વાત્સલ્યની વેલી ૨૯) શ્યામ સાન્તાક્લોઝ અને ગોરો ગેરી ! વધુ એક ફટકો !

વધુ એક ફટકો !

મહાન વિજ્ઞાની આલ્બર્ટ આઇન્સ્ટાઇને કહ્યું છે કે ‘ જો હકીકત તમારી થિયરીમાં ફિટ ના થાય , તો હકીકત બદલો ( તમારી થિયરી નહીં )If the facts don’t fit the theory then change the facts! અમે પણ અમારા આદર્શો પ્રમાણે જીવનની હકીકતોને બદલવા પ્રયત્ન કરતાં હતાં : ડે કેર સેન્ટરમાં હવે ઘણાં પ્રોગ્રામો , ઘણી સેવાઓ ઘટાડીને માત્ર પાયાની સેવાઓ જ અપાતી હતી. જેથી કરીને સખત ટેનશન અને દોડાદોડીમાં થોડો ઘટાડો થાય! એટલે કે છોકરાંઓને સ્કૂલમાંથી લાવવાં – લઈજવાની સુવિધા બંધ કરી હતી. બીજા પણ ઘણાં પ્રોગ્રામો બંધ કર્યા હતાં;પણ ડે કેરમાં બે ચાર વાર્ષિકોત્સવો :ઉનાળામાં એવોર્ડ ઉત્સવ, પછી હેલોવીન , પછી ક્રિશ્ચમ્સ પાર્ટી , અને મધર્સ ડે વગેરે અમે પુરા ઉત્સાહથી ઉજવતાં.
ક્રિશ્ચમસ પર બાળકો ક્રિશ્ચમસ કેરોલ – ગીતો ગાય, ડાન્સ કરે,ડે કેરની એક ટીચર કાયમ સાન્તા બને ;અને સાન્તા ક્લોઝને હાથે બધાં બાળકોને ગિફ્ટ મળે!ઘણાં બાળકો માટે તો આ તેમનાં જીવનની પહેલી જ ક્રિશ્ચમસ પાર્ટી હોય! મા બાપ અને અન્ય કુટુંબી જન સૌ ઉત્સાહ ઉમંગથી આ પ્રોગ્રામમાં જોડાય! અને આ સમગ્ર પ્રસંગ એટલો તો મનોહર સુંદર લાગે !! બાળકો અને સૌને આનંદ કિલ્લોલ કરતાં જોઈ હું પણ આપણા દેશમાં મારાં બાળપણ કે એવી કોઈ અગમ્ય વાતોમાં ખોવાઈ જાઉં !મને પોતાને પણ આવાં સેલિબ્રેશન ખુબ ગમે એટલે એની પાછળ કરેલી અથાગ મહેનત સફળ થતી લાગે.
પણ ડિસેમ્બર ૧૯૯૪ માં કાંઈક જુદું બન્યું ! ડે કેરના પાંચ વર્ષ પૂરાં થયાં હતાં એટલે મેં કોઈ પ્રોફેશનલ સાન્તાક્લોઝને હાયર કરવાનું વિચાર્યું. અમારે ત્યાં ટપાલમાં જાહેરાતો આવતી હતી તેમાંથી કોઈને ફોન કરીને સાન્તાક્લોઝને બોલાવેલ. પણ ત્યાંયે કદાચ બે સંસ્કૃતિ વચ્ચેની, કે ભાષાની કોઈ ગેરસમજ થઇ હશે! વળી ત્યારે ઇન્ટરનેટ કે વેબસાઈટ જેવું તો કાંઈ હતું નહીં ! મેં ફોન પર બધી માહિતી આપેલ પણ એ કંપનીના માણસો સમયસર આવી શક્યાં નહીં! ભૂલાં પડયાં ;વળી હોલીડેનો ટ્રાફિક અને છેવટે સવા કલાક મોડાં આવ્યાં ત્યાં સુધીમાં બધાંની ધીરજની અવધિ આવી ગઈ હતી!અને સેંતાક્લોઝને જોઈને તો બધાં સ્તબ્ધ બની ગયાં !
