હાસ્ય સપ્તરંગી (૩૪)-પ્યાલા -બરણી- મેઘલતાબેન મહેતા

પ્યાલા બરણી સાદ સાંભળી

ઝટ ઉભી થાય કામ આવરી

કામકાજમાં   મગ્ન  હતી   ત્યાં

કીધું  કે   અલ્યા  થોભ  જરી .

અંદર  જઈને   ખુબ   જતનથી

સંઘરી   મુક્યા   જરી  પુરાણા ,

કપડાંની બચકી લઇ આવી

ધરી  દઈ   બેઠી   મીંટ  માંડી

ધાયું”તું    કે  એ   કપડાનું

સુંદર   મોટું  સ્ટીલ  તપેલું

કે   જર્મનનો   મોટો  થાળ

મળી   જશે  મુજને  તત્કાળ.

(પણ ) પ્યાલા બરણીવાળો એવો

નીકળ્યો  કેવો  કસબી   કેવો

જેવું   ઉખળે,   તુર્ત   ઉવેખે

ઝીણાં   ઝીણાં   છીદ્રો  પેખે .

ડોકું   ધીમે   ધૂણતું   જાય

નક્કર ..નકાર ત્યાં ઉભરાય.

“આ નહીં ચાલે, તે નહીં ચાલે ”

તવ કપડા  ખપમાં  નહીં લાગે

આ   તો   છે    કેવળ   ઠગાઈ

પામું   છું   હું  ખુબ  નવાઈ

ફાટી   તૂટી   ચીજે   માઈ

કરવા   બેઠી   કેવી ઠગાઈ !

“સ્ટીલ   તપેલું  ભૂલી   જા  બાઈ

ભૂલી   જા  જરમન  કેરી  થાળી,

જોઈએ  તો  આ  નાનું   ઢાંકણ

લઇ   લે, છાંડીને   અકડાઈ”

“છટ  ચાલ્યો જ  રસ્તે  તારે

નથી જોઈતું  કંઈએ  મારે

મમ  પુંજી  મમ  પાસ ભલે  રે

જતન  કર્યું   મેં  શાને  વાસ્તે ?

આ  તો મારી  પ્યારી  ગઠડી

છો  બાંધેલી  રે’  મુજ   ગાંઠે

નથી  વેચવી   કંઈએ   સાટે

વેરી  દઈશ  જીવનના ઘાટે”

હજીય   બચકી  બંધ  પડી છે.

રાહ  જોઉં છું  મળે કૃષ્ણ તો

દીન  સુદામા   થઈને  મારી

કાલી   ઘેલી  અર્પું  બચકી

કૃષ્ણ  ઝપટથી  લઇ લે આંચકી

આતમ  સમૃદ્ધિ  રહે  છલકી

અહંકારને            તિલાંજલિ

જ્ઞાન ગોષ્ટી ભરું  અંજલિ

 

મેઘલતાબેન મહેતા

 

 

હાસ્ય સપ્તરંગ (૩૨)માજી ચાલ્યાં રેડિયોઘર – મેઘલતા મહેતા

પગમાં મોજા  ડીલપર શાલ,માથે વીટીયું મફલર લાલ

ડગમગ ડગમગ થાતા પાય,માજી ચાલ્યાં રેડિયો ધામ

હાથે લાકડી લથડે ચાલ,શરદીથી નાકે મુડદાલ

વહેલા મોડા પહોચ્યાં પાર,માજી ચાલ્યાં રેડિયો ધામ

સ્ટુડિયોમાં સહું તાજામાજા,માઈકથી થાતા આઘાં પાછા

ત્યાં તો માજી આવી પહોચ્યાં,ઝટપટ લાગ્યાં પાર્ટ વાંચવા,

પણ વંચાતું  ઊંધુંચત્તું ,સાચું પાનું જાતું ખસી

ત્યાં માજીને ઠોકર વાગી,ઉઠાડયાં એમને હળવે હસી

માજી તમારું કામ નહીં શરદી સાથ કાંઈ થાય નહિ

આર્થાઈટીસથી ઉઠાઈ  નહીં,મોતિયો આંખે વંચાય નહિ

હાશ કરીને ઉભા થયાં,બાજુ પર જઈ બેસી ગયાં

નિરાશ થયો નાટકિયો જીવ  કહેવું રહ્યું હવે શિવ શિવ

નાટ્યનું વાંચન શરુ થયું પાત્રએક ત્યાં ખૂટી પડ્યું

કોઇથી યોગ્ય વંચાય નહીં,પાત્રની પૂરણી થાય નહીં

માજી ખૂણે ઝોકા ખાય,ને નિરાશા માં ડૂબકા ખાય

ત્યાં માજીને છીંક આવી,સહુને માજીની યાદ આવી

માજીને અંતે પાત્ર મળ્યું ,માજીને તો ભાવતું મળ્યું

માજીની ઉમર પાંસઠ વરસ, ને પાત્રની ઉંમર પચીસ વરસ

જ્યાં ત્યાં રેકોડીંગ પૂરું થયું પણ દિગ્દર્શકનું મન ડંખ્યું

જો કે સંભાળનારે એમ કહ્યું પચીસનું પાત્ર પંદરનું રહ્યું

મેઘલતાબેન મહેતા

 

મેઘલાતાબેન મહેતાની પ્રથમ પુણ્ય તીંથીએ

meghlataben

મિત્રો ,આજે આપણા  બ્લોગના જાણીતા લેખિકા મેઘલતાબેન  મહેતાની પ્રથમ પુણ્ય તીંથીએ યાદ કરીએ મિત્રો “બેઠક”માં કે શબ્દોનાસર્જન પર  અહિં આપણે બધાં એક પરીવારનાં સભ્યો છીએ …..  બધા જ લેખકો લેખિકા અને વાંચન વર્ગ સૌ સાથે મળી માસીને  આજે યાદ કરી એમની રચનાનો આસ્વાદ માણીએ,એ પહેલા એમના દીકરી માધવીબેન ના હાથે લખેલ સ્વ રચનાને માણીએ.

જીવન એક ઝંઝા 

તે છતાં લૂટો મજા

જાણ્યું માવડી તુજ થકી 

જીવન નો વૈભવ 

છે પળ પળ નો ઉત્સવ 

જાણ્યું માવડી તુજ થકી 

માવડીને મારા વંદન -માધવી મેહતા

મિત્રો જીવનમાં અમુક વ્યક્તિ હંમેશ  માટે યાદ છોડી ને જાય છે..અને કાયમ આપણા હૃદય માં સ્થાન લીઈ લે છે..મેઘલતા માસીને એમના મોઢે  સંભાળવા એક લાહવો છે ..આજે એ નથી પણ એમની લેખેલી કવિતા વાંચશો તો પણ  એ જીવંત આપની પાસે છે એવું અનુભવશો..  

મોતને મુઠ્ઠી માં લઈ ફરીએ ,

ઓ બાંધવા ,મુઠ્ઠીમાં મોત લઇ લઇ ફરીએ ,……

ધાર્યું કાંઈ થાય નહીં ,ધારેધરણી,

ફોગટ જંજાળ શીદ વ્હોરીએ ?…..

