અજ્ઞાતવાસ-૨૬

સુખકે સબ સાથી દુ:ખમેં ન કોઈ


ભાઈ ના ફોનની વાત સાંભળી ,હું સાવ ભાંગી પડ્યો ,જાણે મારું સર્વસ્વ લૂંટાઈ ગયું. બહેનનાં અચાનક હ્રદયનાં હુમલાથી થયેલ મોતનાં સમાચારે મારા પર વીજળી પડી હતી.બહેન ‘ફેક્ટરીનું દેવું મારો દીકરો કેવીરીતે ભરશે? ‘- તેની ચિંતા કરતી કરતી જ સાવ નાની ઉંમરે ૫૦ પણ વટાવ્યા પહેલાં મને આ દુનિયામાં સાવ એકલો છોડીને ચાલી ગઈ.ભાઈએ મને કહ્યું,”તેને પ્રેશર તો રહેતું જ હતું પણ તે દિવસે ખૂબ પ્રેશર હોવા છતાં ,ડોક્ટરે ઘેર જઈ આરામ કરવાનું કહ્યું તે સાંભળ્યા વગર ,સ્કુલે ગઈ અને કામ માટે ચાર દાદર ચઢી ઉપર ગઈ અને ત્યાં જ એટેક આવ્યો. હોસ્પીટલમાં જતાં રસ્તામાં જ તે પ્રભુનાં ધામમાં સિધાવી ગઈ.”ભાઈને પણ મળ્યા વગર સાવ આમ અચાનક….


મને બહેનનાં મોતનાં સમાચારે હચમચાવી નાંખ્યો હતો. હું બહેનનાં મોત માટે ફેક્ટરીનાં નુકસાનને કારણે ,અમને સૌને દોષિત માની ,મારી જાતને પણ માફ નહોતો કરી શકતો.મારે બહેનની ખૂબ જરુર હતી ત્યારે તે મારી પાસે નહોતી. હું જિંદગીથી ખૂબ હારી ગયો હતો.ભાઈ,મામાઓ,ભાઈનાં અને મારાં મિત્રો સૌ મને અમેરિકાની મારી બદતર જિંદગી છોડી ભારત પાછો બોલાવી રહ્યાં હતાં. હું અમેરિકા છોડું કે નહીં તેની દ્વિધામાં મારી જાત સાથે ,ભગવાન સાથે લડતો રહેતો હતો.બહેનનો સદાયે હસતો ચહેરો ચાદ આવતાં જ મન હૈયાફાટ રુદન કરી ,મને ,બેચેન,બેહાલ કરી મૂકતું હતું.


રુખીબા પછી અચાનક બહેનનાં મૃત્યુથી ભાઈ સાવ એકલા થઈ ગયાં હતાં.ઘર ચલાવવાની,રસોઈ માટે ગ્રોસરી લાવવાની કે જીવન જરુરિયાત માટેની રોજિંદી જિંદગીની જરુરિયાતો પૂરી કરવાની કોઈપણ આવડત કલાકાર,એક્ટર,લેખક,કાર્ટુનિસ્ટ ,હાસ્યકાર જયદેવભાઈમાં હતી નહીં. રુખીબા,બહેન,ચોવીસ કલાકનાં બાઈ અને શાંતાંરામથી ચાલતાં ઘરની જવાબદારી એકાએક તેમની પર આવી જતાં ,તેમજ છોકરાઓનું ફેક્ટરીમાં થયેલ નુકસાન અને હર્ષાનાં ભાંગી પડેલ જીવનની ચિંતાથી ભાઈ પણ અંદરથી સાવ ભાંગી પડ્યા હતાં. તેમાં તેમનાં પાર્ટનરોએ તેમને પાર્ટનરશીપમાંથી છૂટા કર્યા.ખાલી જગા સમાન થઈ ગયેલા જીવનને પૂરવા અને જીવનની સચ્ચાઈ સામે આવતાં તેને સહજતાથી સમજવા તેઓ બાબુલનાથ રોડ પર ,ખૂબ સુંદર જગ્યાએ આવેલ પ્રેમપુરી આશ્રમમાં જવા લાગ્યા, રોજ તેમનો સમય સ્વામી અખંડાનંદ સરસ્વતીની નિશ્રામાં વિતાવવા લાગ્યા.અખંડાનંદ સરસ્વતી બિરલાનાં પણ ગુરુ હતા.ઓફીસનાં અમારા માણસ વૈદ્ય સાહેબ બાબુલનાથ રહેતા ,ભાઈ તેમના ત્યાં જમતા અને આશ્રમમાં જતાં.સ્વામીએ તેમને સત્સંગ અને યોગથી ચિંતાથી મુક્ત કર્યા,ભાઈએ લાંબી દાઢી અને ભગવા વસ્ત્રો ધારણ કરી લીધાં હતાં.


મને મિત્રો અને મામાઓ ભારત બોલાવતાં કે અહીં તું હિરેન માધવલાલ માસા કે કાકાઓની મદદથી કોઈ એજન્સી કે કામ કરી ને રહી શકીશ ,અમેરિકાની બદતર જિંદગી છોડી પાછો આવી જા. હું ખૂબ દ્વિધામાં હતો કે ભારત જઈને પણ હું શું કરીશ? જીવનની યુવાવસ્થામાં આવેલ ઉપરા ઉપરી આઘાત જનક મુશ્કેલીઓ,રુખીબા,રીશેલ્યુ ,ટીના,બહેનની પ્રેમ અને હૂંફ વગરની નિરાશ જિંદગી અને અમેરિકન આફ્રિકન એરિયાનાં ગુનાહીત વાતાવરણે મને પણ દારુ અને સિગરેટની લતે ચડાવી દીધો હતો. છેવટે બે ત્રણ મહિનામાં નાના મોટા કામ કરી ટિકિટનાં પૈસા ભેગા કરી હું ભારત પહોંચી ગયો. ભાઈ તો તેમના યોગ અને સત્સંગમાં ડૂબી ગયાં હતાં. તે યોગ પર પી.એચ.ડી. કરતાં હતાં. તેમણે તેમનું નામ પણ સ્વામી અભિનયાનંદજી કરી નાંખ્યું હતું.


હું ગયો એટલે ભાઈ સાથે થોડા દિવસ બ્રિજકેન્ડીનાં ઘરમાં બહેન અને રુખીબાની યાદોને વાગોળતાં કાઢ્યા.મારી વગર પૈસે અને નિરાશ થઈને પડેલી સતત સિગરેટ અને દારુનાં વ્યસનથી ભાઈ ખૂબ ચિંતિત અને દુ:ખી હતા.

એક દિવસ પછી યોગાની મોટી કોન્ફરન્સ બેંગ્લોરમાં હતી. અને આગલે દિવસે તેમણે મારા નાઈટ ડ્રેસમાં લોહીનાં ડાઘા જોયાં. મને કહે,”બેટા નકુલ,તને પાઈલ્સ થયાં લાગે છે.”બીજે જ દિવસે સવારે મને ભાટિયા હોસ્પિટલમાં તેમનાં મિત્ર ડોક્ટર ભરતભાઈ પાસે લઈ ગયા. ડોક્ટરે કહ્યું,” કાલે સવારે જ તારું ઓપરેશન કરી નાંખીએ”. મેં ,”ના પાડી” તો ડોક્ટર કહે ,”૧૦ મિનિટનું ઓપરેશન અને ૩૦ મિનિટમાં તું ઊભો અને સાંજે ઘેર. હું તો રોજનાં દસ -બાર ઓપરેશન કરું છું.” ભાઈ એ ઓપરેશન કરવાની હા પાડી દીધી. બીજે દિવસે સવારે મારું ઓપરેશન થયું.


પરતું ઓપરેશન પહેલાં ,જે નર્સે મને ઘનુર(Titans)નું ઈંજેક્શન આપ્યું ,તે નર્સનો પહેલો જ દિવસ હોસ્પિટલમાં કામ કરવાનો હતો. તેણે ઈંજેક્શન આપવામાં ભૂલ કે શું?મને ખબર નથી પણ ઈંજેક્શન આપ્યું ત્યારે જ હું આખી હોસ્પિટલ સાંભળે એટલી જોરથી ચીસ પાડી ઊઠ્યો. પણ ઈંજેક્શન અપાઈ ગયું પછી ડોક્ટરે મારું ઓપરેશન કર્યું.ઓપરેશન કરીને ડોક્ટર જતાં રહ્યાં. સાંજે પાંચેક વાગે અમે ઘેર આવ્યા. ઓપરેશન નાનું હતું એટલે ભાઈ રાતની મોડી ટ્રેઈનમાં બેંગ્લોર ગયા. મેં જ તેમને કહ્યું ,”મને સારું છે હું આરામ કરીશ તમે જાઓ.“ ભાઈ ગયા પછી મને તાવ ચડવાનો શરુ થયો. રાત્રે બાર વાગતાં તો મારું શરીર ધગધગવા લાગ્યું.મેં ફોન કરીને ગુરખાને બોલાવ્યો. ગુરખાએ ઉપર આવીને જોયું તો હું ઠંડી ચડી હોય તેમ ધ્રૂજતો હતો અને તાવ ખૂબ હતો.મારાં બિલ્ડીંગમાં ઉપર ડો. માધુરીબહેન રહેતા હતા,મેં તેમને બોલાવ્યાં. તેમણે મને તપાસીને,એમ્બ્યુલન્સ બોલાવી ફરીથી ભાટિયા હોસ્પીટલમાં દાખલ કરાવ્યો.


ડો. ભરતભાઈ આવ્યાં નહીં ત્યાં સુધી હોસ્પીટલમાં મને જોઈએ તેવી ટ્રીટમેન્ટ મળી નહીં.
ઈંજેક્શન ખોટી જગ્યાએ આપ્યું કે ભારતની હોસ્પિટલમાં ઓપરેશનમાં સાધનો સ્ટરીલાઈઝ ન હતાં ,મને મારા શરીરની અંદર શું થયું ખબર નથી પણ ૧૨ થી ૧૬ કલાકમાં તો ઈન્ફેક્શન આખા શરીરમાં પ્રસરી ગયું. ભાઈ બેંગ્લોરથી પાછા આવ્યા. ડો ભરતભાઈ દવાઓ કરતાં જ રહ્યા ,કેટલીએ એન્ટીબાયોટીક દવા આપવા છતાં તાવ અને ઈન્ફેક્શન ખસવાનું નામ જ નહોતું લેતું.ધીરેધીરે તો મારો પગ અને અંગૂઠો પણ હું હલાવી શકતો નહોતો.બે ત્રણ મહિના સુધી હું હોસ્પિટલમાં જ રહ્યો.કોઈ એવા બેક્ટેરિયા શરીરમાં ઘૂસી ગયાં હતાં કે જે શરીરમાંથી ખસતાં જ નહોતા.


છેવટે ભાઈ તેમનાં ઓળખીતાં કોઈ વૈદ્યને લઈ આવ્યાં તેની દવા ,લેપ ,ઉકાળાથી મારા પગમાં હલનચલન ચાલુ થયું. હવે મેં ભાઈને કહ્યું,” મને હવે ઘેર જ પાછા જવું છે અને વૈદ્યની જ દવા કરવી છે.વૈદ્યની દવાથી હું ઘરમાં ચાલતો અને ફરતો થઈ ગયો. પરતું ભગંદર થયું હોય તેમ હજુ સફેદ પ્રવાહી નીકળતું જ રહેતું. ભાઈનો કોઈ ધંધો ચાલતો નહોતો. હું પૈસા કમાવવાનાં ફાંફાં મારતો,મામા ,માસાને મળતો રહ્યો પરતું વગર પૈસે ધંધો કેવીરીતે મળે? સગાવહાલાં અને મિત્રો પણ કેટલાં દિવસ તમને મદદ કરે?મારી હાલત શરીરથી અને પૈસા વગર સાવ કંગાલ અને દયાજનક થઈ ગઈ હતી.


તે દરમ્યાન મારાં સગા મામાનાં દીકરાનાં લગ્ન હતાં. મામા,માસીનાં ખૂબ આગ્રહ થકી હું થોડી નાદુરસ્ત તબિયત સાથે લગ્નમાં અમદાવાદ ગયો.લગ્ન ચાલુ હતા અને મને સખત્ત ચક્કર આવ્યા.હું ચક્કર ખાઈ એકદમ પડ્યો અને બેભાન થઈ ગયો.લગ્નમાં એકદમ હો હા થઈ ગઈ..


જિગીષા દિલીપ

અજ્ઞાતવાસ- ૨૨

ભીડમાં ભૂલ્યા પડ્યાની જેમ ખોવાઈ જાય કોઈ


મોટી મોટી કંપનીઓનાં બધાં ઓર્ડર મોકલવાનું કામ થઈ ગયું હતું. બધાં ઓર્ડર પૂરા કરતાં દરેક ઓર્ડરમાંથી વધેલાં કાપડને મિક્સ-મેચ કરી હર્ષા ક્રિએટીવ ડિઝાઈન ,રિટેઈલ શોરુમ માટે તૈયાર કરી રહી હતી. હું થોડા સમય માટે રિલેક્સ હતો. જોતજોતાંમાં ફેક્ટરી શરુ કરે એક વરસ થઈ ગયું હતું. હું એ દિવસે સાંજે મિશિગન લેક પર શિકાગોનાં ડાઉન ટાઉનમાં લટાર મારવા નીકળ્યો હતો. મને જેટલી મઝા મારાં મુંબઈનાં હાજી અલીનાં દરિયા કિનારે આવતી ,તેટલીજ મઝા શિકાગોનાં મિશિગન લેક પર પણ આવતી.અમેરિકાનાં બધાં જ ડાઉનટાઉનમાં મને શિકાગોનું ડાઉનટાઉન સૌથી વધુ રમણીય લાગતું. મિશિગન લેક પણ એટલું વિશાળ કે દરિયા જેવું જ લાગે.મેઘધનુષી રંગો સાંજની માદકતાને વધારી રહ્યા હતાં.મેં ટિકિટ ખરીદી magnificent mileની બે કલાકની ક્રુઝ લીધી.એક એકથી ચડે એવા ઓફિસ બિલ્ડિગોનાં જંગલમાંથી ક્રુઝ સડસડાટ પાણીને વિંધતી પસાર થઈ રહી હતી,તેની સાથે સાથે મારી યાદોની બારાત પણ મારા દિલો દિમાગમાંથી સડસડાટ વહેતી હતી.


હું જ્યારે જ્યારે પ્રકૃતિની નજીક હોઉં- દરિયો,પહાડ,ફૂલો,વરસાદ,ચંદ્રમા સાથેની તારાભરેલ રાત ,ટીનાની યાદ મારા અસ્તિત્વને ફંફોસી મને ભીતરથી તહસ નહસ કરી નાંખતી. કેટલુંય ભૂલવા મથતો પણ નાકામયાબ થઈ હારી જતો. મને અજ્ઞાત કવિની વાંચેલ કવિતા ‘કોઈ’ યાદ આવી કારણ એજ અહેસાસને હું અનુભવતો હતો……


સ્પર્શ કર્યા વગર અંદર સુધી અડી જાય કોઈ,

મળ્યા વગર પણ ભાસ થાય રોજ મળ્યાનો,

સ્વપ્નમાં આવી એમ રોજ હાજરી પુરાવી જાય કોઈ,

નથી કર્યો કાંકરીચાળો ,પણ મનને ડહોળી જાય કોઈ,

વાજિંત્રો વગર તનમનમાં સરગમ વગાડી જાય કોઈ,

વાયદો જનમભરનો સાથે રહેવાનો કર્યો હતો,

પછી ભીડમાં ભુલા પડ્યાની જેમ ખોવાઈ જાય કોઈ,


મારાં મનની ચાલને હું જ સમજી નહોતો શકતો.ફેક્ટરીનાં બધાં ઓર્ડર પૂરાં થઈ ગયાં હતાં. હવે આમ જ ચાલતું રહેશે તો મારી બિઝનેસમેન બનવાની બધી જ ઈચ્છાઓ પૂરી થઈ જશે,એમ વિચારી મારે તો આજે ખુશ થવાનું હતું.૫ણ જે યૌવનની મઝધારે હોય અને જેના મનમાં પ્રેમની રાખ ભરેલી કાલ ઘૂમરાતી હોય ,તે મોજ ભરેલી આજને પણ કેવીરીતે માણી શકે?શિકાગો ડાઉનટાઉનમાં ક્રુઝની સફર માણતો હતો ત્યાંજ મારાં લોસએંજલસથી શિકાગો આવેલ મિત્રનો ફોન આવ્યો. તે મને મળવા અને ફરવા આવ્યો હતો.હું તેને તેનાં સગાંને ઘેરથી મારે ઘેર લઈ આવ્યો. તેને મેં બે દિવસ શિકાગોમાં ફેરવ્યો.તેને ન્યુયોર્ક પણ જોવું હતું. તે કહે ‘ચાલને નકુલ ,તું પણ મારી સાથે.’ હું પણ તૈયાર થઈ ગયો. Carole ને ખબર પડી કે હું ન્યુયોર્ક જાઉં છું ,તો તે કહે ,’હું પણ આવું?’ મેં ગમે તે બહાનું કાઢી તેને અમારી સાથે ન આવવા મનાવી લીધી.


