એક સિક્કો – બે બાજુ :16) સુક્ષમતમ જંતુથી હાર્યો માનવી એવો સમય!

માનવ કહેતો હું કરું , કરી રહ્યું છે કોઈ –
આદર્યાં અધૂરાં રહે , હરિ કહે તેમ હોય !
“ના , હરિ ક્યારેય આવું ના જ કહે , આવું ના જ કરે ! આજે જે થઇ રહ્યું છે તે શું ભગવાન કરે ?” અમારાં એક સિનિયર મિત્રે ઝૂમ વિડિઓ દ્વારા યોજાતા “ઓટલો” ઉપર બળાપો કાઢતા કહ્યું .
“ શું થઇ રહ્યું છે આપણા દેશમાં ? કોરોના એ તો માઝા મૂકી છે ! ”
ફોન ઉપર રોજ કોઈના અવસાનના સમાચાર સાંભળીએ છીએ ત્યારે દિલ કકળી ઉઠાએ છે ! આજે કોરોના મહામારીમાં લોકો ટપોટપ મરી રહ્યાં છે ! ઓક્સિજનના સિલિન્ડરના અભાવે ,ઈન્જેક્શનોના અભાવે , દવાઓ કે દવાખાનાઓના અભાવે,બિચારો દર્દી સેવા સારવાર ના અભાવે ઘડી બે ઘડીમાં હતો નહોતો થઇ જાય છે !
આપણે કોઈએ જોયું કે જાણ્યું ન હોય તેવી ભયંકર પરિસ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે ,અને તે પણ , હજુ ક્યારે અટકશે તે ખબર નથી !
ત્યારે ફરી ફરીને વિચાર એ તરફ જાય છે : આવું બન્યું ક્યાંથી ? શું થયું એકાએક આ દુનિયામાં ?
કુદરત આટલી ક્રૂર હોઈ શકે ખરી ?ભગવાન ક્યારેય આટલી ક્રૂરતા પોતાના સંતાનો તરફ ના જ દર્શાવે .આ ભગવાનનું કામ ના જ હોય !
અને તરત જ દોઢ વર્ષ પૂર્વે , નવેમ્બર -૨૦૧૯માં ચાઈનામાં , વુહાન શહેરમાંથી શરૂ થયેલ કોરોના વાઇરસના કાળા કેરની શરૂઆતની વાત યાદ આવે છે !
હા , સદીઓ પહેલાં પણ રોગચાળો થતો હતો . પહેલાં પણ પ્લેગ , મેલેરિયા , ટાઇફોઇડ અને શીતળા , પોલિયો જેવા રોગોમાં માનવી મોતને શરણ થયો છે . અને એનો સામનો કરવા , નવી દવાઓ , નવા ઇન્જેક્શન નવી રસીઓ -નવા ઈલાજ – આ દુઃખ દર્દમાંથી બચાવવા જે તે દેશમાં શોધાતાં રહ્યાં છે .
માનવીએ જેમ જેમ વિજ્ઞાનમાં પ્રગતિ કરવા માંડી તેમ તેમ એનું જીવન પણ સરળ બનવા માંડ્યું !
ત્રણસો વરસ પહેલાં ૧૭૯૬માં સૌથી પહેલી શીતળાની રસી એડવર્ડ જેનરે ઈંગ્લેન્ડમાં શોધી – માણસોને સ્મોલપોક્સ – શીતળામાંથી મુક્તિ અપાવવા . આ એક અજોડ શોધ હતી . માણસને આ રસી આપવાથી એ એવા ભયાનક જીવલેણ રોગમાંથી મુક્ત થઇ જાય – એટલે કે એ રોગ એને થાય જ નહીં !! આ એક મહત્વનું સંશોધન હતું .
રોગ થાય તે પહેલાં જ એને હરાવી દેવાનો .
એનો સામનો જ એ ઉગે તે પહેલાં ,નષ્ટ કરવાનો !
ને આખા વિશ્વમાંથી હવે શીતળાના રોગ નાબૂદ થઇ ગયો ! અને પછી તો ઘણા બધા રોગો માટે ઘણી રસી શોધાઈ ..
પણ કોરોના વાઇરસ એ એક નવો જ રોગ ૨૦૧૯માં શરૂ થયો .
ને , આ વખતે કોરોના વાઇરસનો ફેલાવો એકાદ દેશ પૂરતો સીમિત ના રહેતાંએ હોનારત વધીને છેક વિશ્વભરમાં તરત જ વ્યાપી !
