એક સિક્કો બે બાજુ : 30)ઓલિમ્પિક અને સ્ટ્રેશ !


વાહ ! ભારતે શું કમાલ કરી ! ઓલિમ્પિકમાં આપણા ભારત દેશની મીરાબાઈ મેદાન મારી ગઈ ! ટોક્યોમાં હાલમાં ઓલિમ્પિક રમાઈ રહી છે . ભારતની ખુબ સામાન્ય જ્ઞાતિ મીરાંએ વજન ઊંચકવામાં બીજો નંબર મેળવ્યો ! અને હમણાં બીજી એક એથ્લેટ પી વી સિંધુ ને બેડમિંગટનમાં મેડલ મળ્યો ! ચારે બાજુએ એ સમાચારોથી આ નવયુવાન હૈયાને કેટલો આનંદ થયો હશે તે કલ્પી શકાય છે ..અને હજુ તો બીજા ઘણા મેડલ મા ભારતીને ચરણે ધરાશે !
આપણી આ કર્મભૂમિનાં નવયુવાનો પણ મેડલ મેળવી રહ્યાં છે !
રમતગમત ક્ષેત્રે આ રીતે શરીરને કસીને , મહેનત કરીને આગળ આવવું એ તો સરસ વાત જ કહેવાય ને ?
પણ ત્યાં તો થોડા સમય પહેલાં આવેલા સમાચાર તરફ પણ ધ્યાન ગયું .
અમેરિકાની સિમોન બાઇલ્ સ Simone Biles જેણે જીમ્નાસ્ટીક્સમાં અગાઉ મેડલ મેળવ્યાં હતાં તેના સમાચાર પણ વાંચ્યા . આટલી સફળતાઓ છતાં એણે હરીફાઈમાંથી નીકળી જવાનું નક્કી કર્યું !!
કેમ ? શા માટે ? શું થયું ?
હા , સફળતા મેળવવા માટે ખૂબમહેનત કરવી પડે છે . પરસેવો પડ્યા વિના પહેલો નંબર નથી આવતો . મહેનત કરો અને સફળતા મેળવો ! પણ આ મહેનત આપણે માનીએ છીએ એટલી સરળ નથી ! અહીં તો રોજ આંઠ આંઠ કલાક પ્રેક્ટિસ કરવી પડે . શરીર ભંગાઈ જાય ત્યાં સુધી શરીરને કસવું પડે ! સ્વામી વિવેકાનંદનું પેલું પ્રસિદ્ધ વાક્ય યાદ છે ને ?
જાગો , ઉઠો અને વળગ્યા રહો જ્યાં સુધી સિદ્ધિ તમને પ્રાપ્ત ના થાય !
હા , આ અને આવા અનેક સુવાક્યો સાંભળીને આપણે મોટા થયાં હોઈશું . અને આપણાં સંતાનોને પણ આ રીતે મહેનત કરવા પ્રેરણા આપતાં હોઈશું .
પણ એ સિક્કાની બીજી બાજુનો વિચાર તમે કર્યો છે ક્યારેય ?
પહેલો નંબર મેળળવા એટલી મહેનત કરવી પડે જેટલી બીજા કોઈએ કરી ના હોય ! .
ક્યારેક એટલી બધી મહેનત કરવા માટે આપણું મન તૈયાર ના પણ હોય ! એમાં સમય અને શક્તિ બન્ને જોઈએ , અને સૌથી વધારે મહત્વનું છે મન!
અને પહેલાં નંબરની અધીરાઈમાં નંબર વિનાનો : “ નિરુદ્ધેશે મુક્ત ભ્રમણ ! એનો આનંદ ક્યાંથી લઇ શકાય ?
સિમોન બાઈલ્સે ઓલિમ્પિકમાંથી નીકળી જવાનું નક્કી કર્યું એટલે સ્વાભાવિક રીતે જ એનાં ચાહકોમાં ખળભળાટ થાય , હાર્વર્ડના સાયકોલોજિસ્ર્ટ જણાવ્યું એ મુજબ બધાંને એનાં માટે ખુબ ઊંચી અપેક્ષાઓ હતી ,આજ કાલ સોસ્યલ મીડિયાઓ પણ ખુબ વધી ગયાં છે . એ ફેસબુક કે વોટ્સએપ જોતી હોય ત્યારે ય એનાં ચાહકોને ખબર પડી જાય કે એ શાંતિથી પોતાના ફોન સાથે રમે છે . અને કોઈ ટીકા પણ કરે ; “ પ્રેક્ટિસ કરવાની મૂકીને એ આમ સમય બગાડે છે , ફરવા જાય છે .. વગેરે વગેરે . આ બધી નકારાત્મક ટીકાઓની યુવાનો ઉપર ઊંડી અસર થઇ શકે છે . એક તો રમત ગમતમાં હરીફાઈ હોવાથી ટેંશન હોય અને એમાં આવી ફાલતુ ટીકાઓ ભળે!જો કે સિમોનના કેસમાં તો બધાંએ એનાં આ નિર્ણયને વધાવી લીધો ; “ મારી તબિયત , મારી માનસિક સ્વસ્થતાને મહત્વ આપીને હું આ રેસમાંથી નીકળી જાઉં છું ! એણે કહ્યું .
બે ત્રણ વર્ષ પહેલાં અમે એક ડોકર દંપતીની લગ્નતિથિ ઉજવણીમાં ગયેલાં.