ન્યુયોર્ક જવાની વાત સાંભળી મારું મન રાત્રે ચકરાવે ચડ્યું. ન્યુયોર્ક જઉં તો ન્યુજર્સી જઈ એકવાર મારી ટીનાને મળી લઉં! એ પરણી તો ગઈ ,પણ સુખી તો હશેને? વ્યોમા તો કહેતી હતી કે ‘સાવ સુકલકડી અસ્થમાનો પેશન્ટ છે ટીનાનો પતિ.’એડિસનમાં ચાર પાંચ સ્ટોર અને ન્યુયોર્કમાં બે ત્રણ ગેસ સ્ટેશન છે એનાં .મેં મારાં મિત્રને કહ્યું નહીં,પણ મનથી તો નક્કી કર્યું કે ગમે તે થાય ન્યુયોર્ક જઉં છું તો ન્યુજર્સી જઈ ટીનાને એક નજર જોઈ તો લઉં.


અમે ડ્રાઈવ કરીને જ ન્યુયોર્ક ગયાં. મારા મિત્રને ન્યુયોર્કમાં ફેરવી ‘વતન’ રેસ્ટોરન્ટમાં જમાડ્યો.વતનમાં જમી દુધપાક,પુરી,બટાટાવડા,મસાલા ચા અને કલકત્તી પાનની સાથે વતનની સોડમ માણી. મારા મિત્રને તેની ગર્લફેન્ડ માટે ચણિયા ચોળી લેવા હતાં. બીજે દિવસે હું તેને એડિસન ,ભારતીય વસ્ત્રોની દુકાનોમાં લઈ ગયો. તે ખરીદી કરતો હતો ત્યાં સુધી મેં ટીનાનાં ઘરનું એડ્રેસ વ્યોમા પાસેથી લીધું હતું તે કેટલું દૂર છે તે કમ્પ્યુટર પર પ્રિન્ટ કરેલ નકશામાં જોયું.તે ખરીદી કરીને આવ્યો એટલે તેને મેં મારે ટીનાને મળવું છે,એની વાત કરી. તે મારા અને ટીના વિશે જાણતો હતો પણ તેના લગ્ન થઈ ગયાં છે તો હું તેને કેવીરીતે મળીશ? તે તેને સમજાયું નહીં. ટીના સાથે તો મારે વાત તેનાં એગેંજમેન્ટ થયા પછી થઈ જ નહોતી એટલે તે પણ મને મળવા માંગે છે કે નહીં કે તેના પતિ સાથે તે સુખી છે કે નહીં તે અંગે હું કંઈ જ જાણતો નહોતો.


અમે ટીનાનાં ઘરની સામે લગભગ સાંજનાં પાંચ વાગ્યાથી ઊભા રહ્યાં. મને એમ કે ક્યાંય કામ કરતી હોય તો પાંચ ,છ કે સાત વાગે ઘેર પાછી આવે તો મને મળી જાય.રાતનાં બાર વાગ્યા સુધી અમે તેના ઘરની સામે ઊભા રહ્યાં પણ ટીના જોવા ન મળી. મારાં મિત્રને મેં કહ્યું,” હવે આવ્યો છું તો ગમે તે થાય એકવાર તેને જોઈને જ જઈશ.” અમે આખી રાત ગાડીમાં જ સૂઈ ગયાં. સવારે છ વાગ્યાથી હું રાહ જોતો બેઠો હતો.

તો લગભગ દસ વાગે ટીના ઘરની બહાર ચાલતી ચાલતી આવી. તેને તો કંઈ જ ખબર નહીં. મેં હું કોલેજમાં તેનાં ઘર નીચે ઊભો રહી તેની અગાસીમાં સંભળાય તે સીટી મારતો હતો તેવી સીટી તેને જોઈને મારી. તે અચંબિત થઈને ગોળ ફરીને ચારે બાજુ જોવા લાગી. તે રહેતી હતી તે જગ્યા થોડી શાંત હતી. તે ગોળ ફરી તેની સાથે હું પણ સાવ નિરાશ થઈ ગયો. અને ગાડીને ટેકે ઊભો રહી ગયો. હવે ટીના મારી નહોતી તો મન હજુ તે મારી જ છે તેવો દાવો કેમ કરતું હતું?હું તો હજુ તેને એટલોજ પ્રેમ કરતો હતો. મેં તો મારું જીવન એને નામ જ કરી દીધું હતું જાણે…. એટલે જ Carole ના આટલાં પ્રયત્ન છતાં હું તેને પ્રેમ કરી શકતો નહોતો.પહેલા પ્રેમની ગહેરાઈના અહેસાસને હું કેમેય કરતાં ભૂલી નહોતો શકતો. ટીના ગોળ ફરી તો મેં જોયું કે ટીના પ્રેગ્નેંટ હતી. તેનું વધેલ શરીર ,પેટ અને તેની ચાલથી તે સ્પષ્ટ દેખાતું હતું.મને દૂરથી જોઈને તે પણ રસ્તા પરની બેંચ પર આગળ થોડું ચાલીને ફસડાઈને બેસી પડી. હું દૂરથી રોડની સામેની બાજુથી ટીનાને આંખો લૂછતો જોતો રહ્યો. બે મળેલાજીવ મૌન સાથે એકબીજાને દૂરથી જોઈ ડૂસકાં ભરતાં રહ્યાં.અડધો કલાક ત્યાં ઊભો રહી દૂરથી જ હાથ હલાવી ,હવામાં જ ચુંબન સાથે મારી સુંગંધ મોકલાવી તેની સુગંધ હ્રદયમાં ભરી ,ભારે હૈયે મનમાં કાળા ભમ્મર વરસાદી પાણી ભરેલા શોકનાં વાદળ સાથે લઈ ,મેં ગાડી ત્યાંથી મારી હોટલ તરફ ભગાવી.


મન પર ખૂબ ભાર હતો પરતું એવો ક્યાંય વિચાર નહોતો કે ટીનાનો મારા તરફનો પ્રેમ જરાપણ ઓછો થયો હશે.જીવનની ભાગતી રફતાર સાથે વાસ્તવિકતાને સ્વીકારીને તેને આગળ ચોક્કસ વધવું પડ્યું હશે.પણ જેને એકવાર દિલોજાનથી ચાહ્યું હોય તેને જીવનભર ચાહ્યાં વગર કોઈ રહી શકે ખરું? વગર બોલે,વગર મળે અમે રોજ વાત કરીએ છીએ આજે પણ….જીવનની માણેલ એ થોડીક ક્ષણો અમારાં આખા જીવનનો અનોખો આનંદ છે.એ સ્વર્ગનાં સુખની ક્ષણોને મારાં એકાંતમાં ચગળીને હું અનોખા સ્પંદન અનુભવી જીવનની વિપરીત પળોમાં પણ સુખ માણું છું. બીજા અનેક પાત્રો આવશે અને જશે પણ એનું સ્થાન હંમેશા અકબંધ રહેશે.મને સો ટકા ખાત્રી અને ભરોસો છે કે ટીના પણ મારાં જેવું જ વિચારતી હશે!


બસ હવે બે દિવસમાં મારાં મોકલેલ ડ્રેસનાં ચેક આવવાનાં હતાં. હું જલ્દી શિકાગો પહોંચી નવા કામ અને નવા ઓર્ડરોની તૈયારી અંગે વિચારી ,કામમાં મનને પરોવી જીવનની રફતારમાં ગોઠવાવાં પ્રયત્નશીલ બનતો હતો. મારી પોસ્ટ એક પછી એક ખોલી જોતો હતો. અને આ એક પોસ્ટ ખોલીને વાંચી તો મારા પગ નીચેથી ધરતી સરકવા લાગી…..


જિગીષા દિલીપ

અજ્ઞાતવાસ- ૧૮

તુમ ન જાને કિસ જહાઁ મેં ખો ગયે!

કેનેડાની બોર્ડર પર ,ઓફીસરે તો નરેશનું અને મારું અમેરિકન ગ્રીનકાર્ડ અને ડ્રાઈવીંગ લાયસન્સ ચેક કર્યું.,અમારી ગાડીમાં કોઈ બીજું નથી અને અમે બે કલાક માટે નાયગ્રાફોલ જોઈને જ પાછા આવ્યા છીએ તે જાણીને તેણે અમને જવા દીધાં. મારાં ધબકારાં હજુ જોરથી જ ધબકી રહ્યાં હતાં.નરેશે ગાડી ભગાવી અને થોડે દૂર જઈ એક ગલીમાં ગાડી ઊભી રાખી તેની પત્નીને ટ્રંકમાંથી બહાર કાઢી. બંને જણાં એકબીજાને ભેટીને દસ મિનિટ ઊભા રહ્યાં.તેની પત્ની ધ્રુસકે ધ્રુસકે ભાવુક થઈને નરેશને મળીને રડી રહી હતી.નરેશ પણ ભાવુક થઈ ગયો હતો.હું થાકેલો હતો,છતાં મેં તે બંનેને ગાડીમાં પાછળ બેસવાનું કીધું અને હવે રાત ક્યાં રહેવાનું છે તે નરેશને પૂછ્યું. નાયગ્રાફોલ્સની નજીકની જ એક મોટેલમાં અમે રાત રહ્યાં.


નરેશને તેની પત્ની ખૂબ ખુશ હતાં. હું પણ તેમને માટે ખૂબ ખુશ હતો .પણ મારું મન તો ચકરાવે ચડી ગયું હતુ્ં.મુંબઈ છોડ્યા પછીના એક એક દિવસ ,સ્વીત્ઝરલેન્ડ હોય કે ન્યુયોર્ક,શિકાગો કે કેનેડાનો નાયગ્રાફોલ,દરેક સમયે ટીનાની યાદ હંમેશા મારાં દિલોદિમાગ પર છવાએલ રહેતી.નરેશને તેની પત્નીને મળેલા જોઈ ,ટીનાની યાદમાં હું આખી રાત સૂઈ ન શક્યો.અમેરિકાની અતિ વ્યસ્ત જિંદગી,ભણવાનું,જોબ કરવાની તેમજ ઘરનાં પણ નાનામોટા કામ પણ જાતે કરવાનાં અને નવો દેશ,કાતિલ પવન સાથેની ઠંડીવાળુ શિકાગોનું, મુંબઈથી સાવ અલગ હવામાન,નવી સંસ્કૃતિ,નવી કોલેજ,જુદા મિત્રો – બધું જ સાવ અલગ હતું અને શરુઆતમાં ડોલર માટે પણ બીજા પર આધારિત,તેમાં જ હું મારી જાતને ગોઠવી રહ્યો હતો.ટીના સાથે વાત કરે કે તેના સમાચાર મળે પણ આઠ નવ મહિના થઈ ગયાં હતાં.ઈન્ટરનેશનલ સીધા ફોનની તો સગવડ જ તે સમયે દુર્લભ અને ખૂબ મોંઘી હતી .ભાઈ ને બહેન પણ મહિનામાં એક કે બે પત્ર લખીને જ અમારી ખબર લેતાં અને તેમનાં ખબર આપતાં.મનને શાતા આપે તેવા રીશેલ્યુને રેસકોર્સ પણ મારી પાસે નહોતાં.મારી બહેન તેનાં કામમાં ખૂબ વ્યસ્ત રહેતી.તેની પોતાની જિંદગી ગુંચવાએલ હતી.તેના પતિની હૂંફની તેને જરુર હતી ત્યારે દોઢ વર્ષથી તે ઈન્ડીયા હતા.તે જ ખૂબ દુ:ખી હતી.


મારી એ યુવાન અવસ્થામાં શાતા મેળવવા હું એક જ કામ કરતો .હું લગભગ રોજ ટીનાને પત્ર લખતો અને ટીના તેનો શું જવાબ આપત ,તે હું જ ટીના બનીને લખતો.અને એ મેં જ અરસપરસ લખેલા કાગળ જ મારા એકાંતવાસમાં મારા દિલને ચેન આપતા.પીઝાની ડીલીવરી કરવા જતાં ,ઝીણો રુ જેવો સ્નોફોલ થતો હોય,સ્નોની સફેદ ચાદર પથરાએલ હોય એનાં પર ચાંદની રેલાય અને એક ઠંડા પવનની લહેરખી આવીને ફરી વળે ત્યારે હું ટીના મને વિંટળાંઈ ગઈ હોય તેમ વિચારી ,ટીના મારી સાથે છે એમ માની પ્રેમની હૂંફમાં સેકાઈ મારી ઠંડી ઊડાડતો…..અને જાણે ટીના મારી બાજુમાં જ હોય તેમ બોલતી”,હેય ! કુલ હું તારી સાથે તો છું.જો હું તને છોડીને ક્યાંય જવાની નથી,હું હંમેશા જીવનભર તારી બાજુમાં જ રહેવાની છું સમજ્યો.”હું જેવો એકલો પડું કે ટીના મારી આંખોમાં આવીને બેસી જતી અને સાથે ગાળેલ ક્ષણોનાં દરિયામાં મને તે સેર કરાવતી.મારાં શ્વાસોમાં રમીને સિતાર વગાડતી તેની યાદોં….રોજ તેને લખેલ કાગળ અને ટીના બનીને મેં લખેલ જવાબની હું ફાઈલ કરતો…….મળીને છૂટા પડતી વખતનું તેનું બેતાબ નજરથી મારી સામે જોવું.મારું તેનાં મોં સામું જોઈને ત્યાંજ રોકાઈ જવું…અને ટીનાનું પાછા ફરીને મારી આગોશમાં સમાઈ જવું……એ હાજી અલીનાં દરિયા કિનારે ,ઝીણા વરસાદમાં એકબીજાનાં હાથ પકડીને મૌન સાથે કલાકો સુધી પ્રેમનો એકરાર કરતાં બેસી રહેવું ….હું પૂછું છું….”ટીના તું ક્યાં છું? તું કેમ છે?….. “મારી યંત્રવત્ જિંદગીમાં ટીના સાથે ગાળેલ પળોને મમળાવવી અને તેની સાથે વાત કરીને જ હું મારી યૌવનની વસંતને રંગીન રાખવા ,કોશિશ કરતો અને ગાતો

“લુંટકર મેરા જહાઁ છુપ ગયે હો તુમ કહાં??તુમ કહાં??તુમ કહાં….??
તુમ ન જાને કિસ જહાઁમેં ખો ગયે,હમ ભરી દુનિયામાં તન્હાઁ હો ગયે!”


સમય સરતો જતો હતો.એક દિવસ ભાઈનાં મિત્ર માધવ રાજનો ફોન આવ્યો.તે ખૂબ ઉંચા ગજાનાં ગુજરાતી લેખક હતા.તેમનાં અનુવાદિત નાટકોએ તખ્તા પર ધૂમ મચાવેલી.હવાઈ યુનિ.માં તે એક વર્ષ માટે સ્ટુડન્ટ તરીકે ભણવા આવેલા.તે એક વર્ષ ભણી રહે પછી બીજું એક વર્ષ રહી શકે.તેમનો વિઝા પૂરો થઈ જવામાં હતો પણ તેમને પાછા ભારત જવું નહોતું. તેમની પત્ની સોનાબહેન પણ ખૂબ ભણેલા અને ગુજરાત હાઈકોર્ટનાં જજનાં પુત્રી હતા. તેમણે existialismમાં પી.એચ.ડી. કરેલ. તે મને પૂછતાં,” નકુલ હું અહીં અમેરિકામાં ઈલીગલ ઓક્સિજન કેવીરીતે શ્વસી શકું?” તેમને અમેરિકામાં ઈલીગલ રહેવું નહોતું.તે તો ભારત પાછા જતાં રહ્યાં.માધવભાઈ પાછા ન ગયા કારણ તેમને સ્ટુડન્ટ લોનનાં પૈસા અહીં નોકરી કરીને ભરવા હતાં.મેં માધવભાઈને કહ્યું,” હું પીઝા ડીલવરીનું કામ કરું છું.તમે મારી સાથે રહો અને આપણે સાથે પીઝા ડીલીવરી કરીએ.હું ગાડીમાં બેસીશ અને તમે પીઝા દરેકને ઘરમાં જઈને આપી આવજો.ઠંડીમાં કામ કરવું કઠણ છે,પણ બે જણાં થઈને વધુ ડીલીવરી કરી શકાશે.આપણે પૈસા અડધા અડધા વહેંચી લઈશું.”અને મેં અને માધવભાઈએ સાથે કામ કરવાનું શરુ કર્યુ.માધવભાઈની હૂંફ અને પ્રેમે મને જીવનમાં થોડો રસ જગાવ્યો.

