વાત્સલ્યની વેલી ૫૦) નર્સિંગહોમમાં – ઉપેક્ષિત મા બાપ !

Posted on October 29, 2019 by geetabhatt
જે માતા પોતાના બાળક માટે સર્વસ્વત્યાગતાંયે અચકાતી નથી ,બાળકનાઉછેર માટે કોણ જાણે કેટલાયે શારીરિક, માનસિક ત્રાસ પણ સહન કરી લે છે , એમ વિચારીને કે હમણાં બધું સહન કરીલેવાદે અને બાળકને મોટું થઇ જવાદે ! એજ માતા જયારે વૃદ્ધ થાય છે અનેઅસહાય દશામાં હોય છે, લગભગબાળક જેવી બની જાય છે ત્યારેવાત્સલ્યની વેલ ક્યારે કેટલાંક કુટુંબોની,નબળી કેમ પડી જતી હોય છે? કારણકેશું એ બાળકો હવે પુખ્ત વયનાં થઇ ગયાંછે, અને ક્યારેક સંજોગોથી મજબુર હોયછે એટલે ?
મારુ કાર્યક્ષેત્ર આમ તો બાળ સંભાળઅને બાળ શિક્ષણ ! એમાં ઘણાંભયસ્થાનો હોય ! પણ નિષ્ઠાથી કામકરીએ એટલે ભગવાનની કૃપાથી પારઊતરીયે! એને હું ભગવાનનું મારાં ઉપરનુંઋણ સમજીને થોડું કામ નિઃશ્વાર્થ ભાવેકરવા વિચારું !
એટલે વર્ષો સુધી તેમાં કામ કરતાં કરતાં,થોડોકે સમય સમાજને ઉપયોગી થાયતેવું કાંઈક – પણ અર્થોપાર્જન માટે નહીં – તેવું વોલેન્ટિયર વર્ક કરવાનું વિચાર્યું !
શિકાગોના ઉત્તરીય પરા સ્કૉકી જ્યાંઅમે રહેતાં હતાં , ત્યાંથી માત્ર એકાદમાઈલ દૂર એક નર્સિંગહોમ પાસેથી ઘણીવાર પસાર થાઉં; ત્યાં થોડો સમયસ્વૈચ્છિક સેવાઓ આપવાનું વિચાર્યું.
એ નર્સિંગ હોમમાં થોડાં ગુજરાતી વડિલોપણ હતાં એમ સાંભળ્યું હતું .”આવડિલોની સેવા કરીશ તો દેશમાં આપણાંવડિલોની સેવા કોઈ બીજું કરશે !”મનેથયું. .
એક દિવસ હું ત્યાં કોઈની સાથે ગઈ !
સાંજનાં ચારેક વાગ્યા હતાં. બહાર ભેંકારઠંડી , અંધારિયું અને સ્નોના ઢગલાઓનેલીધે ડીપ્રેસિંગ લાગે તેવું ઉદાસીવાતાવરણ હતું ; પણ અંદર તો સરસસુશોભિત ક્રિશ્ચમસ લાઈટો અનેડેકોરેશન હતાં!
મને વોલેન્ટિયર કાર્ય માટે એ જગા ગમીગઈ !
પણ, જેમ જેમ હું એ ગુજરાતી દાદાદાદીઓની નજીક આવતી ગઈ તેમ તેમબહારની ઉદાસીનતા કરતાં એમનાંભિતરનો ખાલીપો મને વધુ રડાવવાલાગ્યો ! એક વખતનાં સમૃદ્ધ , ભણેલગણેલ , સફળ કારકિર્દી ધરાવતાં – એકવખતનાં ડોક્ટર , એન્જીનીયર , શિક્ષકકે દુકાનદાર ,આપણાં મા બાપ કે દાદાદાદીની ઉંમરનાં વડીલોની મજબૂરીઓથીએ જગ્યા છુપાં ડૂસકાં ભરતી હતી ! ( આથોડાં વર્ષો પહેલાની વાત છે )
પારકો દેશ ! અજાણી ભાષા ! અજાણ્યુંવાતાવરણ !
અને સૌથી વધુ તો એ પારકાં લોકો ! નાકોઈ મિત્ર કે ના કોઈ આપ્તજન ! નેએમના હાથનું ગુજરાતી ભાણું ,જે તેસ્વાદનું , ખાવાનું એ વડિલોને ખટકતુંહતું!અને હવે તેઓ કોઈ પણ સંજોગોમાંદેશમાં જઈને રહી શકે તે શક્ય નહોતુંકારણ કે દેશમાં પણ એમનું પોતાનું કોઈનહોતું!
નિવૃત્તિની ઉંમરે ,પોતાના સંતાનોની સાથેરહેવા આવવાથી તેમને અહીંનાસમાજનો પૂરો પરિચય નહીં ! વળીસંતાનો પણ પોતાનાં જીવનમાં વ્યસ્તહોવાથી જયારે કોઈના હાથ પગ કે મગજકામ કરવામાં તકલીફ આપવા માંડ્યાંત્યારે મજબૂરીથી સંતાનોએ પોતાનાં માબાપનાં હિત માટે જ આ માર્ગ શોધ્યોહતો ! “ નર્સિંગ હોમમાં તમારી સારીદેખભાળ થશે .” સંતાનોએ એમસમજાવી પટાવીને તેમને પરાણે અહીંદાખલ કરેલાં. અમેરિકાનાં સિનિયર્સહોમ કરતાં આ જુદા પ્રકારની જગ્યા છે: અહીં સ્વતંત્ર રીતે ના રહી શક્તાં લોકો જમોટાભાગે આવતાં હોય .એ લોકો પછીકાયમ માટે જ અહીં રહેતાં હોય. ક્યારેકસંતાનો થોડાં સમય માટે મા બાપનેપોતાને ઘેર લઇ જાય , પણ પછી પાછાંનર્સિંગ હોમમાં જ આવી જાય!
