણે એમની અવસ્થા પ્રગટ કરતુ. એમને વરસવું હતું અને મને ભીજાવું..  

મને મેઘ ગમતો અને નીરજને દરિયો.દરિયા કિનારે બેસીને દરિયાને જોયા કરવું નીરજને પહેલા પણ ગમતું અને આજે પણ ખુબ જ ગમે છે દરિયાના ઉછળતા મોજાનો અવાજ,ભીની રેતી માં પડતા પગલા,દરિયાની ખારી હવા, કિનારાના નારીયેળીના ઝાડ અને કિનારે બેસી કલાકો સુધી દરિયા ને નિહાળ્યા કરવો, એમાં ખોવાઈ જવું એને અજબ ખુશી આપે છે.પહેલા અમે થોડી થોડી વાતો કરતા પણ હવે અમે બંને મૌન રહીએ છીએ તોપણ ગમ્યા કરે છે. વ્હીલ ચેર,આ સ્થિતિ ..આ વાતાવરણ, આ જ સંબંધ !

હું નાની હતી ત્યારે ઘણી વાર મારી મમ્મીને કહેતી વરસાદ અને દરિયામાં ભીંજાવું કોને ન ગમે ? મારી મમ્મી મને પલળવા ન દેતી કહેતી માંદી પડીશ દવાના પૈસા ક્યાંથી લાવશું. પવન સાથે બારીઓ ભટકાય અને વાછટ ઘરમાં આવી જાય ત્યારે હું બસ આનંદ લેતી.

 મને ઘણીવાર નવાઈ લાગતી નિરજ દરિયાના ઘુઘવાટને સહી સકતો હશે ? મને થતું કે હું નિરજને સમજી નથી શકી એને જોયે રાખતી પણ નિરજ જાણે મને સમજી ગયો હતો. મારા હાથ પર પોતાનો હાથ મૂકી ગુપચુપ બેસી રહેતો.નિરજ આમ પણ પહેલેથી શાંત સરળ સ્વભાવનો હતો અને પ્રેમાળ પણ ખરો, માત્ર ઓછુ બોલે, ઘરમાં પણ એની હાજરી ન વર્તાય.પણ મારા કાન સદાય એના પ્રેમભર્યા શબ્દો સાંભળવા તરસે,.પ્રેમ ઝંખે,મારા હૃદયને જોઈએ ઝાકળની હળવાશ, પંખીના ટહુકાનો સહવાસ, બસ મુસળધાર વરસાદ આવશે અને હું આખેઆખી ભીજાય જઈશ..પણ એવું કશુંય ન થયું, હું કશું જ બોલતી નહિ, કદીયે એને ફરિયાદ પણ કરતી નથી બસ રાહ જોતી એ દિવસની.

અમારા  લગ્ન પણ એવા સંજોગોમાં થયા કે ગમવા ન ગમવાનો કે જાણવા કે ઓળખવાનો કોઈ અવસર જ ન મળ્યો.આમ પણ પપ્પાની માંદગી સાથે અમારો પરિવાર બે છેડા સાંધી જીવતો હતો ..”મારી  નોકરી ન હોય તો”?,..એ વિચાર માત્ર અમને સૌને ધ્રુજાવી નાખતો. મારા પપ્પા ઘણીવાર કહેતા મારી દીકરી ખુબ ડાહી છે,તને ભગવાને માત્ર સુંદરતા નહિ પણ સમજણ પણ આપી છે બેટા અને હું મનમાં કહેતી મારી સહનશક્તિ મને ગરીબાઈએ ભેટમાં આપી છે.હું કોણ જાણે બધી છોકરીઓની જેમ ન હતી, થોડી અલગ. હરવું ફરવું નખરા મેં ક્યારેય ન કર્યા.ઓફિસમાં પણ કામ સાથે કામ.મમ્મી કહેતી તને નાની ઉંમરે ડા’હાપણ ની દાઢ ફૂટી ગયેલી.મારી આ ડા’પણની દાઢોએ એટલું શીખવાડી દીધેલું કે ક્યારેય ક્યાંય માંગવું નહિ. ઓફિસમાં ઘણા કહેતા તૃપ્તિના મોઢામાં જીભ નથી.અવ્યક્ત રહેવું જ જાણે મારો સ્વભાવ બની ગયો અને કહું તો પણ કોને કહું ?  

