9. દ્રષ્ટિકોણ – “શબ્દોમાં માં વસેલ શક્તિ” દર્શના

મિત્રો તમને સર્વે ને હું, દર્શના વારિયા નાડકર્ણી બેઠક ની કોલમ અને ચેનલ ઉપર આવકારું છું.
આ ચેનલ ઉપર દ્રષ્ટિકોણ વિકસાવવાની કોશિશ કરીએ છીએ.
આજ નું શીર્ષક છે “શબ્દોમાં માં વસેલ શક્તિ”
ગયા અઠવાડિયે આપણે વાત કરી તેનું શીર્ષક હતું “અર્થસભર મૌન ની તાકાત”. (તે આ લિંક ઉપર વાંચી શકશો http://bit.ly/2wWlUvj ). આજે આપણે સમયે ઉચ્ચારેલા શબ્દોની શક્તિ વિષે થોડી વાત કરીએ.
પહેલા તમને 1964 માં, ન્યુ યોર્ક માં બનેલ એક સત્ય ઘટના સંભળાવું છું. રાતનો સમય હતો અને કીટી જિનોવિસ કરીને કે જુવાન યુવતી બહાર થી ઘરે પછી ફરી રહી હતી. તે તેના ઘર સુધી પહોંચી, ત્યારે કોઈ જુવાને તેની ઉપર છરી થી હુમલો કર્યો. આ છોકરી જુસ્સાવાળી હતી અને તેણે બરોબર સામનો કર્યો અને ચીસાચીસ કરી મૂકી. એક માણસે બૂમ મારી, “તેને છોડી દે”, પેલો ભાગ્યો પણ ઇજા પામેલ યુવતી ત્યાંજ પડી ગઈ અને ચાલી નહિ શકી. પેલો યુવાન પાછો આવ્યો અને પછી લગભગ 30 મિનિટ સુધી તેની ઉપર હુમલો કરતો રહ્યો અને છેલ્લે તેણે બળાત્કાર કર્યો. પેલી યુવતી ની ચીસો ચાલુ હતી પણ અંતે તે મૃત્યુ પામી. બે દિવસ પછી છાપાવાળાઓએ પૂછપરછ કરીને ખબર છાપી કે 38 લોકોએ ચીસો સાંભળેલી પણ ન કોઈએ પોલીસ ને ફોન કર્યો કે ન કોઈ 40 મિનિટ સુધી તેની મદદે આવ્યું. ફક્ત એકજ વ્યક્તિએ મૌન તોડીને પોલીસ ને ફોન કરવાની જરૂર હતી. પણ ઘણી વખત આપણને લાગુ ન પડતું હોય તેમાં આપણે સંડોવામાં માંગતા નથી.
નીચેના માર્ટિન લુથર કિંગ ના મશહૂર વાક્ય ઉપર વિચારો। તેમણે કહેલું: સામાજિક પ્રગતિ માટે લોકોએ મૌન ને તોડવાની જરૂર છે. ખરી દુર્ઘટના સમાજ માટે તે નથી કે થોડા ખરાબ લોકો બીજા ઉપર જુલમ કરે છે પણ ખરી દુર્ઘટના એ છે જયારે મોટા ભાગના સારા લોકો દુર્ઘટના થતી જોઈને મૌન રહે છે. જેમકે ભારતમાં બહેનો ઉપર થતા અત્યચારથી ભાઈઓનું પણ લોહી ઉકળી જવું જોઈએ. 