જો વિજ્ઞાનની શોધ માનવીને બચાવી શકે છે તો વિજ્ઞાન માનવીને ડુબાડે પણ છે .
વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજીના આ જમાનામાં , બધું જ આંગળીના ટેરવે છે ! દુનિયા બહુ નાની થઇ ગઈ છે . પહેલાં અમેરિકાથી ભારત જવું હોય તો મહિનાઓથી તૈયારી કરવી પડે . પણ હવે ? આ ફોનમાંથી જ ટિકિટ લઇ લીધી અને બેસી ગયા પ્લેનમાં ! હવે કોઈ ઝાઝી તૈયારીઓ કરવાની જરૂર ના પડે !ભારતમાં પણ અહીંની બધીજ જરૂરિયાતની ચીજ વસ્તુઓ આસાનીથી મળે છે.
પણ , એટલે જ તો મોટી મુશ્કેલી સર્જાઈ ! સંક્ર્મણની સરળતાને કારણે ચાઈનામાં શરૂ થયેલ કોરોના વાઈરસ તરત જ વિશ્વ ભરમાં પ્રસરી ગયો !
વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજી ના સિક્કાની આ બે બાજુઓ છે .
એક તરફ વિજ્ઞાને મુસાફરી જ નહીં સમગ્ર જીવન આસાન કરી દીધું . સવારે લોસ એન્જલ્સથી નીકળીને સાડા ત્રણસો માઈલ દૂર સાનફ્રાન્સિસ્કો કે ફિનિક્સ મિટિંગમાં હાજરી આપીને માણસ આસાનીથી પાછો સાંજે ઘેર આવી જાય !
પણ સાથે સાથે , વાઇરસનું સંક્રમણ પણ થાય ને ?
પરિણામ એ આવ્યું કે આજે કોરોના વિશ્વમાં અગ્નિ જેમ પ્રસરી ગયો ! અને આપણા ભારતમાં તો આજે પરિસ્થિતિ ઘણી જ ખરાબ , ચિંતાજનક છે .
“ પણ , આ કાળમુખો કોરોના આવ્યો ક્યાંથી?”
એક વડીલે બળાપો કરતાં પૂછ્યું ; “ અમારા જમાનામાં અમે બળીયા અને શીતળા કે પોલિયો જેવા રોગો જોયા હતાં. ક્યારેય કોરોનાનું નામ પણ સાંભળ્યું નહોતું !” એમણે રડમસ થઈને પૂછ્યું : “ ચીનમાં મીટ માર્કેટમાંથી એકદમ આ રોગ શરૂ થયો કેવી રીતે ?”
વાચક મિત્રો , ફરીથી ટેક્નોલોજીની સારી -નરસી બન્ને બાજુને યાદ કરીને કહું :
આ જ્ઞાન મેં રિસર્ચ કરીને , કમ્પ્યુટર ફમ્ફોળીને મેળવ્યું છે – કોઈ કહે છે કે ચાઈનામાં આવેલ વુહાન શહેરના એક મીટ માર્કેટ જેમાં ચામાચીડિયાં, અને મોર જેવા પક્ષીઓનું માંસ રાખવામાં આવતું હતું ત્યાં , તેમાંથી આ વાઇરસ પ્રસર્યો છે.”
આ એક વાત થઇ .
પણ પ્રશ્ન થાય કે નવેમ્બર -૨૦૧૯માં શરૂ થયેલ આ ભયાનક રોગ વિષે જાન્યુઆરી ૨૦૨૦ સુધી ચાઈનાએ કોઈને જણાવ્યું નહીં .
વિચાર કરો : કેમ ?
આવા ઘાતક રોગથી વિશ્વને અજાણ રાખવાનું કારણ શું ?
W .H Oવર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઝેશનને ચાઈનાની સરકારે આ ભયાનક જાન લેનારા રોગની જાણ કેમ ના કરી ?
એ લોકોએ આ ભયાનક જીવલેણ રોગની વાત તો ના જ કરી પણ જયારે અમુક દેશોએ ,’આ એક ચેપી રોગ છે’. એવી જાણ થતા ચાઈનાથી આવતાં લોકો પર પ્રતિબંધ મુકવાનું નક્કી કર્યું તો ચાઈના છંછેડાયું!!