મારી કોલેજમાં મારી એક ખૂબ સારી ચાઈનીઝ ફ્રેન્ડ હતી. તે બિઝનેસ સાથે ઈમીગ્રેશન લો ,પાર્ટ ટાઈમ ભણતી. મેં તેને માધવભાઈની વાત કરી અને તે અમને તેના બોસને મળવા લઈ ગઈ. તેનો બોસ ખૂબ હોંશિયાર હતો.તેણે માધવભાઈનાં પ્રોફાઈલ ,અને જ્ઞાન અંગે વાત કરી કીધું કે ,”જો તમે ગુજરાતી રાઈટર છો અને તમે ગુજરાતી છાપું બહાર પાડો અમેરિકામાં,તો હું તમને ગ્રીનકાર્ડ અપાવી શકું.શિકાગોમાં ગુજરાતી છાપું હતું એટલે માધવ રાજે કેલિફોર્નિયા જઈને છાપું શરુ કરવું પડે કારણ ત્યાં ગુજરાતી છાપું હતું નહીં.ભાઈ ૧૯૬૪માં અમેરિકામાં લોસએન્જલસ આવેલાં ત્યારે જે પટેલ અને ભક્તા ફેમિલીઓ મોટેલ બિઝનેસમેન હતાં તે ભાઈનાં ચાહક અને મિત્રો હતાં.તેમની સાથે અમે વાત કરી.સાહિત્યકાર માધવ રાજના પણ તેઓ ચાહક હતાં. તેમણે છાપું પ્રસિધ્ધ કરવા માધવ રાજને મદદ કરવાની સંમતિ આપી.માધવ રાજ લોસએન્જલસ ગયાં.

ત્યાં મહિનો રહ્યાં પછી મને ફોન કરીને તેમણે કહ્યું,” નકુલ કેલિફોર્નિયા તો ધરતી પરનું સ્વર્ગ છે.અહીં હવામાન ખૂબ સરસ છે.નજીકમાં દરિયો અને પ્રકૃતિની મહેર છે. તું અહીં આવી જા. રહેવાનું મોટેલમાં ફ્રી છે અને તું છાપાનાં કામમાં મદદ કરીશ તો તને આ લોકો પૈસા પણ આપશે. આપણે બંને ભેગા થઈ છાપું ચલાવીશું.


હું તો તૈયાર થઈ ગયો. શિકાગોની કારમી ઠંડીથી હું કંટાળ્યો હતો. મને માધવ રાજની સાહિત્યિક વિચારધારાવાળી ઈન્ટલીજન્ટ કંપનીમાં મઝા પણ આવતી હતી.

હર્ષાની ઈચ્છા નહતી પણ હું તો જવા તૈયાર થઈ ગયો. નોર્થ વેસ્ટર્ન યુનિવર્સિટી જેવી નહીં પણ પબ્લીક યુનિવર્સિટીમાં ત્રીજું સેમેસ્ટર લોસએંજલસમાં ભણવાનું મેં નક્કી કર્યું. આમ પણ મને ભણવા કરતાં કંઈ ધંધો કરી પૈસા કમાવવામાં જ રસ હતો.હું શિકાગોથી ગાડી લઈને ૩૦૦૦ માઈલની સફરે લોસએંજલસ જવા તૈયાર થયો. રસ્તામાં એક ગોરાઓનું ગામ આવ્યું.હું રેસ્ટોરન્ટમાં બીયર પીવા બેઠો. થોડીવારમાં ત્યાં બે ગોરા પોલીસ આવી મને પૂછવા લાગ્યાં ,તું કેમ અહીં આવ્યો છું? મે કહ્યું ,” હું તો કેલિફોર્નિયા જાઉં છું,રસ્તામાં આરામ કરવા અને બીયર પીવા ઊભો છું.મેં બીયર પી લીધો એટલે તેઓ મને એસ્કોર્ટ કરીને ગામની બહાર મૂકી ગયા. તે ગામનાં ગોરા લોકો બ્રાઉન ચામડીવાળા મને ,ભૂલમાં પણ તેમનાં ગામમાં રહેવા દેવા તૈયાર નહોતાં.ગાંધીજીની દક્ષિણ આફ્રીકાની ટ્રેનની વાત મને યાદ આવી ગઈ!

હવે હું ફૂલ સ્પીડમાં ગાડી ભગાવી રહ્યો હતો અને બે પોલીસવાને તેમની વાન રસ્તા વચ્ચે મને આગળ ઊભી રાખી અટકાવ્યો.મને કહે તમારી ગાડી ૧૯૦ની સ્પીડે ચાલે છે લો આ ટિકિટ.મેં કહ્યું ,”ના ,હું ,એટલી સ્પીડમાં નથી જતો. તમને કેવીરીતે ખબર કે હું ૧૯૦ ની સ્પીડથી જાઉં છું.”. તેમણે મને ઉપર જઈ રહેલું હેલિકોપ્ટર બતાવ્યું અને કહ્યું,” તમારી ઉપર આ હેલિકોપ્ટર ચાલે તેમાં મશીનમાં તમારી સ્પીડ નોંધાઈ જાય. હું વિસ્ફારિત આંખે જોઈ રહ્યો. અમેરિકાની ટેકનોલોજી પર ફિદા થતાં ,મેં ટિકિટ સ્વીકારી લીધી.

લોસએન્જલસ પહોંચ્યો , તો હર્ષાએ મારાં મિત્રનો પત્ર તેનાં ઘેર આવેલ તે મને અહીં મોકલ્યો હતો.મારા ખાસ મિત્ર પરેશનો પત્ર હતો. કેમ પરેશે પત્ર લખ્યો હશે? પરબિડીયું ખોલતાં ખોલતાં હું પરસેવે રેબઝેબ થઈ ગયો. મને થયું કે કોઈ ખાસ સમાચાર હોય તો જ મને પરેશ પત્ર લખે! મારાં સમાચાર ,તો તે બહેનને ફોનથી જ પૂછી બધાંને જણાવતો.શું સમાચાર ,પત્રમાં હશે ? તે જાણવા હું પત્ર ખોલવાં અધીરો બની ગયો !!! ચિંતાતુર પણ.

જિગીષા દિલીપ

૧૯ મેં ર૦૨૧

અજ્ઞાતવાસ -૧૭

નાયગ્રાફોલ્સની સફર


હું તો Macy’s ની ખરીદી કરનાર ઓફીસર સાથે ખુશ થતો થતો તેની ઓફીસમાં ગયો.ઓફીસરને સ્ટેપલર ઉપર જુદા જુદા પ્રાણીઓનાં ખૂબ સુંદર કોતરણી અને કળાનાં સંગમ સાથેનાં આર્ટિસ્ટીક ગીફ્ટ આર્ટિકલ બતાવ્યાં,જે તેને ખૂબ ગમી ગયા.તેમણે મને પૂછ્યું,” તમારું કાર્ડ છે?તમે પોતેજ મેન્યુફેક્ચરર છો? તમારી એક્સપોર્ટની ઓફીસ છે?”.મેં મારું ‘ દેશવિદેશ એક્સપોર્ટ કંપની’ નું કાર્ડ આપ્યું.પણ બીજા જવાબો આપતાં હું જરા થોથવાઈને ખોટું બોલ્યો કે હા,અમે જ આ ગીફ્ટ આર્ટિકલનાં મેન્યુફેકચરર છીએ અને અમારી ઓફીસ પણ છે.મને એમ કે એ લોકો ક્યાં જોવા જવાનાં છે ?અને એમને વસ્તુ તો હું ગમે તેમ કરી પહોંચાડી દઈશ.પણ નાસમજ મને, નાની ઉંમરે, એ ખબર ન પડી કે Masy’s જેવી કંપની બધી તપાસ કર્યા વગર મારી સાથે બિઝનેસ ન કરે!

મને બીજીવાર બોલાવી ઓફીસરે કહ્યું,”તમારી કોઈ ઓફીસ ભારતમાં છે નહીં અને કાર્ડમાં એડ્રેસ છે એ તો ભાઈખલ્લાનું ગોડાઉનનું છે.તમારા પીસ મને બહુ ગમ્યાં છે તેનાં પૈસા મને કહો તે આપી દઉં.હું મારા પોતાને માટે રાખી લઉં છું.” મેં પૈસા લઈ તેમને પીસ આપી દીધાં.આભાર માની હું ઊભો થયો.મને મારી ભૂલ સમજાઈ ગઈ.ન્યુયોર્કમાં મને ભાઈનાં મિત્રો અને મારા કઝીને થોડું ફેરવ્યો અને એક અઠવાડિયા પછી હું શિકાગો ગયો.

મોટીબહેનનાં ત્યાં થોડા દિવસ રહી,હું ,મારી નાની બહેન હર્ષા સાથે રહેવા ગયો.હર્ષા આર્ટ ઈન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ શિકાગોમાં માસ્ટર્સ કરી રહી હતી.તેના પતિને ઇન્ડિયામાં ધંધાની ઓફર હતી એટલે તે થોડા સમય માટે ઈન્ડીયા રહેતા હતા.એટલે હું હર્ષા સાથે જ રહું તેવો બહેન અને ભાઈનો આગ્રહ હતો.
બંને બહેનોએ અને ભાઈએ મળી નોર્થવેસ્ટ યુનિવર્સિટીમાં બિઝનેસ એડમિનિસ્ટ્રેશન ભણવા મારાં પહેલાં બે સમેસ્ટરનાં ફીનાં પૈસા ભરેલાં.પરતું હું કોલેજમાં મિત્રોને પૂછતો હતો કે તમને ફીનાં પૈસા કોણ આપે છે?સૌ મિત્રો સાથે વાત કરતાં મેં જાણ્યું કે તેઓ સૌ નાની મોટી નોકરી કરી પોતપોતાની ફીનાં પૈસા ભરતાં હતાં.મને પણ કંઈ કામ કરવું હતું.એક મિત્રએ પીઝા ડીલીવરીનું કામ અપાવ્યું.મને હર્ષાએ સેકન્ડહેન્ડ ગાડી લઈ આપી.મેં ભણવા સાથે સાથે પીઝા ડીલીવરીનું કામ શરુ કર્યું.શિકાગોની સૂસવાટા મારતા પવન સાથેની કાતિલ ઠંડી સહન કરવી મારા માટે મુશ્કેલ હતી.તેમાં સાંજનાં છ વાગ્યાથી રાતનાં બે વાગ્યા સુધી પીઝા ડીલીવરીનું કામ કરવું પડતું.

તેમાં એક એન્જિનીયર પણ ખૂબ ગરીબ ઘરનો ,નરેશ શાહ ,ભારતીય ,મારો મિત્ર થયો.તે સવારે એન્જિનયર તરીકેની જોબ કરે અને સાંજે પીઝા ડીલીવરી કરવાની.પીઝા ડીલીવરીનાં નોકરીનાં બધાં પૈસા તે ભારત મોકલી દેતો.હું તેનાં કુંટુંબ પ્રત્યેનાં પ્રેમથી ખુશ થઈ ગયો.તે મને પીઝા ડીલીવરી કરવા જવા એડ્રેસનાં નકક્ષા દોરી આપતો અને સમજાવતો.એ ૧૯૭૬નાં ગાળામાં ગુગલ કે નેવીગેટર હતાં નહીં.નરેશ મને મદદ કરતો એટલે હું પણ હંમેશ તેના તરફ મિત્રતાનાં આભાર અને માનની લાગણીથી તેને જોતો.


તેની પાસે Ford-torino મોટી ગાડી હતી.એક વીકએન્ડ તેણે મને કહ્યું,” હું કાલે નાયગ્રા ફોલ જોવા જાઉં છું ,તારે આવવું છે?”મેં તો તરત હા પાડી દીધી. આમ પણ ભણવાનું અને કામ સિવાય હું ક્યાંય બહાર ગયો નહોતો.હર્ષાને જણાવી ,અમે બીજે દિવસે સવારે નાયગ્રા જવા ડ્રાઈવ કરીને નીકળ્યા.વહેલી સવારે ચાર વાગે નીકળેલા અમે વારા ફરતી ડ્રાઈવ કરીને બાર કલાકે નાયગ્રા પહોંચ્યા.ડ્રાઈવ તો આઠ કલાકનું હતું પણ રસ્તામાં કોફી પીતાં,ગેસ ભરાવતાં થોડો થાક ખાતાં અને જમવા માટે ઊભા રહેતાં,વધારાનાં ચાર પાંચ કલાક થઈ ગયા.નરેશમાં તે દિવસે મને કંઈ નવો ઉત્સાહ દેખાઈ રહ્યો હતો પણ મને કંઈ સમજાયું નહીં.

અમે વહેલી સવારે ચાર વાગે શિકાગોથી નીકળેલા. લાંબી મુસાફરી કરીને પણ નાયગ્રા ફોલ જોઈ હું ખૂબ ખુશ થઈ ગયો.ત્યાં હળવેા નાસ્તો કરી નરેશ કહે ,” આપણે કેનેડા બાજુથી પણ નાયગ્રાફોલ જોઈએ. મેં કહ્યું ,”આપણે અહીં જ મોટેલમાં રોકાઈ જઈએ.”પણ તે તો કહે ,”કેનેડા બાજુથી જ નાયગ્રા ફોલ જોવાની ખરી મઝા છે અને રાતની રંગબેરંગી લાઇટમાં તો તું જોજે ખુશ થઈ જઈશ.”અમારા બંને પાસે અમેરિકાનું ગ્રીનકાર્ડ હતું. એટલે વિઝાની ચિંતા નહતી.અમે બ્રિજ ક્રોસ કરી કેનેડા ગયા.કેનેડા બાજુ ,ખૂબ સરસ લાઇટો સાથેનો નાયગ્રા ફોલનો નજારો અદ્ભૂત હતો.હું ખૂબ થાકી ગયો હતો. મોડી રાત થઈ ગઈ હતી.રસ્તામાં આવતી મોટેલો જોઈ હું નરેશને કહી રહ્યો હતો કે ,”આપણે અહીં રોકાઈ જઈએ.”હું ગાડી ચલાવતો હતો અને તે કોઈ ખાસ મોટેલ શોધી રહ્યો હતો.અને અને બસ તેને તો તે જ મોટેલમાં જવું હતું.તે મને ગાઇડ કરતો હતો ત્યાં અમે જઈ રહ્યાં હતાં.અને ત્યાં તો બસ …આ …આ… આજ કહી એણે ગાડી ઊભી રાખવા કહ્યું.ગાડી એક મોટેલ પાસે ઊભી રહી.

નરેશ ઊતરીને મોટેલમાં ગયો. હું પણ તેની પાછળ પાછળ અંદર ગયો.ત્યાં ડેસ્ક પર જઈ એણે કહ્યું રુમ નંબર ૩૦૨ એટલે ડેસ્ક પરનાં માણસે કહ્યું તેમાં તો એક બહેન છે. તમને રુમ નંબર ૩૦૩ આપું?નરેશ તો “આવી ગઈ?” કહીને રુમ નંબર ૩૦૨ શોધતો,ડેસ્ક પરનાં માણસનું સાંભળ્યા વગર ભાગ્યો.હું તો આભો બની આ શું થઈ રહ્યું છે ?તે જોતો જ રહ્યો.મને તો કંઈ જ ખબર નહીં.નરેશની પત્ની રુમ નંબર ૩૦૨માં હતી.તે ભારતથી કેનેડા આવી હતી. તેને અમેરિકાનાં ગ્રીનકાર્ડ મેળવવામાં કોઈ ટેકનીકલ મુશ્કેલી હતી.તેની પત્ની સંપૂર્ણ ભારતીય પહેરવેશ સાડીમાં હતી.નરેશે તેને કપડાં બદલાવી નાંખ્યાં. હવે લગભગ અડધી રાત થઈ ગઈ હતી,નરેશ તેની પત્નીને લઈને બહાર આવ્યો.

મેં કહ્યું,” નરેશ,આપણે અહીં રોકાવું નથી ? ‘ના ‘,કહી તેણે મને ગાડીમાં બેસવાનું કહ્યું. તે એન્જિનીયર હતો.ગાડીની ડીકી એટલે કે એની ગાડીની ટ્રન્કમાં એણે પહેલેથી નાનું કાણું પાડી ,હવાની અવર જ્વર થાય તેની વ્યવસ્થા અને ગાદી પાથરીને તૈયાર રાખેલી.તેની દૂબળી પાતળી છોકરી જેવી પત્નીને તેણે ટ્રન્કમાં સુવાડી દીધી. તેની પત્ની પણ હિંમતવાળી અને માનસિક રીતે તૈયાર જ હતી. અમે કેનેડાની બોર્ડર પાસે આવ્યા. ટ્રંકમાં માત્ર બ્રિજ ક્રોસ કરી આગળ જઈએ તેટલું દસ કે પંદર મિનિટ જ રહેવાનું હતું.પણ નરેશની પત્ની ટ્રંકમાં હતી તેની જ મને તો ગભરામણ થતી હતી.ઓફીસરે મારું ,નરેશનું ડ્રાઈવીંગ લાયસન્સ,ગ્રીનકાર્ડ વગેરે જોયું.હું નર્વસ અને થોડો ઉંઘમાં હતો.ઓફીસરે નરેશને કંઈ પૂછ્યું.નરેશે ઓફીસરને કહ્યું,”અમે તો બે કલાક પહેલાં જ કેનેડા બાજુ જઈને નાયગ્રાફોલ જોઈને આવ્યા,હવે પાછા જઈએ છીએ.”હું ખૂબ થાકેલો અને ખૂબ નર્વસ હતો.હવે શું થશે? હમણાં ટ્રંક ખોલાવશે તો…..??


જિગીષા દિલીપ
૧૨ મેં ૨૦૨૧

અજ્ઞાતવાસ -૧૫

પહેલી વિદેશ સફર
ફ્લાઈટનાં સમય કરતાં લગભગ એક સવા કલાક પછી નકુલને પ્લેન પર ચડવાની સીડી આગળ ઊભો રહી બધાંને આવજો કહેતો જોઈ ,કુંટુંબીજનો અને મિત્રોએ ખુશી સાથે ચિચિયારી કરી. ભાઈ ,બહેન અને રુખીબાનાં જીવ પણ હેઠાં બેઠાં.
મને ઓફીસરોએ બેગ સાથે અંદર ઓફીસમાં લઈ જઈ અનેક જાત જાતનાં સવાલ હું કોઈ દાણચોર હોય તેવાં પૂછ્યાં.મારો સામાન તો આખો અસ્તવ્યસ્ત કરી નાંખ્યો અને સ્ક્રીનીંગમાં બેગમાં ગીફ્ટ આર્ટિકલ ભરેલા જોઈ ઓફીસરે મારી બેગ ખોલાવી.બેગ ભરીને લીધેલાં ગીફ્ટ સેમ્પલ તો વેરણ છેરણ કરી તેમણે કેટલાય પીસ તો અંદર કંઈ ભર્યું નથી તે જોવા હથોડી લઈ તોડી નાંખ્યા.બંને બેગોનો બધો સામાન બહાર કાઢી,એક એક ચીજ ફંફોસી,તેમાં અને એક એક ગીફ્ટને ,વસ્તુઓને ,તપાસતાં કલાક નીકળી ગયો.રુખીબાનાં લાડથી બગડેલ મને તો વ્યવસ્થિત બેગ પેક કરતાં પણ આવડતું નહોતું.છેવટે કંઈ ન મળતાં અને હું તો ખરેખર ભણવા જ જઈ રહ્યો છું ,જાણતાં મને ઓફીસરોએ પ્લેનમાં બેસવા જવા રવાના કર્યો.પ્લેન તો મારી જ રાહ જોઈને ઊભું હતું.મારા પહોંચવાથી ફ્લાઈટ ઉપડવાની રાહ જોઈ રહેલા પેસેન્જરોએ મને તાળીઓનાં ગડગડાટથી વધાવ્યો પણ હું તો જરા ઝંખવાઈ ગયો.
મારી પોતાના અને વ્હાલાંઓને દેશ છોડી વિદેશ જવાની પહેલી મુસાફરી હતી.અમેરિકા જવાનો ઉન્માદ હતો ,પણ ટીનાને છોડીને જવાંનાં વિષાદની લાગણી મનને કોરી ખાતી હતી.મારું મન પ્લેનની બહાર દેખાતાં સફેદ રુ જેવા વાદળો પર સપના વિખેરતું દોડી રહ્યું હતું.હું મારાં ખોળામાં ,રાજકુમારી ટીનાને લઈ સફેદ વાદળોને ચીરતો ખુશખુશાલ રીશેલ્યુ પર સવાર થઈને તેને ભગાવી રહ્યો હતો.તો વાદળોની ફાટમાંથી નીચે ઊંચાં ટાવરોમાં ક્યાંક મારી એક્સપોર્ટની ઓફીસમાં સુટબુટમાં બેઠેલ નકુલને હું જોઈ રહ્યો હતો.વિચારોની દોડતી ગતિ સાથે ફ્લાઈટ ભાગી રહ્યું હતું.ત્યાં તો પાયલોટે એનાઉન્સમેન્ટ કરી કે ફ્લાઈટ ધુમ્મસ ખૂબ હોવાનો કારણે Zurich પહોંચી નહીં શકે.અને હું સપનાની દુનિયામાંથી બહાર આવ્યો. પેસેન્જરોને Besel એરપોર્ટ ઉતારી દેવામાં આવશે.
Besel એરપોર્ટ પર સૌ પેસેન્જર ઉતરી ગયાં.મારે Zurichથી હવે ન્યુયોર્ક જવુંજ પડે તેમ હતું કારણકે મારી Zurich થી Newyork ની કનેક્ટીંગ ફ્લાઈટ હતી.એટલે મારે ગમેતેમ કરી Zurich એરપોર્ટ પહોંચી બીજી ફ્લાઈટ લઈ ન્યુયોર્ક પહોંચવું જ પડે તેમ હતું.Swiss air વાળાએ મને Zurich થી Newyork ની ટ્રેનની ટિકિટ તો ફ્રી કરી આપી પણ મારો સામાન પણ મને આપી દીધો.મારે ન્યુયોર્કથી પછી આગળ શિકાગો જવાનું હતું એટલે હું બેગો લેવા રાજી થઈ ગયો.
રુખીબા અને બહેનનાં દીકરીઓ પ્રત્યેનાં અપાર પ્રેમને કારણે બેગો અથાણાં,મિઠાઈઓ,નાસ્તાઓ અને લોકોનાં સંપેતરાથી ઓવરલોડ હતી.બેગો ટ્રેન સ્ટેશન સુધી લઈ જવા ટ્રોલી લેવાં મારી પાસે સ્વિસ ફ્રેન્ક હતાં નહીં.ભારતનાં સ્ટેશનનાં મજૂરોને યાદ કરી ખેંચીને બેગો ટ્રેન સ્ટેશન સુધી લઈ ગયો.ટ્રેન લોકલ હતી.એટલે સોફેસ્ટીકેટેડ યુરોપીયનો મને બેગો ખેંચતો જોઈ,વિચિત્ર નજરે જોઈ રહ્યાં હતાં.તેઓ મારી અંગ્રેજી ભાષા પણ સમજતાં નહતાં.કોઈની મદદથી પરાણે બેગો ઈશારાની ભાષા થી સમજાવી ટ્રેનમાં ચડાવી. મુંબઈની લોકલ ટ્રેનમાં પસીનાની સ્મેલ સાથે ધક્કામુક્કીમાં મુસાફરી કરેલ હું ,ઘર કરતાં પણ ચોખ્ખી ચણાક ટ્રેનને આશ્ચર્ય સાથે જોઈ રહ્યો હતો.ટ્રાન્સપરન્ટ કાચની બારીઓ અને કાચમાંથી આરપાર દેખાઈ રહેલ રુફટોપ વાળી ટ્રેનમાંથી,બરફાચ્છાદિત આલ્પ્સની સ્વર્ગ જેવા સૌંદર્યવાળી હારમાળામાંથી પસાર થઈ રહેલ ટ્રેનની સફરને આભો બની નિહાળી રહ્યો હતો.
મુંબઈની ગીરદીમાંથી વિદેશની ધરતી પર ઉતરતાં જ સૌથી પહેલાં જ સ્વીત્ઝરલેન્ડ જોયું.તેના સૌંદર્યને નિહાળી હું અભિભૂત થઈ ગયો હતો.ટીના સાથે ગાળેલ સમય યાદ કરી તે મારી સાથે હોત તો કેટલી મઝા આવત!!!તેવું હું વિચારી રહ્યો હતો.કોણ જાણે કેમ ટીનાની યાદ મારો પીછો નહોતી છોડતી.
Zurich ટ્રેન સ્ટેશનથી મારે Zurich એરપોર્ટ જવાનું હતું. હું સ્ટેશનથી એરપોર્ટ જતી બસમાં બેઠો. ટિકિટ માટે મેં ડોલર આપ્યા તો કંડક્ટરે સ્વીસફ્રેન્કની માંગણી કરી જે મારી પાસે હતાં નહીં.ચેન્જ કરાવવાં ક્યાં જાઉં કેવીરીતે સામાન સાથે જાઉં કંઈ સમજાતું નહોતું અને મને બસમાંથી અધવચ્ચે સામાન સાથે ઉતારી દીધો.નવેમ્બર મહિનામાં સ્વીત્ઝરલેન્ડમાં ખૂબ ઠંડી હતી.ભાઈ પહેલાં યુરોપ અને અમેરિકા ત્રણ વાર આવી ગયાં હતાં.તેમણે બેગ ભરતાં હતાં ત્યારે કહ્યું કે “તારા માપનાં જેકેટ અને હેટ તું શિકાગો જઈને ખરીદજે.ન્યુયોર્ક એરપોર્ટથી ઘર સુધી ગાડીમાં મારા જેકેટ અને વાંદરાં ટોપી લઈજા તે પહેરી લે જે.”મારેતો ભાઈનું લાંબું અને ઘોઘા જેવું જેકેટ અને વાંદરાં ટોપી અહીં સ્વીત્ઝરલેનડમાંજ બેગમાંથી કાઢીને પહેરવા પડ્યા.રસ્તા વચ્ચે નાના ગામમાં ઘોઘા જેવા જેકેટને વાંદરાં ટોપી સાથે હું સર્કસનાં જોકર જેવો લાગતો હતો એમાં હવે હું શું કરું અને ક્યાં જાઉંના વિચારે રડમસ ચહેરો!!! આવતાં જતાં લોકો મારી ભાષા સમજતાં નહોતાં.નાનું ગામ એટલું સુંદર હતું કે હું ફરવા આવ્યો હોત તો આવા ડુંગરાં વચ્ચે નાનાં વહેતાં ઝરણાં,રુષ્ટપુષ્ટ ઘેટાંએા,પહેલાં ન જોઈ હોય તેવી કાળા ટીલાઓ વાળી ઢેકા વગરની સફેદ ચરતી ગાયો અને ઘોડાઓ….મને તો લાગતું હતું કે હું સ્વપ્નલોકમાં આવી ગયો છું કે શું?
પણ મારી મનોદશા તો જુદીજ હતી.
એટલામાં એક જેન્ટલમેન મારી પાસે આવ્યા અને એમને સાઈનમાં સમજાવતાં મેં ઈન્ડીયા,ઈન્ડીયન એવું તેમને સમજાવ્યું .તેમણે ફોન કરી પોલીસને બોલાવી.થોડી જ વારમાં પોલીસ આવી.તેને પણ અંગ્રેજી નહોતું આવડતું એણે મારી વાયરલેસ ફોનથી ટ્રાન્સલેટર સાથે વાત કરાવી.પોલીસની ગાડીમાં મારી બેગો ચડાવી ,પોલીસ મને એરપોર્ટ સુધી ઉતારી ગઈ.
ફરી પાછો બેગો ઢસડતો હું એરપોર્ટના ચેક-ઈન સુધી પહોંચ્યો.મારી બેગોમાં વજન તો ઓવરવેઈટ હતુંજ.સ્વીસ એરપોર્ટનાં ઓફીસરો ઓવરવેઈટનાં પૈસા માંગવાં લાગ્યાં. હું તો આઠ ડોલર લઈને રોકડા નીકળ્યો હતો તે તો વપરાઈ ગયાં હતાં.ફ્લાઈટ ઉપાડવા માટે મારાં નામનું અનાઉન્સમેન્ટ ઉપરા ઉપરી થઈ રહ્યું હતું.મારી ફ્લાઈટ છૂટી ન જાય તે માટે હું સ્વીત્ઝરલેન્ડનાં ઓફીસરોને કાકલૂદી કરી રહ્યો હતો.હું તો રડવા જેવો થઈ ગયો હતો.
જિગીષા દિલીપ
 

અજ્ઞાતવાસ -૧૩

હિરેન માધવલાલ


ટીનાનાં હીટલર સ્વભાવનાં પપ્પા જ્યારે પાર્કમાં ચાલવા ગયાં ,ત્યાં ટીના સાથે દીલ્હી ગયેલ વ્યોમા સિવાયની ટીનાની બહેનપણીનાં પપ્પા મળી ગયાં અને તેમણે કહ્યું”,છોકરાઓ બહુ મઝા કરીને આવ્યાં નહીં?” અને તેમની સાથેની વાતમાં ટીનાનાં પપ્પાને ખબર પડી ગઈ કે બધાં બે દિવસ પહેલાં આવી ગયાં છે. પોતે ત્યાં કંઈજ બોલ્યા નહીં અને ગુસ્સામાં ત્યાંથી ઘેર પાછા આવ્યા. તે ઘરમાં પ્રવેશ્યાં ત્યારે તેમણે ટીનાની મમ્મીની વાતચીત પણ બહેન સાથેની સાંભળી લીધી હતી.
તેમણે ટીનાની મમ્મીને ગુસ્સા ભરેલ અવાજે ઘાંટો પાડીને કહી દીધું,” ટીનાને તો આપણાં છ ગામનાં પટેલનાં વેપારીનાં છોકરા સાથે જ પરણાવવાની છે.કોઈ નાટક કરતા એક્ટરનાં ત્યાં નહીં સમજી!ખબરદાર મને પૂછ્યા વગર રૂમમાંથી બહાર જવા દીધી તેને તો! ટીનાએ રડારોળ અને કેટલીય ભૂખ હડતાલ કરી પણ તેની તેના પથ્થર દિલ પિતા પર કંઈ અસર થઈ જ નહીં.


પરિસ્થિતિ મારા ધાર્યા કરતાં સાવ બદલાઈ ગઈ અને મારાં અમેરિકા જવાનાં છેલ્લા દિવસોમાં ટીનાને મળવાનું તો ઠીક પણ વાત કરવાનું પણ બંધ થઈ ગયું તેનાથી હું ખૂબ નિરાશ અને દુઃખી દુ:ખી થઈ ગયો હતો.મેં ટીનાનાં પપ્પાને એક બે વાર વાત કરવા ફોન કર્યો પણ તે કોઈરીતે વાત કરવા તૈયાર જ નહોતા.મને શું કરવું તેની કંઈ જ સમજ નહોતી પડતી. મનને શાંતિ મેળવવા એક દિવસ રેસકોર્સ પર જઈ બેઠો. તપાસ કરતાં જાણ્યું રીશેલ્યુ હજુ પાછો આવ્યો નહોતો.મારાં દિલની સાવ નજીકનાં રીશેલ્યુ અને ટીનાને મળ્યા વગર વાત કર્યા વગર છોડીને મારે અમેરિકા જવાનું હતું. જે મારાં માટે ખૂબ મુશ્કેલ હતું.


હું ઉદાસ થઈને ફરતો હતો અને એક દિવસ લિફ્ટમાંથી નીચે ઉતરતાં અમારી ઉપર રહેતાં પડિયા સાહેબ મળ્યાં. તેમને પ્લમ્બીંગનાં સ્પેરપાર્ટનો ધંધો હતો અને ભાઈખલ્લામાં તેમનું મોટું વેરહાઉસ હતું.એમને ખબર પડી કે હું અમેરિકા જઉં છું અને એમને એક્સપોર્ટનો બિઝનેસ કરવામાં રસ હતો તેવી તેમની વાતમાંથી ખબર પડી. મને પણ પેલા એક્સપોર્ટ માટે સેમ્પલ લીધાં હતાં,તેનાં ઓર્ડર અહીંથી કોઈ માલ મોકલે તેવી વ્યક્તિની જરુર હતી.ભાઈને પણ આ ધંધાની વાતમાં રસ પડ્યો.વિદ્યાનગરની કાકાની ફેક્ટરીના એક્સપોર્ટ ઓફીસર મિસ્ટર વેંકટરામનનો પણ સંપર્ક કર્યો.પડિયા સાહેબ,વેંકટરામન સર અને મેં મળી ‘દેશ વિદેશ એક્સપોર્ટ ‘ નામની કંપની કરી.જેથી હું અમેરિકા જઈ ભણવા સાથે ધંધો પણ કરી શકું.

આમ તો ભાઈ અને બહેનનાં નજીકનાં અને દૂરનાં બધાંજ સગાં ભાઈબહેન અને કઝીન્સ – કોઈ તેલની કે કાપડની મિલવાળા કે કાચની,કેમિકલ કે ટેક્ક્ષટાઈલની ફેક્ટરીવાળા.પણ મારી નજીક જ રહેતા બહેનનાં કઝીન સીસ્ટર ભારતનાં પહેલા દસ ઈન્ડસ્ટ્રીયાલીસ્ટમાંનાં એક.તેમને કાપડની ચાર પાંચ મિલ,કેમિકલની મોટી મોટી ભારતની નામી ઈન્ડસ્ટ્રીઓ અને એક્સપોર્ટનું પણ બહુ મોટું કામ.ભાઈ પાસે પણ તેમની જ એક બે એજન્સી પાર્ટનર શીપમાં ખરી,જેમાંથી જ અમારો ઘરખર્ચ નીકળતો.મેં એક્સપોર્ટની કંપની કરી એટલે ભાઈને થયું કે હિરેન માધવલાલ માસા જોડે નકુલની ધંધાકીય ઓળખ કરાવું તો ભવિષ્યમાં કામમાં આવે.એટલે માસીને કહી અમે માસાને મળવાનું નક્કી કર્યું.મારે અમેરિકા પણ જવાનું હતું એટલે અમને સૌને જમવા નિમંત્ર્યા.