મેં નીચેનું કાવ્ય લખ્યું હતું જયારે દિલ્હી માં નિર્ભયા યુવતી નો બળાત્કાર થયેલો. સારાંશ માં કહું તો તેના મિત્ર સાથે તે બસ માં જતી હતી ત્યારે બસ માં, ડ્રાઈવર સાથે મળેલા તેના બીજા 4 મિત્રોએ તેનો બળાત્કાર કર્યો અને ક્રૂર રીતે અંદર ઓજાર નાખી તેના આંતરડા પણ બહાર ખેંચી કાઢેલા. અને છતાંય જયારે તે મળી આવી ત્યારે બોલી ન શક્તિ હોવા છતાં તેણે પત્રો દ્વારા જણાવ્યું કે તે જીવવા માંગે છે અને જુલ્મીઓને શિક્ષા પહોંચાડવા ઈચ્છે છે.  તે સમયે અંગ્રેજી માં લખેલ મારા કાવ્યનું મેં હમણાં ગુજરાતી માં ભાવાનુવાદ કર્યો છે તે નીચે સાંભળો અથવા વાંચો. અને મૌન તોડીને વિચારો જણાવશો. 🙂
https://photos.google.com/photo/AF1QipO2rcYvqcxUFgCQx9frw7b9ko3C-vAu6AJ5bx7l
મારા ભાઈઓ મારી જોડે બોલશો?
પુરુષોની લગોલગ ઉભી રહુ હું
એમ તો મા અંબા નું સ્વરૂપ છું
મોકો મળે તો અઘરું ગણિત ગણું
દાક્તરી ને એન્જિનિરીંગ ભણું
પણ બળાત્કાર અને હિંસા સામે
માત્ર હતું મૌન મારી પાસે
છે કોઈ મા નો લાલ જે જરીકે
રહેશે ઉભો કોઈ ભાઈ તરીકે?
એક બસ ની સફર માં જયારે
ઉંધી વળી ગયી જિંદગી ત્યારે
છ જડ મનુષ્યના અત્યચાર હેઠળ
હું બેબસ ત્યારે મદદ માટે છે બળ?
હોશ આવતા મારે જીવવું છે, મેં કહ્યું
મદદ મળતા મને આશાનું કિરણ દેખાયું
એ પાપીઓને મળવી જોઈએ સજા
કોઈને આવા અત્યાચાર ની નથી રજા
આંતરડા ગુમાવ્યા છે, કરોડરજ્જુ નહિ
આત્મવિશ્વાસ ડગ્યો નથી, જરાપણ નહિ
હિમ્મત છે. હા, હું જજુમીશ
સાથ આપશો કે નહિ, હું જજુમીશ
મારા હૃદયમાં માનવભક્તિ છે
સંબંધો ને સાંકળવાની શક્તિ છે
સદીયો સુધી મેં સહન કર્યું છે
પણ આજે મારા મૌન ને તોડ્યું છે
કોપાયમાન હું, મારા રૂંવે રૂંવે ક્રોધ છે
ભાઈઓ મારી સાથે બોલે તેની શોધ છે
ઉઠાવો આજે શબ્દોના હથિયાર
કે બંધ થાય બહેનો સામેનો અત્યાચાર
સદીયો ના આ અત્યાચાર ને
બળાત્કાર જેવા અંધકારને
આજે શબ્દોનું પરોઢ સત્કારે
મારા ભાઈઓ ના મૌન ને પડકારે  
મારો એક માત્ર સવાલ
આજે હું માંગુ જવાબ
બળાત્કાર સામે મારી જોડે બોલશો?
મારા ભાઈઓ મારા માટે બોલશો?
By: Darshana Varia Nadkarni. Ph.D.
www.darshanavnadkarni.wordpress.com
Twitter @DarshanaN

