તરુલતા વાર્તા સ્પર્ધા-(24) ટેક્નોલોજી લય કે પ્રલય -રાજેશ શાહ

થોડાક દિવસો ઉપર જ હું વેકેશન માં મારા દિકરાને ઘેર ગયો હતો…  લગભગ દસ દિવસ ના સમયમાં પૌત્રીઓ સાથે વધુ સમય ગાળી અને ખુબ મઝા કરવાની ઈચ્છા હતી અને તે પુરી થયી.  છેલ્લે છેલ્લે અચાનકજ સ્વામિનારાયણ મંદિર માં વિવેકભાઈ મળી ગયા મારુ ધ્યાન તો મારી પૌત્રીઓ – ખુશી અને આરુષિમાં હતું…પણ વિવેકભાઈએ મને ઓળખવામાં વાર ના કરી…કઈ પણ બોલ્યા વગર મારી આંખોમાં આંખો મિલાવી જોઈ રહ્યા…મને નવાઈ લાગી આ કોણ આ રીતે મારી સમક્ષ જુવે છે  ચાર આંખો મળી અને કોણ પહેલા ઓળખી કાઢે અને બીજાને આશ્ચર્ય આપે તેની હરીફાઈ થતી હોય તેમ અમે બંનેએ એકી સાથે એક બીજાને નામ થી બોલાવ્યા ત્યારે બંને ખુબ હસી પડયા  ..ઘણા વખતે અમે બંને આટલું ખડખડાટ હસ્યાં હઈશું…

વિજ્ઞાને અને ટેકનોલોજીએ ગમે તેટલી પ્રગતિ કરી હોય પણ ભગવાને આ મગજ કેવું બનાવ્યુ છે? અને આંખોનો કેમેરા કેવો? ..તેમાં કેટલાય વર્ષો પહેલા મળ્યા હોય પણ મળેલા ની તસ્વીર કેદ થયી જાય છે….નજર સમક્ષ વીતેલા વર્ષો ફરી વાર પસાર થવા લાગ્યા …જૂની યાદો જીવંત થયી ગયી….અમે બંને જણાંએ એક ​સાથેજ ​પૂછ્યું કે તમે અહીં ક્યાંથી?

​ ​વિવેકભાઈ કહે ..બચપણ માં આપણે સાથે જ હતા અને હવે પચપન માં મળ્યા એવુ જ કહેવાયને?મેં કહ્યું કે પચપન નહિ મને તો પાંસઠ થયા ભાઈ. હું અને વિવેકભાઈ આમેય સ્કૂલ ના એકજ વર્ગ માં હતા….બંનેની ઉમર પણ સરખી ..

મેં મારી વાત ની શરૂઆત કરી……ખુશી અને આરુષિ મારી સાથે જ હતા .આ દસ દિવસ જાણે એક સ્વપ્ન હોય તેમ ઝપાટાભેર  ગયા અને હવે તો પાછા જવાના દિવસો આવ્યા

 વિવેકભાઈ કહે તેઓ તેમના મોટા દિકરા નિખિલ સાથે રહેવા, હજુ ગયી કાલે જ નાના દીકરા કિરણના ઘેર થી આવ્યા છે ..મને નિખિલે તાત્કાલિક બોલાવ્યો છે …વડીલ ઘરમાં ના હોય ત્યારેજ તેની કિંમત સમજાય …મેં વિવેકભાઈ ની આંખોમાં આસું જોયા… મેં પૂછ્યું કેમ વિવેકભાઈ શું વાત છે? કેમ ઢીલા પડ્યા?

વિવેકભાઈએ કહ્યું કે વાત થોડી લાંબી છે આપણે જયારે ઇન્ડિયા માં હતા ત્યારે આપણું જીવન કેટલું બધું સાદું – સીધુ હતું….. મજા જ મજા હતી…. કોઈ મોજશોખના સાધનો તેમની પાસે ના હતા ..

અમદાવાદની પોળો માં વિતાવેલા વર્ષો..મિત્રો ​સાથે હું લગભગ દરરોજે ​પોળ માં રમવા જાઉ …ઘર માં પણ કેરમ પત્તા, સાપસીડી, વેપાર રમીયે….બસ ગમ્મત, તોફાન- મસ્તી અને ભાઈબંધો પણ કેટલા બધા…ક્રિકેટ રમવા બોલાવે, ગિલ્લી દંડાની રમત તો ભાઈ બહુ મજાની …મમ્મી સાંજે મોડું થતા જમવા બોલાવે ત્યારે ધ્યાનજ નહિ આપવાનું અને રમ્યા જ કરવાનું  અને પછી જો થયી છે…..મારા પપ્પા તો ખુબજ કડક અને શિસ્ત ના આગ્રહી તેમને આવવાનો સમય થાય તે પહેલા મારી બે બહેનો અને હું ડાહ્યા ડમરા થયી લેશન કરવા બેસી જઈએ …કેલ્ક્યુલેટર લેવાની સખ્ત મનાઈ…. ..સૌએ સૌ નું લેસન જાતેજ કરવાનું..સ્કૂલમાં નિયમિત હાજરી અને શિસ્ત ના માર્ક અપાતા ..અને જો સ્કૂલ માં થી ફરિયાદ આવી તો તો આવીજ બન્યું..સ્કૂલ ના લેસન માટે કોઈને નોટ આપવાની નહિ કે કોઈની નોટ ​લાવવાની નહિ..મિત્રને ફોન કે મેસેજ થયી શકે તેવું વિચાર્યુંજ ન હતું..અને રાત્રે જ્યાંય હોઈએ ત્યાંથી વેહલા ઘેર આવી જવાનું અને વેહલા સુઈ જવાનું…સુતા પહેલા આંક અને ઘડિયા તો બોલવાના જ… ..અરે આખી પોળ માં માંડ એકજ ફોન હતો અને તે રમાબેનના ઘેર કલ્પનાબેન નો ફોન આવે એટલે એ એટલા બધા ઉત્સાહી થયી જાય કે જ્યાં સુધી કલ્પનાબેન જવાબ ના આપે ત્યાં સુધી મૉટે મૉટે થી બૂમ પાડતા રહે…ઘણી વાર તો હસવું રોકી ના શકાય ….સાઈકલ તો છેક મને 11માં ધોરણમાં મળી અને તે પણ જો ફર્સ્ટ ક્લાસ આવે તોજ અપાવવી તેમ પપ્પાએ ફરમાન કરતા જાણે એવું વાતાવરણ સર્જાયું કે જાણે મારે હિમાલય ચઢવાનો છે કે વાઘ સિંહ મારવાના છે ….આવા સાદા સીધા સમય માં લગભગ જિંદગીના પચીસ વર્ષ પસાર થયી ગયા – ટેક્નોલોજી અને વિજ્ઞાને પ્રગતિ તો કરેલી પણ તે હજુ અમારા પરિવારને સ્પર્શ્યા નહતા …જીવન માં આનંદ અને મસ્તી હતી…..પરિવારમાં ​સંબંધોનું માધુર્ય હતું અને જીવન માં મીઠાસ હતી એક બીજા માટે લાગણી, પ્રેમભાવ હતો…કોઈના પણ માટે સમય હતો- આંખો માં શરમ હતી – ઘરના સંસ્કાર અને શાળા નું ભણતર, શિસ્ત અને સમયપાલન એ જીવનનો શણગાર ગણાતો..સાદાઈ અને નમ્રતા ગરીબાઈને ઢાંકી દેતી અને ચારિત્ર ની પુંજી થી જીવવાનું …વાહ વાહ કહેવાનું મન થયી જાય તેવી જિંદગી હતી ​….ટેક્નોલોજીની મદદ નહોતી લીધી તોય ઘરમાં અને જીવન માં બસ આનંદ અને આંનંદ જ હતો લગ્ન થયા પછી પણ એટલા બધા મોજશોખ અને સુખ સાહ્યબી નો વિચારજ આવ્યો નથી…

લગભગ પચાસ વર્ષે ની ઉંમરે પૌત્રો ને મળવાનું મન થયું અને ભારત છોડી ને અમેરિકામાં રહેવા આવી ગયો.અહીં આવીને નિખિલના 10 વર્ષના એક ના એક દિકરા ઝિલ સાથે રહેવાની ખુબ મઝા પડી… ઝિલ ને લાડ લડાવવામાં નિખિલે અને નયનાએ કોઈ કચાસ રાખી નહતી ….મોટી ઉંમરે અને તે પણ એક નો એક દીકરો હોવાથી જે માંગે તે અને ક્યારેકતો માગ્યા વગરજ આજની લેટેસ્ટ વસ્તુઓ જેવીકે આઈ પેડ, સેલ ફોન, સોની ગેમ્સ.. તમે બોલો તે વસ્તુ તેની પાસે હશેજ ..નિખિલ અને નયના પણ તેઓના વ્યસ્ત જીવનને કારણે ઝિલ પર ધ્યાન નહતા આપી શકતા જયારે જુવો ત્યારે સમયજ ના હોય…ક્યારેય તેઓ હસતા ખીલતા અને આનંદમાં જ ના દેખાય તેમની ચારેય તરફ બસ તનાવ અને તનાવ ..વિવેકભાઈને આ ના સમજાતું કે આ તો કેવી ટેક્નોલાજી કે જે ઘર સંસાર માંથી હાસ્ય જ ખૂંચવી લે   …વિવેકભાઈ કહે મારે અને ઝિલ ને ખુબ બનતું   અને આમેય પહેલી પેