આ વાત્સલ્યની વેલી ભિતરમાં: થોડી અંદરની વાત -૧)

વાત્સલ્યની વેલી ભિતરમાં: થોડી અંદરની વાત -૧)

પ્રિય વાચક ! ઘણી વાતો કહી દીધી મારાં કાર્યક્ષેત્રની આ એક વર્ષમાં! ઘણી યાદો તાજી થઇ આ થોડી અંદરની વાત -૧)

પ્રિય વાચક ! ઘણી વાતો કહી દીધી મારાં કાર્યક્ષેત્રની આ એક વર્ષમાં! ઘણી યાદો તાજી થઇ આ આ વાત્સલ્ય વેલડી નાં અતિતને ઢંઢોળતાં ! અસંપ્રજ્ઞાત મનની ભિતરમાં છુપાયેલ કેટલાંયે સંસ્મરણો ક્યારેક અચાનક જ ડોકિયાં કરી જાય છે !

રેડિયા ઉપર આ ભજન સાંભળ્યું :

હે જી , તારાં આંગણિયા પૂછીને કોઈ જો આવે તો આવકારો મીઠો આપજે રે લોલ !

અને મને યાદ આવ્યું મારાં શરૂઆતના દિવસોનું આ ગીત – અમારાં બાળમંદિરનું પણ કૈક આવું જ હતું

“એવી જ અનુભૂતિ તારે ડે કેર સેન્ટરમાં કામ કરતાં કાયમ રાખવાની છે ,હોં !” હું મનને આ ક્ષેત્રમાં કામ કરવા તૈયાર કરતાં કહું ! ‘ક્યારે , કઈ ઘડીએ શિકાગોના ઉત્તર પશ્ચિમે આવેલ અમારાં ગ્રાન્ડ ચાઈલ્ડ કેર સેન્ટરમાં કોઈ આવી ચઢે તેને.

“ સમજીને ,” મીઠો આવકારો આપવાનો ! “ તેમાં જરાયે ગફલત ના ચાલે ! સમજી ને ?’

મારુ મન મારી સાથે વાતો કરતાં મને સમજાવતું હતું !

મુશ્કેલી બારણું ખટખટાવે તો તેનેય આવકારીને ઘટતું કરવાનું !

કોઈ મા બાપ કે વાલી ફરિયાદ કરે તો તેનેય શાંતિથી સાંભળીને તેનો ઉકેલ શોધવાનો !

કોઈ ટીકા કરે કે કોઈ તારીફ કરે ; બધાંને આવકારો આપવાનો !

ફલાણું ડિપાર્ટમેન્ટ ઇન્સ્પેક્શન કરવા આવે અને ખબર પડે ; “ફલાણા કાયદા ની તને ખબર જ નથી ? ( અમુક ઉંમર સુધીનાં બાળકોને ગાડીમાં સીટબેલ્ટ પહેરાવવો પડે , કે અમુક ટેમ્પરેચરે જ ડીશો ધોઈ શકાય કે આ ત્રણ વેક્સિનેશન બાળકોને અમુક ઉંમરે આપવા ફરજીયાત છે કે ફાયર ડ્રિલ દર મહિને કરાવવી પડે કે – કે એવાં તો કૈક અનેક નિયમોથી ડાયરેક્ટરે માહિતગાર રહેવું જ પડે) તો એ કાયદાની પુરી સમજ કેળવવા માટે, અજ્ઞાન દૂર કરવા બે દિવસની ટ્રેનિંગ લઇ આવો!” કોઈ એમ કહે તો યે

“ એને ધીરે રે , ધીરે તું બોલવા દેજે રે , આવકારો “ મીઠો” આપજે રે લોલ !”

એમ કવિ કાગની એ બે પંક્તિઓ ગણગણીને બધું સ્વીકારી લેવાનું !! …અને જે તે વિષય ની ટ્રેનિંગ લઇ આવવાની ! હા જી હા !

‘કાગ એને પાણી દે જે ; ધીરે રે હોંકારા દે જે !!’

ને આ અને આવાં બધાં અનુભવો , કવિ કાગનાં ભજન જેવા સરળ નહોતા જ !

“ કેમ તમે આવ્યાં છો , એવું નવ પૂછશો રે !”

એમ સ્થિતપ્રજ્ઞ બની જવું શક્ય નહોતું ! પણ છતાંયે આ બધાં અનુભવો ,છમકલાઓ અને વૃતાંતોને યાદ કરીને લખવાનું બળ અને પ્રેરણા મને કોણે આપ્યાં??

