मेरे तो गिरधर गोपाल – : અલ્પા શાહ

ECE35490-6D37-47E2-ACFC-2B9514ED7F43
મિત્રો આજે આંનદ એ વાતનો છે કે પ્રથમ વખત ઉપાડેલી કલમ જયારે પાપા પગલી ભરતા લાંબી રેસનો ઘોડો પુરવાર થયો છે. ગર્વ તો થાય જ પણ સાથે કશુંક કર્યાનું નિમિત્ત મને ભગવાને બનાવી તેનો હર્ષ પણ અનુભવું છું.
 
હા! હું અલ્પાબેનની વાત કરું છું અલ્પાબેન શાહે “मेरे तो गिरधर गोपाल”  લેખમાળાની સફર તેના અંતિમ તબક્કામાં લાવી પોતાની કલમને એક પરિપક્વ કલમ તરીકે પુરવાર કરી છે.પોતાને ગમે તેજ લખવું અને જે સ્ફુરે તેજ અભિવ્યક્ત કરવાની કળા ધરાવતા આલ્પાબેન 600 વર્ષ જુના મીરાંને જીવંત કર્યા .મીરા વિષે અનેકે લખ્યું હશે પણ મીરા દરેક સ્ત્રીમાં જીવે છે તે વાતનો અહેસાસ એમની લેખમાળામાં એમણે કરાવ્યો આ જમાનામાં મીરાં કોઈ થઇ ન શકે પણ તેમ છતાં મીરા આજે પણ દરેક સ્ત્રીમાં વસે છે. આ અનુભૂતિનો અહેસાસ સમાજને આપ્યો છે.
અલ્પાએ મીરાંને એક ચિત્રકારની જેમ ઉપસાવ્યા છે. પોતે ચિત્રકામ જાણે છે માટે જિંદગીના દરેક રંગોની તેને ઓળખ છે. મીરાંની જિંદગીના અનેક રંગો આપણી સમક્ષ લાવી મીરા એક સામાન્ય સ્ત્રી નથી એનું એક અલાયદુ સ્થાન છે એ આ લેખમાળા દ્વારા પુરવાર કર્યું છે. મીરાં ભલે સંસારથી પર રહ્યા પણ સંસારના ઉત્તમ મઘ્યમ અને અધમ અનેક પ્રકારના માનવીઓના સંસારને એમણે અંતરની આંખે નિહાળ્યો છે એ વાત પ્રસઁગ દ્વારા રજુ કરી અલ્પાબેને આપણને મીરાંની ઓળખ કરાવી છે. તો નવી પેઠીને આકર્ષે તેવા અંગ્રજી વાક્યો દ્વારા વાતને અકબંધ પ્રામાણિકતા સાથે પીરસી મીરાની લેખમાળામાં એક આકર્ષણ ઉભુ કર્યું છે.મીરાંના પદ એટલે “Art of Living” આમ સહજપણે એક આધુનિક સંદર્ભ આપ્યો છે, જ મને, તમને આકર્ષવા માટે પુરતું છે,નહિ તો આજના જમાનાની પેઢી મીરાંને શું કામ વાંચે ?
 
મીરાં એકમાત્ર એવી કવયિત્રી છે જેણે ગાજવીજ સાથે પ્રેમની વાત કરી છે તેમ છતાં જ્ઞાનથી છલોછલ શબ્દો અને ભક્તિ પેદો આપતા મીરા એ તત્વજ્ઞાન પણ પિરસ્યું છે, એ વાતને અલ્પાએ પોતાની જાતને પ્રશ્ન કરી અને તેમાંથી જવાબ મેળવી આપણી સમક્ષ મૂક્યું છે જે તમે તેની 41મી લેખમાળામાં માણ્યું હશે. તો સાથે મીરાંબાઈ મનની ચંચળતા અને માનવ સહજ દુર્ગુણો પર નજર અંદાઝ કર્યા વગર દાખવ્યા છે, જે અલ્પાની કલમનો સ્વતંત્ર મિજાજ દર્શાવે છે. લખવું પણ માત્ર બીજાને સારું લગાડવા નહીં એ વાતના પડઘા એની લેખમાળામાં વર્તાયા છે.
અલ્પાને મીરાં ગમે છે તેનું કારણ મીરાંની નિર્ભયતા છે,જીવન જ સંઘર્ષનો પર્યાય હતો છતાંય એ સંઘર્ષો સામે ઝઝૂમતો પોતાની પસંદગી મુજબનું જીવન જીવી ગઈ.મીરાંના પદો સમજાવતા ભક્તિભાવ સાથે મીરાંનો અવ્યહવારુ મિજાજ દેખાડી લેખિકા આપણું લક્ષ ખેચે છે મીરાં દાબદબાણ,ભય,વ્હેમ,ષડયંત્રથી પર હતા એ વાત અલ્પા ક્યાંક ને ક્યાંય પદના અર્થમાં અથવા પ્રસંગો દ્વારા આપણી સામે મૂકી મીરાંને અદભુત રીતે રજૂ કર્યા છે.અલ્પાની કલમ અહીં જુદી તરી આવે છે.
 
પ્રસંગોનું નિરૂપણ પણ સરસ છે.મીરાંબાઈનાં લૌકિક સંબંધોથી માંડી આધ્યાત્મિક કૃષ્ણ સાથે ના સંબંધોને અલ્પાએ વાર્તાની જેમ પ્રગટ કરી વાચકનો રસ પણ જાળવ્યો છે.તો ક્યારેક પોતાના મંતવ્ય મૂકી નીડરતા પણ દાખવી છે.
અલ્પા કૃષ્ણને પ્રેમ કરે છે માટે મીરાંને સમજી શકી છે. મીરાંના પ્રિયતમ પ્રત્યેની તીવ્ર લાલસા, ઉત્કંઠા અને મિલનના ભાવ બધું જ સરસ રીતે કાવ્યોના આસ્વાદ દ્વારા પ્રગટ કર્યું છે મુખ્ય વાત એ છે પહેલીવાર ઉપાડેલી કલમ થકી શબ્દો પ્રગટયા છે માટે અલ્પાને આભિનંદન આપવા જોઈએ સામાન્ય રીતે કોઈ પણ સર્જક પોતાના વિચારો દર્શાવવા સભાનપણે પ્રયાસ કરતા જ હોય છે પણ અલ્પાએ કોઈ સભાન ચેષ્ઠા કરી હોય તેવું મને લાગતું નથી પરંતુ તેમના અંતરમાં ચાલતા ભાવોએ જ અનાયાસે એણે પ્રગટ કરીને તેમનાં મનના વિચારોને વહાવ્યા છે જેમાં મૌલિકતા પ્રગટ થાય છે.આવી મૌલિક કલમ વધુ વધુ ખીલે એ ભાવના સાથે અલ્પાને ફરી લખવાનું આમંત્રણ આપું છું.

પ્રજ્ઞા દાદભાવાળા 

2 thoughts on “मेरे तो गिरधर गोपाल – : અલ્પા શાહ

  1. પ્રજ્ઞા બેનની વાત સાથે સહમત છું કે બહુ સહજ રીતે ચિત્રકારની જેમ મીરાને પ્રસ્તુત કર્યા છે. અભિનંદન.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.