૨૩-આવું કેમ? હાઇસ્કૂલોમાં હિંસા :

તાજેતરમાં ફરી એક વાર ન્યુઝમાં ચમક્યાં સ્કૂલમાં ગન શોટ નાં સમાચાર ને અરેરાટી થઇ ગઈ. કુમળાં નિર્દોષ 17 વિદ્યાર્થીઓ કોઈ ધૂની ફેનેટિક વ્યક્તિના અવિચારી પગલાંનો ભોગ બની ગયાં! એ આઘાતના આંચકામાંથી બહાર આવ્યા પછી અમેરિકાના ઘણા મોટા શહેરોમાં વિદ્યાર્થીઓએ શાંતિ માર્ચ કરી : આ હિંસાને બન્ધ કરાવો ! કાંઈક કરો !અમારી સલામતી માટેકાંઈક કરો !

જે વિદ્યાનું મઁદિર છે, જ્યાં નવી પેઢીનું , ભવિષ્યના સમાજનું અરે સમગ્ર રાષ્ટ્રનું ઘડતર થઈ રહ્યું હોય ત્યાં આવી હિંસા?
આવું કેમ?
કેમ આવું થઈ રહ્યું છે?
શું છે આના પાયામાં ? કયો રોગ ઘર કરી ગયો છે આ વિદ્યા મન્દિરોમાં?

અમેરિકાના સ્કૂલમાં થતા વાયોલન્સના સ્ટેટેટિકસ ને ડેટા ભેગા કરતી એજન્સીએ જણાવ્યું કે સ્કૂલોમાં આંઠ ટકા છોકરાઓ એક યા બીજી રીતે પ્રોબ્લેમ સાથે સન્કળાયેલા હોય છે તેઓ મોટો મસ રિપોર્ટ આપે છે કે નાના મોટા ઝગડા – ફાઇટ દરેક સ્કૂલોમાં થતાંજ હોય છે; કોઈ નબળા છોકરાને માનસિક ત્રાસ કે ફિજિકલી હેરાનગતી એ બધું સ્કૂલના માથાભારે બૂલીઓ કરતા હોય છે . એમાં સેક્સયુઅલ એબ્યુઝ અને લૂંટફાટ , તફડંચી પણ ભળે. અને એ બધું જે તે સ્કૂલના (YRBS)યુથ રિસ્ક બિહેવિયર સર્વિસ ડિપાર્ટમેન્ટમાં નોંધાય , ચર્ચા વિચારણા થાય ! હા , રિપોર્ટ થતા હશે, લખાણપટ્ટી થતી હશે, પેરેન્ટ્સ સાથે મિટિંગો થતીહશે.. પણ આ ટ્રબલમેકરો ટીચર્સ , કાઊન્સલર્સ કે માં બાપનું પણ ક્યાં માને છે? આવું કેમ?
અને મને યાદ આવ્યું ; આપણી ગુજરાતીની પેલી કહેવત: દુખતું હોય પેટ ને કુટે માથાં !

ઘણાં બધાં રિપોર્ટ અને પેપર વર્કમાં મૂળ પ્રશ્ન દબાઈ જાય છે .
મૂળ પ્રશ્ન છે :યુવાનો આવું કેમ કરે છે? આ પ્રશ્નનો જવાબ જોવા થોડી ભૂતકાળમાં નજર કરવી પડશે !
જોકે અંગ્રેજી ભાષામાં સઁસ્કાર અને સઁસ્કૃતિ માટે એક જ શબ્દ છે. જેને આપણે સઁસ્કાર કહીએ છીએ , કે જે બાળકને પાણી ની જેમ પીવડાવી શકાય નહીં પણ પીવડાવેલા પાણીથી ઉગેલા છોડ પર ફૂલ બનીને ખીલે , કે જે આપી શકાય નહીં પણ બાળક જાતે ઉપાડે તે સઁસ્કાર; અને પેઢી દરપેઢી સમય અને સમાજ સાથે ચાલી આવે તે સઁસ્કૃતિCulture !

ઓગણીસો સાહીઠ ને સિત્તેરના દાયકામાં નવયુગનો પવન ફુંકાયો. એ પૂર્વે અમેરિકામાં થયેલ ઔધ્ધયોગીક ક્રાંતિ , વિશ્વયુદ્ધ ને પછી થયેલ વિયેટનામ વોર.. અમેરિકાનો સમાજ બદલાઈ રહ્યો હતો .મોટા ભાગના સન્તાનો જેઓ સિંગલ પેરેન્ટ અથવા ગ્રાન્ડ પેરેન્ટ પાસે ઉછરેલાં એ બધાં હવે સ્વતંત્રતાના મહોરાં હેઠળ સ્વચ્છન્દ બની ગયાં હતાં . આ એ જ સમય હતો જયારે હિપ્પીઓ , મેરૂવાના ચરસ બધું જ સામાન્ય હતું ! જેને બેબીબૂમર્સ કહે છે તે આ પેઢી! દિશા વિહોણાં આ લોકો જયારે પેરેન્ટ્સ બન્યાં ત્યારે સન્તાનોને શું દિશા બતાવી શકે ? (આમાં અપવાદો છેપણ વાત આપણે સ્કૂલમાં થતી હિંસા વિષે કરીએ છીએ )

એંશીના દાયકામાં ડ્રગ્સ , દારૂ અને ફ્રી જાતીય સમ્બન્ધોને કારણે એઇડ્સ અને એચ આઈ વી જેવા અસાધ્ય રોગો વધી ગયાં , પણ એ વિશેની જાણકારી થતાં એ સ્વચ્છન્દતામાં થોડી ઓટ આવી અને ફરીએક વારસ્વચ્છ સમાજની આશા બઁધાઈ … પણ સમાજને બદલવો મુશ્કેલ છે. ટેલિવિઝન પર જેહિંસા અને મારામારીના શો બતાવવામાં આવતાં ,આનન્દ મઝા માટે કુસ્તી , ગન શૂટિંગ . ઇન્ક્રેડિબલ હક ( રાક્ષશ ) વગેરેની વાર્તાઓ અને નર્યા મારામારી ખુનામર્કીના કાર્ટુનો ! કુમળા માનસ પર કેવી વિકૃત અસર કરી હશે! ગળથુથીમાં જ
હિંસા! તો એને કેવી રીતે બદલી શકાય ?

( એ જ અરસામાં ભારતમાં રામાયણ – મહાભારતે લોકોમાં ઘેલું લગાડ્યું હતું , ને બધાં ભેગા થઈને ટી વી જોતાં હતાં એવું સાંભળેલ ) અહીં ઉછરતાં સન્તાનોમા પશુ પ્રેમ ખરો પણ માનવ સહવાસથી તે વન્ચિત જ રહ્યાં! કુટુંબ વ્યવસ્થા પણ એવી જ કે અઢાર વર્ષની ઉંમરે યુવાન માં બાપથી અલગ રહેવા જાય!( અને ઘેર પણ જન્મ દાતા -માં અને બાપ -સાથે રહેતા હોય તેવાં દમ્પતિ યુગલ કેટલાં? એ અરસામાં ડિવોર્સનું પ્રમાણ ૭૫% હતું : દર ચારમાંથી ત્રણ લગ્ન છૂટાછેડામાં પરિણમે ! જોકે બે કે ત્રણ વાર લગ્ન કરનાર પણ ઘણાં હતાં ) અને કદાચ તેથી જ આ યુવાનો કુતરા અથવાબિલાડીમાં એ પ્રેમ શોધતા હશે ? અને લાગણીથી વંચીત એ યુવાનો પછી માંબાપને , જયારે એ લોકોને જરૂર હોય ત્યારે ,માંદે સાજે મદદમાં ક્યાંથી આવે ? દિશાવિહીન યુવાન! કુટુંબની હૂંફ વિનાનો , એકલો ! અને સ્ટ્રેસફુલ જીવન ! આજની ટેક્નોલોજીએ સમાજનું જેટલું હિત કર્યું છે તેટલું જ અણસમજુ અધૂરજ્ઞાનધારીને નુકશાન પણ કર્યું છે. ફેસબૂક કે ટ્વીટર વગેરે દ્વારા સાઇબર બુલી માણસને ગભરાવી દે ! વળી જે તે વિકૃત શો !પછી એ ફુગ્ગો ક્યારેક ફૂટે : સ્કૂલમાં એકલો પડી ગયેલો કે બુલીથી ત્રાસી ગયેલો ,કુટુંબથી વિખૂટો પડેલો કે ઘરના ક્લેશ કંકાસથી નાસી ગયેલો યુવાન જયારે શાંતિશોધતા ડ્રગ્સ ને દારૂ તરફ વળે છે પછી તેને કોઈ જ બચાવી શકતું નથી . આ દેશમાં ગન અને સેમાઈ ઓટોમેટિક રાઇફલ ,વ્યક્તિ કાયદેસર રીતે લઇ શકે છે.. શા માટે? કારણકે પોતાનો બચાવ કરવાનો એને હક છે! એક તો જુવાન હોય અનેવાંદરા જેવો મર્કટ મનનો હોય અને પછીઉપર ભાન્ગપીએ અને હાથમાં ફાયરઆર્મ્સ મળે! અને પછી એ ક્રેઝી કાં તો આત્મહત્યા કરે અને કાં તો બધે ફરી વળે.. એમાં શું નવાઈ? અને તોયે હું પૂછું આમ કેમ? ?પ્રશ્ન ગહન છે, રોગ ઘણો ઊંડો છે! અને જાણ્યે અજાણ્યે , આપણને ગમે કે ના ગમે પણ આપણાં બાળકો તો આ પ્રવાહમાં ખેંચાઈ જતાં નથી ને? શું આપણે એમને રોકી શકીશું ? અટકાવીને સાચો માર્ગ ચીંધી શકીશું ને ? આમ કેમ? ?

ગીતા ભટ્ટ 

8 thoughts on “૨૩-આવું કેમ? હાઇસ્કૂલોમાં હિંસા :

    • Thanks Davda saheb! I’m still searching for the right solution. How can we make schools safe again? It was my one of the biggest concerns before and even Today..

      Like

  1. કોઈ પણ સામાજિક સમસ્યાનાં મૂળ બહુ ઊંડાં હોય છે, અને એનો તાગ મેળવવામાં કાબેલ સમાજશાસ્ત્રીઓ પણ ઊણા ઊતરતા હોય છે ! કમભાગ્યે અહીંનો પવન ભારતમાં બહુ ઝડપથી ફેલાવા લાગ્યો છે. ત્યાંના પ્રશ્નો પણ આપણને ભયાનક લાગે તેવા જ છે.

    Liked by 1 person

  2. ઉપરની કોમેન્ટ લખ્યા પછી, તમારા આક્રોશને વાચા આપતી એક જોરદાર રચના વાંચવા મળી. તમને પણ ગમશે –
    —-
    કેટકેટલાં વાવાઝોડાં ને વંટોળો પીને માણસ
    અંદર અંદર કણસે
    છાતી વચ્ચે ફેલાતું હો ફાટફાટ વેરાન ને
    માણસ મહેફિલ માટે તરસે

    http://layastaro.com/?p=15627

    Liked by 2 people

  3. ગીતાબેન, વાત સાવ સાચી. દુઃખે પેટ અને કુટે માથું.
    ઘરનો બળ્યો ગામ બાળે પણ જ્યારે સૂકા ભેગુ લીલુ બળે ત્યારે તો આપણો પણ જીવ બળે.

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s