પીનામાસી બહેનની કઝીન , પણ બહેન સાથે તેમને ખૂબ બનતું.ખૂબ દેખાવડા,પ્રભાવશાળી ,હંમેશા ડીઝાઈનર સાડી અને મોટા સોલીટેર હીરાથી લદાએલ દાગીના સાથે મોટી ગાડી અને ડ્રાઈવર સાથે તે અમારા ઘેર આવતાં. બહારથી ભપકો ભારે ,દુનિયા સમઝે,આ તો ભારતનાં પહેલી હરોળનાં કરોડપતિની પત્ની પણ તે હંમેશા અમારે ઘેર આવે ત્યારે બહેન પાસે ખાનગીમાં મન હલકું કરવા છાનામાનાં રડતાં મેં કેટલીય વાર જોયેલા. હું નાનો મને કંઈ સમજાતું નહીં અને બહેન કંઈ કહેતી નહીં.તેમનાં ત્યાં પાર્ટિમાં ભાઈ અને બહેન જ જતાં અને હું રુખીબા પાસે જ રહેતો.
તે દિવસે હિરેન માધવલાલની મોટી લાંબી ગાડી શેર્વોલેટ અમને તેમના ઘેર જમવા જવા માટે લેવા આવી.હું તો ગાડીને અંદર બેસીને જ ખુશ થઈ ગયો.અલ્ટ્રામાઉન્ટ રોડ પર ચાર માળનો ભવ્ય બંગલો.ડ્રાઈવરે પોર્ચમાં બારણું ખોલ્યું.અમે માધવલાલ હાઉસમાં પ્રવેશ્યા. હિરેન માધવલાલનાં ચાર ભાઈઓનાં ચાર માળ.હિરેનમાસા સૌથી નાના, સૌથી ઉપરના માળપર હિરેનમાસા રહે. લિફ્ટમાં પ્રવેશી બટન દબાવ્યું તો લીફ્ટ પહેલાં માળ પર જ અટકી ગઈ. ઉતરીને પાછા આવ્યા તો ખબર પડી કે દરેક માળની આગવી લીફ્ટ છે તે તેમનાં માળ પર તેમનાં ઘરમાં જ ખુલે.અમે બીજી લિફ્ટમાં બેસી ચોથે માળ પર ગયા
.

લગભગ ૨૫૦૦૦ સ્ક્વેર ફૂટનું વિશાળ સ્વીમીંગપુલ,મોટો ટેરેસ ગાડર્ન,ભવ્ય પીક્ચરનાં સેટ જેવું અદ્ભૂત ઈન્ટીરીયર.હું તો આભો બનીને બધું જોતો જ રહ્યો.અમે અંદર ગયા એટલે એક સરસ બેન્ચ પર બેસાડી સફેદ યુનિફોર્મ અને ટોપીવાળા માણસોએ અમારા બુટ કાઢ્યા. બીજા માણસે ગુલાબજળવાળા સુગંધીત પાણીથી અમારાં પગ ધોયા.ત્રીજાએ આવીને અત્તરનો છંટકાવ કર્યો.ત્યાં તો એક બાંધણીનો ફેંટો બાંધેલ કાકા અમને પ્રેમથી આવકારી દિવાનખાનામાં લઈ ગયાં.ભવ્ય કટગ્લાસનાં શેન્ડેલીયર્સ,વડીલોનાં પેઈન્ટીંગ,શ્રીનાથજીની પીછવાઈઓ,હું તો કોઈ રાજમહેલમાં ધૂસી ગયો હોય તેવું લાગ્યું.ત્યાં તો પીનામાસી ઠસ્સ્સાદાર પરિવેશમાં ,મોટો ચાવીઓના સોનાનાં ઝૂડાને સાડીમાં ખોસતાં અમને પ્રેમથી આવકારવા આવ્યા.માધવલાલ પરિવારની પરંપંરા મુજબ ભાઈ અને બહેન એમનાં વડીલ હોવાથી પગે લાગ્યાં.હું પણ માસીને પગે લાગ્યો.માસીએ મને ભેટીને ખૂબ આશિર્વાદ આપ્યા.

અમે બેઠાં એટલે ફેન્સી ઈમ્પોર્ટેડ ગ્લાસમાં કલીંગર,કીવી,ચેરી,પાઈનેપલ,લીચી,શેરડીનો રસ-જુદાજુદા દસ કલર કલરનાં જ્યુસ ,ચાંદીની ટ્રેમાં શેકેલા ખારા ડ્રાઈફ્રુટ અને ભાતભાતનાં બાઈટીંગ્સ આવ્યાં.હું તો શાહી ઠાઠમાઠ જોઈ જ રહ્યો હતો

થોડીવાર બેઠાં પછી,માસીએ કહ્યું,’પહેલાં જમી લઈએ.’ પછી શાંતિથી બેસીએ.ઘરતો એટલું મોટું હતું કે ખોવાઈ જવાય. એક વિશાળ ડાઈનીંગ રુમમાં મોટાં કોઈ જુદીજ મેટલમાંથી બનેલ ટેબલ પર જમવા બેસાડ્યાં.ત્યાં તો સિલ્કનાં ઝભ્ભામાં હિરેનમાસા આવ્યા,ભાઈએ મારી ઓળખાણ કરાવી હું પગે લાગ્યો.માસાએ મને ,ભાઈને બહેનને ખૂબ સન્માનથી આવકાર્યા. હું તો ડાઈનીંગ ટેબલ ઉપર લગાવેલ શેન્ડેલીયર અને ટેબલનાં ટોપને ધારીને જોતો હતો. માસી એ મને પૂછયું,”આ ટેબલનું ટોપ તને ગમી ગયું નહીં?” મેં ‘હા કહી’ એટલે માસીએ પૂછ્યું,’ તને મોંઘામાં મોંઘી કઈ ધાતુ ખબર છે.?’ મેં કહ્યું’ ગોલ્ડ,સિલ્વર અને પ્લેટીનમ,’ તો માસીએ કહ્યું’, આ પેલોડીયમનાં સ્લેબમાંથી બનાવેલ ટેબલ છે. પ્લેટીનમ અને ગોલ્ડ કરતાં પણ મોંઘી ધાતું.’ ચાંદીની થાળીવાડકીઓ અને સોનાની ચમચીઓ સાથે ડાઈનીંગ ટેબલ પર માસીએ સોનાની ધંટડી વગાડી એટલે દસ ટોપીવાળા સફેદ વસ્ત્રોમાં અનેક વાનગીઓ પીરસવાં આવી ગયાં.“ભાઈ ‘શીરો,રસગુલ્લા,ગુલાબજાંબું,કેસર જલેબી,ખીર,દૂધપાક,શ્રીખંડ,કેરીનો રસ- શું લેશો?”કચોરી,સમોસા,ઢોકળાં,ખાંડવી,બટાટાવડા,ભજિયા તેમજ પુરી,રોટલી,રોટલો,પરોઠું,થેપલું વિગેરે બત્રીસ જાતનાં પકવાન અન્નકૂટની જેમ પીરસાયાં.મેં તો આવું ઘરમાં કોઈ દિવસ જોયેલ નહીં એટલે બધું જોઈને જ ધરાઈ ગયો.જમીને શાહી મુખવાસ અને પાન આવ્યાં તો માસાએ કહ્યું,”જયદેવભાઈ તમે અને નકુલ મારી સાથે આવો મારી લાઇબ્રેરીમાં બેસીએ.”માસી બહેનને તેમનાં બેડરુમ પાસેનાં ફેમિલીરુમમાં લઈ ગયાં.

અમે હિરેનમાસા સાથે લાઇબ્રેરીમાં ગયાં તો તેમણે કોઈ બટન દબાવ્યું એટલે ચોપડીની રેંક ખસીને બાર ખુલ્યો.બારમાંતો અનેક એટ્રેક્ટીવ બોટલોમાં દુનિયા ભરનો મોંધામાં મોંઘો દારુ હતો.તેમણે ગોલ્ડ પ્લેટેડ ત્રણ ગ્લાસ લીધાં.ભાઈને પૂછ્યું “,નકુલ લેશે?” “ભાઈ કહે ,હા,ચાખશે?” મેં મારા જીવનમાં બીયર સિવાય ખાસ કંઈ પીધેલું નહીં. હિરેનમાસાએ તો ત્રણ ગ્લાસમાં Louis Xlll Remy Martin Cognac કાઢ્યો.માસાએ તો દીવાસળીની પેટી સળગાવી ગ્લાસમાં જરા ભડકો કર્યો અને તેને ટક કરતા એક જ ધુંટમાં ગટગટાવી ગયાં. ભાઈ તો ,એક સાવ નાનો સીપ લઈને બેસી રહ્યા હતાં.આવો કોનિયાક મને ક્યારેય ચાખવા નહીં મળે એટલેજ ભાઈએ માસાને મને જરા ચાખવા જેટલો આપવાનું કહ્યું હતું.મેં પણ માસાની કોપી કરતાં ગ્લાસ તેમની જેમજ ટંક કરીને ગટગટાવી દીધો.માસાએ તો બીજા એક બે પેગ લગાવ્યા. ભાઈતો એક બે સીપ લઈને બેસીને વાતો કરતા હતાં.મેં તો માસા સાથે બીજો પેગ પણ પીધો.


હવે જે થયું તે જોઈને મને થયું કે હું સપનું જોઉં છું કે સત્ય???? માસાએ ત્રણેક પેગ લગાવ્યા અને પછી બારનું એક બટન દબાવ્યું…..બાર આખો ખસી ગયો. બારણું ખુલ્યું અને ત્યાં પલંગ પર સ્લીવલેસ બ્લાઉઝ અને સિફોનની ચંપાઈ કલરની સાડીમાં,સુડોળ બદન,કાજળ ભરેલી સુંદર આંખો,હોઠપર તેમનાં સૌદર્યને ચાર ચાંદ લગાવતો તલ અને લોભામણી મુસ્કાન સાથે,દેશભરની જાણીતી સ્વરૂપવાન ,એક્ટ્રેસ નંદિની બેઠી હતી.
તેને મેં પીક્ચરમાં અને પોસ્ટરોમાંજ જોયા હતાં..માસાનાં ઘરમાં નંદિની!,આટલી મોટી,આટલી સુંદર એક્ટ્રેસ!!હું તો આભો બનીને જોતો જ રહ્યો!!!!!!


જિગીષા દિલીપ

અજ્ઞાતવાસ-૧૦-જિગીષા દિલીપ

ટીના સાથે સહજીવનનાં શપથ

 
મને હવે ચિમનભાઈએ રેસ સ્વીકારવાની(ઘોડા ખાવાની) છૂટ આપી દીધી હતી.જો કે મારા થકી કમાએલા પૈસાનો તેમનો એકાઉન્ટટ હિસાબ રાખતો પણ મને તો માત્ર પગાર જ મળતો.પણ મારું બીજા બુકીઓ સાથેનું દેવું ભરાતું જતું હતું ,એટલે હું ખુશ હતો.ચિમનભાઈ ને તો મારા રુપમાં જાણે સોનાનાં ઈંડા મૂકતી મુરઘી મળી ગઈ હતી. તે તો કોણ જાણે મને દિકરાથીએ વધીને પ્રેમ કરીને ખૂબ માન આપતા.મને આમને આમ તેમના ત્યાં ત્રણ ચાર મહિના થઈ ગયાં હતા.ભાઈ છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી તેમનાં ખૂબ પ્રશંસા પામેલ નાટક માટે ગુજરાતની ટૂર પર હતાં.બહેન અને રુખીબા પણ ભાઈનાં મોટા શો હોય ત્યારે અમદાવાદ અને આસપાસ ટ્રાવેલ કરી રહ્યાં હતાં.ઘરનાં બધાંનું ધ્યાન ભાઈનાં ધૂમ મચાવી રહેલ નાટક પર હતું.તે દિવસે મોટી રેસ સ્વીકારીને ચિમનભાઈના ખાતામાં મોટી રકમ મારા તરફથી આવી. રેસ સ્વીકારીને જે પૈસા મળ્યા,તે તો ચિમનભાઈએ પોતાની પાસે રાખ્યા,પણ ભેટ તરીકે મને પૈસાનું એક મોટું કવર આપી કીધું ,” જા ,દીકરા આજે પાર્ટી કર.”
 
મેં ચિમનભાઈને ત્યાંથી જ ધીમા દબાતા અવાજે ટીનાને ફોન કર્યો.તે જમવા અને ઊંઘવાનાં સમય સિવાય તેની ખાસ મિત્ર,તેનાં જ ફ્લોર પર,સામે બારણે રહેતી વ્યોમાનાં ત્યાંજ હોતી.વ્યોમાનાં પિતા એક્સીડન્ટમાં ગુજરી ગયેલા અને મમ્મી ખૂબ બીઝી ગાયનેકોલોજીસ્ટ હતાં. વ્યોમાને ભાઈબહેન હતાં નહીં એટલે ટીના લગભગ તેમનાં ઘેર જ રહેતી.ટીનાનાં પપ્પા ખૂબ શ્રીમંત મોટા વ્યાપારી હતાં.પણ સંકુચિત માનસ ધરાવતા હતા.ટીનાને વ્યોમાની સાથે બહાર જવા દેતા અને બંને બહેનપણીઓ એકબીજાની સાથે જ ભણતી અને રહેતી.ટીનાનાં પિતાને છોકરાઓ તેમનાં ઘેર આવે,કે રોજ ફોન કરે તેવું ,જરાપણ ગમતું નહીં.ધરમાં હીટલરની જેમ માત્ર તેમનું જ રાજ ચાલતું.પરતું વ્યોમા બાજુનાં જ ઘરમાં હતી અને તેનાં ઘરમાં કોઈ પુરષ હતો નહીં ,એટલે ટીના ત્યાં રહેતી તો તેમને કોઈ વાંધો નહોતો.બંને બહેનપણી ટીનાને ત્યાં પણ અવારનવાર તેના પપ્પા સાથે પણ જમતી અને બેસતી એટલે તેમને વ્યોમા તેમની દીકરી જેવીજ લાગતી.ચુલબુલી વ્યોમા અમારા ગૃપમાં જ હતી અને મારી પણ ખૂબ સારી મિત્ર હતી એટલે ટીનાને હું મળતો ત્યારે વ્યોમા પણ ઘણીવાર અમારી સાથે જ હોતી.અમે ફોન પર વાતો કરતાં ત્યારે વ્યોમાને ઘેર જ હું ટીનાને ફોન કરતો.
 
મેં વ્યોમને ઘેર જ ટીનાને ફોન કર્યો. તે મારાથી ખૂબ નારાજ હતી,પણ મેં તેને કહ્યું મારે તારું ખાસ કામ છે તારી સાથે અંગત વાત કરવી છે,મને પ્લીઝ એકવાર મળવા આવ.મેં ટીનાને હાજી અલીની બહાર જ્યુસ સેન્ટર પાસે ઊભા રહેવાનું કહ્યું.હું ટેક્સી કરીને ચિમનભાઈને ત્યાંથી સીધો પહોંચ્યો.હું રસ્તામાં વિચારતો હતો કે ટીના આવશે કે નહીં?પણ ટેકસી જ્યારે ટ્રાફીક લાઈટ પર ઊભી હતી ત્યાંજ મેં એને દૂરથી જ્યુસ સેન્ટર પાસે છત્રી લઈને ઊભેલી જોઈ.અનોખા આનંદ સાથે મારું મન નાચી ઊઠ્યું.હું ટેક્સીમાંથી ઉતરીને ઝીણાં વરસતાં વરસાદમાં ભાગીને ટીના પાસે પહોંચી ગયો.તેણે મને તેની સાથે છત્રીની અંદર લીધો.ટીના ચૂપચાપ હતી પણ તેનાં મૌનમાં અનેક ફરિયાદોનો સંવાદ હતો.અમે હાજીઅલીની અમારી કાયમી બેઠક તરફ ચાલવાનું શરુ કર્યું.
 