હા, એટલે જ શેઠ કદાચ મારું વધારે ધ્યાન રાખતા,મારા શેઠને કદાચ મારી ઘરની સ્થિતિની જાણ હતી અને એમના પગારમાં અમારું ઘર ચાલતું હતું એ પણ કદાચ જાણતા હશે,પરંતુ ક્યારેય જતાવ્યું કે કોઈ સામે નિર્દેશ સુધ્ધાં ન કર્યો.હા કામ ખુબ રહેતું ક્યારેક મોડું થઇ જાય તો શેઠ પોતે મુકવા આવતા અથવા ગાડીમાં ડ્રાઈવર જ મૂકી જતો. પપ્પાને ખબર હતી. કારણ હું ઘરે ન આવું ત્યાં સુધી બારીએ પપ્પા ઉભા રહેતા, એ જાણતા આજ માણસ જ અમારા ઘરને હર્યુભર્યુ રાખતો હતો, પણ એમણે શેઠને જોયા કે કદી મળ્યા ન હતા.હું ધારું છું,તેમ બીજા સામન્ય બાપની જેમ એ કદાચ વિચારતા હશે કે કાશ શેઠ જુવાન હોય તો સારું ! પણ ક્યારેય મને પૂછવાની હિમ્મત નહોતી કરી.હા મમ્મી આડકતરી રીતે ક્યારેક કહેતી તારા શેઠને ચા પીવા બોલાવતી હોય તો ?પણ મેં ક્યારેય આગ્રહ કરી બોલાવ્યા પણ ન્હોતા.હા મને શેઠજી ક્યારેક લંચમીટીંગ ના બહાને કોફી પીવા કે સારી હોટલમાં લઇ જતા અને વાર તહેવારે ભેટ પણ આપતા.શેઠના પત્ની એમના બાળકને જન્મ આપી મૃત્યુ પામ્યા હતા પરિવારમાં કોઈ નહોતું માત્ર દીકરો. શેઠે દીકરા ખાતર બીજીવાર લગ્ન નહોતા કર્યા.આમતો દેખાવડા ખુબ હેન્ડસમ હતા કેમ લગ્ન નહિ કર્યા હોય ? એવો પ્રશ્ન ઘણાને ઓફિસમાં થતો હું અમારી વાતોમાં ક્યારેય એમના પરિવારનો ઉલ્લેખ ન કરતી, કે જાણવાની કોશિશ પણ ન કરી.

 એક દિવસ પપ્પાની તબિયત બગડતા મમ્મીનો ફોન આવ્યો “બેટા તારા પપ્પાની તબિયત બગડી છે તું ઘરે જલ્દી આવી જાય તો સારું !” અને શેઠની ગાડીમાં હું ઘરે આવી. અમે ડૉ. પાસે લઇ ગયા અને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવા કહ્યું શેઠે બધી જ સગવડતા કરી આપી. બે ત્રણ દિવસે ઘરે લાવ્યા ત્યારે શેઠે કહ્યું તમારા પપ્પાની તબિયતના ખબર પુછવા આવવું છે.તમે હા પાડો તો..

અને તે દિવસે શેઠ ઘરે આવ્યા પપ્પા એમને જોઈ ગળગળા થઇ ગયા મમ્મી મોટી ઉમરના પણ દેખાવડા હેન્ડસમ કહી શકાય તેવા શેઠને જોઈ રહી,રસોડામાં મમ્મી મને કહે તારા શેઠની ઉમર મોટી છે, પણ હસમુખા, મિલનસાર પ્રભાવશાળી વ્યક્તિત્વ છે અને ઉમર ખાઈ ગયા છે. પપ્પા શેઠનો આભાર વ્યક્ત કરતા ગળગળા થઇ ગયા, મારી તબિયત હવે સારી છે મને ખબર છે મારું શરીર જાજુ નહિ ઝીલે એક ઈચ્છા છે મારી હાજરીમાં મારા હાથે દીકરીને કન્યાદાન કરું અને શેઠને ભલામણ કરતા કહ્યું તમારા ધ્યાનમાં કોઈ છોકરો હોય તો દેખાડજો.પપ્પાના આ વાક્ય માટે હું તૈયાર ન હતી,હું શેઠના પ્રતિભાવ જોવા તેમની સામે જોઈ રહી,એમણે પણ હસીને મારી સામે જોયું, હું શરમાણી,ચા નાસ્તો લેવાના બહાને હું અંદર ચાલી ગઈ. શેઠે બોલ્યા પહેલા સાજા થઇ જાવ પછી વાત કરશું.

પપ્પાના સાજા થતા જ થોડા દિવસે શેઠનો ફોન આવ્યો આપને મળવા આવવું છે, અને આવતાની સાથે જ કહ્યું તૃપ્તિ માટે માગું લઈને આવ્યો છું. અમારા ઘરમાં તૃપ્તિ આપશો ? મારા પપ્પા બે મિનીટ માટે એમને જોઈ રહ્યા. હું ઘબરાણી, ના પાડશે તો નોકરી ચાલી જવાની શક્યતા છે.મારા પપ્પાના મનમાં થયું કયા એમની ઉમર અને ક્યાં મારી ફૂલ જેવી દીકરી..! એમને ઉધરસનો ડૂમો આવ્યો ગળામાં માંડમાંડ થૂક ઉતાર્યું. પપ્પા કહી બોલે એ પહેલા જ શેઠ બોલ્યા વડીલ મને તૃપ્તિ ખુબ ગમે છે. સાદી સરળ હોશિયાર અને સુંદર અને મારી ઓફીસ પણ સંભાળી શકે તેમ છે. હું છું આપ બિલકુલ ચિંતા ન કરશો બંને ઘર સચવાઈ જશે. પપ્પાએ ફરી ઉધરસ ખાવાના બહાને વાતને ટાળી. હું વાતાવરણની ગંભીરતા જોઈં પપ્પા માટે પાણી લેવા અંદર ગઈ મમ્મીએ પપ્પા પાસે જગ્યા લઇ લીધી અને વાંસો પંપાળતા પાણી આપ્યું અને બોલી આ લ્યો, પાણી પી લ્યો પહેલા, પછી નિરાતે જવાબ આપજો. શું થયું કે શેઠ પણ સમજી ગયા અને કહે તમે આરામ કરો, બીજી કોઈવાર નિરાતે વાત કરશું.વડીલ હું તમારી મુંઝવણ સમજુ છું, અત્યારે જાઉં છું, બીજીવાર મારા દીકરાને લઈને આવીશ,આપ એને મળજો,આપને ગમે અને તૃપ્તિ હા પાડે તો જ તમે આશીર્વાદ આપજો અને શેઠ ગયા.તે દિવસે હું, મમ્મી અને પપ્પા એમના ગયા પછી ખુબ  હસ્યા..પપ્પાએ કહ્યું તારા શેઠ માત્ર દેખાવડા નથી દીર્ધ દ્રષ્ટીવાળા,સમજુ અને હોશિયાર છે.   

થોડા દિવસ પછી નિરજ સાથે શેઠ ઘરે આવ્યા,નિરજ એના પપ્પા જેટલો જ દેખાવડો,શેઠને મૂછ ન હોય તો સરખા જ જોડિયા ભાઈ લાગે.છતાં બંનેમાં ઘણો ફેર.નિરજ શાંત ઓછા બોલો,વાતનો દોર વધારતા શેઠે કહ્યું એની માના મૃત્યુ પછી અમે બંને ઘરમાં સાવ એકલા થઇ ગયા છીએ.હવે બસ વહુ આવે તો ઘરમાં બંગડી અને ઝાંઝરના અવાજથી ફરી ઘર ગુંજી ઉઠે અને મારા પપ્પાના જવાબથી શરણાઈ ગુંજી ઉઠી,ચટ મંગની પટ બ્યાહની જેમ લગ્ન લેવાઈ ગયા. મારા શેઠે જ પોખણું કર્યું. લગ્ન પછી પણ હું એમને શેઠજી જ કહેતી.મારા લગ્નના ત્રીજા જ દિવસે મારા પપ્પા નું મૃત્યુ થયું. અમે હનીમુન પર જઈ ન શક્યા.મમ્મી સાથે થોડા દિવસ રહી. અમારી સાથે રહેવા આવવા કહ્યું પણ મમ્મી મામાને ત્યાં સાડલો બદલવા ગઈ અને ત્યાં જ હમણાં રહીશ એમ કહી મામાને ત્યાં રોકાઈ ગઈ.મારો ફરી ઘરમાં પ્રવેશ થયો.