https://www.youtube.com/edit?o=U&video_id=623ErBkjzqc

અવલોકન -૪૫-એ શું? – પ્રશ્નાવલોકન

આમ તો રોજ સૂતા પહેલાં,
જોતો હતો
સાવ ઘટના વિહીન,
કોઇ નોંધ કે પ્રાણ
કે કવિતા વિના …

રાતની નિર્જન શાંતિમાં,
પાછળ આવેલા,
થોડીક ઊંચાઇ પરના,
પાડોશીના ઘર
અને અમારી વચ્ચે,
કાળી ધબ લાકડાની વાડની,
ફાટોની વચ્ચેથી,
ચળાઇ આવતી,
નિર્જીવ, પીળાશ પડતા
કેસરી રંગની ફીક્કી,
એ જ વીજળીની બત્તી.

અને કોઇ પ્રાણ વિના,
પાનખરના ઝપાટે  ખરેલાં
પાનના વિયોગમાં આક્રંદ કરતી,
તે બતીના ફીક્કા પ્રકાશથી,
અંધારામાં થોડી ઉજાસાતી
ઓકના ઝાડની એ જ
સાવ નિર્વસ્ત્ર ડાળીઓ.

પણ ……

કાલે જોયું મેં એક દર્શન,
અભૂતપૂર્વ, અવર્ણનીય,
કોઇ કવિતામાં કદી ન વાંચેલું.

એ જ સૂમસામ ઘર
એ જ નિસ્તબ્ધ શાંતિ,
એ જ કાળી ધબ્બ,
લાકડાની વાડ ની ફાટો,
એ જ નિષ્પ્રાણ વૃક્ષ,
એ જ પીળો ચટ,
નીરસ પ્રકાશ વેરતી
એ જ વીજળીની બત્તી,

પણ …..

એ જ પીળો ચટ્ટ પ્રકાશ,
ઉજાળી રહ્યો હતો,
એ જ નિષ્પ્રાણ ડાળીઓ પર,
થીજી ગયેલાં
વર્ષાબિંદુઓને.
અને એ જ પીળો ચટ્ટ
સાવ પ્રાણ વિહીન
પ્રકાશનો ટૂકડો,
બની ગયો હતો…..

અગણિત, સોનેરી,
આભની અસંખ્ય તારલીઓ સમ,
કાળા ધબ પાર્શ્વમાં, ઝળહળતી,
દેદીપ્યમાન, પ્રકાશ કણિકાઓનો
ઝળહળતો પુંજ.

અને મુગ્ધ મને પૂછ્યુ…

”એ શું?”

587d072708354-image

આમ તો આ હીમ કણિકા ( iccicle ) પરથી સૂઝેલું  અવલોકન – કાવ્ય છે, પણ એના પરથી અવલોકન આ રહ્યું !

    વિજળીની એ બત્તીના નિર્જીવ પ્રકાશની જેમ પરમ તત્વનું અસ્તિત્વ આપણા ધ્યાન પર આવતું નથી. પણ જ્યારે એક સાવ નાનકડી હીમકણિકા તે પ્રકાશનું પરાવર્તન કરે છે, ત્યારે તે તેજ પુંજની જેમ ઝળહળી ઊઠે છે. પરમ તત્વના પ્રકાશનો એક નાનો-શો ટૂકડો દેદિપ્યમાન થઇ જાય છે. તે હીમકણિકાનું આયુષ્ય બહુ લાંબું નથી હોતું, પણ તેના આ સ્વરૂપનું એક ગૌરવ હોય છે.

      ચાલોને ! આપણે ભલે સાવ નાના હોઇએ, પણ એ હીમકણિકા જેવા બનવા પ્રયાસ કરીએ  અને પરમ તત્વના ઉજાસને પરાવર્તિત કરીએ…..

મંદિરનો મહાપ્રસાદ!-ચીમન પટેલ

મહાપ્રસાદ

મળ્યો
આજે મને;
ભગવાનને ધરાવેલો,
એક
મિત્રપત્ની પાસેથી!
મોઢામાં મૂક્યો
ને
એમણે પૂછ્યું?
સ્વાદમાં તો છેને બરોબર?
મેં કહ્યું;
અમે પુરુષોતો
ખાઈ જ જાણીએ!
સ્વાદની સમજણ
તમારા જેવી નહીં હાં!
મેં પૂછ્યું,
તમે તો ચાખ્યો જ હશે ને,
ભગવાનને ઘરાવતાં પહેલાં?
ન ચખાય!
ચમકી એ બોલ્યા!
મેં કહ્યું;
તો
ભગવાનને
ગમ્યો કે નહીં
એની
ખબર કેમ પડે?
એ ચુપ હતા!
હું
વિચારતો’તો-
શબરીએતો,
ચાખી ચાખીને બોર
ભગવાનને પ્રેમથી ખવડાવ્યા હતા!
ને
ભગવાને પણ
ખાધા બઘા પ્રેમથી!!
———-

*ચીમન પટેલ ‘ચમન’
(૧૧નવે’૧૪/૧૮ઓક્ટો’૧૬)

ડાયા સ્પોરા-અછાંદસ -(16)પ્રજ્ઞા દાદભાવાળા (૧૭)અર્ચના શાહ

 

