વાત્સલ્યની વેલી ૧૯) અંધકાર અને આશાનું કિરણ !

અંધકાર અને આશાનું કિરણ !
આપણે ત્યાં ઋગ્વેદમાં લખ્યું છે : સત્ય એક છે, સમજુ જન એને જુદી જુદી રીતે પામવા પ્રયત્ન કરે છે! એક્મ સત્ય ,વિપ્રા: બહુધા વદન્તિ !
બીજાં બધાં મા બાપની જેમ અમે પણ અમારાં સંતાનોને સારી રીતે, પેલાં સત્યના -સાચા માર્ગે ઉછેરવાં ઇચ્છતાં હતાં – પણ પ્રશ્ન એ હતો કે સાચું શું – એ અમારે અમારી સમજણ પ્રમાણે અને સંજોગો પ્રમાણે નક્કી કરવાનું હતું ! શિકાગોના ઉત્તર પશ્ચિમ નેબરહૂડમાં જ્યાં મીક્ષ કમ્યુનિટી હતી ત્યાં , અમે અમારાં ઘર નજીકની પ્રાઇવેટ , કેથલિક સ્કૂલમાં અમારાં સંતાનોને દાખલ કર્યાં હતાં. એમાં શરત હતી કે એ ધાર્મિક સ્કૂલમાં જવા માટે અમારે દર રવિવારે ચર્ચમાં જવું અને થોડી ભેટ મુકવી !
એકાદ બે વર્ષ ચર્ચમાં નિયમિત ગયાં બાદ ( અને સન્ડે સ્કૂલ ટીચર તરીકે બાળકોને ધર્મના ગીતો – ગાસ્પલ – શીખવાડ્યા બાદ) એ સંસ્કૃતિ અને સમાજમાં દૂધમાં સાંકરની જેમ ભળી ગયાં બાદ,ચાર એક વર્ષ અમેરિકન કુટુમ્બનાં બાળકોને પ્રેમથી બેબીસિટીંગમાં ઉછેર્યાં બાદ અને ગ્રીનકાર્ડ મળતાં ચાર અઠવાડિયાની માતૃભૂમિની મુલાકાત બાદ, અમને સમજાયું કે એ રસ્તે ભયસ્થાન વધારે છે!
ક્યાં ભયસ્થાનો અને શા માટે – વગેરે પ્રસંગો વિષે પેટ છૂટી વાત આગળના પ્રકરણોમાં , સ્કૂલ શરૂ કર્યાં બાદના વિદ્યાર્થીઓ સાથેના અનુભવ વેળાએ કરીશું !
અમારાં બાળકો જયારે બાલ મંદિરમાં આવ્યાં ત્યારથી મેં એમને અને અન્ય ગુજરાતી બાળકોને ગરબા રાસ શીખવાડવાનું શરું કરેલું. ગુજરાતી સમાજ કે લોકલ ટી વી ઉપર પણ બાળકોને લઇ જતાં. ત્યારે એક ડાન્સ પ્રેક્ટિસ દરમ્યાન એક મમ્મીએ મને જણાવ્યું કે દર રવિવારે ચર્ચમાં જવું ફરજીયાત નથી ! જે પૈસા દર અઠવાડિયે ચર્ચમાં આપીએ તે એક સામટા ભરી દેવાનાં! ચર્ચને તો પૈસા સાથે કામ છે ; આપણું ત્યાં જવું અને ધર્મનું શિક્ષણ મેળવવું જરૂરી નથી ! બસ ! પછી તો અમે પણ એવું જ કર્યું ! અને હવે દર રવિવારે સવારે પૂજ્ય પાંડુરંગ દાદા પ્રેરિત સ્વાધ્યાયમાં જવાનું શરું કરેલું!
દેશમાં બધાંનાં આશીર્વાદ લઈને અમે અમારાં જીવનનું નવું પ્રકરણ શરુંકરવા અધીરાં હતાં! મારાં છેલ્લાં ક્લાસીસ સ્કૂલ એડ્મિનિસ્ટ્રેશનના( જે પેલી શિકાગોની સાઉથ સાઈડની કોલેજમાં હતા , અને જ્યાં જતાં અમને ભયંકર ડર લાગતો હતો ; એની પરીક્ષા ઘર નજીકની લાયબ્રેરીમાં આપવાની હોય તે ) પાસ કરી ફેબ્રુઆરી મહિનાની સખ્ત ઠંડીને અવગણી એક શુભ દિવસે અમે શિકાગો ડાઉનટાઉન ,સીટી હોલમાં ગયાં!
ત્યાંથી એક બિઝનેસ લાયસન્સનું ફોર્મ જે માત્ર એક જ પાનાનું હતું તે ભર્યું અને કાઉન્ટર ઉપરની બેનને આપ્યું .