મનુષ્ય જન્મે છે ત્યારથી એ ઈચ્છે કે ન ઈચ્છે તોપણ એમની આસપાસ સંબધની એક સૃષ્ટી સર્જાતી હોય છે.હા હવે મારી આજુબાજુ નવા પણ ખુબ નજીકના સંબધો પાંગરવા માંડ્યા.અમારા લગ્નના દિવસો પાણીના રેલાની જેમ વીતી રહ્યા હતા બધા કહેતા મારા નસીબની બારી ખુલી ગઈ છે પણ મનોમન કોઈ જન્મના ગુનાની સજા ભોગવતી હોઉં તેમ લાગતું .મારા સંબંધમાં કોઇ નામ નથી એવું મને સતત મહેસુસ થયા કરતુ, વાત કોને કહું  ? અને દોષ પણ કોને દુઉ ? રોજ વિચારોની લેહેરખી આવે અને જાય. ક્યારેક પવનની જેમ નીરજ આવે, પણ એ  ઝંઝાવાત ક્ષણિક.. મને પંપાળે હા માત્ર પંપાળે ..મને ઉત્તેજના જાગે પણ એના હજાર પ્રયત્નો પછી હું રહું બસ ભર ચોમાસે કોરી..બધા સમજતા કે મારે સુખની સીમા નથી.. હા ચાર ચાર દીવાલ અને બારીનું સુખ ..હું સબંધની ગરિમાને સાચવતી, દેખીતા સુખને જીરવતી, ચુપચાપ એકલી રડતી .. કોરા કોરા દિવસો અને કોરી સુની રાતો પસાર કરતી મારા અસ્તિત્વ ને જાણે કેદમાં પૂરી દેતી.

એક દિવસ દશે દિશાએ વાયુ વાયા, ચારે કોર કાળા ડિબાંગ વાદળ ઉમટી આવ્યા, અને અંબર ગાજ્યા અમાસના અંધારામાં વીજ ઝબૂકી,મુશળધાર વરસાદ વરસી રહ્યો હતો. વરસાદની સાથે સાથે વૃક્ષો ઉખેડી નાખે તેવો સુસવાટાભર્યો પવન ફૂંકાતો હતો. જે મારા પાલવને ઉડાડી મારી મજાક ઉડાવી રહ્યો હતો. આકાશમાં મેંશનું લીંપણ કર્યું હોય તેવું લાગતું હતું અને એ અષાઢી સાંજે તોફાની પવન હળવેથી મારા હોઠને ચૂમ્યો હું ધ્રુજી ઉઠી, હું ભીજાય ન જાવ માટે બારી બંધ કરવા દોડી,ધોધમાર વરસતા આકાશને બારીમાંથી જોતા જ મને પલળવાનું મન થઇ આવ્યું. હું પણ સ્ત્રી છું મારી લાગણીઓને કાબુમાં કેવી રીતે રાખું? પડદો, પવન અને સ્પર્શની ભાષાનો અદશ્ય પ્રવાહ મારા રોમેરોમમાં પસરી ગયો, મારી સ્ત્રી સંવેદના મારા પર સવાર થઇ ગઈ.. આ ઘડીએ મારી પાસે, સાથે- બિલકુલ નજદીક શ્વાસ પણ પસાર ન થઇ શકે એટલો કરીબ નિરજ હોય તો ? મને થયું હું એમને વીંટળાઇ વળુ. હું પલંગ પાસે દોડી, નિરજ પલંગમાં પડ્યો હતો મેં મારા સાડીના પાલવને ઉડવા દીધો એને કહું છું..ચાલ નિરજ તું પણ આજે વરસી પડ મને આખેઆખી ભીજવી દે..મને બાથમાં ભીડી દે.. નિરજ તૂટી પડ…પણ ના નિરજ કશું જ ન કર્યું, માત્ર મારો ઉડેલો પાલવ સરખો કરી મને ઢાંકી દીધી. નિરજ દરિયામાં આવેલી ઓટ જેવો શાંત પડ્યો રહ્યો, હું એને જોઈ રહી.. જોયા જ કર્યું  અને એકાએક મારો અવાજ ઉત્તેજિત થઇ ગયો,  મેં કહું નિરજ મને એમ કે કદીક તો તું વાદળ થઈને વરસીશ.. નિરજ મને ઝંઝાવાટ જોઈએ છે, ક્યાં છે ?. એ મારા તરફરાટ ને જોયા વગર પડખું ફરી સુઈ ગયો….. ,બસ હવે નહિ …આવી મારી જિંદગીને કેમ કરી સ્વીકારું ?.. શું કામ સ્વીકારું ? ગુંજાઇશ ન હોય એની પાછળ કેમ દોડું છું ?…હું હચમચી ગઈ,મારી ઉતેજ્નાએ મારી ઉપર કાબુ કરી લીધો હું બેડરૂમના દરવાજો પટકારતી નીચે દાદરો ઉતરી ગઈ, પગ બે ઘડી માટે અટકી ગયા પણ આજે મન સંભાળવા તૈયાર નહતું, દિલે બુદ્ધિને બાજુમાં મૂકી દીધી અને મન જે શક્ય નથી એને શક્ય બનાવવા ધમપછાડાં કરવા માંડ્યું અને શરીરે બળવો પોકાર્યો.. મારે પણ જીવનને માણવું છે સમગ્રતાથી જીવન જીવવું છે.હું મેઘલી રાતે મિલન માટે તરફડી રહી છું ?,..,કમબખ્‍ત નિરજને આનો અંદાજ પણ છે ખરો ?..બસ હવે નહિ !.મારી અણછીપી ક્ષણ મારે પામવી છે અને હું ઘર છોડવાના નિર્ણય સાથે દરવાજા ભણી ભાગી.નિરજ તું મને ક્યારેય ભીજવી નહિ શકે ?..ક્યાં સુધી હોઠ સીવી મારે જીવવું પડશે ?.ક્યાં સુધી હું મ્હોરાં પહેરી રહેવું? હું ખુબ રડી, જોર જોરથી રડી.મારે છુટવું છે. તોય છુટતી..નથી. મને કોઈ તો છોડવો… ભગવાન તમે ક્યાં છો?…..મેં ચીસ પાડી.ભગવાનને પડકાર્યો..