અમે હાજીઅલીની દરગાહની પાછળની પથ્થરની પાળી પર બેઠાં.ઉછાળા મારતા દરિયાનાં મોજાંનો અવાજ અમારી વચ્ચેનાં મૌનને તોડતો હતો.દરિયા પરથી વાતો ઠંડો પવન અમારા બંનેનાં ઊના ઉચ્છ્વાસને ઠંડા પાડવા કોશિશ કરી રહ્યો હતો.વરસાદનાં છાંટાં નહીં જેવાં પડી રહ્યાં હતાં.અમે છત્રી ઓઢીને જ એકબીજાની સાવ લગોલગ બેઠાં હતાં.ટીના હજુ શાંત જ હતી.મેં એનો હાથ મારાં હાથમાં લઈ સહેજ પંપાળ્યો અને એનાં પરાણે દબાવી રાખેલ આંસુંનો બંધ તૂટી ગયો.મેં એને શાંત રાખવા કોશિશ કરી.હું પણ તેને લાંબાં સમય પછી મળ્યો હતો એટલે મારી ભીતર પણ કેટલીય અનકહી ઊથલપાથલ ચાલી રહી હતી.હું એને બેહદ પ્રેમ કરતો હતો પણ માત્ર પ્રેમથી જીવન ચાલતું નથી એ વાસ્તવિકતા હું ટીનાને સમજાવવા માંગતો હતો.ટીનાને દુ:ખી જોઈને વાત ક્યાંથી શરુ કરવી તે હું વિચારી રહ્યો હતો.એક હાથથી છત્રી આડી કરી મેં એનાં ગાલ પરનાં આંસુંને પી લઈ ગાલ પર એક વહાલ ભર્યું ચુંબન કર્યું.ક્યાંય સુધી હું એને પીઠ પર મારો વહાલભર્યો હાથ પ્રસરાવી ,ધપધપાવતો રહ્યો અને તે રડમસ અવાજે તેનું માથું મારા ખભા પર ઢાળી કહી રહી હતી,કુલ…. તને કેવીરીતે સમજાવું કે તને જોયા વગર કે ફોન પર વાત કર્યા વગરનાં દિવસો કાઢવા મારે માટે કેટલાં મુશ્કેલ હતાં!
 
હાજીઅલી દરગાહની પાછળ અવરજવર નહીંવત હતી.દરિયો,વરસાદ,પવન અને આકાશનાં ભૂરા વાદળોને સાક્ષી બનાવી તેનો હાથ મારાં હાથમાં લઈ મેં ટીનાને કહ્યું,”હું આ પંચમહાભૂતોનાં આ ચાર અસ્તિત્વની સાક્ષી રાખી કહું છું,હું તને બેહદ પ્રેમ કરું છું.અગ્નિની સાક્ષીએ આપણે લગ્નનાં ફેરા લઈશું ત્યારે ફરીથી સહજીવનની શપથ લઈશ.પણ જો આપણે કાયમ જિંદગી સાથે વિતાવવી હોય તો મારે જીવનનિર્વાહ માટે પૈસા કમાવા વ્યવસાય કરવો જ પડશે.ભણવું પડશે.ભાઈ એક્ટર છે એટલે વારસામાં કોઈ ધંધો મળે તેમ છે નહીં.તારા પપ્પા પણ મને ભણતર વગર કે કેરીયર બનાવ્યા વગર તારી સાથે લગ્ન માટે હા પાડશે નહીં.એટલે હું અમેરિકામાં ભણવા જવા માંગતો હતો.”તેમ તેને સમજાવ્યું.મારો ટોફેલનો સ્કોર સરસ આવ્યો અને એડમીશન પણ અમેરિકાની યુનિવર્સિટીમાં મળી ગયું હતું ,પણ હું હજુ નાનો છું કહી બહેનોએ ગ્રેજ્યુએશન કરી આવવા કીધું અને હવે ટાઈમ જતો રહ્યો અને મારો સ્ટુડન્ટ વીઝા પતી ગયો,મારે વિદ્યાનગર જવું નથી તેમજ પૈસા માટે ઘોડાની રેસનો મોટો દાવ,તેમાં થયેલ મોટી હાર,અને મારું ઘરમાંથી ભાગીને અમદાવાદ જવું અને તેમાંથી બહાર નીકળવાની બધી વાત,તેમજ હાલ પપ્પાનાં મિત્રને ત્યાં નોકરી કરુ છું એવું પણ તેને મેં કીધું.પૈસા વગર ખાલી પ્રેમથી જીવન ચાલે નહીં,તે વાત ટીનાને મેં બરાબર સમજાવી.અમે ફરી મળવાનો વાયદો કરી વહાલથી છૂટાં પડ્યાં.
 
બીજે દિવસે સવારે ભાઈ અને બહેન અમદાવાદથી આવી ગયાં.મને તૈયાર થઈ બહાર નીકળતો જોઈ ભાઈએ પૂછ્યું,”ક્યાં જાય છે?”
મેં કહ્યું”,ચિમનભાઈ ને ત્યાં.”
ભાઈએ કહ્યું,” હજુ જાય છે?”
મેં કહ્યું,”હા કેમ?.”
ભાઈ કહે,”ચાલ હું પણ આજે તારી સાથે આવું છું.”
 
હું ને ભાઈ ચિમનભાઈને ત્યાં પહોંચ્યા.ચિમનભાઈએ તો ભાઈને ખૂબ માન આપીને બોલાવ્યા અને બેસાડ્યા.
ચિમનભાઈ તો ભાઈ પાસે મારાં વખાણ કરતાં થાકતાં નહોતા.ચિમનભાઈએ બધી મારાં ઘોડાજ્ઞાનની વાતો ભાઈ પાસે કરી.બુકીઓ સાથે મારાં હિસાબ પતી ગયાંની વાત પણ કરી અને મારાં હિસાબની વધેલી રકમ ભાઈને આપવાની વાત કરી. મારા હિસાબનો પૈસાનો આંકડો સાંભળી ભાઈ આશ્ચર્ય સાથે ઊભા થઈ ગયાં!!ભાઈએ કહ્યું ,”મારે એ પૈસા નહીં જોઈએ,તમે નકુલને જ આપી દો.”
 
ભાઈએ ચિમનભાઈ સાથે જે વાત કરી તેનાથી હું ઊભો થઈ ગયો.ભાઈએ ચિમનભાઈને કહ્યું”,આપનો ખૂબ ખૂબ આભાર કે તમે નકુલનાં બુકીઓનેા હિસાબ પતાવી દીધો.પરતું કાલથી નકુલ આપને ત્યાં નહીં આવે ,અમારે તો એને ભણવા અમેરિકા મોકલવાનો છે અને તેની બહેનોને શશીએ નકુલ અમેરિકા ભણવા જવા પૈસા કમાવવા રેસ રમ્યો,તે વાત કરી એટલે એ લોકો નાનાભાઈને ગમે તેમ કરી અમેરિકા બોલાવી લેવા માંગે છે અને તેના ગ્રીનકાર્ડ માટે એપ્લાય કરી દીધું છે.એટલે એ તો અમેરિકા જશે હવે.
 
ચિમનભાઈએ કહ્યું,” તમારે એને અમેરિકા મોકલવાની કોઈ જરુર નથી.તેનાં ઘોડાજ્ઞાન પરથી હું ચોક્કસ કહીશ કે તેણે અહીં રહી આ જ કામ કરવું જોઈએ.ભાઈ તેમની સાથે હાથ મિલાવી ,આભાર માનતાં ,હાથ જોડી,હસતાં હસતાં ઊભા થઈ ગયાં.ભાઈ રસ્તામાં મને કહે,”તારી માને કંઈ ખબર પડે નહીં કે તું બુકીનાં ત્યાં નોકરીએ રહ્યો છું,ધ્યાન રાખજે નહીં તો હું અને તું બંને ઘરની બહાર હોઈશું ! સમજ્યો.”ચિમનભાઈએ મારાં હિસાબનાં પૈસા ભાઈએ લેવાની ના પાડી,એટલે મોટું કવર મને એક સરસ બેગમાં ભેટની જેમ આપ્યું.
 
બે ત્રણ દિવસ પછી હું સાંજે બહારથી ઘેર આવ્યો તો બહેન ગુસ્સામાં રાતીચોળ અને ભાઈ તેને કંઈક સમજાવી રહ્યાં હતાં. મને જોઈને બહેન તાડુકી”,કોઈ ન મળ્યું ! તે ચિમનભાઈની દીકરી જોડે તેં ચક્કર ચલાવ્યું.”
“હું તો બાધાની જેમ બહેન સામે જોતો જ રહ્યો! ભાઈ કહે ,”હું તારી માને સમજાવું છું પણ તે માનતી જ નથી.”મેં પૂછ્યું ,”પણ થયું શું આ બધું,મને કોઈ કંઈ કહેશો?.”
 
ભાઈ કહે,” ચિમનભાઈ આવ્યા હતા અને કહેતાં હતાં,” નકુલ તો હવે મારો દિકરો છે,મેં તો તેનો ફોટો મારા બેડરૂમમાં લગાવી દીધો છે અને તેમની સ્વરૂપવાન દીકરી માટે તારું માંગું લઈને આવેલા અને હા પાડી દઈએ તો તને ડીગ્રી માટે તેમની ઓળખાણથી ડોનેશન આપી જયહિંદ કોલેજમાં એડમીશન પણ અપાવી દે અને પૈસા પણ ડોનેશનનાં તે ભરી દે તેમ કહેતા હતાં.”
 
હું તો આ સાંભળી સાવ આભો જ બની ગયો! અને મારાથી બોલાઈ ગયું”,બહેન !મને તો મારી ફ્રેન્ડ ટીના ગમે છે! ” અને બધાં એક બીજાની સામે આશ્ચર્ય સાથે જોઈ રહ્યાં!!!!
 
જિગીષા દિલીપ
 
 

 

અજ્ઞાતવાસ-૯

Gold giver 
ચિમનભાઈએ બે મિનિટ વિચારીને ભાઈને કીધું,”જયદેવભાઈ ,મારે નકુલ સાથે બધી વાત શાંતિથી બેસીને સમજવી પડશે.તમારા રેડિયો શો નો ટાઈમ થઈ જશે,મામલો થોડો ગંભીર લાગે છે.ભાઈએ કીધું,” મને પણ”.મને ચિમનભાઈની સાથે વધુ શાંતિથી વાત કરવા મૂકીને ભાઈ ઘેર ગયા.ભાઈનાં ગયાં પછી ચિમનભાઈએ મને પૂછ્યું,”દિકરા ,તારી ઉંમર શું છે?” મેં કીધું “,અઢાર વર્ષ.”હું કોની કોની સાથે કેટલું રમ્યો તેની બધી વિગતો તેમણે આશ્ચર્ય સાથે લીધી.પછી તેમને મેં નામ આપ્યા તે બુકીઓને તેમણે ફોન કરવા માંડ્યાં.

ફોન કરી ચિમનભાઈએ કહ્યું,” ભાઈ ,તમારે જે નકુલભાઈ પાસેથી પૈસા લેવાના છે,તેં મારી સાથે મારે ઘેર બેઠા છે. પણ તમે આટલા નાના છોકરાંનાં આટલાં બધાં પૈસા લખ્યા કેવીરીતે? ૯૦૦૦,૧૦૦૦૦ હજાર રૂપિયા ૭૪-૭૫ ની સાલમાં મોટી રકમ ગણાતી. સામેથી બુકીએ કહ્યું,” કૌન સા છોટા બચ્ચાં?યે તો હમારે પાસસે હર બાર જીત કે પૈસે લે ગયા હૈ,પૂછો ઉસે! યે તો હર બાર જીતતા હૈ ,ઉસકો બચ્ચા મત સમઝેા! યે તો બડા ખિલાડી હૈ,ઘોડે કે બારેમેં સબ કુછ જાનતા હૈ.
“ચિમનભાઈ આશ્ચર્ય સાથે મનમાં જ બબડ્યા”ઘોડે કે બારેમેં સબ કુછ જાનતા હૈ?“
તેમણે તો બધાં બુકીઓ સાથે એક જ વાત કરી,” જો ભાઈ,આનાં પિતા તો એક્ટર છે,કોઈ બિઝનેસમેન નથી.નકુલ પાસે તમને ચૂકવી શકાય એટલા પૈસા છે નહીં ,તો તમે ગમે તે કરશો તે તમને ક્યાંથી પૈસા આપવાનો છે? હું એના પૈસાનાં હવાલો મારે માથે લઈ લઉં છું અને એને મારે ત્યાં નોકરીએ રાખી લઉં છું.એટલે હું થોડા થોડા કરીને તમારા પૈસા અપાવીશ.આમેય તમારા પૈસા તો ડૂબી જ ગયેલાં છે સમજો.તમે હવે કાલથી એના ઘેર જવાનું બંધ કરી દેજો.નકુલનાં પૈસાની વાત મારી સાથે કરજો.ચિમનભાઈ મનમાં જ કંઈક વિચારી રહ્યાં હતા.

ચિમનભાઈ એટલાં મોટા બુકી હતાં કે બધાં તેમનું માન રાખે જ.એ પછી એમણે મને કહ્યું કે”,.મારે માણસની જરુર છે.એમ કર ,કાલથી તું મારી ઓફીસે નોકરીએ લાગી જા.હું તને ૩૦૦ રૂપિયા પગાર આપીશ અને બસનું ભાડું.સાંજે બનશે ત્યાં સુધી હું તને બ્રીજકેન્ડીનાં નાકે ગાડીમાં ઉતારતો જઈશ.મને એમની ઓફીસનું સરનામું આપ્યું અને કહ્યું કાલથી આવી જા.મારી મુશ્કેલીનાં તારણહાર તે હતા એટલે મારી પાસે હા કહેવા સિવાય કોઈ રસ્તો જ નહોતો.

ચિમનભાઈનાં ત્યાંથી ઘેર પહોંચ્યો એટલે બહેને મારી સાથે થોડો કકળાટ,થોડી રડારોળ અને તેની અંતરની લાગણીની લેવડદેવડ કરી.પણ આખરે તો માનાં બરફ જેવાં ઠંડક આપતાં દિલને પ્રેમની ઉષ્માથી પીગળાવતાં કેટલી વાર?તેમાં ભાઈએ મામલો ચિમનભાઈએ પતાવી દીધો છે એમ બહેનને સમજાવી અને બુકીનાં માણસો આવતાબંધ થઈ ગયાં એટલે બહેન શાંત થઈ ગઈ.ટીના હું વિદ્યાનગર ગયો,ત્યારથી જ નારાજ હતી પણ મને વિદ્યાનગર ફોન કરતી.હું પાછો આવી ગયો એટલે ખુશ હતી પણ મેં ટોફેલ આપી અમેરિકા જવાનું વિચાર્યું તે તેને જરાપણ ન ગમ્યું.તેને એમ જ થઈ ગયું કે હવે હું તેને છોડીને કાયમ માટે જતો રહીશ. મને તો તેને માટે ભારોભાર લાગણી હતી પણ તે સમજવા તૈયાર જ નહોતી. એટલે અમારે થોડા ઝઘડા ચાલતાં હતા.એમાં મારી રેસની મોટી હારે મને પણ સાવ ભાંગી નાંખ્યો હતો.

ચિમનભાઈની ઓફીસ ભૂલેશ્વરમાં એક આખો માળો હતો.નીચેને માળ બધી દુકાનો હતી.બહારથી બિલ્ડીંગ જૂનું પણ અંદરથી ઓફીસ અને સ્ટાફ ભવ્ય હતા.લાઈન સર ટેલિફોન લઈને બેસેલા માણસોનો મોટો સ્ટાફ ,સતત આવતા રહેતાં ચા,પાણી અને ભાતભાતનાં નાસ્તા.મને ખબર નહોતી કે તેમણે મને કેમ નોકરી પર રાખ્યો છે? અને મારે ગાદી તકિયા પર બેસીને શું કામ કરવાનું છે?
મેં ચિમનભાઈનાં ત્યાં જવાનું ચાલુ કર્યું.ચિમનભાઈનો કારોબાર ખૂબ મોટો હતો.કેટલાય ટેલિફોન સાથે પેન્સીલર (બેટ લખનાર ) હતાં. હું ચિમનભાઈની ઓફીસે પહોંચ્યો,પણ હજુ ચિમનભાઈ આવ્યા નહોતા.મને નાના છોકરા જેવો અને નવો નવો નોકરીએ આવેલ જોઈ ઓફીસમાં સહુ સમજતાં હતાં કે કોઈ શિખાઉ છોકરો પેન્સીલરનું કામ શીખવા આવ્યો છે.મોટી ઉંમરનાં કાકાએ મને બેટ અંગે શિખવાડતા કીધું,”જૂઓ નકુલ ,ઘોડાનો નંબર લખી ,સામે તેનો ભાવ લખી પન્ટરને (બેટીંગ કરનારને)તે ભાવે કેટલા પૈસા લગાડવા છે તે લખવાનું.દા.ત.નંબર ૨નાં ઘોડા પર ૬/૫ = પ રૂપિયાની બેટ પર ૬ રૂપિયા પ્રોફીટ એટલે તમારેા ઘોડો જીતે તો તમને ૧૧ રૂપિયા પાછા મળે.હારો તો તમારાં પ રૂપિયા જાય.અને આ ભાવ પર તમે જેટલા પૈસા લગાડ્યા હોય તે જીતો તો બુકીએ તમને ભાવ પ્રમાણે ગણીને આપવાના.એક જ ઘોડા પર જેટલાં વધારે લોકો પૈસા લગાડે તેમ તેમ તે ઘોડાનો ભાવ ઓછો થઈ જાય.(પન્ટર)બેટ લગાડનારની ,બેટ બુકી સ્વીકારે ,તેને રેસની ભાષામાં ઘોડો ખાઈ જવો તે શબ્દ પણ વપરાય છે.આમ ઘરડા કાકા મને બેટ કેવીરીતે લખવાની,કેવીરીતે બેટ સ્વીકારવાની (ઘોડો ખાવાનો)તે સમજાવવા લાગ્યા..હું મનમાં તો હસતો હતો પણ મોટી ઉંમરનાં કાકાને માન આપતા કંઈ બોલ્યો નહીં.