હું અમેરિકા આવી
ના મારા માતા પિતા મને અહી લઇ આવ્યા,
અમે શા માટે અહી આવ્યા ખબર નથી!
અમારી પાસે શું નહોતું ?
સંયુક્ત કુટુંબમાં બા, દાદા ,કાકા કાકી બધું જ
હા બધા સાથે હતા
મારા પિતા નવી નોકરીમાં બોસ ને બદલે
હવે  અહી એક પગારદાર નોકર બન્યા
મારી માં ક્યારેય કામે નહોતી ગઈ
પણ હવે નોકરી કરે છે.
હું અને મારી બહેન
હવે પ્રાઈવેટ સ્કુલની બદલે
પબ્લિક સ્કુલમાં ભણી આગળ વધીએ છીએ
વધારામાં અમે એક ગ્રેડ પડીએ છીએ
ત્યાં શાળામાં યુનિફોર્મ હતો.
અહી મારી પાસે નવા કપડા નથી
માટે મિત્રો મને અલગ નજરે જોવે છે.
મમ્મી કહેતી ઘર લેવા ડોલર ભેગા કરવાના છે.
મારા વિશ્વમાં ઊંધુંચત્તુ થઇ જાય છે.
મને અમેરિકા જેલ લાગે છે.
શનિ રવિ માત્ર મંદિર જવાનું
ક્યારેક ટમેટો કેચપ સાથે  બર્ગર ખાવાના
અને બધાનું એ હસવાનું !
અને ત્યારે સવાલ થતો,
અહી પીઝામાં મીઠું કેમ નથી નાખતા ?
મમ્મી પાઉંવાળા નથી મળતા ?
ખોરાક, વરસાદના દિવસો, બધું જ ચૂકી ગયા
ઉનાળામાં અહી ખૂબ ગરમી
અને શિયાળામાં  ખૂબ ઠંડી  છે.
પાછા જવાના વિચાર માટે,
મમ્મી કહે છે ડોલર ભેગા કર
હું ભણતા ભણતા,
એરલાઈનમાં નોકરી લઉં છું.
વોલમાર્ટ ના વખાર જેવા
સ્ટોરમાંથી મિત્રો માટે ખરીદી કરું છું.
અને એક દિવસ ફરી એ ગલ્લીમાં
પહોંચી જવું છું.
હું ખુશ છું
ફરી મજા કરશું ,બધે ફરશું
બધા  મિત્રો સાથે પાણી પુરીના ગલ્લા પર
ખાવા જાવ છું
અને ભૈયાજી કહે છે,
બેબી કબ આયી ?
થહેરો….
તુમારે લીએ મિનીરલ વોટર વાલી આલગ હે!
હવે ભૈયાજી પણ મને  NRI ગણતરીમાં  મુકે છે.
હું હવે જુદી છું
અમેરિકન સીટીઝન
અને અમેરિકા જવા માંગતા ઉત્સાહી
જુવાન  મારા મિત્રો માટે
એક વિઝા બની જાઉં છું.
અને પાણીપુરી આંખોમાં આંસુ બની
 અને ગળામાં અટકીને ડૂમો  બને છે.
પ્રજ્ઞા દાદભાવાળા