હે ઈશ્વર સંવેદના વિનાના નપુંસક શરીર તમે ઘડ્યું શી રીતે ?

ત્યાં બંધ દરવાજા પર કોઇ દસ્‍તક સંભળાયા. કોણ હશે ? શેઠ તો બહારગામ ગયા છે.મે દરવાજો ખોલ્યો, સામે શેઠ ઉભા હતા, સંપૂર્ણ ભીંજાયેલ, હું વિફરેલી વાઘણની જેમ તેમની પર તૂટી પડી અને છાતી ઉપર મુક્કા મારતા ચિલ્લાઈને કહ્યું છું,તમે મને ફસાવી! તમે જાણતા હતા ને ?,તમે મને છેતરી છે.તમે જ મને છેતરી છે! …મને જવાબ આપવાને બદલે અચાનક હળવેથી એણે મને ભીંજાયેલ કપડે જ બાંહોમાં લઇ લીધી અને બોલ્યા રડ નહિ મેં તારા પપ્પાને વચન આપ્યું હતું હું બધું સંભાળી લઈશ.અચાનક આસમાનની કાળી ડીબાંગ સપાટી પર વીજળીનો કડાકો થયો.હું ભયભીત એના ભીના બદનને વધુ ચૂસ્‍તતાથી વળગી પડી,એના સ્પર્શ અને એના શ્વાસોની હૂંફે  મારી આજુબાજુ નવો ચક્રવ્યુહ રચવા માંડ્યો. હું કઈ બોલું તે પહેલા એણે મારા હોઠ પર પોતાના હોઠ મૂકી દીર્ઘ ચૂંબન કરતા મને મૌન કરી દીધી અને હું એ ભીના હોઠોની નમકીન તરલ મીઠાશ માણવા માંડી.પહેલી જ વાર મેં મારા હોઠ પર આવું તસતસતું ચુંબન અનુભવ્યું હતું.મને ગમવા માંડ્યું.. મારા બદનમાં હજારો વોટની ચેતના જાગી ઉઠી બહાર ધોધમાર વરસાદ અતૃપ્‍ત જમીનને તૃપ્‍તી બક્ષી રહ્યો હતો અને અંદર હું અને હર્ષ (શેઠ) એકમેકને વૃક્ષ-વેલની જેમ વીંટળાઇ ભીજાય રહ્યા હતા.એણે મને ઉચકી, એમના રૂમમાં લઇ ગયા અને હું મારા બધા ઉંબરા ઓળંગી એમના રૂમમાં પ્રવેશી, સમયની ગતિ થંભી ગઈ. હું માદક મસ્‍તીને ચૂપચાપ માંણતી રહી,.. એ આક્રમક બની મારા જિસ્‍મને કચડી નાંખે એ ખ્‍વાહિશ મારામાં જલદ બનતી ગઈ.. હું અવશ પણે એની તરફ ખેંચાતી ગઈ..  કોઇ પણ જાતની શરમ, સંકોચ, મર્યાદા છોડી, બધું જ મેં સમર્પિ કરી દીધું.. તે દિવસે વરસાદ મન મૂકીને વરસ્યો,રોમાંચકતા ભર્યો વીજ પ્રવાહ મારા શરીરના અણુએ અણુમાં વહ્યાવા માંડ્યો અને અષાઢી મેઘલી વરસાદી માહોલમાં પ્રેમનો અનોખો રંગ ભરાતા ચાહતનું મેઘધનુષ રચાઈ ગયું અને પહેલીવાર લગ્ન પછી તરંગિત થઇ ઊઠેલ મારા અસ્‍તિત્‍વની આનંદિતતા ચહેરા પર સુરખી બની છવાઇ ગઈ, કાળા ડિબાંગ અંધારાને વીંધી ક્યારેક વીજળી ચમકી છાતી થથરાવી દેતી અને હું ફરી એમને વળગી પડતી, વાદળાંનો ગગડાટ વાતાવરણને વધારે મદહોશ કરી રહ્યો અમે એકબીજામાં પોરોવાઈ ગયા મેં મારા અસ્તિત્વને શોધવામાં મારી જાતને એમનામાં ઓગાળી નાખી, હું પ્રગાઢ મિલન સાથે સંવનન કરતી પડી રહી અને સંતોષ પરાકાષ્ઠાએ પહોચ્યો હવે હવે હું અતૃપ્ત તૃપ્તિ ન રહી, હું તૃપ્તિનો અહેસાસ મહેસુસ કરવા માંડી.. અને ઇશ્વર હોવાનો એક જલદ ચમત્‍કાર આ બંધ રૂમની ભીતર પ્રકાશી રહ્યો.

