૪૬ -કવિતા શબ્દોની સરિતા- રાજુલ કૌશિક

વૃક્ષને થયું એક દિ મન.. લાવને….હું યે બતાવું હાથ મારો….

કોઇ સારા જયોતિષીને.. હળવેથી લંબાવ્યો..હાથ લીલોછમ્મ..

વાયરા સંગે ઝૂકીને..કર્યા પ્રણામ..કહો, મહારાજ…શું નડે છે અમને સૌને ?

અમારા નસીબમાં શું લખાયું છે….રોજ રોજ કપાવાનું જ..?..ગ્રહ કયો નડે છે અમને ?

બતાવો એના નડતરનો….ઉપાય કોઇ સીધો..

મહારાજે ગણ્યા આંગળીઓના વેઢા….એક એક રેખા..

એક એક લીલાશ…તપાસી ઝીણવટથી.. વદયા સાવ ધીમેકથી….અવાજમાં ભળી હતાશા..

શનિ, નહીં..મંગળ નહી….ન નડતા રાહુ કેતુ..બસ..તને નડે છે….ગ્રહ એક જ..

માણસ નામનો…જેના નડતરનો નથી….કોઇ ઉપાય મારી કને પણ…

ઘણો સમય વિત્યો હશે આ વાંચ્યાને… એ ક્ષણે પણ એવું લાગ્યું હતું કે આને શું કહેવાય ? કોઈ રચના, કાવ્ય કે માનવજાત માટે સૂર્યના તાપ આડે છાંયાની છત્રી લઈને ઉભેલા, આપણી આસપાસ શીતળતા રેલાવતા વૃક્ષના ઉના-ઉના નિસાસા? બળબળતી વ્યથા ?

પરિવારમાં, સંસારમાં કે વ્યક્તિગત રીતે ક્યારેક કોઈ કારણ વગર આપણે ક્યાંક અટવાઈ જઈએ છીએ, કોઈ રસ્તો સૂઝતો નથી ત્યારે આપણે શું કરીએ છીએ?

જાણું છું…લગભગ એક સરખો જ વિચાર આવ્યો હશે સૌના મનમાં….

જ્યોતિષને હાથ બતાવવાનો, કુંડળી  કે જન્મપત્રિકા લઈને કોઇ પ્રખર જાણકારને મળવાનો જે આપણને કોઈ એવો રસ્તો બતાવે જેનાથી નડતર, આધિ-વ્યાધિ કે ઉપાધીમાંથી સાંગોપાંગ બહાર આવી જઈએ. એના માટે કદાચ કોઈ બાધા -આખડી સૂચવશે કે કોઈ વિઘ્નદોષની પૂજા, કોઈ સોમ-મંગળથી માંડીને શનિ સુધીનું નંગ પહેરવાનું કહેશે તો ય ડૂબતો તરણું ઝાલે એમ બુદ્ધિને કોરાણે મૂકીને એ બધ્ધુ કરવા તૈયાર થઈ જઈશું ..બરાબર ને?

જો જો હોં …ભગવાનને માથે રાખીને જવાબ આપવાનો છે. અને જો જવાબ હા માં હોય તો એમાં કંઈ શરમાવા જેવી વાત છે પણ નહીં કારણકે આપણે સૌ માત્ર દિમાગથી જ નહીં ક્યારેક દિલથી પણ કામ લેતા હોઈએ છીએ. જ્યારે આપણું કશુંક ઘસાતું હોય, ઘવાતું હોય, કશુંક ગુમાવાવાનો ડર હોય કે કશુંક પામવાની પ્રબળ ઇચ્છા હોય, જ્યારે લાગણીની વાત આવે ત્યારે મનમાં આપોઆપ એક એવી શ્રદ્ધા પણ આકાર લઈ લેતી હોય છે . જ્યોતિષ એમ કહેશે કે તમને ફલાણો-ઢીંકણો ગ્રહ નડે છે કે રાહુ આડે આવે છે તો એ પણ માની લઈએ છીએ. ત્યારે એવો જરાય વિચાર નથી આવતો કે એટલે દૂર બેઠેલા ગ્રહો ક્યાં અને કેવી રીતે નડતા હશે? ત્યારે એમ થાય કે ખબર નહીં કદાચ નડતા પણ હોય..

જો કે આજે વાત આપણી નથી. વાત છે વીસ-પચ્ચીસ કે એનાથી પણ વધારે વર્ષથી મહોરેલા લીલાછમ ઝાડની.

વાત જાણે એમ બની કે સવાર આળસ મરડીને ઊભી થાય એ પહેલાં બાજુના ઘરની બહાર પાંચ ટ્રકો ખડકયેલી જોઇ. હજુ બાકી હોય એમ અત્યંત લાંબી ક્રેનવાળી બીજી એક ટ્રક આવીને ઊભી રહી. ખડતલ લાગતા બે-ચાર-પાંચ માણસો એમાંથી કૂદી પડ્યા. એકના હાથમાં મોટી ઈલેક્ટ્રિક કરવત હતી. ઝપાઝપ કરતી એક વ્યક્તિ અમારા એ પાડોશીના બેકયાર્ડના પેલા આભને આંબતા માંગતા ઝાડ પર ચઢી ગઈ. એ પણ એક જાતની આવડત છે ને? વર્ષો પહેલાં નારીયેળીના ઝાડના થડને બે બાજુએથી બાથ ભરી-પગ ટેકવીને સટાસટ છેક ઉપર સુધી પહોંચી જતા લોકોને જોયા હતા એ યાદ આવી ગયું. 