                                                            મેઘલતાબેન મહેતા

મારા માટે માસી એક પ્રોત્સાહન છે ,પ્રેરણા છે ગુરુ છે  તો કયારેક એક નીડર લેખિકા છે ,હુદયમાં જે અનુભવ્યું  તે એમની કવિતા દ્વારા આપણા  હૃદયમાં સોંસરવું ઉતરી ને આપણને સ્પર્શે છે. સૌમ્ય  સુંદર અને વિવિધતા ભરેલા લખાણ એવા સરળ સાદી ભાષામાં રજુ કરે કે સાત્વિક સુગંધભરી ઊર્મિના ઝરણામાં પડ્યા હોય તેવું લાગે માત્ર મને જ નહિ દરેક વાંચકને  આવું  જ લાગે  પછી એ ઘૂળેટીના ઉત્સવની ઉજવણી હોય કે પ્રેમ બંધનથી ભીંજવી  દેવાનો દિવસ, માસી શબ્દોમાં એવો ગુંથી નાખે કે કવિતા નું સ્વરૂપ લઈલે …

આમ જોવા જઈએ તો માસીએ 1946થી  એમના  હદયમાં ઉઠેલી  ઊર્મિ કે સંવેદનાને શબ્દદેહ આપવાનું શરુ કર્યું. પછીતો લોકો એમના ગીત ગરબા હોય કે બાળ  ગીતો કે કવિતા  વાંચવા કે સંભાળવા માંગણી કરવા માંડ્યા અને આડી અવળી કાપલી ને ભેગી કરી  80 વર્ષની ઉંમરે” તીર્થનું પંચામૃત પુસ્તક” બહાર પાડ્યું .આજે જેમની કવિતાજ એમની ઓળખ છે એમના શબ્દોમાં કહું તો

સ્વાનુભવ  તો સૌ કહે ..

પણ પરનો કહે તે કવિ …

સીધે સીધું સૌ કહે ..ચોટ લગાડે તે કવિ .

એમણે કવિતામાં  હ્દયની સાચકલી  લાગણી ઓં ,ભાવનાઓ  સંવેદનો  અને કેટલેક અંશે અનુભવો  ઉતર્યા છે.કાવ્ય માણવાની સાચી મઝા તો ત્યારે જ આવે  જયારે વાચનાર ને લાગે હા આવું જ હોય ..કે વાંચ્યા પછી કહેશો કે આતો મારી જ વાત છે …આ વાત મેં માસીની કવિતામાં અનુભવી છે.

          જિંદગીને  નોટબુકની નહીં,સ્લેટની જેમ વાપરતા જાઓ ,

ભૂત ભેગો કરો નહીં,પણ ભૂતકાળ ભૂંસતા જાઓ .

લખેલું બધું લુછ તાં જાઓ ,ને નવું નવું લખતા જાઓ

ગૂંચવાડે ગૂંચવાઓ  નહીં ને ,આજ આનંદે ઉજવતા જાઓ ..

જેમ જેમ વાંચશો તેમ તેમ એવું લાગશે  કે હા , આવુ જ થાય છે.માસી શબ્દો ના એવા આટાપlટા રમે કે આપણે વિચાર કરતા થઈ જઈએ..પોતાની કવિતા દ્વારા બીજાને વિચાર કરતા કરે તે કવિત્રી …અને એજ મેઘલતામાસી

એમની કવિતાઓનું એક અલગ સ્વરૂપ અને રજુ કરવાની એક આગવી છટા..સૌ પ્રથમ” પ્યાલા બરણી ” કવિતા એમના મોઢે પ્રથમ સાંભળી પ્રોગ્રામનું સંચાલન હું કરતી હતી પણ મારી બોલતી બંધ થઇ ગઈ,આવા મેઘલાતાબેહન  મહેતા ની કવિતા માણો પછી તમે પણ મારી જેમ જ કહેશો.એમાં કોઈ શક નથી આ બ્લોગની શરૂઆત પણ એમની કવિતા થી કરી એમની પાસેથી લેખનની પ્રસાદી ને પ્રેરણા મળ્યા અને બીજા એ પણ એમને વાંચી  પ્રેરણા લીધી અને લઇ રહ્યા છે.સાદા  સરળ વિષય લઈને વાચકને અધાત્મિકતા ના શિખર પર એવી રીતે લઇ જાય કે ખબર પણ ના પડે.

“.ભમરડો” વિષય એક રમત પણ આધ્યાત્મિકતા અને જીવનની ફિલસુફી સમજાવી દે  ….

પૃથ્વી પણ છે એક ભમરડો ,અગણિતોનો સાથી?

કોના હાથે છુટયો ,છોડવે કો આ ચક્કરમાંથી?

કોણે પૂર્યા પ્રાણ ,કદી શું ગતિ મંદ થવાની ?

કે પુનઃજન્મ પામીને પાછી  ગરબામાં ઘૂમવાની?

ઘડપણમાં  હાથ પગ  ના ચાલતા હોય ..શરીર સાથના દેતું  હોય ત્યારે  એ મક્કમ પણે આગળ વધવું એ જેવી તેવી વાત નથી  .એમની પંક્તિમાં કહું તો….

જુવાનીના  જોમમાં જીવવાની ટેવ પડી ગઈ છે  જિંદગીભરની,

કે આ આવી રહેલું અડવડતું ઘડપણ ,અણગમતા અતિથી જેવું ભાસે છે .

ભૂતકાળનો પાલવ પકડી …જે ટમટમ્યા કરે ..

તેનો વળી વિકાસ  કેવો ?…જે ભૂતકાળ ના ભૂત ની પકડ થી છટકી ,

જે દોડ મુકે આંખ મીચી –તેજ આગળ આવે છે …વિકાસ સાધે છે .

એમની કવિતા નો સંદેશ છે …જિંદગી ના સત્યને અપનાવો ..

મેઘલતામાસીએ  પોતાના માટે સારું શું કે ખરાબ શું તે નક્કી કરવાનું કામ ઈશ્વર   ઉપર છોડી દીધું હતું. ઈશ્વર જે કરે પછી તે ખરાબ હોય કે સારું, તેને વિના હીચકીચાહટ સ્વીકારી લેવું એ કેટલી મોટી વાત છે. એટલુંજ નહિ ..આશાવાદી હતા  ..છેલ્લે સુથી  જિંદગીના રંગો પુર્યા.તૈયાર થઇ સદાય અંબોડામાં ફૂલ મુક્યું .તેમના  આ અભિગમ ને લીધે દરેક  સવાર એક કોરી પાટી બની રહી.દરરોજ એક નવો દિવસ, સૌથી વધારે તો ઉંમરને  સહજતાથી સ્વીકારનાર માસી અંત સમય સુધી પણ નિડરતાથી  કહી શક્યા અને આજે જાણે આપણને  કહેતા હોય  એમ લાગે છે  કે…

મોતને મુઠ્ઠી માં લઈ ફરીએ ,

ઓ બાંધવા ,મુઠ્ઠીમાં મોત લઇ લઇ ફરીએ ,……

ધાર્યું કાંઈ થાય નહીં ,ધારેધરણી,

ફોગટ જંજાળ શીદ વ્હોરીએ ?…..