શિકાગોમાં તે દિવસે ભયંકર ઠંડી હતી; બહાર સ્નો વર્ષા પણ ચાલુ જ હતી. લગભગ સો જેટલાં આબાલ વૃદ્ધથી લગભગ હજાર સ્કવેર ફૂટનો હોલ ભરચક હતો ! અમે બધાં ગીતો ત્રણ વાર ગાઈ ચૂક્યાં હતાં; બાળકોએ કાલી ભાષામાં સાન્તાને લખેલ પત્રો પણ વાંચી સંભળાવ્યાં હતાં; મેં અને અન્ય ટીચર્સે રજૂ કરવાની મહત્વની આઈટમ પણ રજૂ થઇ ચુકી હતી અને હવે કેક , સ્વીટ શરૂ થઇ ગયેલ ત્યારે ફાઈનલી સાન્તા ક્લોઝનું આગમન થયું .. પહેલાં સેંતાના સાથીદારો રેન્ડિયર વગેરેની હેટ અને શિંગડા સાથે પ્રવેશ્યાં , હા, એ સરસ હતું , અને એ લોકોએ નોર્થ પોલનાં દ્રશ્યવાળું બેકગ્રાઉન્ડ અને સાન્તા ક્લોઝને બેસવાનું સિંહાસન ગોઠવ્યાં ત્યાં સુધી બધાં ઉત્સુકતાથી સાંતાની રાહ જોઈ રહ્યાં .. પણ જ્યાં હો હો હો એમ કહેતા, ઘંટડી વગાડતા છ ફૂટ ઉંચા , જાડા , લાલ કોટ ને કાળા બૂટમાં સાન્તા પ્રવેશ્યા ત્યારે ઘણાંના ચહેરા વિલાઈ ગયાં!! પૂરો અમેરિકન, બ્લાન્ડ ,ચાર વર્ષનો બોલકો , વાચાળ બાળક ગેરી નિર્દોષતાથી સહજ સ્વાભાવિક રીતે મોટેથી બોલ્યો; “ આ તો બ્લેક સાન્તાક્લોઝ છે !”Oh no! He is black!
અમારે ત્યાં ઝાઝાં હિસ્પાનીક – મેક્સિકન બાળકો અને કોકેઝિયન – વ્હાઇટ બાળકો આવે. બધાં મધ્યમ વર્ગનાં; એટલે સામાન્ય નોકરી કરે! સાન્તા સાથે ફોટો પડાવવાના પૈસા કાંઈ બધાંયને ના પરવડે, પણ બધાંયે હોંશે હોંશે એ પોલેરોઇડ ફોટાઓ માટે પૈસા આપેલાં! એ જમાનામાં ઇન્સ્ટન્ટ પોલેરોઇડ ફોટાઓ પ્રચલિત હતાં.. આફ્રિકન અમેરિકન સાન્તા સાથે ફોટા પડાવવા કોઈ ઉત્સુક નહોય તે સ્વાભાવિક છે. દર વર્ષે સાન્તાકોઝ કેવા હતા એ બાબતની રમુજી ચર્ચાઓ ટોક રેડિયોમાં અમે સાંભળતાં; પણ આજે એ
હકીકત એ હકીકત બનીને ઉભી હતી! હું મુંઝાઈ ગઇ હતી!
જ્યાં ત્યાં પ્રોગ્રામ પત્યો અને બધાં વિખરાયાં, પછી મેં મુખ્ય બારણાં બહાર નજર કરી તો એક બે ફોટાઓ થોડે દૂર સ્નોનાં ઢગલાઓમાં છુપાયેલ પડેલ હતાં! એમનો એક ફોટો ગોરા ગેરી અને શ્યામ સાન્તાનો હતો! બીજા પણ બે ફોટા પોલેરોઇડ પ્રિન્ટને ફાડી નાંખવા પ્રયત્ન કરેલ, ચિમળાયેલાં દૂર પડ્યાનું યાદ છે.
મને ખબર નથી કે મારાં મન પર એની શી અસર થઇ.. બપોરે સાડા ત્રણ વાગ્યે પ્રોગ્રામ શરૂ થયો ત્યારે જે ઉત્સાહ , ઉમંગ અને આ દેશમાં અમે જે પ્રાપ્ત કર્યું હતું અને હજુ વધુ જે નજીકની ક્ષિતિજે જ દેખાઈ રહ્યું હતું તે સૌનો મને ગર્વ હતો! જાણે કે હું કોઈ ઉચ્ચ શિખરો સર કરી રહી હતી.. તે બે જ કલાકમાં સખત ટેનશનમાં , સ્ટ્રેસ નીચે દબાઈ ગઇ હતી; અને ગેરી અને સાન્તાનો ફોટો, પાછળ બેકગ્રાઉન્ડમાં ઉત્તર ધ્રુવ, સ્નો વગેરે જોઈને હું કોઈ અગમ્ય કારણથી ભાંગી પડી !
પાર્ટી પુરી થઇ ગઇ હતી; બધાં વિખરાઈ ગયાં હતાં, અમારાં ટીનેજર થઇ રહેલ સંતાનો ઉપર એપાર્ટમેન્ટમાં ઘરની પાર્ટીની ( અને પોતાની પ્રેઝન્ટની ) રાહ જોઈ રહ્યાં હતાં.. પણ હું જાણેકે મારી જાતને સાવ – સાવ જ એકલી અટુલી મહેસુસ કરતી હતી.. ડે કેરમાં અંદર આવી , બારણું બંધ કરી, પડદાં પાડીને હું ધ્રુસ્કેને ધ્રુસકે રડી પડી! કદાચ એ આટલાં વર્ષોના સ્ટ્રેશનું પરિણામ હતું? કદાચ પંદર વર્ષ વતનથી દૂર રહ્યાં પછી, અને કુટુંબી જનોને વતનમાં બે વખત મળ્યાં પછી, હું મારી સફળતાને કોઈ બિરદાવે તેમ ઇચ્છતી હતી, એટલે એ સૌને મીસ કરતી હતી? કે અમેરિકન સમાજમાં પ્રવાહની વિરુદ્ધ સંસ્કૃતિને જાળવવા મથતી હું બે સંસ્કૃતિઓ વચ્ચે ગોથાં ખાતી હતી?
વાત્સલ્યની વેલડીને અમૃતમય બનાવવાની મારી ઘેલછાએ જાણે કે મને ભવસાગરમાં ડુબાડી દીધી હતી! પૈસો , પ્રતિષ્ઠા અને પાવર ! એજ તો માનવીના લોભામણાં વસ્ત્રો છે! પણ એની અંદર એક સામાન્ય સહજ નાજુક હૈયાનો માણસ વસે છે એ ઘણી વાર આપણે ભૂલી જતાં હોઈએ છીએ ! ઉમાશંકર જોશીએ ક્યાંક કહ્યું છે ને: માનવીના હૈયાને નંદવામાં ( તૂટવામાં ) વાર શી? આનંદવામાં વાર શી?
એક અંધકાર મય ગુફામાં હું છું તેમ મને લાગતું હતું! પણ વાત્સલ્ય વેલડીને અમૃત સીંચીને સુગંધી બનાવવા
ભગવાને મારે માટે શું ઇચ્છ્યું હતું તેની સુંદર વાત આવતા અંકે !

2 thoughts on “વાત્સલ્યની વેલી ૨૯) શ્યામ સાન્તાક્લોઝ અને ગોરો ગેરી ! વધુ એક ફટકો !

  1. Gitaben! Very interesting and honest story of yr life! Yes! It’s never easy to be successful and happy; and you are trying to balance it!!Thanks for sharing!

    Like

  2. Thanks Bhartiben ! We are the first generation in this foreign land ! We learn from trial and error ! એટલે આ દેશની સંસ્કૃતિને સમજતા પચાવતાં, વાર થાય! પણ મુશ્કેલીમાંથી પાર ઉતરીએ એટલે ભયોભયો !

    Like

Leave a Reply to bhartibhavsar Cancel reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.