આપ જેવા સૌ વાચક મિત્રોએ !

કલ્પનાબેન રઘુભાઈએ ઘણા લેખને અંતે કોમેન્ટ બોક્સમાં લખ્યું છે ; “ દરેક પ્રસંગ રસપ્રદ છે કાંઈક નવું જાણવા મળે છે !”

“અદ્દભૂત ગીતાબેન,…બાળકના મનોજગતમાં તમે કેટલા બધા ઊંડા ઉતર્યા છો! એન્ડીની વાત વાંચીને તમને અભિનંદન આપવાનું મન થાય જ.તમે શીખતાં ગયા અને શીખવતા ગયા એ અનુભવો વાંચવા જેવા છે.ખૂબ સરસ! તમારી સાથે તમારા સહયાત્રી સુભાષભાઇને પણ અભિનંદન!

રાજુલાબેને પણ દરેક લેખમાં નાવીન્ય અને વિવિધતાને પ્રશંશા અને પ્રોત્સાહન પ્રેરક કૉમેન્ટ્સ આપી જેથી મને વધુ વિગતે લખવા પ્રેરણા મળી ! “ વાત્સલ્યની વેલીમાં માત્ર વ્હાલની વાતો ઉપરાંત તમે એવી ઘણી વાસ્તવિક અને વ્યહવારિક વાતો મુકી છે… ગીતાબેન,

આજનો તમારો લેખ તો આજની, આવતી કાલની અને ગઈકાલની( જેમને હવે પોતાના સંતાનોના સંતાનોને ઉછરવામાં ટેકો કરવાનો છે) એ તમામ પેઢી માટે દિશા સૂચક છે …”

ગીતાબેન તમારા દરેક લેખ બાળકોના મનની-લાગણીની દુનિયાનો નવેસરથી પરિચય આપે એવા હોય છે. મોટાભાગે આપણે સૌ ભૂતકાળના ઊંડાણમાં ઉતર્યા વગર જ બાળકના વર્તમાન વલણને સાચા–ખોટાના ત્રાજવે તોલતા રહીએ છીએ.

ખુબ રસપ્રદ વાત લઈને આવો છો.

જયવંતીબેન પટેલ મોટા ભાગે અંગ્રેજીમાં કૉમેન્ટ્સ લખે છે , તેઓએ કહ્યું

“We always learn something from your article “

તો સપનાબેન , દર્શનાબેન અને અન્ય જાણ્યા અજાણ્યા વાચક મિત્રોએ આ લેખમાળાને આવકારી છે !

પણ જિગીષાબેન અને પ્રજ્ઞાબેન મારી આ કારકિર્દીની પ્રામાણિક સફરને દિલથી વધાવીને વધુ સચોટ પ્રસંગો લખવા કૉમેન્ટ્સ દ્વારા અને ફોનથી પણ ચર્ચા કરીને મને માર્ગદર્શન પણ આપ્યું છે અને ક્યારેક ડગમગતા મારાં મનને ફરી પ્રોત્સાહન આપ્યું છે , મારુ મનોબળ મજબૂત કર્યું છે !! આ બધાં અનુભવો ન ભૂલી શકાય તેવા અમૂલ્ય છે. લોસ એન્જલસ અને શિકાગોનાં વાચક વર્ગને પણ કેમ ભૂલી શકાય ? મીનાબેન પટેલ , નલિનીબેન ત્રિવેદી , ભારતીબેન ભાવસાર અને છેક સ્વદેશથી આવતી કૉમેન્ટ્સ દ્વારા આ વિષય પર લખવા – આ બાલમંદિર ડે કેરને લગતાં અનુભવ ખજાનાને ફમ્ફોળવા -ખંખોળવાનો ઉત્સાહ જાગ્યો . જોકે આ લખવા કૉમેન્ટ્સ ઉપર જ આધાર રાખ્યો નથી ; સાચી પ્રેરણા તો અંતરની વર્ષોથી ઢબુરાઇને પડી હતી ! ‘Measure of an immigrant mother !’એ ટાઇટલ હેઠળ મેં આ વાતો લખી છે , પણ સમયના અભાવે એ કાર્ય પૂરું થઇ શક્યું નથી !

પણ શબ્દોનાસર્જન બ્લોગમાં , પ્રજ્ઞાબેને સ્ટેજ આપ્યું એટલે અવતરણ થયું ! કેટલાક લેખ અને તેની કોમેન્ટ્સથી હું હચમચી ગઈ હતી , એની પેટ છૂટી કબૂલાત આવતે અંકે આ વાત્સલ્ય વેલડી નાં અતિતને ઢંઢોળતાં ! અસંપ્રજ્ઞાત મનની ભિતરમાં છુપાયેલ કેટલાંયે સંસ્મરણો ક્યારેક અચાનક જ ડોકિયાં કરી જાય છે !