“ તમારે આ ફોર્મ ભરવાનું નથી; ‘ એ બેને મને કહ્યું ; “ તમે તો સ્કૂલ શરૂ કરવા માંગો છોને ? સ્કૂલ, હોસ્પિટલ અને નર્સીંગહોમ માટેનું આ ફોર્મ ભરવાનું છે!” એણે મને મોટું પેકેજ આપ્યું!
મેં ફોર્મ જોતાં જ મારાં હાંજા ગગડી ગયાં!
હજુ હું ત્યાં કાઉન્ટર ઉપર જ ઉભી હતી. પેલી બેને મને મારું જૂનું ફોર્મ પાછું આપતાં કહ્યું ; “આ ફોર્મ તો જેને બ્યુટી પાર્લર કે હેર કટિંગ સલૂન કે છાપાં – મેગેઝીનનો સ્ટોર શરૂકરવો હોય તેમને માટે છે!”
કદાચ હું વધારે નર્વસ થઇ ગઈ હોઈશ , એટલે એ કાઉન્ટર પાછળથી બહાર આવી અને મને સમજાવવા લાગી ; “સૌથી પહેલાં તમારે એ મકાનમાં સુધારા વધારા કરવા માટે બિલ્ડીંગ પરમીટ લેવી પડશે ; પણ એ પહેલાં કોઈ પ્રોફેશનલ આર્કિટેક્ટને હાયર કરી તેની પાસે બિલ્ડિગનાં ડ્રોઈંગ કરાવવા પડશે. ત્યાર બાદ બિલ્ડિંગની અંદર પાણી માટે પ્લમ્બર , લાઈટ માટે ઇલેકટ્રીશ્યન અને બાળકોને સ્વચ્છ હવા શિયાળા અને ઉનાળામાં નક્કી કરેલી ગુણવત્તા પ્રમાણે મળી રહે તે માટે વેન્ટિલેશન , અને બાળકોની સલામતી માટે ફાયર માર્શલ અને હેલ્થ માટે હેલ્થ ડિપાર્ટમેન્ટ , બાળકોના સમતોલ આહાર વગેરે માટે ફૂડ અને સેનીટેશન અને સર્વાંગી વિકાસનું ધ્યાન રાખવા આખરે સ્ટેટનું લાયસન્સ લેવું પડશે!”
મારી મનની સ્થિતિ કેવી હશે તે પ્રિય વાચક ,તમે કલ્પી શકો છો ! કોઈ નિરાંતે ઊંઘતાને તમાચો મારો અને એ ગભરાઈ જાય તેમ હું બેબાકળી બની ગઈ ! મગજ બહેર મારી ગયું અને ધુમમ થઇ ગયું ! જાણેકે મારું હ્ર્દય એક ધડકારો ચૂક્યું ! મને અંધારાં આવતાં હોય તેમ લાગ્યું ! અને પછી વાસ્તવિક પરિસ્થિતિનો ખ્યાલ આવતાં મારાં ડૂબતાં એક માત્ર સ્વપ્નને વિચારે આંખમાંથી ધસી આવવા મથતાં આંસુને મેં ખુબ પરાણે રોક્યાં. ગળે ડૂમો ભરાઈ ગયો અને હું કાંઈ જ બોલી શકી નહીં ! પેલી બહેનને પણ કદાચ મારી દયા આવી ! આમ તો શિકાગોના સીટી હોલમાં રોજ સેંકડો લોકો લાયસન્સ લેવાં આવતાં હશે ; પણ મારાં જેવો પ્રતિસાદ કદાચ કોઈએ આપ્યો નહીં હોય! લાયસન્સની ના પાડે અથવા બીજું કાંઈ અણધાર્યું સૂચન આવે એટલે શું રડવાનું ? આજે આ લખતાં વિચિત્ર લાગે છે અને સંકોચ પણ થાય છે પણ ૧૯૮૯ના ફેબ્રુઆરી મહિનામાં એવું ( કદાચ વધારે વિચિત્ર) બનેલું !
“ મે’મ ! તમે કોઈ સંસ્થા કે કંપની તરફથી આ ડે કેર સેન્ટર શરૂ કરી રહ્યાં છો?” એણે સહાનુભૂતિથી પૂછ્યું ; “ કારણકે એ ઝોનમાં સ્કૂલની પરવાનગી વિષે પણ તમારે જાણવું પડશે!”