આખા કાવ્યમાં   લાગણી સાથે,જીવનના મનોમંથનના પણ દર્ષન કરાવ્યા .જિંદગીની એક એવી હકીકત કાવ્યમાં વણી લીધી કે  અને અપનાવ્યા વગર છુટકો જ નથી,

જેમણે જિંદગીને આટલી સહજ સ્વભાવિક રીતે સ્વીકારી હોય એમના માટે એમની જેવી કવિતા લખવાની મારી ક્ષમતા નથી. શબ્દોના ગુલદસ્તા પણ નથી.હા.. પણ એટલું જરૂર કહીશ કે  આપના આશીર્વાદ સુરજ ની જેમ આવે ,નવી આશાઓ લાવે, ઉમંગ થી હ્રદય છલકાય, આપણા જીવનમાં રંગ પુરાય અને  આપની શુભેચ્છા આપણી સાહી બને અને  આપની કલમ અમને લખવાની પ્રેરણા આપે તેવા આપના આશીર્વાદ સદાય  બેઠકને અને સર્વ લખકોને વર્તાય 

(“તીર્થનું પંચામૃત” તો આપ્યું, તમે હવે પ્રેરણા આશીર્વાદ ના પ્રસાદ રૂપે આપતા રહો )

હોરી -રાધા સંગ ખેલે-મેઘલાતાબેહન મહેતા

મિત્રો ,

ઘૂળેટીના ઉત્સવની ઉજવણી એટલે પ્રેમ બંધનથી ભીજવી દેવાનો દિવસ ,. બસ આજ વાત વ્રજ ની ભાષામાં મેઘલાતાબેહન સરસ રીતે સજાવી  ને લાવ્યા છે . હોળી નો ઉત્સવ એટલે પ્રકૃતિનું સાનિધ્ય …જેમાં રાધા અને શ્યામ એટલે પ્રેમનું પ્રતિક ..

એમની જ ભાષામાં કહું તો …
હે ગોરી ગોરી રાધિકા ને સાવ શામળો કાન, રંગે રમતાં, રમતાં રૂઠતાં મસ્તીમાં મસ્તાન ..
અદ્વૈત છતાંયે દ્વૈત બનીને ,ખેલે રાસ મહાન  મન માને કે ન માને, આ તો ગહન ગતિ નું ગાન.

.
ઉત્સવો સંદેશ લઈને આવે છે ., પ્યાર,સ્નેહ,સમર્પણ.હસવું ,રમવું ,રીસાવું ,મનાવું,પણ બધામાં સરળતા અને સહજતાં .. જે પ્રકૃતિ નો નિયમ છે ..આ વાતને રાધા અને કૃષ્ણ ની રાસ લીલામાં સુંદર રીતે રજુ કરી છે.. તો ચાલો પર્વના દિવસે માણીએ..

હોરી -રાધા સંગ ખેલે

રાધા સંગ ખેલે હોરી ,કાના રાધા અંગ ખેલે હોરી
હંસત હંસત દેખો ,કરે રે ઠીઠોરી   કાના -રાધા ……
ગોરી ગોરી રાધિકાને શામ રંગી  શામજી ,
કૈસી હૈ બનાઇ જોરી -હોરી રી  કૈસી હૈ બનાઇ જોરી -રાધા ….
રંગ અંગ ઐસો લાગ્યો ,મનમેં  ઉમંગ જાગ્યો ,
છોરાછોરી  માન ભાયો રે ,હોજી છોરાછોરી માંન્ભાયોરી હોરી -રાધા …..
રંગ ઐસો કૈસો ડાર્યો, નેણ મહીં  નેહ છાયો ,
જીયરો ભીંગાયો ભાવેરી ,હોજી જીયરો ભીંગાયો ભાવેરી  હોરી -રાધા …..
રુઠ ગઈ રાધા રાની ,માધવ બડો અનારી ,
ચોરી ચોરી રંગ  ડાર્યો રી હોજી ચોરી ચોરી રંગ ડાર્યો  રી હોરી -રાધા ……
મોહન મનાવે ગોરી ,દઈ ધોને  માફી  થારી,
તું તો મારી રાધારાની  રે , તું તો મારી રાધા રાની રે ,હોરી -રાધા …..

મેઘલાતાબેહન મહેતા

તમે મને એવા લાગો…(6)-મેઘલાતાબેહન મહેતા

મેઘલાતાબેહન મહેતા

“તમે મને એવા લાગો” ના જવાબ રૂપે પ્રશ્ન લાવી છું
હા આવા  પ્રશ્ન સાથેની મેઘલાતામાસીની એક સરસ મજાની કવિતા લાવી છું. .

માસીની એક ખૂબી છે  એ શબ્દોને ગમે ત્યાં વાપરીને કવિતામાં સજાવી શકે છે ..પ્રશ્નાર્થ ચિન્હ દરેક બે પંક્તિ એ વાપર્યા છે .પરંતુ જેમાં  હરેક પશ્ન એક મોન નો જવાબ છે .. પૂછવું જ શું ?થી વાત અધુરી નથી પ્રેમની પૂર્ણતાનો  અહેસાસ છે …શરમાય ને પ્રેમ કેવી રીતે થાય એ ખુજ સુંદર રીતે રજુ કર્યું  છે ..પ્રેમને પાંગરવા માટે શબ્દો નો કે વાચા ની જરૂર નથી ….અમે નજરો થી જોઈને તમને કર્યે પ્રેમ અને તમે જવાબ વાળો મોંન  થી .. તો ચાલો પ્રશ્ન પૂછીને પ્રેમનો અહેસાસ  માણીયે.

પૂછવું જ શું ?

અમે સામું જોયું ને તમે શરમાઈ  ગયાં
ને પછી વાતો કરવાનું તો પૂછવું જ શું ?
અમે કેમ છો ?કહું  ને તમે લજવાઈ ગયાં
ને પછી આગળ તો પૂછવું જ શું ?
અમે મોગરો ધર્યો ને તમે મહેકી ઉઠ્યાં
ને પછી ગજરો ગૂંથવાનું તો પૂછવું જ શું ?
અમે પાણી માગ્યું ને તમે વરસી પડ્યાં
ને પછી બીજા કશાનું તો પૂછવું જ શું?
અમે હોઠે  મલક્યાં ને તમે છલકી  પડ્યાં
ને પછી છલકે ભીંજાવાનું તો પૂછવું જ શું ?
અમે નજર્યું નાંખી ને તમે ડૂબી ગયાં
ને પછી દરિયો તરવાનું તો પૂછવું જ શું ?
અમે હળવે પૂછ્યું ને તમે હસી પડ્યાં ,
ને પછી ‘હા’ ‘ના’કહેવાનું તો પૂછવું જ શું ?

કલાકાર કયારેય મરતો નથી ….તેઓ એમની રચનાઓ કૃતિઓ તથા એમના શબ્દો અને સ્વરથી  હંમેશ જીવંત રહેશે.જીવનના બે બિંદુની વચ્ચે લાગણી અને સંવેદના ઓથી જીવ્યાં હોય તે કેવી રીતે મૃત્યુ પામે ? તેઓ રુવે રુવે જીવનાર વ્યક્તિ હતા.એક વાત કહીશ કે મરણ કરતા સ્મરણ બળવાન છે..હા માસી એક કલાકાર આત્મા હતો એ સદાય જીવતો રહેશે ક્યારેક  શબ્દોમાં તો ક્યારેક સ્વરમાં ક્યારેક ઓલ ઇન્ડિયા રેડી​યોના બોક્સમાં તો ક્યારેક તકતા પર ભજવતા નાટક માં તો ક્યારેક ટાગોરના અનુવાદમાં માસી આપણી  સાથે ને સાથે જ રહેશે.

