ચોપાસ-7-પ્રજ્ઞા દાદભાવાળા

પ્રવાસ કેમ કરવાનો ?પ્રવાસ અને ફરવાના પ્રસંગો તો ઘણાં બન્યા દરેક પ્રવાસ કંઇક અલગ જ છાપ મુકતો ગયો છે  અંતઃકરણે અનુભવેલા, મનએ માણેલા પ્રસંગોને શબ્દોના વાઘા પહેરાવવાનો પ્રયત્ન કરું છું. ઘણી વાર વિચાર આવે પ્રવાસ કેમ કરવો જોઈએ ? રોજ ની આ જિંદગી માંથી એટલકે રૂટિન માંથી ભાગવાનો આ પ્રયત્ન છે કે જિજ્ઞાસા ? હા કલ્પના અને વાસ્તવિકતા વચ્ચે ઘણું અંતર હોય છે.ઘણી ફિલ્મોમાં ઘણા દર્શ્યો મને આકર્ષતા પણ એ જગ્યાને પ્રત્યક્ષ જોવાનો માણવાનો  આંનદ જ કંઈક અનોખો હોય છે.કોઇ પણ પ્રવાસના  સ્થળે ફરવા જવું એ હંમેશાથી એક રોમાંચકારી અનુભવ હોય છે અને તમે ત્યાંથી પરત ફરતી વખતે એકલા નથી આવતા, તમારી સાથે હોય છે, ત્યાંની અનેક યાદો. વાત ભલે કોઇ એવા સ્થળની હોય કે જ્યાં પહેલા પણ લોકો જઇ ચૂક્યા છે, અથવા તો એવું સ્થળ જ્યાં વધુ લોકો નથી ગયા. બન્ને સ્થિતિમાં તમને કંઇ નવું જોવા અને શીખવા મળે છે.
ગેંગટોકના ની સવાર  સાચે જ નોખી ઉગી મારી રૂમની બારી માંથી દેખાતો સૂર્યોદય અને કાંચનજંગા ઉપર પડતા એ સૂર્યના કિરણો એક અનોખું જ દૃશ્ય ,થોડી વાર માટે હું કેમેરો પણ  ભૂલી ગઈ ત્યાં તો શરદે  કહ્યું હું નીચે નાસ્તાના ટેબલ પર  રાહ જોઉં છું  ત્યાં આવ હમણાં ગાડી આવશે આપણે હા આપણી કમનસીબી તો જુઓ આપણે જે શેડ્યૂલમાંથી ભાગીને આવ્યા તેને જ ફોલો કરતા હતા સમયપત્રક માંથી ભાગવાનો અમારો પ્રયત્ન પણ નિષ્ફ્ળ દેખાયો। . હું ઝટ તૈયાર થઇ નીચે નાસ્તો કરવા પોહચી ગઈ અનેક વાનગીઓ સાથે અમારો નાસ્તો તૈયાર હતો હું મદ્રાસમાં હતી કે સિક્કિમ એજ ખબર ન પડી ગરમ ઈડલી ડોસા ઝાપટી લીધા।.આમ જોવા જઈએ તો સિમ્મીમ માણવું હોય તો અલગારી રખડપટ્ટી માં જ માણી શકાય ત્યાંના લોકલના ઘરમાં માણવું જોઈએ ખુલ્લા આકાશમાં નવી જગ્યાઓ એક્સ્પ્લોર કરવા નીકળી પડવાની ફિતરત હોય તો એ હકીકત છે કે ​તેમ  એક અલગ જ રોમાંચનો અનુભવ​ કરશો ..​ આમ ફાઇવ સ્ટાર હોટલમાં ન મણાય  પણ જવા દયો એ વાત ભાઈ આપણે ગુજરાતી ઘરમાં બધું ચાલે નહિ અને બહાર બધું ફાવે નહિ સમજી ગયા ને ! …
હા તો આજે અમે ટૉસમોન્ગો લેક  અને બાબા મંદિર જવાના હતા… સિક્કિમ બાબા હરભજન સિંઘને પૂજે છે.માત્ર સિક્કિમ નહિ સમગ્ર ભારત કહી શકાય।  બાબા હરભજન સિંહ નાથુલાની આસપાસ આજે પણ સરહદ પર તહેનાત છે.અમે ઉત્સુકતા સાથે વાતો કરતા હતા ત્યાં હોટેલનો માણસ આવી ને કહી ગયો આપકી ગાડી આ ગઈ હે અને ત્યાં જઈને જોયું તો જેમ્સ આવ્યો હતો અમે થોડા ખુશ થયા અને બોલ્યા અરે તુમ આ ગયે ,તો બોલ્યો અબ મે હી આપકે સાથ રહૂંગા। …મનમાં થયું જાણીતું ભૂત સારું।..