ગલગોટા કે મેરીગોલ્ડ્સ 

પીળા ચટક હળદરીયા રંગના ગલગોટા 

ઝુલી રહ્યા છે ડોલમ ડોલ મારા બેકયાર્ડમા 

ફહેવાય છે અહી મેરીગોલ્ડસ અને શોભે છે ફક્ત પ્રાંગણમા

પણ નીરખું છું જયારે મેરીગોલ્ડસને ગલગોટાની ઝંખના થઇ છે 

વાતાવરણમાં તહેવારની ખુશ્બુ લાવતો કેસરિયો રંગ 

ગલગોટા અને દશેરાનો જાણે જનમોજનમ નો નાતો 

બહેન લઇ લ્યો 20 રૂપિયાના બે 

છાબડીમાં મઘમઘતા ગલગોટાનાં હાર વાળી ફૂલવાળી 

હિલોળા લેતા હાર દરેક ધ્વાર ઉપર જોવાની કુતુહુલતા 

ને વળી જલેબીફાફડાના નાસ્તાની સોડમ 

કહેવાઈ ભલે મેરીગોલ્ડસ પણ ગલગોટા વતનની મીઠી યાદો સંભરાવે 

રહું ઘણી દૂર પણ ભૂલવા નથી દેતા વતનને 

અજબના મેરીગોલ્ડસ

અર્ચનાબેન શાહ  

ડાયા સ્પોરા-અછાંદસ કાવ્ય -(15) રશ્મિ જાગીરદાર

કે મન તરસે
અવની,
રૂપેરી ઓઢણી ઓઢી,
સ્વત્વ સંકેલી પોઢી.
ઘર- આંગણ રસ્તાને શેરી,
ટેકરીઓની હારમાળા સ્નોથી દીસે અનેરી,
તરુવર તણા ડાળ -ડાળી પણ નર્યા ચંદેરી,
ચમકતી ચાંદી જ્યાં ત્યાં  સઘળે છવાઈ,
ગાત્રો  ગાળતી શીતળતામાં હું પામું નવાઈ!
કે, મન,
 મારું મન તરસે,
તપ્ત તડકાની પીળાશ જોવા,
સુવર્ણ રંજીત,
ઘર, આંગણ, રસ્તાને શેરી ત્યાં તપે કેવાં?
ગાત્રો બાળતી ઉષ્ણ ગરમીને ચાળવા,
બાંધેલ ખસની ટટ્ટી પર પાણી છાંટવા!
કે મન
મારું મન તરસે,
૫૦ ના તાપમાને તપતી,
મુજ વતનની બળતી ધરાને,
થોડી જ – બસ થોડી જ ઠંડક બાંટવા!
                 રશ્મિ જાગીરદાર

ડાયાસ્પોરા અછાંદસ કાવ્ય(14)હેમા બેન પટેલ

દિલમાં ધડકતું વતન.

માતૃભુમિ છોડી, વતન છોડ્યુ, છોડ્યુ તુલસી આંગન

આવી વસી હું પરદેશમાં

અમેરિકાની ધરતી અને વતનની ધરતીમાં નહી કોઈ ફરક

છતાં પણ

પરદેશની માટીમાં શોધુ કેમ વતનની માટીની ખુશ્બુ ?

ફુલ-ઝાડ-નદી-ઝરણાં-સાગર-સરોવર-પર્વત

અહિયા અને ત્યાં નહી કોઈ ફરક,

છતાં પણ, નયનોમાં કેદ વતનની ઝાંખી.

પરમ શાંતિ અહિયાં, છતાં પણ ,

કાનમાં ગુંજતા મંદિરની આરતીના એ ઘંટનાદ-શંખનાદ-ઝાલર- ઢોલ-નગારા.

કુક્ડાની કુકડે કુક અને કોયલના મીઠા બોલ.

Sandwich thin માટેના પતલા બન અને

Tortillas પર લખેલી સામગ્રી વાંચી, હૈયુ બળે

અઢળક કેમિકલ ઓળ્યાં પેટમાં.

આવે યાદ ઘરની મિલસેન્ટ ઘર ઘંટી

તાજુ દળી તાજા લોટ, તાજી રોટલી-ભાખરી-થેપલા

નો લેફ્ટ ઓવર.

પહેલી રોટલી ગાયની, વધ્યુ ઘટ્યુ આપતાં નોકર-ચાકર-ગરીબ-કુતરાને.

ગરવી ગુજરાત,દીપ,સ્વાદ,નાનકના ફ્રોજન

ફરસાણ-મિઠાઈ,નાન-પરાઠા-થેપલા-ઢેબરા-સમોસા

અરે ઘણુ બધું ! અને ઘરમાં અવાર નવાર

તાઢીસેરી ખાઈને

આવે યાદ, રોજ શીતળા સાતમ.

પરદેશની રહેણી-કરણી નીરાલી,

પરિવાર છુટા પડ્યા, થયાં વિભક્ત કુટુંબ

આવે યાદ, સંયુક્ત કુટુંબ.

વતન અને પરદેશ

જ્યાં રહ્યાં ત્યાં અનુકુળ થઈ,ગોઠવાઈને સમાઈ ગયાં

છતાં પણ દિલમાં ધડકતું વતન.

સુખ-વૈભવ, સુપર પાવર દેશમાં જીવતાં જીવન સારુ લાગે

છતાં પણ, દિલમાં ધડકતું વતન.હેમા   

–  જય શ્રી કૃષ્ણ.