 

આજે શબ્દો સુના પડ્યા છે.

આજે જણાવતા દુખ થાય છે.કે આપણા બ્લોગના જાણીતા લેખિકા મેઘલતાબેન મહેતા એ ચિર વિદાય લીધી છે...   

 જીવનમાં અમુક વ્યક્તિ હંમેશ  માટે યાદ છોડી ને જાય છે..

અને કાયમ આપણા હૃદય માં સ્થાન લીઈ લે છે..

.મોતને મુઠ્ઠી માં લઈ ફરીએ ,

ઓ બાંધવા ,મુઠ્ઠીમાં મોત લઇ લઇ ફરીએ ,……

ધાર્યું કાંઈ થાય નહીં ,ધારેધરણી,

ફોગટ જંજાળ શીદ વ્હોરીએ ?…..

                                                            મેઘલતાબેન મહેતા

meghlataben

એકવાર માધવી બેન સાથે વાત થઇ ,એમના મમ્મી રીહેબમાં છે .પરંતુ માંદગી ની ફરિયાદ કરવાના ને બદલે પોતાની સર્જન શક્તિ કેળવી રહ્યા છે ..પોતાનામાં રહેલો સર્જક મુરજાય નજાય તે માટે વાર્તા લખી રહ્યા છે. ચમત્કાર થતાં નથી પણ ચમત્કાર કરવા પડે છે. દરેક વ્યક્તિમાં ચમત્કાર કરવાની શક્તિ છે.
પણ બહુ ઓછા લોકો એ વાત સમજે છે કે તેનામાં પણ ચમત્કાર કરવાની શક્તિ છે.
મોટાભાગે માણસો પોતાની શક્તિઓ વિશે જ સભાન હોતા નથી..
જયારે મેઘલતાબેન માંદગીમાં શરીર સાથે લડતા સમય નો સામનો કરતા પોતાના આત્માની વાતને અનુસરે છે ..
અને સર્જકના જીવને જીવાડે છે ..
“એમાં ભરવાનો ઉમંગ આપણે-
ને જીવનમાં રંગ પણ પૂરવાના આપણે જ ને !”
 કેટલો હકારત્મ અભિગમ ! બીજી ચાર લીટીમાં તો જાણે જિંદગીની ફિલોસોફી દ્રષ્ટી ગોચર થાય છે
જિંદગીને નોટબુક નહી ..સ્લેટ જેમ વાપરતાં જાઓ .
ભૂત ભેગો કરો નહીં.પણ ભૂતકાળ ભૂંસતાં જાઓ .
લખેલું બધું લૂછતાં જાઓ , ને નવું નવું લખતા જાઓ ,
ગૂંચવવાડે ગુંચવાઓ નહીં ,ને આજ આનંદે ઉજવાતા જાઓ ..

સમય વીતી ગયો …

હા ,લખવાનો સમય તો જાણે વીતી ગયો ..
કદાચ જીવન જાણે ખીચોખીચ -ને તોય ખાલી ખમ !
ખીચોખીચમાં તો શું લખવું ? ગૂંચવાડો  ગૂંચવાડો
 ને ખાલીખમમાં શું લખવું ?-શૂન્ય જ બધું .
છતાંય વર્ષે વર્ષે નવું વર્ષ આવે
  ને નવી વાતો નહિ તોય
 નવી  આશાઓ લાવે .
એમાં ભરવાનો ઉમંગ આપણે-
ને જીવનમાં રંગ પણ પૂરવાના આપણે જ ને !
વર્ષનું કામ તો દર વર્ષે .
પાછા આવવાનું -વર્ષે વર્ષે ,
નવા નક્કોર અને કોરા કટ્ટ
થઈને –

મેઘલતાબેન મહેતા

મળવા જેવા માણસ-૨૪ શ્રીમતિ મેઘલતાબહેન મહેતા–પી.કે.દાવડા

meghlatabenશ્રીમતિ મેઘલતાબહેન મહેતા

 

મેઘલતા બહેનનો જન્મ ૧૯૨૭માં વીસનગરમાં થયો હતો. પિતા વકીલ તરીકે પ્રેકટીસ કરતા. મેઘલતા બહેને નવમા ધોરણ સુધીનો અભ્યાસ વડોદરાની મહારાણી કન્યાશાળામાં કરેલો. આ સમય દરમ્યાન એમણે શાળાના પ્રત્યેક ઉત્સવમાં, નૃત્ય અને નાટકમાં ઉત્સાહ પૂર્વક ભાગ લીધેલો. કેટલીયેવાર એમને વડોદરાના મહારાજા સયાજીરાવ ગાયકવાદના હસ્તે ઈનામ મેળવવાનું સદભાગ્ય પ્રાપ્ત થયેલું. દસમા તથા અગિયારમા ધોરણનો અભ્યાસ તેમણે પાટણમા રહીને કરેલો. એ દરમ્યાનમાં એમના પિતાની ઈલોલમાં જજ તરીકે નિયુક્તિ થતાં, થોડો સમય એમને ફૈઈબાને ઘરે રહી મેટ્રીક સુધીનો અભ્યાસ પુરો કરવો પડેલો.

૧૯૪૦ અને ૧૯૪૭ વચ્ચેનો સમયગાળામાં આઝાદીની ચળવળ એની પરાકાષ્ટાએ હતી. આ સમયમાં ઉછરેલા બાળકોએ વત્તેઓછે અંશે આ ચળવળમાં ભાગ લીધેલો.મેઘલતા બહેન જ્યારે ૧૦ મા ધોરણમાં હતા ત્યારે, ૧૯૪૨ ની ભારત છોડોના આંદોલનમાં સક્રીય ભાગ લેવા તેમણે એક આખો દિવસ અપવાસ કરી રેંટિયો કાંતેલો, અને ત્યારબાદ અનેક દિવસ સુધી એકટાણા કરેલા. પિતાની સરકારી નોકરી હોવા છતાં, કુટુંબમાં, સગાસંબધીઓમાં અને અડોસ-પડોસમાં આઝાદીની લડતના રંગમાં રંગાયલા લોકો વચ્ચે એમનો ઉછેર થયો હતો.

૧૯૪૪ માં મેટ્રીકની પરીક્ષા પાસ કર્યા બાદ, પાટણમાં કોલેજ ન હોવાથી, બે વર્ષ ભાવનગરમાં માસીને ત્યાં રહી, ફર્સ્ટ ઈયર અને ઈંટર આર્ટસનો અભ્યાસ કર્યો. અહીં એમના માસાના ભત્રીજા રશ્મિકાન્ત સાથે એમનો પરિચય થયો. ૧૯૪૪ માં રશ્મિકાન્ત સાથે એમનું સગપણ નક્કી થયું અને ૧૯૪૯ માં ખૂબ જ સાદી વિધીથી લગ્ન થયા. આ દરમ્યાન કોલેજમાં ઈતર પ્રવૃતિઓ, નૃત્ય, નાટક, સાહિત્ય સભાઓ વગેરેમાં મેઘલતા બહેને ઉત્સાહ પૂર્વક ભાગ લીધો અને આને લઈને અભ્યાસ માટે પુરતો સમય ન ફાળવતા તેઓ ઈંટર આર્ટસની પરીક્ષામાં નાપાસ થયા.

