હેલીના માણસ – 21 | કહી દો મોતને | રશ્મિ જાગીરદાર

નમસ્કાર મિત્રો, કેલિફોર્નિયાની બેઠક એટલે વિકસો અને વિકસાવો. હું રશ્મિ જાગીરદાર બેઠકના કલા અને સાહિત્યના આ મંચ પર આપ સૌનું અભિવાદન કરું છું. ‘હેલીના માણસ’ આ શ્રેણીનો ભાગ-21-‘કહી દો મોતને ‘   એની 20મી ગઝલ અને રસાસ્વાદ. 

આલેખન અને પ્રસ્તુતિ – રશ્મિ જાગીરદાર. સંકલન – પ્રજ્ઞા દાદભાવાળા

 

ગઝલ

તમારા હાથનો એક પ્યાલો પાણી પી ગયેલો છું,

થયું છે શું કે આ લોકો કહે બહેકી ગયેલો છું !

 

કહી દો મોતને કે ધાકમાં લેવાનું રહેવા દે,

હું એનાથીય અઘરી જિંદગી જીવી ગયેલો છું.

 

કોઈ આવીને ઓગાળે મને શ્વાસોની ગરમીથી,

કશી ઉષ્મા વિના વર્ષોથી હું થીજી ગયેલો છું.

 

મને તું ઘર સુધી દોરી જા મારો હાથ ઝાલીને,

ગલીના નાકે ઊભો છું ને ઘર ભૂલી ગયેલો છું.

 

ખલીલ,ઉપરથી અકબંધ છું,અડીખમ છું, એ સાચું છે,

પણ અંદરથી જુઓ ! ક્યાં ક્યાંથી હું તૂટી ગયેલો છું.

– ખલીલ ધનતેજવી

 

રસાસ્વાદ – 

માણસ જ્યારે પોતાની સમશ્યાઓથી ઘેરાયેલો હોય ત્યારે સતત તેની ચિંતા કરતો હોય છે. તેનું મન અને મગજ એમાં જ વ્યસ્ત હોય છે. આસપાસના માહોલથી તે અલિપ્ત થઈને પોતાની ધૂનમાં રહેતો હોય છે. હાજર લોકો સાથે તે ભળી નથી શકતો. અને બધાં વાતચીત કરતાં હોય, મજાક મસ્તી કરતાં હોય ત્યારે તેમાં રસ નથી લેતો, ભાગ પણ નથી લેતો. કારણ કે કંઈ પણ કરવાનો મુડ તેને આવતો નથી. છેવટે બને છે એવું કે, આમ તે સાવ જુદો પડી જાય છે અને લોકો તેને બહેકી ગયેલો કે અર્ધદગ્ધ જેવો માનીને તેની મજાક ઉડાવે છે. 

તમારા હાથનો એક પ્યાલો પાણી પી ગયેલો છું,

થયું છે શું કે આ લોકો કહે બહેકી ગયેલો છું. 

જિંદગી આમ તો ઈશ્વર તરફની એક અણમોલ સોગાત છે. પણ જન્મ પછી જીવન જીવતાં જઈએ ત્યારે એમાં અનેક વિટંબણાઓનો સામનો કરવો પડે છે. પ્રતિપળ એક નવો પડકાર સામે આવીને ઉભો રહે છે. દરેક વખતે આ બધાનો સરળતાથી સામનો નથી થઈ શકતો બલ્કે કેટલાક પડકારો કમર તોડી નાખે તેવા હોય છે. એટલી હદે કે, મોત કરતાં જિંદગી જાણે વધુ અઘરી લાગે છે. આવામાં લોકોની દ્રષ્ટિએ આપણને બહેકી ગયેલા હોઈએ તે રીતનું વર્તન તેમના તરફથી થાય છે. હવે તેમને કોણ કહે કે, જિંદગીના થપેડાએ જ કરેલી આ હાલત છે! 

કહી દો મોતને કે ધાકમાં લેવાનું રહેવા દે,

હું એનાથીય અઘરી જિંદગી જીવી ગયેલો છું.

ચારે તરફ મુસીબત ઘેરી વળતી હોય, એમાંથી બહાર નીકળવાનો કોઈ રસ્તો પણ ન મળતો હોય ત્યારે દુઃખ અને નિરાશાથી લાગણીઓ જાણે થીજી જાય છે. કોઈની હુંફ વગર થીજીને સાવ મરણતોલ થઈ ગયેલી લાગણીઓને આવા સમયે ઉષ્મા ભર્યા પ્રેમની જરૂર હોય છે! મોતથી બદતર થતી જિંદગીને બચાવવાનો બીજો શો ઊપાય? હુંફ મળવાથી બુઠ્ઠી થઈ ગયેલી લાગણીઓને જાણે સિંચણ મળે છે. ફરીથી મૃતઃપ્રાય થયેલી લાગણીઓ સજીવન થાય છે. 

મને તું ઘર સુધી દોરી જા મારો હાથ ઝાલીને,

ગલીના નાકે ઊભો છું ને ઘર ભૂલી ગયેલો છું.

રોજબરોજની જિંદગીમાં, રોજિંદી કાર્યવાહી થતી રહે છે. બહારથી જોનારને તો વિતેલાં દુઃખો અને એના કારમાં પરિણામોનો અંદાજ પણ ક્યાંથી આવે? ઉપરથી જોનારને અંદરના ઘા તો ન દેખાય ને? આમ ઉપરથી સ્વસ્થ જણાતી વ્યક્તિના દિલની અને દિમાગની હાલત તો એટલી હદે વણસેલી હોય છે કે, એને કશું જ યાદ નથી રહેતું. જાણે પોતાના ઘરનો રસ્તો પણ રસ્તો ભૂલી જવાય અને કોઈની મદદ મળે તો ઘરે પહોંચાય તેવી અપેક્ષા રહે છે. 

ખલીલ,ઉપરથી અકબંધ છું,અડીખમ છું, એ સાચું છે,

પણ અંદરથી જુઓ ! ક્યાં ક્યાંથી હું તૂટી ગયેલો છું.

માનવ સ્વભાવની એક એ પણ ખાસિયત ખરી કે, પોતાની તકલીફ બીજાને જણાવા ન દે. બને ત્યાં સુધી તો પોતાના દુઃખને છૂપાવવા પ્રયત્ન કરે જ. જરૂર પડ્યે એ બહારથી તમાચો મારીને ગાલ રાતો રાખવાની ચેષ્ટા કરી લે. એટલે અંદરની સ્થિતિ બહાર ના દેખાય અને સૌને લાગે કે, આ તો બિલકુલ બરાબર છે, અકબંધ અને અડીખમ! પણ કોઈને શું ખબર? અંદરથી આખેઆખું તંત્ર હાલી ઉઠેલું છે. તુટી ચૂકેલું છે! 

જીવન એક સંગ્રામથી ઓછું નથી. એ લડતાં રહેવા સિવાય છૂટકો પણ નથી. ખરું ને મિત્રો? પણ તેમ કરવામાં જ આપણે એટલા બહાદુર અને સક્ષમ બનીએ છીએ કે, મોતને પણ પડકારી શકીએ! કેવી લાગી આ ગઝલ? આવી જ પડકાર રૂપ ગઝલ લઈને આપણે મળીશું આવતા એપિસોડમાં ત્યાં સુધી આપ સૌ સ્વસ્થ રહો, મસ્ત રહો, ખુશ રહો. નમસ્કાર. 

રશ્મિ જાગીરદાર 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.