રેડિયા ઉપર આ ભજન સાંભળ્યું :

હે જી , તારાં આંગણિયા પૂછીને કોઈ જો આવે તો આવકારો મીઠો આપજે રે લોલ !

અને મને યાદ આવ્યું મારાં શરૂઆતના દિવસોનું આ ગીત – અમારાં બાળમંદિરનું પણ કૈક આવું જ હતું

“એવી જ અનુભૂતિ તારે ડે કેર સેન્ટરમાં કામ કરતાં કાયમ રાખવાની છે ,હોં !” હું મનને આ ક્ષેત્રમાં કામ કરવા તૈયાર કરતાં કહું ! ‘ક્યારે , કઈ ઘડીએ શિકાગોના ઉત્તર પશ્ચિમે આવેલ અમારાં ગ્રાન્ડ ચાઈલ્ડ કેર સેન્ટરમાં કોઈ આવી ચઢે તેને.

“ સમજીને ,” મીઠો આવકારો આપવાનો ! “ તેમાં જરાયે ગફલત ના ચાલે ! સમજી ને ?’

મારુ મન મારી સાથે વાતો કરતાં મને સમજાવતું હતું !

મુશ્કેલી બારણું ખટખટાવે તો તેનેય આવકારીને ઘટતું કરવાનું !

કોઈ મા બાપ કે વાલી ફરિયાદ કરે તો તેનેય શાંતિથી સાંભળીને તેનો ઉકેલ શોધવાનો !

કોઈ ટીકા કરે કે કોઈ તારીફ કરે ; બધાંને આવકારો આપવાનો !

ફલાણું ડિપાર્ટમેન્ટ ઇન્સ્પેક્શન કરવા આવે અને ખબર પડે ; “ફલાણા કાયદા ની તને ખબર જ નથી ? ( અમુક ઉંમર સુધીનાં બાળકોને ગાડીમાં સીટબેલ્ટ પહેરાવવો પડે , કે અમુક ટેમ્પરેચરે જ ડીશો ધોઈ શકાય કે આ ત્રણ વેક્સિનેશન બાળકોને અમુક ઉંમરે આપવા ફરજીયાત છે કે ફાયર ડ્રિલ દર મહિને કરાવવી પડે કે – કે એવાં તો કૈક અનેક નિયમોથી ડાયરેક્ટરે માહિતગાર રહેવું જ પડે) તો એ કાયદાની પુરી સમજ કેળવવા માટે, અજ્ઞાન દૂર કરવા બે દિવસની ટ્રેનિંગ લઇ આવો!” કોઈ એમ કહે તો યે

“ એને ધીરે રે , ધીરે તું બોલવા દેજે રે , આવકારો “ મીઠો” આપજે રે લોલ !”

એમ કવિ કાગની એ બે પંક્તિઓ ગણગણીને બધું સ્વીકારી લેવાનું !! …અને જે તે વિષય ની ટ્રેનિંગ લઇ આવવાની ! હા જી હા !

‘કાગ એને પાણી દે જે ; ધીરે રે હોંકારા દે જે !!’

ને આ અને આવાં બધાં અનુભવો , કવિ કાગનાં ભજન જેવા સરળ નહોતા જ !

“ કેમ તમે આવ્યાં છો , એવું નવ પૂછશો રે !”

એમ સ્થિતપ્રજ્ઞ બની જવું શક્ય નહોતું ! પણ છતાંયે આ બધાં અનુભવો ,છમકલાઓ અને વૃતાંતોને યાદ કરીને લખવાનું બળ અને પ્રેરણા મને કોણે આપ્યાં??

આપ જેવા સૌ વાચક મિત્રોએ !

કલ્પનાબેન રઘુભાઈએ ઘણા લેખને અંતે કોમેન્ટ બોક્સમાં લખ્યું છે ; “ દરેક પ્રસંગ રસપ્રદ છે કાંઈક નવું જાણવા મળે છે !”

“અદ્દભૂત ગીતાબેન,…બાળકના મનોજગતમાં તમે કેટલા બધા ઊંડા ઉતર્યા છો! એન્ડીની વાત વાંચીને તમને અભિનંદન આપવાનું મન થાય જ.તમે શીખતાં ગયા અને શીખવતા ગયા એ અનુભવો વાંચવા જેવા છે.ખૂબ સરસ! તમારી સાથે તમારા સહયાત્રી સુભાષભાઇને પણ અભિનંદન!

રાજુલાબેને પણ દરેક લેખમાં નાવીન્ય અને વિવિધતાને પ્રશંશા અને પ્રોત્સાહન પ્રેરક કૉમેન્ટ્સ આપી જેથી મને વધુ વિગતે લખવા પ્રેરણા મળી ! “ વાત્સલ્યની વેલીમાં માત્ર વ્હાલની વાતો ઉપરાંત તમે એવી ઘણી વાસ્તવિક અને વ્યહવારિક વાતો મુકી છે… ગીતાબેન,

આજનો તમારો લેખ તો આજની, આવતી કાલની અને ગઈકાલની( જેમને હવે પોતાના સંતાનોના સંતાનોને ઉછરવામાં ટેકો કરવાનો છે) એ તમામ પેઢી માટે દિશા સૂચક છે …”

ગીતાબેન તમારા દરેક લેખ બાળકોના મનની-લાગણીની દુનિયાનો નવેસરથી પરિચય આપે એવા હોય છે. મોટાભાગે આપણે સૌ ભૂતકાળના ઊંડાણમાં ઉતર્યા વગર જ બાળકના વર્તમાન વલણને સાચા–ખોટાના ત્રાજવે તોલતા રહીએ છીએ.

ખુબ રસપ્રદ વાત લઈને આવો છો.

જયવંતીબેન પટેલ મોટા ભાગે અંગ્રેજીમાં કૉમેન્ટ્સ લખે છે , તેઓએ કહ્યું

“We always learn something from your article “

તો સપનાબેન , દર્શનાબેન અને અન્ય જાણ્યા અજાણ્યા વાચક મિત્રોએ આ લેખમાળાને આવકારી છે !

પણ જિગીષાબેન અને પ્રજ્ઞાબેન મારી આ કારકિર્દીની પ્રામાણિક સફરને દિલથી વધાવીને વધુ સચોટ પ્રસંગો લખવા કૉમેન્ટ્સ દ્વારા અને ફોનથી પણ ચર્ચા કરીને મને માર્ગદર્શન પણ આપ્યું છે અને ક્યારેક ડગમગતા મારાં મનને ફરી પ્રોત્સાહન આપ્યું છે , મારુ મનોબળ મજબૂત કર્યું છે !! આ બધાં અનુભવો ન ભૂલી શકાય તેવા અમૂલ્ય છે. લોસ એન્જલસ અને શિકાગોનાં વાચક વર્ગને પણ કેમ ભૂલી શકાય ? મીનાબેન પટેલ , નલિનીબેન ત્રિવેદી , ભારતીબેન ભાવસાર અને છેક સ્વદેશથી આવતી કૉમેન્ટ્સ દ્વારા આ વિષય પર લખવા – આ બાલમંદિર ડે કેરને લગતાં અનુભવ ખજાનાને ફમ્ફોળવા -ખંખોળવાનો ઉત્સાહ જાગ્યો . જોકે આ લખવા કૉમેન્ટ્સ ઉપર જ આધાર રાખ્યો નથી ; સાચી પ્રેરણા તો અંતરની વર્ષોથી ઢબુરાઇને પડી હતી ! ‘Measure of an immigrant mother !’એ ટાઇટલ હેઠળ મેં આ વાતો લખી છે , પણ સમયના અભાવે એ કાર્ય પૂરું થઇ શક્યું નથી !

પણ શબ્દોનાસર્જન બ્લોગમાં , પ્રજ્ઞાબેને સ્ટેજ આપ્યું એટલે અવતરણ થયું ! કેટલાક લેખ અને તેની કોમેન્ટ્સથી હું હચમચી ગઈ હતી , એની પેટ છૂટી કબૂલાત આવતે અંકે

This entry was posted in Uncategorized by Geeta & Subhash Bhatt. Bookmark the permalink.

About Geeta & Subhash Bhatt

Geeta started her carrier as a lecturer in Gujrati , in India , and when migrated to Chicago with family of two toddlers she changed her carrier to Early Childhood Educator ; started her Childcare center and running it for 30 years , she retired and moved to sunny state of California . Subhash started as an engineer back at homeland and after coming to Chicago with family created his apartment rental business while contributing his share in Day care center management . Now , Retired couple is involved in many social activities.

6 thoughts on “આ વાત્સલ્યની વેલી ભિતરમાં: થોડી અંદરની વાત -૧)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.