ઈંટર આર્ટસમાં પાસ ન થવાથી, ફરી પરીક્ષા આપતા પહેલાના એક વર્ષના સમયને પસાર કરવા તેઓ માતા-પિતા પાસે ઈલોલ આવી ગયા. ઈલોલમાં એક નાની પ્રાથમિક શાળામાં મુખ્ય શિક્ષકની જગ્યા ખાલી હતી, એમને એ નોકરી મળી ગઈ. આ ઉપરાંત ત્યાંના દરબારગઢથી રજવાડાએ એમની ઠકરાણીને ભણાવવાનું કામ પણ સોંપ્યું. આમ એક વરસ જોતજોતાંમાં પસાર થઈ ગયું. ફરી પાછી કોલેજ જોઈન કરી, બાકીના બે વર્ષ પૂરા કરી, ૧૯૪૮ માં B.A. ની ડીગ્રી મેળવી. કોલેજના આ બે વર્ષ દરમ્યાન પણ એમણે નાટ્ય પ્રવૃતિમાં ઉત્સાહપુર્વક ભાગ લીધો એટલું જ નહિં પણ એ જમાનાના અતિ પ્રખ્યાત કલાકારો સાથે કામ કર્યું. એક સ્પર્ધામાં તો તેમણે જયંતિ પટેલ (રંગલો)ને હરાવીને પ્રથમ ઈનામ મેળવ્યું.

દેશભક્તિના રંગે રંગાયલા મેઘલતાબહેને, ૧૫મી ઓગસ્ટ,૧૯૪૭ માં મળેલી આઝાદી ઉજવવા આગલી આખી રાત જાગીને અનાજના દાણાની ત્રિરંગાની રંગોળી બનાવી. એજ રીતે ૩૦ મી જાન્યુવારીએ ગાંધીજીની હત્યાથી આહત થઈ, ઉપવાસ કરી, વૈષ્ણવજન  તો તેને રે કહીએ…. ગાંતાં ગાતાં દૂધેશ્વર સુધી ચાલિને ગયા. આવા આવા પ્રસંગો મેઘલતા બહેનના ઊર્મીશીલ સ્વભાવનો પરિચય કરાવે છે.

B.A. ની ડીગ્રી મેળવી મેઘલતાબહેને મહેસાણામાં માબાપ સાથે રહેવા પાછા ગયા અને ત્યાંની શાળામાં શિક્ષીકાની નોકરીમાં જોડાયા. ૧૯૪૯ માં રશ્મિકાન્તભાઇ સાથે લગ્ન થયા બાદ અમદાવાદ રહેવા ગયા, અને ત્યાં પણ શાળામાં શિક્ષીકાની નોકરી શરૂ કરી. આ ગાળા દરમ્યાન અમદાવાદ રેડિયો સ્ટેશન ઉપરથી રજૂ થતા નાટકોમાં કામ કરી ખૂબ નામના મેળવી. નાટકો સિવાય પણ રેડિયો સ્ટેશન ઉપરથી પ્રસારિત થતા અન્ય કાર્યક્રમો, જેવા કે હિન્દી શિક્ષણ, તાણા વાણા, સ્ત્રીઓ માટેના કાર્યક્રમો અને બાળકો માટે પ્રસારિત થતા કાર્યક્ર્મોમાં ભાગ લઈ ખૂબ જ જાણીતા થયા. એમની કાબેલિયતથી ખુશ થઈ, રેડિયો સ્ટેશનના ડાયારેકટરે એમને સ્ત્રીઓ માટેના કાર્યક્રમોના નિયામક તરીકે મહિને ૭૦૦ રૂપિયાના પગારવાળી નોકરીની ઓફર કરી, પણ એમની ઈચ્છા પતિ સાથે વડોદરા શીફટ થવાની હતી, એટલે એમણે રેડિયોની નોકરીનો અસ્વીકાર કર્યો.

વડોદરામાં એમણે શિક્ષીકા તરીકે બે-ત્રણ શાળાઓમાં નોકરી કરી, અને તે દરમ્યાન એમણે આગળ ભણવાનું ચાલુ રાખ્યું અને ૧૯૬૮ માં B.Ed., ૧૯૬૯ માં M.Ed.; ૧૯૭૩ માં M.A. ઉપરાંત નાટ્યશાસ્ત્રની અને સંગીતશાસ્ત્રની ડીગ્રીઓ વડોદરાની મહારાજા સયાજીરાવ યુનિવર્સીટીમાંથી મેળવી. ત્યારબાદ એમના પતિ રશ્મિકાન્તભાઈને અમેરિકાની Full Bright Scholarship મળી એટલે ૧૯૬૧માં પતિ સાથે અમેરિકા પ્રયાણ કર્યું. અમેરિકામાં માત્ર પતિની સ્કોલરશીપના પૈસાથી પૂરૂં થાય એમ ન હોવાથી મેઘલતા બહેને બેબી સીટીંગ, સિતાર વાદન, અને સ્ટોર્સમાં કામ કરી ગુજરાન ચલાવ્યું. અહીં અમેરિકામાં કેટલાક વિચીત્ર બનાવોએ એમને થોડી આર્થિક મદદ કરી આપી. Life મેગેજીને એમના ફોટા પાડી એમને ૫૦ ડોલર આપ્યા તો NBC એ પોતાના To-day Show માં સિતાર વગાડવા ૩૦૦ ડોલર આપ્યા. અમેરિકામાં રહીને તેમણે વધારે અભ્યાસ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું અને એકટીંગ વિષય લઈ કોલંનિયા યુનિવર્સીટીમાંથી બે કોર્સ કર્યા. એક વર્ષ અમેરિકામાં ગાળી, ૧૯૬૨ માં બન્ને ભારત પાછા ફર્યા.

દેશભક્તિઅનેગુજરાતીસાહિત્યપ્રત્યેનોપ્રેમઆબેમેઘલતાબહેનનાજીવનનાઅગત્યનાપાસાંછે. છેક૧૯૪૬થીએમણેલખવાનુંશરૂકર્યુંહતું. એમનીરચનાઓઅખંડઆનંદ, સ્ત્રીજીવન, બાલઆનંદવગેરેલોકપ્રિયસામયિકોમાંપ્રસિધ્ધથતી. એમનાપુસ્તકો“જ્યોત”, “પંચામૃત”, “ગટુનીગિલ્લી”, વગેરેનેસારોઆવકારમળેલો. ટી.વી. માંભવાઈનાકાર્યક્રમોમાંપણતેમણેભાગલીધેલો. એમણેપોતાનીકવિતામાં  હ્દયનીસાચકલી  લાગણીઓં,ભાવનાઓ,  સંવેદનો  અનેકેટલેકઅંશેઅનુભવો  ઉતાર્યાછે. તેઓકહેછેકે “કાવ્યમાણવાનીસાચીમઝાતોત્યારેજઆવે  જયારેવાચનારનેલાગેકેઆતોમારીજવાતછે”. વધુમાંમેઘલતાબહેનકહેછેકે “જિંદગીને  નોટબુકનીનહીં,સ્લેટનીજેમવાપરતાજાઓ, લખેલુંબધુંલુછતાંજાઓ,નેનવુંનવુંલખતાજાઓ.”

