સ્પંદન-23

ક્ષણનો કરી સાક્ષાત્કાર
ખુશીનો ખજાનો શોધી લઈએ
જીવન હો એક પડકાર
હસતાં રમતાં જીવી લઈએ

નયનોને નડે કાજળ શી રાત
સંધ્યાના રંગો તો માણી લઈએ
કદી સત્ય બને મારા સોણલાં
આ ઘડીને તો જાણી લઈએ

હૈયે રાખી એવી હામ
હંફાવે ના કોઈ મારા શ્વાસ
પાર કરીએ સહુ તોફાન
પડકારને બનાવી સોપાન.

પ્રાચીન હોય કે અર્વાચીન, સમયની રફતાર ક્યારેય ધીમી પડતી નથી .. આંખો રાત્રે બંધ થાય અને સવારે ખુલે, એ રાતદિનની ઘટમાળ ચાલ્યા જ કરે છે. . આપણું જીવન પણ ક્યારેક સૂર્યના પ્રકાશના ચમકાર તો ક્યારેક આભમાંથી નીતરતી ચાંદનીની ભુલભુલામણીમાંથી સતત પસાર થતું રહે છે.  રાત્રિની નીરવ શાંતિને ચીરતો પવન કાનમાં  ગુંજતો રહેતો હોય છે. ઉષાના રંગો પથરાય અને મંદ મંદ વહેતો સુમધુર સલીલ તેને સ્પર્શ કરીને નવા ઉત્સાહથી દિવસની શરૂઆત કરવા પ્રેરણા આપતો હોય છે. . જીવનનાં પુષ્પોને ખીલવાની અમર્યાદિત તકો વચ્ચે વહેતું જીવન તેને ક્યારેક પૂછતું હોય છે કે હે માનવ, તને શું નથી મળ્યું? તારી સમક્ષ ક્ષણોનો મહાસાગર ઘૂઘવે છે… આ મહાસાગરમાં ખુશીઓના મોતી અપરંપાર છે. તારે તો બસ એક ડૂબકી લગાવવાની છે… આ  ખુશીઓનો ખજાનો ખોલવા માટેની ચાવી છે પ્રત્યેક પળ… આજે આ પ્રત્યેક પળને માણી લઈએ, જીવનના રહસ્યને જાણી લઈએ…

પરંતુ મોતી શોધવા નીકળેલો માનવ સફળ થશે? સાગર છે અફાટ, લહેરો છે અપરંપાર, તોફાની મોજાંઓનો માર, કેમ કરી થશે નૌકા પાર? મનને મૂંઝવે આવો વિચાર અને જીવન બને એક પડકાર… પરંતુ મરજીવાઓ નિરાશ થયા નથી, થતા નથી અને થઈ શકે પણ નહિ…કારણ છે જીવનની મંઝિલ… આ મંઝિલ પામવાની છે, પડકારનો પ્રતિકાર કરવાનો છે.

સફળતાને વધાવે સહુ સંસાર, કોઈને લાગે તે મીઠો કંસાર…   પણ સંસારની મધુરતા નથી બર્થડે કેક, જે પ્લેટમાં મળે;  તે છે એવી ભેટ, જેની પાછળ છે હર પળની ટેક… આ ટેક એટલે શું? ટેક એ પાંખોનું બળ છે, જે કોઈ પણ સફળતા  માટે જરૂરી છે. સફળતા… કોઈને લાગે સફળતાની સીડી તો કોઈને લાગે સોહામણું શિખર . સફળતા સીડી હોય કે શિખર તેના સોપાન સર કરવા માટે પાયામાં પરિશ્રમની પગથાર જરૂરી છે. આ પરિશ્રમની પ્રેરણા ત્યારે જ મળે કે જ્યારે હૈયે હામ હોય . હૈયામાં હિંમત ન હોય તો પરિશ્રમ એક બોજ બને છે અને જીવનમાં ઉત્સાહ પ્રગટતો નથી. ઉત્સાહ કે ઉમંગ વગરનું જીવન એટલે રંગ અને સુવાસ વિનાનું પુષ્પ.  શું આવાં કાગળના ફૂલોથી જીવન સજાવીને આપણા સ્વપ્નો મૂર્તિમંત થાય ખરાં? સફળતાની પગદંડી પર કદમ માંડતાં પહેલાં આપણે જાતને પૂછીએ કે હૈયે હિંમત છે? આ હિંમત ક્યારે આવે? આ હિંમત આવે  આત્મવિશ્વાસમાંથી  અને શ્રધ્ધામાંથી. એવું નથી કે ઠોકર નહિ લાગે પણ આત્મશ્રધ્ધા સાથે આગળ વધીએ તો મંઝિલ ક્યારે પણ દૂર નથી. પરિશ્રમના પગલે પગલે સફળતા સર થશે જ. આપણાં સ્વપ્નોને સિદ્ધિનું શિખર પ્રાપ્ત થશે જ.  આત્મબળ કેળવીએ તો સમયના પડકારને ઝીલી શકાશે, મુશ્કેલ પળોને નાથી શકાશે .. પ્રાચીન સમયની ભવભૂતિની વાર્તાથી લઈને આધુનિક યુગના વાસ્તવિક જીવનની  2021માં  એવરેસ્ટ સર કરવા સુધીની અનેક પ્રેરણાદાયી કહાનીઓથી આ વાત સમજીએ, જેમાં અસાધારણ હિંમતનું પ્રદર્શન કરી  જીવનમાં પડકારોનો સામનો કરી મેળવેલ વિશિષ્ટ સિદ્ધિની વાત છે.

કવિ ભવભૂતિએ લખેલી માધવની વાર્તામાં પણ હિંમતની વાત છે. યુવાન માધવ એક વાર મંદિરની બહાર બેઠો હતો ને એક હૃદયવિદારક ચીસ તેના કાને પડી. આ ચીસ તેના હૃદયને સ્પર્શી ગઈ.  મંદિરના ગર્ભગૃહમાં જવાનો રસ્તો તેણે શોધી કાઢ્યો. અંદર જઈ જોયું તો એક જણને વિકરાળ દેવી સમક્ષ વધ કરવા ખડું કરવામાં આવેલું. એ બીજું કોઈ નહિ પણ તેની પ્રેમિકા માલતી હતી.  પુજારીએ ખડગ ઉપાડ્યું સાથે જ માધવ ત્રાડ પાડી કૂદી પડ્યો. અસાધારણ હિંમત બતાવી જીવ સટોસટનું યુદ્ધ ખેલી માલતીને બચાવી લીધી.

વીર વિભીષણે મૃત્યુનો ભય ત્યજી, દશાનન રાવણના ક્રોધની પરવા કર્યા વિના  સત્ય શિખામણ આપી શારીરિક, માનસિક અને નૈતિક હિંમતનો પરિચય આપ્યો. આવી જ હિંમત જુલમનો ભોગ બનેલા યહૂદી લોકોને મુક્ત કરાવવા ઇજિપ્તના રાજા ફારાઓ પાસે જઈ હજરત મૂસાએ બતાવી હતી. આવી જ હિંમત મહમ્મદ પયગંબર સાહેબ, ભગવાન બુદ્ધ અને જીસસ ક્રાઇસ્ટે પણ બતાવી હતી.

અણધાર્યા પડકારોનો સામનો કરવો પડે એનું નામ જ જિંદગી છે.  આવા સમયે એ પરિસ્થિતિનો સામનો કરવો એ હિંમત છે. અચાનક કોઈ  પાણીમાં પડી જાય તો એ વિશાળ જળરાશિથી ગભરાઈ જવાના બદલે હાથપગ હલાવી મોજા સાથે બાથ ભીડી બચી જવું એ હિંમતનું કામ છે. આપત્તિ આવે પણ જે ટકી રહે ,હિંમતથી લડતો રહે, ઉજ્જવળ આવતી કાલ માટે આશા ધરાવે તેને માટે આશાનો સૂર્ય દૂર નથી. યાદ આવે છે  ત્સુનામી 2004 – કાર નિકોબાર ટાપુ, આંદામાન – નામ મેઘના રાજશેખર. ઉંમર 13વર્ષ. સ્થળ એર ફોર્સ સ્ટેશન આંદામાન.  ત્સુનામી આવતાં માતાપિતા અને બાળકી તણાય છે. બાળકી જુદી પડે છે. તેના હાથમાં આવે છે લાકડાનું તણાઈ રહેલું જૂનું બારણું. બાળકી તેના સહારે 2 દિવસ અફાટ મહાસાગરમાં હિંમતભેર તરતી રહે છે.

ત્સુનામી આવે કે વાવાઝોડું, જે હિંમતભેર લડે છે તે સમયની પરીક્ષા પાર કરે  જ છે. માનવીની આ હિંમતનું આજનું …. કોવિડ પછીનું ઉદાહરણ એટલે  વસઈના હર્ષવર્ધન  જોષી. 25 વર્ષના આ યુવાનની એવરેસ્ટના આરોહણનો વિજયધ્વજ ફરકાવવાની નેમ. સાથે જ વિશિષ્ટ ઇકો ફ્રેન્ડલી આરોહણ જે રીન્યૂએબલ એનર્જીનો હેતુ સિદ્ધ કરે. 2020માં પેનડેમિકના કારણે એવરેસ્ટ આરોહણ બંધ રહ્યું. 2021માં ચાર અઠવાડિયાથી એવરેસ્ટ બેઝ કેમ્પ પર તૈયારી કરતો આ યુવાન  8 May ના રોજ કોરોના પોઝિટિવ બને છે. પરંતુ લક્ષ્ય સિધ્ધ કરે છે અને 23 Mayના રોજ  એવરેસ્ટ પર વિજયધ્વજ ફરકાવે છે. કસોટી હજુ પૂરી થઈ  ન હતી. પાછા ફરતા કેમ્પ 2 પર તે તેની ટીમ અને શેરપાથી છૂટો પડી ગયો. એમ જ બર્ફીલી ઠંડી વચ્ચે 5 દિવસ ભટકતો રહ્યો પણ હિંમત ન હાર્યો…સફળ બની એક નવું શિખર સર કરવાના સંકલ્પ સાથે પાછો ફર્યો. સાહસ , સંકલ્પ, હિંમત અને પરિસ્થિતિને પહોંચી વળવાનો આત્મવિશ્વાસ અદ્વિતીય હોય છે, જે  અશક્યને પણ શક્ય બનાવે છે.

જયાં હાથ એ હથિયાર છે…
જયાં પરિશ્રમની પગથાર છે…
આત્મશ્રધ્ધાનો અણસાર છે…
ત્યાં સફળતાની વણઝાર છે…
માનવનો જયજયકાર છે…
જો આગિયાના અજવાળે, પાંપણના પલકારે,  કાજળઘેરી રાત્રિના અંધકાર વચ્ચે પણ તમને ઉષાના રંગો ઉગતા જણાય તો સમજો કે પ્રભાતનું અરુણિમ  આસમાન આપણી રાહ જોઈ રહ્યું  છે. પુષ્પોનો પમરાટ જીવન મહોત્સવને સત્કારવા થનગને છે… કારણ કે આશા અને હિંમત , શ્રધ્ધા અને સફળતાની ક્ષણોથી સભર જીવન એટલે જ ખુશીઓનો ખજાનો, સ્વપ્નોની સિદ્ધિ અને ક્ષણોનો સાક્ષાત્કાર. બસ એક કદમ… આવું જીવન જાણી લઈએ…માણી લઈએ.

રીટા જાની
25/06/2021

2 thoughts on “સ્પંદન-23

  1. Very nice , Ritaben ! It is so true in today’s situation .. Let’s face the reality and go further !

    Like

  2. રીટાબહેન,હિંમતે મર્દા તો મદદે ખુદાની અદ્ભૂત વાત સાથે પોતાનો આત્મવિશ્વાસ,શ્રધ્ધા અને ખંતની વાત કાવ્યમય રીતે કરવા બદલ અભિનંદન

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.