બરાબર એવી જ રીતે ઝાડની ટોચે પહોંચેલી એ વ્યક્તિએ ઇલેક્ટ્રિક કરવતથી ઝાડને વહેરવા માંડ્યું. એ કરવતના કર્કશ અવાજથી સવારનું શાંત વાતાવરણ ખળભળી ઉઠ્યું. ઝાડની ટોચનો થોડો ભાગ કપાયો અને પેલી લાંબી ક્રેને એ કપાયેલા ઝાડની ભારેખમ ટોચ અને એને વળગીને ઝૂમી રહેલી લાંબી ડાળખીઓને ઉપાડી લીધી. હવામાં અધ્ધર ઝૂલતું ઝાડ ક્યારેય જોયું છે? એ દિવસે અમે જોયું.

કપાયેલા પંતગની જેમ કપાયેલા ઝાડની ટોચ અને ડાળખીઓ પણ ક્રેનના હૂક સાથે જકડાયેલી,  હવામાં આમતેમ ફંગોળાતી, ટ્રક પાસે ખડકાઈ અને બે-પાંચ મિનિટોમાં તો એ નાના નાના ટુકડાઓમાં વહેંચાઈ ગઈ. ફરી એકવાર ઇલેક્ટ્રિક કરવતની કમાલ અને ઝાડનો ત્રીજો ભાગ હતો-નહતો થઈ ગયો. જે ઝાડને ઉગતા-ફાલતા જેટલા વર્ષો લાગ્યા હશે એટલી જ મિનિટોમાં એ ઝાડનું નામ-નિશાન મિટાવી દેવામાં આવ્યું. કારણ માત્ર એટલું જ હતું કે આ ઝાડના લીધે એમના બેકયાર્ડના સ્વિમિંગપૂલ પર જોઈએ એટલો તડકો નહોતો આવતો.

અને એટલે જ આટલા વર્ષે ફરી એકવાર એ શબ્દ રચના મનની પાટી પર ઉપસી આવી.

જે  રીતે ઝાડ વહેરાતું હતું એ જોઈને મન પણ સાથે વહેરાતું હતું મનમાં એક ટીસ ઉઠતી હતી.…

પોતાના તાપે કે પાપે વૃક્ષને મળેલી સજા માટે અપરાધભાવ ના અનુભવતા હોય એમ એ દિવસે તો સૂરજદાદાએ પણ ક્ષોભથી વાદળની આડશ ઓઢી લીધી.…..ઉગતા સૂરજની લાલિમાથી હજુ તો સોનેરી રંગ ધારણ કરવાની તૈયારીમાં હોય એવા આકાશે પણ શોકમગ્ન બનીને કાળાશ ધારણ કરી લીધી. આખું ય વાતાવરણ ગમગીન બની ગયું અને શોકાતુર સૂરજદાદા પણ સાચે જ એ દિવસે તો ન જ દેખાવાની ભિષ્મપ્રતિજ્ઞા લઈને ગગનગોખમાંથી બહાર ડોકાયા જ નહીં. સાંજ ઢળવા આવી પણ આખા દિવસની ગમગીની તો એમની એમ જ રહી. પાનખર આવે અને ઝાડ પોતાના પાન ખેરવી નાખે એ તો કુદરતનો નિયમ. નવું ધારણ કરતાં પહેલા બધું જ જૂનું ખેરવી નાખવાનું તો આપણે પણ એમની પાસેથી શીખવા જેવું ખરું હોં… પણ એથી કરીને આપણને કોઈ હક નથી બનતો કે એમને આમ ઊભા વહેરી નાખીએ.

એમને નડતા માણસ નામના ગ્રહને દૂર કરવાનો ઉપાય તો કદાચ કુદરત પાસે પણ નથી. માણસ નામના રાહુ કે કેતુથી બચવા વૃક્ષો કોની પાસે જઈને વિઘ્નદોષ નિવારણની પૂજા કરાવશે?

કાવ્ય પંક્તિ- નીલમ દોશી

Rajul Kaushik
http://www.rajul54.wordpress.com

About Rajul Kaushik

“Languages create relation and understanding” Rajul Kaushik Mother Tongue: Gujarati. Free Lance Column Writer: Gujarati Newspaper and Magazines. Reviews on Film, Drama and Cultural function, Articles on women empowerment. Contact: rajul54@yahoo.com Mobile:508 581 0342 Related Websites: https://rajul54.wordpress.com/ https://www.facebook.com/rajulshah1954
This entry was posted in કવિતા શબ્દોની સરિતા, નિબંધ, રાજુલ કૌશિક. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s