એમની બન્ને દિકરીઓ અમેરિકામાં સ્થાયી થઈ હોવાથી, વચ્ચે વચ્ચે અમેરિકા આવવા જવાનું થતું રહેતું. આખરે નિવૃતિ બાદ અમેરિકામાં કાયમી વસવાટ માટે આવી ગયા, અને સમય જતાં અમેરિકન નાગરિકતા સ્વીકારી. કેલિફોર્નિયાના Bay Area માં મેઘલતા બહેનનું નામ ખૂબ જાણીતું છે. એમની ગુજરાતી ભાષાની સેવાને લક્ષમાં લઈ થોડા સમય અગાઉ બેય એરિયા ગુજરાતિ સમાજ તરફથી એમનું જાહેર સન્માન કરવામાં આવ્યું હતું. આજે ૮૭ વર્ષની વયે મેઘલતાબહેન કહે છે, “જુવાનીના જોમમાં જીવવાની ટેવ પડી ગઈ છે, આ ઘડપણ તો અતિથી જેવું લાગે છે.”

-પી. કે. દાવડા

પોતાની કવિતા દ્વારા બીજાને વિચાર કરતા કરે   તે કવિએત્રી
આવા મેઘલાતાબેહન  મહેતા જેમની કવિતાજ એમની ઓળખ છે .એમની ભાષામાં…..કહું તો
.સ્વાનુભવ  તો સૌ કહે ..
પણ પરનો કહે તે કવિ …
સીધે સીધું સૌ કહે ..ચોટ લગાડે તે કવિ ..
એમણે કવિતામાં  હ્દયની સાચકલી  લાગણી ઓં ,ભાવનાઓ  સંવેદનો  અને કેટલેક અંશે અનુભવો  ઉતર્યા છે ..કાવ્ય માણવાની સાચી મઝા તો ત્યારે જ આવે  જયારે વાચનાર ને લાગે હા આવું જ હોય ..
જિંદગીને  નોટબુકની નહીં,સ્લેટની જેમ વાપરતા જાઓ ,
ભૂત ભેગો કરો નહીં,પણ ભૂતકાળ ભૂંસતા જાઓ .
લખેલું બધું લુછ તાં જાઓ ,ને નવું નવું લખતા જાઓ
ગૂંચવાડે ગૂંચવાઓ  નહીં ને ,આજ આનંદે ઉજવતા જાઓ ..

જિંદગીનો હકારાત્મક અભિગમ… આજે ૮૪ વર્ષે   હાથ પગ  ના ચાલતા હોય ..શરીર સાથના દેતું  હોય ત્યારે  એ મક્કમ પણે આગળ વધી રહ્યા છે .

Pragnaji

પ્રેમ એટલે કે પ્રેમ………..મેઘલતાબેન મહેતા

નવજાત શિશુ અને નવજાત માતાના માતૃત્વનો પ્રથમ સ્પર્શ ,

પ્રથમ મિલન ,

પ્રથમ પરિચય ,

એકબીજાની પ્રથમ ઓળખ ….એટલે જ પ્રેમ ….

માતા ના હૃદય માંથી વહેતી દુધની ધારા એટલે કે પ્રેમ…

એમની કોઈ વ્યાખ્યા ન હોય અને શોધવા ન જવાય એતો ઝરણાની માફક હૃદયમાં થી આપો આપ ફૂટે અને અ ઝરણું આંખોમાંથી વહેવા માંડે। …..

હા એ સાચું બીજો કયાંય પ્રેમ ન હોય તેવું નથી ..જેમકે લાંબા સમયથી રાહ જોઈ રહેતી ભગીની એના બંધવના કાંડે રક્ષા બાંધે એ ક્ષણ એટલે ભાઈ બહેનનો પ્રેમ…..

બાળકનો હાથ પકડી માતા એને પાપા પગલી ભરાવે ,અને એના ડગમગતા પગને બાથ ભરે તે ક્ષણ એટલે પ્રેમ અને પ્રેમ। …

પ્રથમ દિવસે પુત્રને શાળામાં મુકવા જતા અથવા દાખલ કરવા જતા પિતા નો ગર્વ અને ઉત્સાહ એટલ પ્રેમ……

આ બધી પ્રેમની ક્ષણોમાં થોડો થોડો સ્વાર્થ છુપાયેલો હોય છે, એમાં કયાંક ને ક્યાંય અપેક્ષા રહે છે જેમકે પિતાના મનમાં એમ હોય કે પુત્ર મોટો થઈને કમાણી કરે અને બોજો ઉતારે ……

માતા ના મનમાં પાપા પગલી ભરાવતા એક ક્ષણ વિચાર આવે કે દીકરો મોટો થઈને સરસ વહુવારું લાવે અને વૃધ્ત્વમાં મારી લાઠી બને …

પણ મને ખ્યાય આવ્યો કે એવું કહેવાય છે કે ભગવાન માટે નો પ્રેમ એજ સાચો પ્રેમ છે… ..પણ ના એની પાછળ પણ વરદાનની અપેક્ષા તો રહે જ છે.

શુદ્ધ અલૌકિક  નિસ્વાર્થ પ્રેમ રહેલો છે નવજાત શિશુ અને નવજાત માતૃત્વના પ્રથમ સ્પર્શમાં ….

નેવું વર્ષના પતિને અઠયાસી વર્ષની પત્નીએ આ લેખ વાંચી સંભળાવ્યો ત્યારે દાંતના ચોકઠા વગરના પતિદેવે બોખલતા અવાજે કહ્યું… અમે આ હું જ તને તારા લથડતા હાથે કંઈક માંગણી પ્રમાણે લખવું હોય તો હું તને પેન નથી શોધી આપતો ત્યારે પત્નીએ ગોથા ખાતા ખાતા લાકડીને ટેકે પતિ પાસે જઈને કહ્યું કે મારો લેખ વાંચવા માટે હું તમને ચશ્માં નથી શોધી આપતી ?

અને જાણે ભગવાને ઉપરથી સાદ પાડી કહું કે પ્રેમ એટલે કે પ્રેમ………………..

આ ઉંમરે પણ એકબીજાને મદદ કરો છો ને? એકબીજાની લથડતી જીભે મજાક કરી આનંદ પામો છો ને?એક બીજાની હુંફ બની  રહો છો ને ? એકબીજાની પાંચ આંગળી માં તમારા પ્રિય પાત્રનો હાથ પકડી કોઈપણ અપેક્ષા વગરની કેડી પર આગળ વધો છો ને ?,બાળક અને વૃદ્ધમાં એજ નિર્દોષતા અને એજ સહજતા છે અને ત્યારે ફરી  અનુભવાય છે.  નવજાત શિશુ  નો પહેલો સ્પર્શ ….એજ પાંચ આંગળીમાં . અને નવજાત મતૃત્વના ના સહજ  પ્રેમની હુંફ….