મને ખબર હતી કે એક વાર આંસુની ધાર શરૂ થયા પછી રોકવી કઠિન હશે; એટલે કાંઈ પણ બોલ્યા વિના ફોર્મનો થોકડો લઇ મેઁ એલીવેટર તરફ દોટ કાઢી ! અને લિફ્ટમાં અંદર પ્રવેશતાં જ આંસુએ હદ વટાવી ! આમ તો સીટી હોલમાં માણસોની અવર જવર સતત ચાલુ જ હોય, પણ બનતા સુધી ત્યારે લિફ્ટમાં બીજું કોઈ હતું નહીં ( અથવા તો મારો અહમ કદાચ મને એવું જ યાદ અપાવે છે!) સહેજ સ્વસ્થ થઇ હું બહાર આવી. બિલ્ડિંગની બહાર ગાડીમાં કોઈ શુભ સમાચારની પ્રતિક્ષા કરી રહેલ સુભાષને કાંઈક ઉંધુ વેતરાયું છે એવો ખ્યાલ તો દૂરથી મારું મોં જોતાં જ આવી ગયો ! ગાડીમાં બેસીને મેઁ બધી વાત સુભાષને કરી.
“ હં! ઘણું કામ કરવું પડશે!” એણે વિચારીને કહ્યું; “ આપણે ત્યાંય દેશમાં સ્કૂલ માટે બિલ્ડીંગનાં લાયસન્સ લેવાં પડતાં હશે, જો કે, સામાન્ય રીતે ત્યાં તો બધું ચલાવી લે ; પણ આ દેશની વાત જુદી ! “
અને જો કદાચ ડે કેર પ્રિસ્કૂલ માટે બિલ્ડીંગ પાસ ના થાય તો? કદાચ ઝોનિંગમાં વાંધો નીકળે તો? આમ તો અમારાં પેલાં ઘરથી અમે પૂરો એક બ્લોક પણ દૂર ગયાં નહોતાં . માત્ર એ હાઉસ ઓસ્ટીન સ્ટ્રીટની પશ્ચિમ બાજુએ પહેલી ગલીમાં હતું ; જયારે આ બિલ્ડીંગ ઓસ્ટીન સ્ટ્રીટની પૂર્વમાં મુખ્ય રસ્તા ગ્રાન્ડ એવન્યુ પર હતું. જો કે ઓસ્ટીન રોડની પૂર્વમાં નેબરહૂડ બદલાઈ જતું હતું..
અચાનક ઘરમાં ઉત્સાહ અને ઉમંગ ને સ્થાને ચિંતાનું વાદળું છવાઈ ગયું !
સામાન્ય સંજોગોમાં અમે અમારાં ચિંતા કે દુઃખ અમારાં સંતાનોથી છુપાવતાં; આપણી સંસ્કૃતિમાં એક સંપ્રદાય (પુષ્ટિ સંપ્રદાય) એવો છે જે ભગવાનને પણ બાળકના સ્વરૂપે ભજે! બાળક સ્વરૂપની સેવા થાય , એની પાસે આપણાં દુઃખ ના રડાય!!
પણ આ આઘાત ઘણો મોટો હતો એ કારણથી કે પછી અહીંની સંસ્કૃતિ જે બાળકને નાની નાની જરૂરી કે બિનજરૂરી બધી વાતો કરીને એનાં કુમળા માનસને નાનપણથી જ પક્વ બનાવી દે છે એમ બે સંસ્કૃતિમાં ઉછરી રહેલાં અમારાં પ્રાથમિક સ્કૂલમાં – બીજા અને ચોથા ધોરણમાં ભણતાં અમારાં સંતાનોને મેઁ સવારે જે બનેલું તે જણાવ્યું ! અને સ્વભાવગત ચિંતા પણ કરી.
ને અમારાં આશ્ચર્ય સાથે અમારાં બાળકોએ સ્વાધ્યાય બાલ સંસ્કાર કેન્દ્રમાં પોતે જે શીખેલાં તે વિચાર અમને સમજાવ્યા : નિરાશ થઈશ નહીં! કામ કરવાની શક્તિ તારામાં છે.. ભગવાન જે કરે છે તે સારા માટે !!!
વાત્સલ્યની અમારી વેલડી શું અમને જ એમની શિતળ છાંયમાં આસરો આપતી હતી? બંને બાળકો અંદરોઅંદર જે રીતે ચર્ચા કરતાં હતાં તે દ્રશ્ય અકલ્પ્ય મધુર હતું! આટલાં અગાધ દુઃખ, હતાશા અને ચિંતા વચ્ચે પણ અમે ઘડીભર ખડખડાટ હસી પડ્યાં! વાતાવરણ સહેજ હળવું થયું એટલે કાંઈક વિચારવાની શક્તિ પણ પછી આવી!
હવે સ્થિર મને કાંઈક ઉપાય શોધવા અમે કટિબદ્ધ થયાં !