અને એ બોલ્યો …ચલો જલ્દી આજ બાબા કે મંદિર જાના  હે  અમે કહ્યું નાથુલા નહિ ? તો કહે આપકા પરમિશન નહિ મિલા વો મિલિટરી એરિયા હે !વિદેશી ટુરિસ્ટ​કો મંજૂરી જરૂરી છે. 14,200 ફૂટની ઊંચાઇએ, નાથુલા પાસ ભારત-ચીન સરહદ પર આવેલું છે. તે સિક્કિમને ચીનના તિબેટ પ્રદેશ સાથે જોડે છે,વિદેશી પ્રવાસીઓને પ્રોટેક્ટેડ એરિયા પરમિશન (PAP) લેવી પડે છે .. અહીં પહોંચીને તમારે  24 કલાકમાં ફોરેન રજિસ્ટ્રેશન ઓફિસમાં રજિસ્ટ્રેશન કરાવવું પડે છે. ​સિક્કિમની કેટલીક જગ્યાઓ જેવી કે સોંગોમો લેક, નાથુલા, કુપુપ .અને મેનચેચો લેક તેમજ ઉત્તર સિક્કિમના ચુંગથાંગ, લાચુંગ, યમથાં .. ​વગેરે ​વિદેશી પ્રવાસીઓને પ્રોટેક્ટેડ એરિયા પરમિશન (PAP) લેવી પડે છે. અમે પૂછ્યું એમ કેમ ?​આ પાછળનું કારણ છે અહીં રહેતી આદિવાસી જનજાતિઓ સાથે જ ભૂતાન, ચીન અને મ્યાનમાર ​દેશોની સીમા જોડાયેલી છે. વેસે તો પરમીટ મિલતી હે મગર આપકે ટ્રાવેલ એજેન્ટ ટાઈમ પર  કામ નહિ કિયા વો મેરા પ્રોબ્લેમ નહિ હે! ..પત્યું। ..અમે ચૂપ થઇ ગયા.   અમારા ઉત્સાહનું  જાણે  મૃત્યુ થયું। …અમારા મિત્રએ ધીરેથી સવાલ પૂછતાં કહ્યું કુછ પૈસા દે કર નહિ હો શકતા ? તો કહે આપ તો ચલે જાઓગે મેંરા પરમીટ  જાયેગા મેં ક્યાં કરુંગા ? અમે ગાડીમાં ગોઠવાઈ ગયા। ..મંદિર સે જ્યાદા હમકો નાથુલા જાનેકા મન થા અમે કહ્યું ,.મેં કહ્યું જેમ્સભાઈ .રૂટિન ટુરિસ્ટ પ્લેસિસ કરતા કંઇક હટકે જગ્યાઓ જોવા મળે.​ મજા  આવતા હે ના ? તો બોલ્યો બાબા મંદિર અહીં ખુબ પ્રચલિત છે સાથે આજે ગાઈડ પણ હતો એણે  અમને જણાવ્યું, ​જો ટુર પે આતે હે વો બાબા મંદિર જરૂર જાતે હે…
વાત જયારે સરહદની  આવી ત્યારે મન વિચારે ચડી ગયું કુદરતની કેટલીક લીલાઓ એવી બોલકી છે જે આપણને  માનવા મજબુર કરે છે ​કુદરતે ​ખામોશપણે માણસને કેટકેટલું આપ્‍યું છે?આ પહાડો કેટલાય વખતથી અંખડ ઉભા છે આ વૃક્ષો સીમા વગર ઊગ્યે રાખે છે આ નદીઓ જાણે કેટલાય કાળથી વ્હેયે જાય છે આ નદી ઝરણાં  કોઈ સીમા ને યાદ રાખ્યા વગર અનેક જીવનને તૃપ્ત કરતા વહે છે કુદરત એટલે બારી બારણાં વગર નું અસીમ જગત​,​ કુદરતે માણસને જીવાડવા સૃષ્‍ટીમાં અનેક વ્‍યવસ્‍થાઓ કરી છે.જીવસૃષ્ટીએ ધરતી પર કેવી રીતે જીવવું તેબાબતમાં તેનો કોઈ હસ્‍તક્ષેપ નથી. અને આપણે બાંધી  સીમા​…​ હા માણસે બનાવી ​.​ ​માણસે  ધરતી પર પ્રેમથી ​રહેવાને બદલે નફરતને ઉગાડી અને સરહદો  બાંધી  આ તારું, આ મારુ,..આ  અમારું।.  માણસ, પૃથ્‍વીલોકની અતી મહત્‍વની હસ્‍તી છે​ એ જાણે ભૂલી ગયો અને ઘુસણખોરી થઈ શકે છે.​એ ડરથી સતત જીવે છે.​આ ઉડતા પંખીને બારી બહાર જોયા ત્યારે મન ચોપાસ વિચારોથી ઘેરાઈ ગયું શું પંખીને કોઈ સરહદ નડે છે ?.ત્યારે શૈલા મુનશાની એ પંક્તિઓ યાદ આવી ગઈ..
ઊડતાં એ પંખી ના થંભે કોઈ સીમાડે ના કોઇ સરહદે
વહેતો એ વાયુ ના બંધાય કોઈ સીમાડે ના કોઈ સરહદે.
મુરખ બસ એક માનવી, નીત શોધે ઉપાય નવા નવા,
કરી યુધ્ધ ને હિંસા, બસ! કેમ બાંધવા સીમાડા ને સરહદ.  
જન્મ્યા ત્યારે નહોતી કોઈ માલિકી, મરશું ત્યારે રહેશે બધું અહીં
સાવ સાદી ને સરળ વાત, તો શીદ બાંધવી સીમા ને કોઈ સરહદ.
 