અને પછી શું બન્યું ? ઇટાલીમાં સુંદર રૂપાળી ચાઈનીઝ છોકરીઓએ લોકોની સહાનુભૂતિ મેળવવા “ અમે પણ માણસ છીએ , અમને વ્હાલ કરો” એવાં પોષ્ટર સાથે ઉભા રહીને સમગ્ર ઇટાલીમાં દેખાવો કર્યા! પરિણામ એ આવ્યું કે જાન્યુઆરી – ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૦માં ત્યાં સૌથી વધારે કોરોના નો રોગ પ્રસર્યો ! ઓક્સિજનના અભાવે લોકો ટપોટપ મરવા માંડ્યાં!
વિજ્ઞાની બે બાજુઓ છે:
અને વિજ્ઞાન માનવીને મદદ કરે છે –
પણ ક્યારે કે માનવીનો ધ્વંશ પણ કરે છે . એક ચપ્પુ શાક સમારવામાં મદદ રૂપ થાય પણ એ જ ચપ્પુ ખીસ્સકાતરું ખરાબ કાર્યમાં પણ વાપરે છે ને?
મધમાખી મધપૂડામાં મધ ભેગું કરી આપે , પણ , જો એને પથ્થર મારી છંછેડો તો એ તમારા પર હુમલો કરીને જાન પણ લઇ લે ! બસ એવી જ રીતે અમુક સંવાદ દાતાઓનાં જણાવ્યા પ્રમાણે , કમ્યુનિષ્ટ ચાઈનાએ આ વાઇરસને લેબોરેટરીમાં બનાવ્યો હતો !!
ચાઈનીઝ વાઈરલોજીષ્ટ ર્ડો. લી મેન્ગ યાન જે ત્યાંની લેબોરેટરીમાં કામ કરતી હતી એણે જણાવ્યું કે જયારે તેના ધ્યાનમાં આવ્યું કે કૈક થઇ રહ્યું છે જે બરાબર નથી !એણે એના ઉપરીને કહ્યું , પણ ભયના માર્યાં એ લોકોએ મૌન સેવ્યું . જો કે ત્યાર પછી એ સિફ્તથી દેશ છોડીને ગયા વર્ષે અમેરિકા આવી ગઈ .
એવી જ રીતે ફ્રાન્સના સાયન્ટિસ્ર્ટ નોબલ પ્રાઈઝ વિજેતા ડો . લુક મોંટાગ્નિર એ જણાવ્યું કે ૨૦૦૩માં ચાઈનામાં શ્વાશને લગતો એક રોગ સાર્સ- થયો હતો અને એને નાથવા ચાઈનાના વૈજ્ઞાનિકો પ્રયોગશાળામાં રસી શોધી રહ્યાં હતાં . સાથે સાથે એડ્સ ના રોગ ઉપરની રસી પણ શોધી રહ્યાં હતાં .. ને તેમાંથી છટકેલ – અથવાતો છટકાવેલ – આ વાઇરસ છે !
અર્થાત આ વાઇરસ માનવ સર્જિત !!
શું સાચું છે ને શું ખોટું તે આપણને ક્યારેય ખબર નહીં પડે , કારણકે ત્યાં સરમુખત્યારશાહી છે .. લોકશાહી નહીં .
પણ , વિજ્ઞાનના આ જમાનામાં , જયારે વિજ્ઞાન એટલું બધું આગળ વધ્યું છે , માનવી છેક ચંદ્ર પર પહોંચ્યો હતો એ વાત ને પણ અર્ધી સદી વીતી ગઈ છે , અને હવે માનવે મંગળ તરફ ડગ ભર્યાં છે , ત્યારે જીવન મંગલમય કયારે બનશે ?
કોરોના એ સમગ્ર જીવન તરફની દ્રષ્ટિ જ બદલી નાખી છે :
કેવો છે આ સમય ?
મારી જ એક ગઝલનો આ શેર જુઓ :
કાંધ પર જે પણ ગયાં એનો હતો થોડો સમય ,
અંધારમાં એકલ સર્યાં લાચાર – ના ખટક્યો સમય !
ફૂલ ઉપવનમાં ખીલ્યાં’તાં, મહેકીયો ફાલ્યો સમય ,
ને અકાળે એ ખર્યા પણ તો ય ના લાજયો સમય !