About geetabhatt

I started as a lecturer in Gujarati ( in India ) and running a Child care center in Chicago ( owner /director ) I love writing ( published a couple of books, a CD on lullaby ( gujrati halarda for little girls)free lance writer . Living between California and Chicag)
This entry was posted in ગીતાબેન ભટ્ટ, ચિન્તન લેખ, માહિતી લેખ, વાત્સલ્યની વેલી. Bookmark the permalink.

5 Responses to વાત્સલ્યની વેલી ૧૯) અંધકાર અને આશાનું કિરણ !

  1. Mina patel says:

    Geetaben as usual you write so well we are so proud of you. We enjoy reading your articles your past experiences wow you have been thru a lot of struggles to get your daycare center successful. Back on those days when we come new to this country we are unaware of rules and regulations no wonder this country is great lawmakers help us get where we need to go and be successful. You learned thru your own struggles but look at you now such a prosperous family if you at time just carried on crying not take it further you would be no where.
    We see you are smart and go getter fight for what is right and what is needed Keep writing all your day care experiences. Without Subhashbhai’s and your kids support it would have been sure difficult you did well. Congratulations 🍾🎉🎈

    Liked by 1 person

  2. Kalpana Raghu says:

    ગીતાબેન,સરસ વાત! તમારા બાળકોએ જે કહ્યું તે તમે પણ જનતા જ હતા.પરંતુ તમારા જ્ઞ્યાન પર પરદો હતો.વળી ધર્મ પછી તે કોઈ પણ હોય, તેનો અવાજ અલગ હોય છે.પણ મતલબ એક જ હોય છે.તમારા બાળકોએ કેટલી સરસ વાત કહી!!!

    Liked by 1 person

    • geetabhatt says:

      Thanks Kalpnaben ! પણ જયારે ચારે તરફ અંધકાર જ અંધકાર હોય ત્યારે બુદ્ધિ પણ બહેર મારી જાય ! આપણે ત્યાં વડીલો હોય કાંઈ માર્ગદર્શન આપવા માટે ! પણ અમારે તો અમારી જાતે જીવવું હતું એટલે તો કાંઈ પણ વિચાર્યા વિના વિઝિટર વિઝાથી આવેલ ! પણ હા , બાળકોનું હિત કાયમ ધ્યાનમાં રાખેલું તો બાળકોએ જ કાંઈ સૂચન કર્યું ! Well , now we got some hope ..

      Like

  3. bhartibhavsar says:

    Inte ! Thanks, Geetaben !

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s