સમૃદ્ધ દેશ અમેરિકામાં વૃધ્ધોને ઘણાંઆર્થિક લાભ મળે છે તેને કારણે પણસંતાનોને આ રસ્તો વધારે સરળ લાગ્યોહતો! હા , પોતાનાં મા બાપ શું ઈચ્છે છેએ જાણવાનું કદાચ બધાં જ સંતાનોભૂલી ગયાં હતાં!
નર્સિંગ હોમના મારા સાત આંઠ વર્ષનાઅનુભવો ઉપર એક પુસ્તક લખાય! એકપણ વડિલને મેં ત્યાં સ્વેચ્છાએ , “ ચાલો , આવી સરસ જગા છે, તો નિરાંતે અહીંરહીએ !” એમ વિચારીને આવેલા જોયાંનહોતાં! હા, અકસ્માતમાં ઘવાયેલ અનેથોડો સમય આરામ કરવા આવતાંલોકોની વાત જુદી છે.
પણ આવી કફોડી પરિસ્થિતિમાંયે માનુંદિલ તો સંતાનોને આશીર્વાદ જ આપતુંહોય છે! મેં જોયું હતું કે ઉપેક્ષિત મા ત્યાંનર્સિંગહોમમાં રહેવા છતાં પોતાનાંસંતાનોમાટે તો પ્રેમ જ દર્શાવતી હતી ! કેવું છે આ માતૃપ્રેમનું ઝરણું ?
ઘરની નજીક જ આ વિલેજ નર્સિંગ હોમહોવાને કારણે ક્યારેક કોઈક વાનગીઓએ વડિલો માટે પણ બનાવું. દિવાળીઉપર તો ખાસ એ લોકોને ફરસાણ અનેમીઠાઈ વહેંચીને અમે દૂર દેશમાં વસતાંઅમારાં પેરેન્ટ્સને યાદ કરીને સંતોષમાનીએ.
“આ બે ઘૂઘરા અને મોહનથાળના બેચકતાં ઇન્દિરાબા, હું તમારે માટે જ લાવીછું, હોં!
મેં એક દિવસ મન જરા સાંકડું કરીને કહ્યું, કારણકે આગલે વર્ષે જયારે હું પ્રેમથીમીઠાઈ લઇ ને ગઈ હતી ત્યારે એ મીઠાઈવર્ષમાં માંડ ચાર વાર ખબર કાઢવાઆવતાં દીકરાને ( અને વહુને મોંઢે ગઈહતી..) અને એવા તો અનેક પ્રસંગો યાદઆવે છે જયારે મા પોતોનો દીકરો કેદીકરી ખબર કાઢવા આવે ત્યારે નિતાંતપ્રેમ અને માત્ર પ્રેમ જ વરસાવે!
આજે દિવાળીના શુભ દિવસોએ એ સૌવડિલોની યાદમાં આંખ ભીની થઇ જાયછે! મેં એ નર્સિંગહોમમાં વર્ષો સુધીમૃત્યુની રાહ જોઈ રહેલ મા બાપને જોયાંછે! અરે મા મૃત્યુ પામે પછી બાપનેસ્મશાને કે બેસણામાં લઇ જવા છોકરોઆવ્યો હોય અને પછી પાછો
બારોબાર અહીં નર્સિંગ હોમમાં જ મૂકીગયો હોય એવુંયે બન્યું છે !એકાદ દિવસપણ બાપને પોતાની ઘેર રાખવાનું વિચાર્યુંનહીં હોય!. એ નેવું વર્ષની ઉંમરનાં દાદા,પત્નીનો વિયોગ અને પછી પુત્રનું આજાતનું વર્તન પછી ચોધાર આંસુ સારતામેં જોયાં છે.. ને યાદે હું આજે પણ રડું છું.. જે મા બાપ બધું જ ત્યજીને માત્રસંતાનોના હિત માટે જુવાનીના અમૂલ્યવર્ષો વાપરી નાંખે છે, તેમને થોડીસહાનુભૂતિ , થોડો પ્રેમ, થોડી હૂંફલાગણી દર્શાવવાની શું સંતાનોની ફરજનથી ? બસ , બીજું કાંઈ નહીં પણ એમનેથોડા માન સન્માન આપીએ તો પણવાત્સલ્ય વેલ મુરઝાશે નહીં!
વાત્સલ્યની કેડી અને વ્હાલપનાં પગલાં !
ડગમગ ડગ ભરતાં ને યાદોમાં સરતાં!
રોવડાવે , હરખાવે , આસુંડા છલકાવે !
એવી છે જીવનની રીત ! એવી આજીવનની રીત!
Sent from my iPhone
Subhash (Sam) Bhatt
773-251-7889

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s