એટલામાં ચિમનભાઈ આવ્યા અને હાથ પકડી તેમની ગાદી પાસે લઈ જઈ મને તેમની બાજુમાં બેસાડ્યો.તેમની આજુબાજુ ત્રણ,ચાર ફોન પડેલા. ચિમનભાઈ એક ફોન પર હોય તો બીજો ફોન મારે ઉપાડીને ક્યા ક્લાયન્ટનો ફોન છે તે કહેવાનું,તે મોટા ઘરાકની સાથે પહેલા વાત કરતા. તેમજ ઘરાકની લીમીટ સુધીનાં પૈસા પતી જાય તો તેની અમુક બેટ,કાપીને બીજા બુકીઓને તે બેટ પાસ કરવાની,આ કામ માટે બીજા બુકીઓને ફોન કરવાનું કામ પણ મારે કરવાનું, પણ બધું કામ ચિમનભાઈ સાથે જ.રેસ રમનારાં મોટા અને ખાસ ગ્રાહકોને તે સંભાળતા.મુંબઈનાં મોટા નામી એક્ટરો,ગર્ભશ્રીમંતો,તેમજ મોટામોટા વેપારીઓ અને ઈન્ડસ્ટ્રીયાલીસ્ટો ચિમનભાઈને ત્યાં રેસની બેટ લખાવવા આવતા.તેમનું બુકી તરીકેનું ખૂબ મોટું નામ હતું. હવે મને ચિમનભાઈને ત્યાં થોડા દિવસો થઈ ગયા હતા.એક દિવસ રેસ શરુ થવાની હતી અને એક્ટર મહેમુદનો ફોન આવ્યો.
ચિમનભાઈએ ફોન ઉપાડ્યો અને મહેમુદે પૂછ્યું”,ચિમનભાઈ Gold giver કા ક્યા ભાવ?
ચિમનભાઈએ કહ્યું,” ૧/૧.૬૦ એક રૂપિયો સાઈઠ પૈસા.”

મહેમુદે કહ્યું,”૫૦,૦૦૦ રૂપિયા લીખો.”

ચિમનભાઈએ કહ્યું,”સારું.”

બેમિનિટ પછી ફરી મહેમુદનો ફોન આવ્યો,” Gold giver ક્યાભાવ?”

ચિમનભાઈ એ કહ્યું,”૧/૧.૪૦ એક રૂપિયો ચાલીસ પૈસા.”

મહેમુદે કહ્યું,”૨૫૦૦૦ રુપિયા લીખો.”
ચિમનભાઈએ કીધું ,”ઓકે.”
જેમ જેમ રેસનો ટાઈમ નજીક આવતો જાય તેમ તેમ એક ઘોડો બધાંને જીતે તેમ લાગે એટલે તેનો ભાવ ઘટતો જાય.જેમ જેમ રેસનો ટાઈમ નજીક આવતો જાય તેમ તેમ પન્ટરને લાગે કે તે જીતી જશે,તો તે થોડી મિનિટોમાં ખૂબ પૈસા કમાઈ જશે.જીતવાનાં નશાનાં ખ્વાબમાં તે પૈસા બુકીને લખાવતો જાય છે.
હવે રેસ શરુ થવાની એક બે મિનિટની જ વાર હતી અને મહેમુદનો ફરી ફોન આવ્યો.”,Goldgiver ક્યા ભાવ? “રેસની કોમેન્ટ્રી રેડિયો પર ચાલુ થઈ ગઈ હતી.
ચિમનભાઈએ કહ્યું.”૧/૧.૨૦ એક રૂપિયો વીસ પૈસા,પણ હવે ચિમનભાઈને બેટ સ્વીકારવી નહોતી.
મહેમુદે કહ્યું,”ચિમનભાઈ ૧.૨૦ નાભાવે Goldgiver ૫૦,૦૦૦ રૂપિયા લખો.”
ચિમનભાઈ મહેમુદની બેટ સ્વીકારવા તૈયાર ન હતા.મહેમુદે કહ્યુંકે ચિમનભાઈ તમે બેટ સ્વીકારશો નહીં તો હું કાયમ માટે બીજે જતો રહીશ.તે વખતનાં ફોનમાં સામે વાળો ઘાંટાં પાડીને બોલે તો બાજુમાં બેઠેલી વ્યક્તિને બધી વાતચીત સંભળાય.હું મહેમુદની બધી વાત સાંભળતો હતો.હવે મને ચિમનભાઈનો મોટો ઘરાક જતો રહે તે ગમ્યું નહીં.
હું બાજુમાં જ બેઠો હતો,મેં ચિમનભાઈનાં ફોન પર હાથ મૂકીને કીધું”,ખા જાઓ યે ઘોડા”.અને કાગળમાં લખીને આપ્યું,”યે ઘોડા જીતને કી બાત તો દૂર હૈ યે એક,દો,તીનમેં ભી નહીં આયેગા.આપ ઘોડા ખા જાઓ.”
ચિમનભાઈએ,”મહેમુદની બેટ સ્વીકારી લીધી.”
એક જ મિનિટ પછી રેસ ચાલુ થઈ ગઈ.ચિમનભાઈ મારી સામે ગુસ્સાથી જોવા માંડ્યા અને ઘૂરકીને બોલ્યા”,અબે સાલા !તેં કેમ મને આટલું મોટું રીસ્ક લઈ ઘોડો ખાઈ જવા કીધું,તને ભાન પડે છે આ કેટલા પૈસા થયા?
મેં શાંત ચિત્તે જવાબ આપ્યો,”અરે!ચિમનભાઈ ચિંતા કી તો કોઈ બાત હી નહીં હૈ યે ઘોડા જીતને વાલા નહીં હૈં.જીતનેકી બાત તો દૂર હૈ પર યે એક,દો,તીનમેં ભી નહીં આયેગા,ઘોડો જીતવાનો નથી,તે વાત મેં ખૂબ દ્રઢતાથી કહી.આ ઘોડો નહીં જીતે કારણ તેનો એક knee સૂજેલો છે અને તે જ્યારે દોડે છે ત્યારે તેને high knee action થાય છે.એટલે કે તે પગ જ્યારે ઢીંચણથી ઉપર લઈ જઈ નીચે લાવે છે ત્યારે તેને નીચે લાવતાં બે સેકંડ વધારે લાગે,એટલે તે ઘોડો પહેલા જીત્યો હોય પણ high knee action થયાં પછી જીતે નહીં.અમે વાતચીત કરતાં હતાં ત્યારે રેસ ચાલુ થઈ ગઈ હતી.
થોડીવારમાં તો રેસનું રેડિયો પર રીઝલ્ટ આવ્યું.Goldgiver હારી ગયો હતો.ચિમનભાઈને તો મારી સલાહથી લાખ રુપિયા ઉપર ફાયદો થઈ ગયો હતો. તેતો મારા ઘોડાજ્ઞાનથી મારી પર ફિદા થઈ ગયા.મને પૂછવા લાગ્યા કે ,”તને કેવીરીતે ખબર કે ઘોડાનો knee સૂજેલો છે. અને તેને high knee action છે.? “મેં કહ્યું,” હું રોજ સવારે રેસકોર્સ જાઉં છું. અને હું દરેક ઘોડાનાં સેડલ કલોથ પર સવારે ટ્રેનીંગ વખતે લખાવતાં નંબરો તેમનાં નામ સાથે બોલવા લાગ્યો.જૂઓ ૩૧૦ એટલે Thunderstorm,૩૨૫ એટલે Prince of heart,૪૨૩ એટલે healiantha,તે સાથે તે ઘોડાની ખાસિયતો પણ.
આ સાંભળીને તો ચિમનભાઈ માથું ખંજવાળવા લાગ્યા,એમને તો રેસનાં બુકી તરીકે રેસ લખવી અને રેસ સ્વીકારી,ઘોડો ખાઈ પૈસા કેમ કમાવવા તે જ જાણકારી હતી.ઘોડા અંગે તેમને કોઈ જાણકારી હતી નહીં.એતો કહે આ બધાં કયા નંબરો છે?ચિમનભાઈ તો મને આભા બની જોતાં જ રહી ગયાં.તેમનું બુકી મગજ અંદર ને અંદર કંઈ ગણત્રીઓ કરવા લાગ્યું.મને કહે હવે આજથી તને ૧૦૦ રૂપિયા પણ રેસ રમવાની છૂટ નહીં પણ ૧૦,૦૦૦ રૂપિયા સુધી ઘોડા ખાવાની છૂટ………
જિગીષા દિલીપ

અજ્ઞાતવાસ-૭ જિગીષા દીલીપ

તબદીર કી બિગડી હુઈ તકદીર બનાલે…

બહેને મને ગ્રેજ્યએટ ભારતમાં જ થવું પડશે એમ કીધું એટલે મારે પાછું વિદ્યાનગર જવું પડશે એ વિચારથી જ હું ખૂબ નિરાશ હતો.મારી ટોફેલની તૈયારી તો થઈ જ ગઈ હતી એટલે મેં ટોફેલનું ભણવાનું ચાલું રાખી ટોફેલ આપી પણ દીધી.ખૂબ સરસ સ્કોર આવ્યો એટલે ભાઈ અને બહેન તો ખુશ થઈ ગયા.મિસ ડીસોઝાએ મારા માટે શિકાગો નજીકની યુનિવર્સિટીઓમાં એપ્લાય કર્યું.કારણ નીના અને હર્ષા મારી બહેનો શિકાગો રહેતી હતી.North western university of Chicago,Urbana Champagne,અને Loyala university જેવી શિકાગોની યુનિવર્સિટીમાંથી I 20 આવી ગયા.પણ હવે શું???હું ખૂબ મુંઝવણમાં હતો


યોગાસરની ન્યુમરોલોજી ખોટી પડી કે શું?તેમ હું એકલો એકલો વિચારતો રહ્યો.અને મારો અમેરિકા જવાનો પ્લાન પડી ભાંગ્યો ,તેથી હું નિરાશ થઈ ગયો હતો.હવે શું કરવું? તે હતાશાને નિવારવા હાજીઅલીનાં દરિયા કિનારે ટહેલવા ગયો અને પછી રેસકોર્સ પર રીશેલ્યુને મળવા ગયો.જેથી મારો મગજનો ભાર જરા હળવો થાય.ઘણી રાહ જોઈ પણ રીશેલ્યુનો કેરટેકર તેને લઈને આવ્યો નહીં.હું ગેલોપ રેસ્ટોરન્ટમાં જઈ આદુ-ફુદીનાની ચા અને ટોસ્ટનો ઓર્ડર આપી ટેબલ પર બેઠો.હવે રીશેલ્યુ ‘સેન્ટ લેજર ‘થી આગળની invitation રેસ દોડવાનો હતો- તેવી વાતો બાજુવાળા ટેબલ પરથી સંભળાઈ.અને મારાં કાન સરવા થયા. એ લોકો heliantha અને Topmost ની વાતો પણ કરતાં હતાં. રીશેલ્યુનાં માલિક ગોકુળદાસ મુલચંદને કોઈપણ ભોગે રીશેલ્યુને invitation રેસમાં દોડાવવો હતો.હું આજુબાજુનાં ટેબલ પર રીશેલ્યુની આ રેસમાં ભાગ લેવાની વાત સાંભળતો હતો ત્યાંજ રેસ્ટોરન્ટમાં ગીત વાગ્યું

તબદીર કી બિગડી હુઈ તકદીર બનાલેઅપને પે ભરોંસા હો તો દાવ લગાલે…યે દાવ લગા લે….

અને….અને….મારાં મગજમાં એક જોરદાર વિચાર આવ્યો કે ,હું રીશેલ્યુની આ રેસમાં મોટો દાવ રમીને અમેરિકાની ફીનાં પૈસા કમાઈ લઉં,તેથી બહેનો પર મારે નિર્ભર રહેવું ન પડે અને ભાઈ અને બહેનને પણ કોઈ બોજો નહીં. હું બધાંને મારી પૈસા કમાવવાની આવડતથી સરપ્રાઈઝ કરી દઉં.અને હું મનમાં ગણગણવા લાગ્યો”અપને પે ભરોસા હો યેદાવ લગાલે ,અરે યેદાવ લગા લે..તબદીર કી બિગડી હુઈ તકદીર બનાલે….”

ચા ને ટોસ્ટ ખાધા વગર જ પૈસા આપીને હું ઊભો થઈ ગયો.ઘોડાઓને નીકળવાનાં ગેપ પાસે જઈ હું રીશેલ્યુની રાહ જોતો ઊભો રહ્યો.ત્યારે દૂરથી મેં રીશેલ્યુને તેના કેરટેકરને લઈને આવતાં જોયો.હું એને જોઈને એકદમ ચોંકી ગયો. રીશેલ્યુ નજીક આવ્યો એટલે તેને જોઈને હું વિચારમાં પડી ગયો.તેની આંખમાં જે દર્દ હતું તે મને વંચાઈ ગયું!!તેના મોંમાંથી લાળ ટપકતી હતી.રીશેલ્યુ મને થોડોColic લાગ્યો.તેની ચાલ ઢીલી,તેના કાન લબડેલા, તેનો કોટ પણ મને ડલ લાગ્યો.મને ખબર પડી ગઈ કે રીશેલ્યુનાં પેટમાં ગરબડ લાગે છે.રીશેલ્યુ પર જે ઉત્સાહથી હું દાવ લગાડવા ઊભો થયો હતો તે ઓસરી ગયો.મારું મન તો કહેતું હતું કે રીશેલ્યુ આ વખતે રેસમાં ન ભાગ લે,પણ હું ક્યાં માલિક હતો!! મારી આંખનાં ખૂણાં ભીનાં થયા


કમને મેં રેસમાં થોડા પૈસા લગાડ્યાં પણ મારી શંકા સાચી જ પડી.રીશેલ્યું છઠ્ઠો આવ્યો.હું નાનું જ રમ્યો હતો કારણ મને ખબર પડી ગઈ હતી કે રીશેલ્યુનાં જીતવાનાં ચાન્સ ઓછા છે. ત્યારબાદ રીશેલ્યુને પેટમાં અપચો વધી ગયો અને તેને ખાવાપીવાનું અસ્તવ્યસ્ત થઈ ગયું એટલે તેને રેસ્ટ કરવાં તેના માલિકે તેને ફાર્મ પર સારવાર કરવા મોકલી દીધો.

હવે મને રેસ રમી પૈસા કમાવવા બીજા સારા ઘોડા શોધવાનું કામ કરવાનું હતું.હું હવે રોજ સવારે દૂરબીન અને સ્ટોપવોચ લઈને મેમ્બર્સનાં એનક્લોઝરમાં ઘોડાનાં ટ્રેઈનરો see gallop(the fastest running gait of horse)કરે તે,અને ઘોડાની વર્કઆઉટ ૮૦૦ થી ૧૦૦૦ મીટરમાં ક્યો ઘોડો કેટલું ફાસ્ટ દોડે છે ?વિગેરેનો અભ્યાસ કરવા લાગ્યો.

તેમાં મને Sinnfinn સફેદ ઘોડો,Prince of heart ખટાઉનો ઘોડો અને Thunder storm ગ્વાલિયરનાં મહારાજા સિંધિંયાનો ઘોડો ત્રણે ઘોડા ખૂબ ગમ્યા.હવે મને ગમે તે ભોગે રેસ જીતીને પૈસા કમાઈ સફળ થવું હતું.પોતાનાં પૈસે મારે અમેરિકા ભણવા જવું હતું.એટલે ગમે તેમ કરી મેં ઘોડાઓની જાણકારી મેળવવાનું શરુ કર્યું.Thunder strom ને એક દિવસ મેં ઘોડાના ટ્રેલરમાં બેસાડી ,તેના ટ્રેઈનર, દારા પન્ડોલને ક્યાંક લઈ જતો જોયો.મેં તેનો પીછો કર્યો.જુહુ ચોપાટીનાં દરિયા કિનારે તે ઘોડાને ખારા પાણીમાં બે ત્રણ કલાક ઊભો રાખતો. આવું થોડા દિવસો સુધી કરતો રહ્યો.Thunder strom ને Tendon નો પ્રોબ્લેમ હતો.દારા પન્ડોલની આ દરિયામાં કરાવેલ સારવારથી Thunder strom નો ટેન્ડનનો પ્રોબ્લેમ solve થઈ ગયો.