જે શ્વાસ આપણે રોજ લઈએ છીએ જન્મતાંની સાથે , એજ શ્વાસ માટે માનવી વલખે છે અને ના મળતાં જ વિલાઈ જાય છે !
આ આજનું કોઈ નવા પ્રકારનું વિશ્વ યુદ્ધ તો નથી ને ?પહેલાં યુદ્ધમાં તીર ,તલવાર અને ભાલાં વપરાતાં. પછી તોપ અને ટેન્ક આવ્યાં, પછી બીજા વિશ્વ યુદ્ધમાં અણુબૉમ્બ વપરાયો , ત્યાર બાદ કેમિકલ વેપનની લડાઈ પણ સદ્દામ હુશેને બતાવી .. શું આ બાયોલોજીકલ વોર તો નથી ને ?

બસ અટક તું , ખુબ ખેલ્યો ખેલ , ના અટક્યો સમય ;
ને સુનામી અશ્રુની ઉઠી , અરે વકર્યો સમય !
મૃતુદેહોનો નિકાલ કરવા માટેની સ્મશાનમાંની લાઈનો જોઈને ભગવાનનું દિલ તો દ્રવી જ જાય ; આ ભગવાનનું કાર્ય હોય જ નહીં ….કુપુત્રો જાયેત કપિ દપિ કુમાતા ન ભવતિ! મા આવી નિર્દય હોય જ નહીં ..

સુક્ષમતમ જંતુથી હાર્યો માનવી એવો સમય!
દિલના દાવાનળ મહીં આસું બની ઉભર્યો સમય!
વિજ્ઞાન પર અભિમાન કરતો માનવ , એની બીજી બાજુ જુઓ – કેવો પામર છે એ ?
માનવી ગમ્મે તેટલી શોધ ખોળ કરશે , પણ માનવી દુઃખી થશે ત્યારે આસું જ સારશે ..
હા , વિજ્ઞાન ગમે તેવી મોટી ટેક્નોલોજીની શોધ કરશે – પણ –
પણ શું મારી લાગણીઓને સમજવાની તાકાત છે એનામાં ?

2 thoughts on “એક સિક્કો – બે બાજુ :16) સુક્ષમતમ જંતુથી હાર્યો માનવી એવો સમય!

  1. એક સિક્કો _બે બાજુ: 16
    સુક્ષમતમ જંતુ થી હાર્યો માનવી
    ખરેખર દુનિયા મા જે અત્યારે આપણે જોઇ રહ્યા છીએ તે જોઇને કંપારી છુટી જાય છે ક્યારેય આટલી લાશોના ઢગલા જોવા પડસે અને કોરોના નામનો રોગ જીવલેણ નીવડ્યો જેના માટે વિજ્ઞાન પણ કસું કામ આવી શકતું નથી અને માણસ મનથી પડી ભાંગે છે અને જ્યારે કોઇ કસું કરી શકતું નથી ત્યારે કુદરત નો કહેર છે પરંતુ ભગવાન કદી કોઈનું અહિત કરતો જ નથી ગીતાબેન અને સુભાષભાઇ આ લેખ માટે તમને ભગવાને અતૂટ શકિત આપી છે બંને ને ખુબખુબ ધન્યવાદ 🙏

    Liked by 1 person

  2. 🙏વર્તમાન પરિસ્થિતિ જોઇને બહુજ દુઃખ થાય છે સનક્ટ આવ્યુછે તો તે દૂર થશે જ ગીતાબેન સુભાષ ભાઈ આપણાથી જે મદદરૂપ થવાય તે કરી શકીયે વિકટ સમસ્યા ઘનુશીખવી જશે વિકાસના માર્ગ ખુલશે માનવતા ના દરવાજા ખુલશે
    કુદરત ને ત્યાં દેરછે અંધેર નથી હાલ પ્રથ ના મોટુ બલછે
    નલિની ત્રિવેદી

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.