 

ડાયાસ્પોરા અછાંદસ કાવ્ય(13) રોહિત કાપડિયા

                                                          મનોવ્યથા
                                                     ———————
                                  ઘરથી બહુ દૂર આવીને ,ઘર તો વસાવી લીધું.
                                  સુખ- સાહ્યબીનાં સાધનોથી એને ભરી તો દીધું.
                                  ન જાણે તોયે કેમ બહુ એકલું એકલું લાગે છે.
                                  ખુશ્બુવિહોણા ફૂલોથી જાણે ઉપવન સજાવી લીધું.
                                  એ પ્યારથી બોલાવનારા ભાઈ-બહેન ક્યાં છે ?
                                  આંગળી પકડી રાહ ચીંધનારા પિતા ય ક્યાં છે ?
                                  કદાચ રાહ મળી જશે, જૂઠો પ્યાર પણ મળી જશે,
                                  દુઃખ-દર્દ મટાડનારો મા નો પ્રેમાળ સ્પર્શ ક્યાં છે ?
                                  હોમ થિયેટરમાં એકલો સિનેમા તો જોઈ લઉં છું,
                                  વીક એન્ડમાં મિત્રો સાથે મસ્તી પણ કરી લઉં છું,
                                  તો પણ સમય ક્યારેક અટકી ગયેલો લાગે છે.
                                  ચહેરો હસતો રાખીને હું ભીતરમાં રડી લઉં છું.
                                  અહીં મોસમ હર પળ એનો મિજાજ બદલે છે.
                                  અહીં સૌંદર્ય પ્રકૃતિનું હર પળ રંગો બદલે છે.
                                  તો પણ મનમાં ઊંડે ઊંડે ઉદાસીનતા લાગે છે.
                                  તહેવારો વગર એ બધું ય નીરસ લાગે છે.
                                  આવી પળે હું ઈશ્વરની છબીને નિહાળી લઉં છું.
                                  ઈશ્વર તો સર્વત્ર છે, એ વિચારે હસી લઉં છું.
                                  મારી એકલતા અને ગમગીનીને ભૂલી જઈને,
                                  વિશ્વાસથી મંઝીલ પર હું આગળ વધી લઉં છું.
                                                                                      રોહિત કાપડિયા

ડાયાસ્પોરા અછાંદસ કાવ્ય(12)વતન સાંભરે ત્યાં-વિજય શાહ

 

ગમતુ તો હતું બધું જ અહીનું આકંઠ છતાં

વાતે વાતે ઓછું આવી જતું, વતન સાંભરે જ્યાં…

ફોન કરીને આવતા તેથી અતિથિ તો કેમ કહેવા

પણ મીનીટે મીનીટે તમને વાંધો તો નથીને ?

પુછતા દીકરાને શું કહેવું? તારો તો એ હક્ક છે
વાતે વાતે ઓછું આવી જતું, વતન સાંભરે જ્યાં…

છે આમતો બધું જ ત્યાંનાં જેવું અહીં ,

સવાર એવી, સાંજ એવી એવીજ બપોર છતા

એ.સી. માં શું ફેર પડે

જ્યાં કદી પરસેવો ના વળે ને

અનુભવાય શીતળતા ના, .વતન સાંભરે જ્યાં…

બધાય તહેવારો ઉજવાતા અહીં દરેક રવીવારે

કોણ જાણે કેમ નૂતન વર્ષાભિનંદે

યાદ આવી જ જાય વતનની

ગમતુ તો હતું બધું જ અહીનું આકંઠ છતા

વાતે વાતે ઓછું આવી જતું, વતન સાંભરે જ્યાં…

ડાયાસ્પોરિક વાતો તો જાણે ઘણીજ ઘટે અહી
નથી હવે કોઇ વડીલો વતનમાં છતાં
પણ મળે બે દેશી જ્યાં, વતન સાંભરે ત્યાં

વાતે વાતે ઓછું આવી જતું, વતન સાંભરે જ્યાં…

ડાયાસ્પોરા અછાંદસ કાવ્ય(11)હજુ પણ કઇંક ખૂટે છે !-વિનોદ પટેલ,સાન ડીએગો

હજુ પણ કઇંક ખૂટે છે !