બસ આ જ પ્રેમ એટલે કે પ્રેમ

-મેઘલતાબેન મહેતા-

“Knock-Knock” કરો તો સારું। ….મેઘલતાબેન મહેતા

મિત્રો ,

મેઘલાતાબેન ને આપ સહુ જાણો છો ,તેમ છતાં કહીશ કે “શબ્દોનું સર્જન” ,કહો કે” બેઠક” દરેક વખતે માસી મારા પ્રેરણા મૂર્તિ તરીકે રહ્યા છે મને પ્રોત્સાહન આપી નદીની જેમ વહેતા શીખવ્યુ છે ,પોતે સારા લેખિકા છે ,કવિતા, નાટક, લેખો,અનુવાદ તો કર્યા છે…અરે  એટલુજ નહિ રેડિયોના ખુબ જાણીતા કલાકાર પણ છે.એમની બોલવાની છટા પ્રેક્ષકોને જકડી રાખે છે ,આજે “તો સારું” ની બેઠકમાં હાજર ન હતા પરંતુ  ધ્રુજતા હાથે “બેઠક” માટે કલમ ઉપાડી છે  ….. ,માસીને દુખતા ઘુંટણે ,અને વિલચેર ના સહારે જિંદગીમાંથી હાસ્ય શોધતા આવડે છે ,આમ પણ પાછલી ઉંમરે જિંદગીની વાતો ને વાગોળી આનંદ માણવાનો હોય છે.માસીએ અમેરિકાની એક વાસ્તવિકતા હાસ્ય સ્વરૂપે લખી મોકલાવી છે,અમેરિકા સ્વતંત્ર દેશ છે અને એથી અહી privacy નો મહત્ત્વ ખુબ છે એ કરતા પણ  એમ કહું કે જરા વધારે પડતું છે…. તો ખોટું ન લગાડતા।.અમેરિકામાં knock knock કર્યા વગર ક્યાય નથી બોલાતું કે નથી જવાતું … એજ વાત “તો સારું “ના વિવિધ ઉપયોગ કરી માસીએ પોતાની જ વાત,પોતાનો જિંદગીનો એક અમુલ્ય પ્રસંગ, કલમમાં ઉતારી રજુ કર્યો છે.

તો મિત્રો માણો જિંદગીની વાસ્તવિકતાને હસતા હસતા. …

 

“Knock-Knock” કરો તો સારું। ….

 

આ ઘણા વર્ષ પહેલાની વાત છે …..”તો સારું” શબ્દ કઈ રીતે આપણા જીવનમાં આવે છે એની વાત છે…..લગ્ન થાય એટલે ઘરના દરેક વ્યક્તિ ના મનમાં એક વિચાર આવે કે હવે પારણું બધાય તો સારું। …અને મારી પણ વ્યક્ત ન કરતી ઈચ્છા હતી કે પ્રભુ મને માતૃત્વનું વરદાન આપે તો સારું। …આખરે ડૉ ,દોરા ધાગા ,બાધા આખડી ના પરિણામ રૂપે હું ગર્ભવતી બની  અને થયું આખરે મારા પ્રેમને સ્વરૂપ મળે “તો સારું  “અને બંને પક્ષે જાણે ઉત્સવ આવ્યો ,અને આનંદની છોળો ઉછળી ,ત્યારે થયું મારા ઘરમાં  કુળદીપક ની હવે જયોત પ્રગટવું તો સારું। ….અત્યાર સુધી ખુબ મેણા ટોણા સંભાળવા પડતા અને મનમાં થતું કે હવે આ બંધ કરો તો સારું। ….મેં કોઈ ગુનો નથી કર્યો ,પણ ભગવાન ને બાજી પલટતા આવડી અને મારી સામે જોયું ,મારા માનપાન વધી ગયા। …અને લોકો કહેતા તમે હવે કામ ન કરો હવે બધું રહેવા દો  તો સારું। …વહું બેટા તમે આરામ કરો ,તમારી જાતને સાંભળો તો સારું। …અને મનમાં એમ ઈચ્છતા  હોય કે કુળદીપક ને કોઈ આંચ ન આવે તો સારું। …..અંતે ખુબ આરામ કર્યા બાદ અને ખુબ ખાણી પીણી કર્યા બાદ જેની રાહ જોવાની હતી તે દિવસ નજીક આવ્યો ,બધા ડોક લાંબી કરી મુખ ઉપર આનંદ અને ચિંતા ના મિશ્રિત ભાવે રાહ જોતા, આંતરિક મનમાંથી બોલતા કે બધું હેમખેમ પાર પડે તો સારું। …

પણ અંદરથી બિરાજેલા મહાશયને આરામ ફાવી ગયો ,પૃથ્વીપર પ્રગટ થવાની ઉતાવળ હોય તેમ લાગ્યું નહિ પછી તો મુખ પરની આનંદની રેખાઓ લુપ્ત થઇ ગઈ અને ચિંતામાં ફેરવાઈ ગઈ,પછી તો સમય પૂરો થઇ ગયો અને એ ફુગ્ગાની જેમ વધુ ને વધુ વિસ્તરતો જતો હતો। …મારી તકલીફનું પૂછવું જ શું। .. બધાને થયું .કુળદીપકને સ્વાદ ચાખવાની ભાવના અતૃપ્ત રહી હશે એટલે મને જાત જાતની વાનગી ખાવા આપતા જે કમને હું ખાતી ત્યારે થતું હવે બસ કરો તો સૌ તો સારું। ….છેવટે ડૉ પાસે ગયા। …ભય હતો ઓપરેશન કરવાનું ન કહે તો સારું। ….મને કરવું પણ નહતું ,ઘરના ડૉ  પેટ પર સેથોસ્કોપ રાખી અંદર બિરાજેલા આત્માને પ્રગટ થવા  વિનંતી કરી કે હવે બહાર આવો તો સારું। ….

ડોક્ટર સાહેબે કહું ફોન જોડ્યો હતો શું જવાબ આપ્યો છે, જાણવું છે ?ડૉ live me alone  please, you know America is free country.

મારે શું કરવું અને શું નહિ એ હું નક્કી કરીશ ,મને આરામ કરવા દો ,અને please  do not heart my privacy જરા  સાચવો અને અંદર  જાંખતા પહેલા  “Knock-Knock” કરો તો સારું। ….

 

-મેઘલતાબેન મહેતા-

 

 

 

 

મેઘલતાબેનને જન્મદિવસે શુભેચ્છા

meghlataben

મિત્રો ,આજે આપણા  બ્લોગના જાણીતા લેખિકા મેઘલતાબેન  મહેતાનો જન્મ દીવસ છે. મિત્રો અહિં આપણે બધાં એક પરીવારનાં સભ્યો છીએ ….. તો શબ્દોના સર્જન તરફથી તેમને બધાજ લેખકો લેખિકા અને વાંચન વર્ગ તરફથી માસીને  ખાસ ખાસ અભિનંદન

મિત્રો એમની લેખેલી કવિતા વાંચવી તો ગમે છે પણ એને સંભાળવા એક લાહવો છે ..મારા માટે માસી એક પ્રોત્સાહન છે ,પ્રેરણા છે ગુરુ છે  તો કયારેક એક નીડર લેખિકા છે ,હુદયમાં સ્પર્સયુ તે એમની કવિતા દ્વારા આપણા  હૃદય ને સ્પર્શે છે  …..સૌમ્ય  સુંદર અને વિવિધતા ભરેલા લખાણ એવા સરળ સાદી ભાષામાં રજુ કરે કે સાત્વિક સુગંધભરી ઊર્મિના ઝરણામાં પડ્યા હોય તેવું લાગે માત્ર મને જ નહિ દરેક વાંચકને  આવું  જ લાગે  ….ઘૂળેટીના ઉત્સવની ઉજવણી હોય કે પ્રેમ બંધનથી ભીજવી દેવાનો દિવસ, માસી શબ્દોમાં એવો ગુંથી નાખે કે કવિતા નું સ્વરૂપ લઈલે …

​આમ જોવા જઈએ તો1946થી  એમના  હદયમાં ઉઠેલી  ઊર્મિ કે સંવેદનાને શબ્દદેહ આપવાનું શરુ કર્યું. પછીતો લોકો એમના ગીત ગરબા હોય કે બાળ  ગીતો કે કવિતા  વાંચવા કે સંભાળવા માંગણી કરવા માંડ્યા અને આડી અવળી કાપલી ને ભેગી કરી  80 વર્ષની ઉંમરે” તીર્થનું પંચામૃત પુસ્તક” બહાર પાડ્યું ..  આજે જેમની કવિતાજ એમની ઓળખ છે એમની ભાષામાં…..કહું તો

સ્વાનુભવ  તો સૌ કહે ..