અચાનક વાદળાંમાંથી અગ્નિશિખાની જેમ એક મોટી વીજળીનો લિસોટો દેખાયો અને સાથે સાથે એક ભયાનક વજ્રનાદ અમને ધ્રુજાવી ગયો. હું કઈ પણ વિચારું તે પહેલા વીજળીના ચમકારામાં નિરજ અમને જોતો ક્રોધથી થરથરતો દેખાણો.નિરજ જોરથી ચિલ્લાયો.તૃપ્તિ …….

હું સફળી ઉભી થઇ કપડા સરખા કરતી નિરજ તરફ દોડી ક્રોધે ભરાયેલ નિરજ ઉપર જવા દોડ્યો આવેશમાં દોડતા દાદરા પરથી ઉંધે માથે પડ્યો.માથામાં વાગતા બેહોશ થયો.બધું ખુબ ઝડપી બન્યું .ડૉ,આવ્યા, ડરામણી સાયરન વગાડતી એમ્બુલન્સ આવી,ગોળ ગોળ ફરતી એની લાઈટ વરસાદમાં વધારે બિહામણી લાગી.એમ્બુલન્સની બારીના કાચ તોફાનને લીધે મારી જેમ ધ્રુજી રહ્યા, શેઠે મારા કાંપતા હાથને પકડી હૂંફ આપી, હું હોસ્પીટલમાં ICUના ખાટલા પાસે  નિરજના પગને પકડતા બેસી રહી, મારું મન બોલી ઉઠ્યું,..શું મારું હૃદય જરીક વધારે ધડ્ક્યું ?…મેં મનોમન મારો બચાવ કરતા નિરજ કહ્યું ,નિરજ એકવાર સાંભળી લે મારી વાત પ્લીઝ, શું કહું તને ?મેં આ સુખથી ભર્યા ઘરમાં રાતોની રાતો સોફા પર જાગતા તારી રાહ જોઈ હતી.હું બધું હોવા છતાં કંગાળ હતી…મને સમજ નિરજ..ત્યાં તો ડૉ,આવ્યા કહે છે “માફ કરજો નિરજ હવે કાયમ આજ રીતે અપાહિજ રહેશે.” અને અષાઢી મેઘલી રાતે ફરી એક વીજળી ત્રાટકી.. 

સમયને જતા ક્યાં વાર લાગે છે ? હવે અમારા નિશબ્દ સંબંધમાં સમજણ ઉમેરાય ગઈ છે નિરજ મારી સંવેદનાને જાણે છે.અને શેઠ મારી ઈચ્છાને માન આપી પપ્પાને આપેલું વચન રોજ પાળે છે. નિરજે વાસ્તવિકતાને સ્વીકારી લીધી છે,એ જાણે છે કે કુળ એનો ભાઈ નહિ પણ કુળદીપક છે.