જન્મ્યા,મોટા થયા ,ભણ્યા , ગણ્યા વતનના દેશમાં ,

કદી કલ્પના પણ ન હતી એવા સંજોગો ઉભા થયા ,

આવી ગયા નવાં સ્વપ્નો સાથે અજાણ્યા દેશમાં !

નવો દેશ , નવા લોકો, નવી રીતો, બધું નવું નવું ,

અંજાઈ ગયા, ખુશી થયા , આ જીવન પલટો થતાં .

મચી પડ્યા , દિન રાત, ગધ્ધા મજુરી કરી ,

ડોલરો કમાવાની ઉંદર દોડમાં જોતરાઈ ગયા.

સરસ ઘર, મોટર ,સુખ સગવડો ઉધારે લઇ ,

લોન પૂરી કરવા, ત્રીસ વર્ષનો રહેવાસ લખાઈ ગયો !

પછી તો ચાલુ થઇ ગયું એકધારું દૈનિક ચક્ર .

આવતાં વિચાર્યું હતું ભણી, થોડું કમાઈ, પછી,

પરત આવી જઈશું મૂળ દેશ વતનમાં.

પરંતુ આ મોહમયી ધરતીની માયા ગળે પડી ગઈ ,

દિન પ્રતિ દિન વતનનો દેશ ભુલાતો ગયો અને

પેઢી દર પેઢી માટે ઊંડો પાયો નંખાઈ ગયો વિદેશમાં.

બધી વાતે અહીં ઝગમગાટ જિંદગી જીવાય છે ,

છતાં, સાલું કૈક ખૂટતું હોય એમ કેમ લાગે છે ?

કઈ જ ખબર નથી પડતી,

સોનાના પિંજરમાં પુરાયા હોય એમ કેમ લાગે છે ?

પગે બેડીઓ બંધાઈ ગઈ છે એમ કેમ લાગે છે ?

માતૃભુમી હજુ પુરેપુરી ભુલાઈ નથી અને

કર્મ ભૂમિ હજુ પુરેપુરી પોતાની બની શકી નથી ત્યારે,.

જીવનાન્તે પોઢી જઈશું એક દિન જ્યાં છીએ એ દેશમાં.

ચગડોળે ચડેલું મન ઊંડેથી પ્રશ્ન પૂછતું જ રહે છે ….

અહીં બધી જ ભૌતિક સુખ સાયબી હોવા છતાં ,

સાલુ , હજુ કંઇક ખૂટતું હોય એમ કેમ લાગે છે ?

વિનોદ પટેલ,સાન ડીએગો

ડાયાસ્પોરા અછાંદસ કાવ્ય(10)વળામણા -અર્ચિતા દીપક

વળામણા

ઠંડા ઠંડા સ્નો ફોલ

ને સ્કીઈંગ ની મઝા સાથે

બરફમાં ખૂંપી જતા પગને ય ઝંખના

તો પેલા ગરમ રેતીના ઢુવા ની

ધોમધખતા અંગારા આકાશ ની

છેતરતી લુચ્ચી મરીચિકા ની

ઓર્કિડ જોઈએ પણ લાગે કે

ક્યાંક મહોરે મોગરો ને

રૂડો પીળો ગરમાળો તો કેવું સારું ?

ને યાદ આવે …. કોઈ દૂધાળા કાંટાઓની વચ્ચે

સાલમાં એક વાર ખીલતું જંગલી ફૂલ !

બરફની છટાદાર સવારીએ સાંભરે ગાડા !!!

ગજવે રસ્તા ચાસ પાડીને !!

ગોરી ઉજળીયાત વસ્તીમાં થાય ;

કે જોઈએ સૂરજની મહેર અને

તો ચામડી તતડાવી તડકો દેતો તામ્બેરી રૂપની ભેટ ….!!!

મને સિસ્કાવતી ઠંડીમાં ય જાણે

રણ નીતરાવે સ્નેહથી

પરસેવાની યાદમાં રેલમછેલ !

જન્મ ભૂમિ વળગે તારી યાદ સોંસરવી

ડુંમે અને ધ્રુસકે જણ્યુ એક પગલું

માતૃભૂમિ ને ખોળે વળાવે છેક ….!!!!

અર્ચિતા દીપક