બધાં એક પછી એક , સ્ટેજ પર આવીને આ સફળ દંપતીને શુભેચ્છાઓ આપતાં હતાં .. એમનાં બંને ડોક્ટર દીકરા પણ મેડિકલ ફિલ્ડની છોકરીઓને પરણેલા.. ત્યાં એમનાં કુટુંબની વીસેક વર્ષની દીકરી સાથે મારે વાત કરવાનું થયું . “ તું પણ મમ્મી , પપ્પા અને દાદા દાદીની જેમ ડોક્ટર કે સાયન્ટીસ બનવાની ને ?” મેં પૂછ્યું .
“ ના હોં! હું અત્યારે પિઝેરીયામાં – પિઝાના રેસ્ટોરન્ટમાં કામ કરું છું અને ભવિષ્યમાં પણ હું કોઈ નોકરી જ કરવાની છું . મારે પેઈન્ટર બનવું છે ; એ શોખ મારાં પોતાનાં આનંદ માટે છે . અમારા ઘરમાં બધાં જ સફળ થવા દોટ કાઢે છે , પણ કોઈની પાસે પોતાનાં માટે સમય જ નથી !” એણે કહ્યું .
હું વિચારમાં પડી ગઈ .
ત્યાં એણે સ્પષ્ટતા કરી :“ અમારા ફેમિલીમાં બધાં એટલા બીઝી રહે છે કે કુટુંબને જ ભૂલી જાય છે !”
ત્યાર બાદ નિરાંતે એ કુટુંબને મળવાનું થયું . અમારા ડોક્ટર દંપતીએ કહ્યું કે ; “ વાત સાવ ખોટી નથી . અમે સફેદ કોલરવાળા નોકર છીએ . ડોક્ટરનો ધોળો કોટ પહેરીને દિવસ રાત મહેનત કરીએ છીએ . સફળતાની આ કિંમત છે .
જીવનમાં સફળ થવું અને છતાં બધું જ મેળવવું – પ્રેમ , કુટુંબ , આનંદ ખુશી એ અશક્ય નથી પણ અઘરું છે .
આજ કાલ માં બાપ પોતાના બાળકોને નિશાળમાં પહેલો નંબર લાવવા સખ્ત મહેનત કરાવે છે , પણ જરા નજર કરજો : એ મહેનતમાં એમનું બાળપણ દબાઈ તો જતું નથી ને ?
સફળતાને શિખરે બેઠા પછી જયારે શાંતિ અને પ્રેમ મળતાં નથી ત્યારે વ્યક્તિ મૂંઝાઈ જાય છે !
ઓલિમ્પિક રમત રમવા માટે સિલેક્ટ થવું પણ બહુ મોટી વાત છે , ત્યારે , એ સ્થળે પહોંચ્યા પછી ના કહેવા માટે હિમ્મત જોઈએ .
એક વખત એક પ્રવાસમાં અમે થાકીને એક ડુંગરની તળેટીએ ઊભાં હતાં ; ત્યારે કોઈએ અમને કહ્યું કે ઉપર સરસ તળાવ છે ,એટલે સુધી આવ્યા છો તો એ જરૂર જોવા જાઓ !
એ મિત્રની વાત સાંભળીને અમે થાક્યા હતાં છતાં પરાણે ત્યાં ઉપર પહોંચ્યા . પણ એ કહેતાં હતાં તેવું કાંઈજ જોવા મળ્યું નહીં . તળાવ નહીં પણ ખાબોચિયું હતું .
અમે વેકેશનનો આનંદ લૂંટી શક્યાં નહીં , કારણ કે અમે થાકીને , કઁટાળીને જાણે કે વેંઢારતાં હતાં.
જીવનને વેંઢારવાનું નથી , આનંદવાનું હોય છે .
નિરાશ થઈને અમે પાછાં ફરતાં હતાં ત્યાં દૂર સૂર્યાસ્ત થતાં જોયો . પંખીઓને માળામાં પાછાં ફરતાં જોયાં બસ , એ દ્રશ્ય જોઈને મન આનંદમાં આવી ગયું . અર્થાત , સુખ નાની વસ્તુઓમાંથી પણ મળી શકે છે .. અને જેને લોકો સુખ કહો છો તે કદાચ આપણી પરિસ્થિતિમાં વ્યાજબી ના પણ હોય ! સિમોન બાઇલ્સે રેસમાંથી નીકળી જઈને સાચું જ કર્યું . અતિશય સ્ટ્રેશથી એને ઍન્ગ્ઝાયટીના એટેક આવતાં હતાં. એણે કહ્યું ; “ મારે આ રમતમાં ભાગ લેવો નથી !”
સફળતા અને નિષ્ફ્ળતા એક જ સિક્કાની બે બાજુઓ છે . આપણે જે સિક્કો આપણને મળ્યો છે તેને સફળ બનાવીએ તો?
સિમોન બાઈલ્સે એવું જ કર્યું ને ?

2 thoughts on “એક સિક્કો બે બાજુ : 30)ઓલિમ્પિક અને સ્ટ્રેશ !

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.