પણ પરનો કહે તે કવિ …
સીધે સીધું સૌ કહે ..ચોટ લગાડે તે કવિ .
એમણે કવિતામાં  હ્દયની સાચકલી  લાગણી ઓં ,ભાવનાઓ  સંવેદનો  અને કેટલેક અંશે અનુભવો  ઉતર્યા છે.કાવ્ય માણવાની સાચી મઝા તો ત્યારે જ આવે  જયારે વાચનાર ને લાગે હા આવું જ હોય ..કે વાંચ્યા પછી કહેશો કે આતો મારી જવાત છે ...આ વાત મેં માસીની કવિતામાં અનુભવી છે.

​           જિંદગીને  નોટબુકની નહીં,સ્લેટની જેમ વાપરતા જાઓ ,

ભૂત ભેગો કરો નહીં,પણ ભૂતકાળ ભૂંસતા જાઓ .

લખેલું બધું લુછ તાં જાઓ ,ને નવું નવું લખતા જાઓ

ગૂંચવાડે ગૂંચવાઓ  નહીં ને ,આજ આનંદે ઉજવતા જાઓ ..

જેમ જેમ વાંચશો તેમ તેમ એવું લાગશે  કે હા , આવુ જ થાય છે …શબ્દો ના એવા આટાપl​ટા ​રમે કે આપણે વિચાર કરતા થઈ જઈએ..પોતાની કવિતા દ્વારા બીજાને વિચાર કરતા કરે તે કવિત્રી …​અને એજ મેઘલતામાસી

​એમની ​કવિતાઓનું એક અલગ સ્વરૂપ .​અને રજુ કરવાની ​.એક આગવી છટા​..સૌ પ્રથમ” પ્યાલા બરણી ​​” કવિતા એમના મોઢે સાંભળી પ્રોગ્રામનું સંચાલન હું કરતી હતી પણ મારી બોલતી બંધ થઇ ગઈ ​,આવા મેઘલાતાબેહન  મહેતા ની કવિતા માણો પછી તમે પણ મારી જેમ જ કહેશો.​એમાં કોઈ શક નથી આ બ્લોગની શરૂઆત પણ એમની કવિતા થી કરીએમની પાસેથી લેખનની પ્રસાદી ને પ્રેરણા મળ્યા   અને બીજા એ પણ એમને વાંચી  પ્રેરણા લીધી અને લઇ રહ્યા છે ​.સાદા  સરળ વિષય લઈને ​વાચકને અધાત્મિકતા ના શિખર પર એવીરીતે લઇ જાય કે ખબર પણ ના પડે। .”.ભમરડો” વિષય એક રમત પણ આધ્યાત્મિકતા અને જીવનની ફિલસુફી સમજાવી દે  ….

પૃથ્વી પણ છે એક ભમરડો ,અગણિતોનો સાથી?

કોના હાથે છુટયો ,છોડવે કો આ ચક્કરમાંથી?

કોણે પૂર્યા પ્રાણ ,કદી શું ગતિ મંદ થવાની ?

કે પુનઃજન્મ પામીને પાછી  ગરબામાં ઘૂમવાની?

આજે 87વર્ષે   હાથ પગ  ના ચાલતા હોય ..શરીર સાથના દેતું  હોય ત્યારે  એ મક્કમ પણે આગળ વધી રહ્યા છે .એમની પંક્તિમાં કહુંતો….

જુવાનીના  જોમમાં જીવવાની ટેવ પડી ગઈ છે  જિંદગીભ રની,

કે આ આવી રહેલું અડવડતું ઘડપણ ,અણગમતા અતિથી જેવું ભાસે છે .

ભૂતકાળનો પાલવ પકડી …જે ટમટમ્યા કરે ..

તેનો વળી વિકાસ  કેવો ?…જે ભૂતકાળ ના ભૂત ની પકડ થી છટકી ,
જે દોડ મુકે આંખ મીચી –તેજ આગળ આવે છે …વિકાસ સાધે છે .
એમની કવિતા નો સંદેશ છે …જિંદગી ના સત્યને અપનાવો ..
મેઘલતામાસીની પોતાના માટે સારું શું કે ખરાબ શું તે નક્કી કરવાનું કામ ઈશ્વર   ઉપર છોડી દે છે. ઈશ્વર જે કરે પછી તે ખરાબ હોય કે સારું, તેને વિના હીચકીચાહટ સ્વીકારી લે છે ને તેને ‘તેમની’ મરજી લેખે છે. એટલુંજ નહિ ..આશાવાદી પણ છે ..હજી પણ જિંદગીના રંગો પૂરવા છે ..તેમના  આ અભિગમ ને લીધે દરેક  સવાર એક કોરી પાટી છે ..સૌથી વધારે તો ઉંમરને  સહજતાથી સ્વીકારનાર માસીઆજે  87 વર્ષે પણ નિડરતાથી  કહી શકે છે.અને ​આજે પણ  કહેતા હોય છે  કે……

​…મોતને મુઠ્ઠી માં લઈ ફરીએ ,

ઓ બાંધવા ,મુઠ્ઠીમાં મોત લઇ લઇ ફરીએ ,……

ધાર્યું કાંઈ થાય નહીં ,ધારેધરણી,

ફોગટ જંજાળ શીદ વ્હોરીએ ?…..

આખા કાવ્યમાં   લાગણી સાથે,જીવનના મનોમંથનના પણ દર્ષન થયા.જિંદગીની એક એવી હકીકત કાવ્યમાં વણી લે કે અને અપનાવ્યા વગર છુટકો જ નથી,

જેમણે જિંદગીને આટલી સહજ સ્વભાવિક રીતે સ્વીકારી હોય .એમને જન્મદિવસની શુભેચ્છા કઈ રીતે આપવી ?કવિતા લખવાની મારી ક્ષમતા નથી. શબ્દોના ગુલદસ્તા પણ નથી  .હા પણ એટલું જરૂર કહીશ કે  આપનો જન્મદિવસ નવા વર્ષની જેમ આવે ,નવી આશાઓ લાવે, ઉમંગ થી હ્રદય છલકાય, જીવનમાં રંગ પુરાય અને  અમારી શુભેચ્છા સાહી બને અને  આપની કલમ લખવા માંડે એવી શુભેચ્છા,

(તીર્થનું પંચામૃત તો આપ્યું તમે હવે પ્રસાદ પણ આપો )

 મિત્રો આ તો માત્ર પંચામૃત પ્રસાદ તો બાકી છે ……. 

 મિત્રો મેઘલતાબેન  ને આ વેબસાઈડ  પર માણો  http://tahuko.com/?p=11123