Thunder strom રેસમાં ૬૪ કીલોનાં હેન્ડીકેપ પર ભાગતો હતો.એક ઈમ્પોર્ટેડ ઘોડી Recoup ૫૦ કીલોનાં હેન્ડીકેપ પર ભાગતી હતી.તે પણ Thunder strom સાથે રેસમાં દોડવાની હતી.એટલે ચોપડી વાંચીને રમનાર તો Recoup પર જ પૈસા લગાવે.ચોપડીમાં તો Thunder strom weak tandon વાળો ઘોડો છે તેમજ લખ્યું હોય .મેં જ્યારે Thunder strom નો રેસમાં ભાવ ૧૦ નો હતો ત્યારે તેની પર પૈસા લગાડ્યા.બધાં મને કહેતાં કે Thunder strom તો weak tendon વાળો ઘોડો છે તે ના જીતે! પણ મારી રીસર્ચની ક્યાં કોઈને ખબર હતી!બધાં મારી સાથેનાં મિત્રોએ પણ મારી સાથે બેટીંગ કરી.બધાં Recoup જીતશે તેમ જ માનતા હતાં અને બધાંને સરપ્રાઈઝ કરીThunder strom જીતી ગયો.અને હું પૈસા કમાયો.


એવીજ રીતે Prince of heart ની રેસ પણ હું જીત્યો.આ બધામાં હું ૨૦૦૦,૫૦૦૦ રુપિયા જ રમતો.હવે મેં બધાં જીતે એવા ઘોડાનાં Syces (કેરટેકર) અને તેનાં જોકી સાથે સંબંધ રાખી તેમને ખુશ રાખવા માંડ્યાં હતાં.


મને આખો સફેદ ખૂબ રૂપાળો Sinnfinn બહુજ તેજ અને પાણીદાર જીતે ,તેવો ઘોડો લાગતો હતો.એટલે Sinnfinnnનાં જોકી મોહસીનખાન સાથે મેં દોસ્તી કરી દીધી હતી.હું તેને વરલી સી ફેસ પર બીઅર પીવડાવવાં અને રેસ્ટોરન્ટમાં જમવા લઈ જતો.તેને પૈસા પણ આપતો.અને Sinnfinn વિશે જાણકારી મેળવતો.એક દિવસ વાત વાતમાં તે બોલી ગયો Sinnfinn ને હું તૈયાર કરી રહ્યો છું.આ પાણીદાર ઘોડો છે અને આ રેસમાં બધામાં સૌથી સારો છે એટલે ચોક્કસ જીતશે.

હું પણ રોજ દૂરબીન થી સ્ટોપવોચ સાથે ગેલપમાં તેને જોતો.મને થયું આ વખતે હું Sinnfinn પર ૫૦,૦૦૦ રુપિયા લગાડું ,અને જીતું તો મને મોટી ૫ લાખની રકમ મળી જાય એટલે મે મોટી રકમ લગાડી.હું જે ઘોડો રમતો તે દર વખતે જીતતો એટલે પન્ટર ,બુકીઓ બધાં મને ફોલો કરતાં.અને મારી પર નજર રાખી હું જે ઘોડો માર્ક કરતો તે જ ઘોડો તેઓ પણ માર્ક કરતા.રવિવારની રેસ માટે મેં બુધવારથી પૈસા લગાડવાં માંડ્યા.મેં કેશ પૈસા સિવાય ક્રેડીટ પર પણ આગલી જીતનાં નશામાં રમવાનું ચાલું જ રાખ્યું.મારું જોઈને બહુ લોકો અને બુકીઓએ પૈસા Sinnfinn પર લગાડ્યા એટલે છેલ્લે ટાઈમે એનો ભાવ ઘટી ગયો. હું ત્યારે જ થોડો ગભરાયો,પણ ઘોડો જીતશે એટલે પૈસા ઓછા ,પણ મળશે તો ખરાંને ?એમ વિચારતો રહ્યો.રેસને ટાઈમે છેક વિનીંગ પોસ્ટ પહોંચવાની નજીક સુધી તે જ આગળ હતો અને હું જીતી ગયો માની ખુશ થઈને ઊભો થઈ ગયો ,ત્યાં જ જોકીની ચાબુક હાથમાંથી પડી ગઈ !!Sinnfinn ની આગળ ચાર ઘોડા નીકળી ગયાં. હું બેસી ગયો……હું બરબાદ થઈ ગયો…….હું ગભરાઈ ગયો…..હવે શું કરીશ??? હું તો ખલાસ થઈ ગયો.ઘેર ગયો પણ ઊંઘ ન આવી.સોમવારની સવારે મારે બધાં બુકીઓને પૈસા આપી હિસાબ કરવાનો હોય એટલે હું ઘરમાંથી ભાગી ગયો


જિગીષા દિલીપ

 

 

 

 

 

 

અજ્ઞાતવાસ-૬

ન્યુમરોલોજીસ્ટની આગાહી
વિદ્યાનગરમાં હું મારી જાતને ભણવામાં અને રહેવામાં ગોઠવવાં પ્રયત્ન કરતો હતો,પણ સાઉથ મુંબઈની મારી જિંદગીને ભૂલી નહોતો શકતો.જેમના ત્યાં હું રહેતો હતો,તે ભાઈનાં મિત્ર મનુકાકા અને કાકી મને ખૂબ પ્રેમથી રાખતા.ભાઈનાં કઝીનની ફેક્ટરીમાં મને કોલેજ પછી એપ્રેન્ટીસ તરીકે જોબ ઓફર પણ કાકાએ કરી.હું ફેક્ટરી કોલેજ પછી રોજ જતો,પણ હજુ મારું મન વિદ્યાનગરમાં ગોઠતું નહોતું.એકલતામાં મૌન રહી હું હંમેશા મારી જાત સાથે જ વાતો કરતો રહેતો.ઘોડા અને રેસકોર્સ વગરનું જીવન મને સાવ નીરસ લાગતું.મારાં જીવનમાં જાણે એક સન્નાટો છવાઈ ગયો હતો.તેમજ ટીનએજનાં એ ઉન્માદભર્યા દિવસોમાં ટીનાને મળ્યા વગર હું દુ:ખ ભર્યા હીન્દી ગીતો –
“યે શામકી તન્હાઈયાં ઐસે મેં તેરા ગમ,
પત્તે કહીં,થડકે હવા આઈ તો ચૌંકેં હમ,
જેવા ગીતો સાંભળી દેવદાસ થઈને ફરતો અને મારી યુવાનીની વસંતમાં જાણે પાનખર આવી ગઈ હોય તેવું અનુભવતો.
. મનુકાકા અને કાકી ૬.૩૦ થી ૭.૩૦ ચાલવા જતાં.પછી મિત્રો સાથે ગાર્ડનમાં બેસીને લગભગ ૮.૦૦ વાગે ઘેર પાછા આવતા.ટીના અને મિત્રો કોલેજ પરનાં એસ.ટી.ડી. બુથ પરથી આ સમયે જ મારી સાથે વાત કરતાં.હું મારી ટેવ પ્રમાણે વહેલી સવારે પાંચ વાગે દોડીને છ વાગે ઘેર પાછો આવી જતો.આવીને યોગા કરતો.એ દિવસે અચાનક સવારે ૭.૩૦ વાગે યોગા સર રાજુભાઈનો ફોન આવ્યો.નકુલ,શું કરે છે વિદ્યાનગરમાં?” મેં કહ્યું કેમ સર આવું પૂછો છો?અહીં ભણવા આવ્યો છું તો ભણું છું. આમ પણ વિદ્યાનગરમાં કરવા જેવું બીજુ છે પણ શું?મેં પૂછ્યું,”તમે કેમ છો?ક્યાંથી આજે સવાર સવારમાં હું યાદ આવી ગયો?,”
યોગા સર રાજુભાઈ મારા ઘોડાજ્ઞાન અને એમની ન્યુમરોલોજીને ભેગી કરી મારી સાથે રેસમાં ઘણું કમાએલા,તેથી મારાં સર મટીને મિત્ર વધારે બની ગયા હતાં. તે યોગાસરની સાથે પ્રોફેશનલ ન્યુમરોલોજીસ્ટ પણ હતા.તેમણે કીધું,” નકુલ,એક અઠવાડિયાથી તારી કુંડળીના નંબરનો અભ્યાસ કરું છું ,તો તારા….સંપૂર્ણ યોગ વરસ પછી અમેરિકા બતાવે છે. સો ટકા,ભાઈ ,તું પાછો આવ અને અમેરિકાની તૈયારી કર.” હું મનોમન તો ખૂબ ખુશ થઈ ગયો. અને તેમની સાથે વાત કરતાં કરતાં જ ,’હાશ! હવે આ વિદ્યાનગર છૂટશે ,’ તેમ વિચારવા લાગ્યો.તેમની આ વાત જાણે મારે માટે નવી સવાર લઈને આવી અને આમ પણ મારે તો વિદ્યાનગર છોડવાનું બહાનું જ જોઈતું હતું અને હું કંઈપણ વિચાર્યા વગર મુંબઈ પાછો આવી ગયો.
હું વિદ્યાનગરથી પાછો ફર્યો અને બીજે જ દિવસે વહેલી સવારે રીશેલ્યુને મળવા પહોંચી ગયો.તે તો મને જોઈને ગાંડો થઈ ગયો હતો.તે ગોળ ગોળ ફરી ,બે પગે ઊંચો થઈ તેનો આનંદ વ્યક્ત કરતો હતો.તેનો ટ્રેઈનર પણ અમારી કેમેસ્ટ્રી જોઈ દંગ રહી ગયો હતો.અમે બંનેએ એકબીજાને ખૂબ વહાલ કર્યું.બંનેને જાણે લુંટાએલ ખજાનો પાછો મળી ગયો હતો. ડરબી જીત્યા પછી તે આગળ વધી ગયો હતો.ડરબીમાં ૨૪૦૦ મીટરની રેસ હતી,હવે રીશેલ્યુ ૨૮૦૦ મીટરની ‘સેન્ટ લેજર’રેસની તૈયારી કરતો હતો.એમાં મને મળીને તેનાંમાં નવું જોમ અને ઉત્સાહ દેખાતો હતો, તેથી તેનો ટ્રેઈનર અને જોકી બંને ખુશ હતાં.
મારાં મિત્રો પણ હું પાછો મુંબઈ આવી ગયો એટલે બહુજ ખુશ હતા.આવતાંની સાથે જ મારી ગાડીની ચાવી પરેશ ફેન્ટમે મને આપી અને કીધું,” લે ,ભાઈ તારી અમાનત સંભાળ,બાપા જોડે રોજ તારી આ ગાડી માટે જૂઠનાં ચક્કર ચલાવીને થાક્યો.”ટીના તો મને મળીને વળગીને એટલું રડી કે શાંત રાખતાં નાકે દમ આવ્યો.મેં કહ્યું”,ટીન્સ, હવે કેમ રડે છે? હવે તો હું અહીં આવી ગયો છું બાબા!”
મુંબઈ પાછો ત્રણ મહિના પછી પાછો આવ્યો હતો એટલે ઘરનાં પણ બધાં મને જોઈને ખૂબ ખુશ હતાં.ઘરનાં તો સમજતાં હતા કે હું તેમને મળવા આવ્યો છું.એ લોકોને ક્યાં ખબર હતી કે હું તો કાયમ માટે આવી ગયો છું.રુખીબા તો રાજીનાં રેડ થઈ ગયાં હતા.
બીજે દિવસે યોગા સર રાજુભાઈ ,મને ન્યુ મરીનલાઈન્સનાં બિલ્ડીગમાં આવેલ U.S.I.S.ની ઓફીસમાં લઈ ગયા. ૭૩ -૭૪ માં અમેરિકા ભણવા જવા વિદ્યાર્થીઓની એટલી ભીડ નહોતી.ત્યાં ઓફીસમાં ઈન ચાર્જ મિસ ડીસોઝા હતાં.મેં તેમને કહ્યું,”મારાં S.S.C માં ૬૯.૫% છે.મને ડોક્ટર થવું નહોતું પણ મમ્મીની ઇચ્છાવશ મેં સાયન્સમાં એડમીશન લીધું.ઈન્ટર સાયન્સમાં ફેલ થયો છું ,પણ મારે હવે કોમર્સમાં આગળ ભણવા અમેરિકા જવું છે,તો હું જઈ શકું? તો એમણે કહ્યું,” હા,બેટા,જો તું મહેનત કરીને ટોફેલમાં સરસ સ્કોર લાવે તો S.S.C.નાં તારા રીઝલ્ટ અને ટોફેલનાં સારા સ્કોર પર હું તને સારી કોલેજમાં એડમીશન અપાવી શકું. પરતું તારે ટોફેલ માટે ખૂબ મહેનત કરવી પડશે.હું આઠમાં ધોરણ સુધી ગુજરાતી મિડીયમમાં ફેલોશીપ સ્કુલમાં ભણ્યો હતો.ઘરમાં પણ ગુજરાતી વાતાવરણ એટલે મારું અંગ્રેજી ભાષા પર એટલું પ્રભુત્વ હતું નહીં.મેં નક્કી કરી નાંખ્યું કે ગમે તે થાય,મારે ટોફેલનો સ્કોર સરસ લાવવો જ પડશે તો જ ભાઈ (પપ્પા) બહેન (મમ્મી) મને અમેરિકા મોકલવા તૈયાર થશે.
મેં ટોફેલની તૈયારી શરુ કરી. એક દિવસ હિંમત એકઠી કરી બહેનને સમજાવીને કહ્યું ,”મને વિદ્યાનગર જરાપણ ગમતું નથી અને મારે અમેરિકા ભણવા જવું છે અને હું ટોફેલની તૈયારી કરવા માંગું છું તેમજ મિસ ડીસોઝા સાથે થયેલ વાતચીત અંગે પણ જણાવ્યું.
મારા માતા-પિતા શાંત રહ્યા.મને ભાઈ તો હા પાડશે તેવી ખાત્રી હતી ,પણ બહેન પણ કંઈ બોલી નહીં.કદાચ તેને મારી ભણવાની હોંશ ગમી હશે!!
મેં મારો પૂરતો સમય ટોફેલની તૈયારી માટે મિસ ડીસોઝાની મરીન લાઈન્સની ઓફીસમાં આપવા માંડ્યો.ત્યાં બધી અમેરિકાની યુનિવર્સિટીનાં કેટલોગ્સ,,ફોર્મ્સ,Linguaphone records for english pronunciation & listning practice વિગેરે હતું. મને મિસ ડીસોઝા આ linguaphone record મૂકી આપતા અને હું તે સાંભળતો.ત્યાં બેસીને રોજ એક ઈંગ્લીંશ પીક્ચર પણ જોતો. હું ટોફેલમાં highest score મેળવવા ખૂબ મહેનત કરવા લાગ્યો.ભાઈ અને બહેન પણ મને ભણતો જોઈ ખૂબ ખુશ થવાં લાગ્યા.
મારે બધી યુનિવર્સિટીમાં ડોલરમાં એપ્લીકેશન કરવા,મિસ ડીસોઝાએ મને ખૂબ મદદ કરી હતી એટલે તેમને આપવા,તેમજ મારા ગ્રીન કાર્ડની એપ્લીકેશન કરવા પૈસાની જરુર હતી.મારી મોટી બહેન નીના ત્રણ વર્ષ પહેલાં અને નાની બહેન હર્ષા એક વર્ષ પહેલાં સીટીઝન ગુજરાતીને પરણીને અમેરિકા ગઈ હતી.
રીશેલ્યુની ‘સેન્ટ લેજર રેસ’માં જીતી મેં આ બધાં પેમેન્ટ કરવા પૈસા ભેગા કરવા માંડ્યાં.મેં બહેનને (મમ્મીને)મારી બહેનોને પત્ર લખી, મારા અમેરિકા ભણવા આવવા અંગે અને મારું ગ્રીનકાર્ડ એપ્લાય કરવા માટે પેપર્સ મોકલવા અંગે વાત કરવાનું કીધું.ત્યારે ગ્રીનકાર્ડ એપ્લાય કર્યા પછી ત્રણ ચાર મહિનામાં મળી જતું.નીના અને હર્ષાએ મમ્મીનાં પત્રનાં જવાબમાં કીધું “ નકુલ હજુ અમેરિકા આવવા માટે થોડો નાનો છે,બહુ લાડમાં ઉછેરેલો છે અને મેચ્યોર નથી તો તેને પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએશન માટે મોકલો તો સારું.અમેરિકામાં ગ્રેજ્યુએટ થવા ઈન્ડીયાનાં દસલાખ રુપિયા થાય તે પણ મોટી રકમ છે.તો ત્રણ ચાર વર્ષ પછી આવે તો તે થોડો મેચ્યોર થઈ ગયો હોય.બહેનોનાં પત્રોનો જવાબ વાંચી બહેને મારા ખભા પર હાથ રાખતા કહ્યું,”બેટા,તારે ગ્રેજ્યુએટ તો અહીં જ થવું પડશે.”
પત્રનાં જવાબથી હું નિરાશ થઈ ગયો.મેં મારી ટોફેલની બુક બંધ કરી નાંખી અને હું મનમાં જ બબડ્યો” ઓહ નો !ફરી વિદ્યાનગર???”
જિગીષા દિલીપ

મિત્રો તમે ન જોયેલા અને ન સાંભળેલા પ્રકરણ અહી મેળવી શકોશો . https://shabdonusarjan.wordpress.com/?s=%E0%AA%85%E0%AA%9C%E0%AB%8D%E0%AA%9E%E0%AA%BE%E0%AA%A4%E0%AA%B5%E0%AA%BE%E0%AA%B8&submit=Search