About Pragnaji

Personal Links http://pragnaji.wordpress.com/ https://shabdonusarjan.wordpress.com/ http://gujaratidaglo.wordpress.com/
This entry was posted in ચિન્તન લેખ, ચોપાસ, નિબંધ, પ્રજ્ઞા દાદભાવાળા, માહિતી લેખ and tagged , , , . Bookmark the permalink.

4 Responses to ચોપાસ-7-પ્રજ્ઞા દાદભાવાળા

  1. પ્રજ્ઞાબેન,સિકિકમ પ્રવાસ નું આબેહૂબ વર્ણન કર્યું છે.શૈલાબેન ની કાવ્ય પંક્તિ વાંચીને મને યાદ આવી ગઈ જાવેદ અખ્તરજી ની પંક્તિ
    પંછી,નદીયાઁ, પવનને ઝોંકે ,કોઈ સરહદ ના ઈન્હેં રોકે,

    સરહદ ઈન્સાનોંકે લીએ હૈ,સોચો તુમને ઔર મૈંને કયા પાયા ઈન્સા હોકે…..

    Like

  2. Very nice description. By nature, human beings as well as animals are territorial. Animals mark their territory by peeing and putting their smell — that is how they say this is my area. But one difference may be that while animals mostly take enough for their need, people often more and more based on greed.

    Like

  3. Kalpana Raghu says:

    દ્રશ્યોને શબ્દોમાં કંડારીને ચોપડીમાં કેદ ક્યારે કરવાના? પુસ્તકનાં પાના યાદોથી ભીજાયેલા જોવા અમે ઉત્સુક છીએ.

    Like

Leave a Reply to Jigisha Patel Cancel reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s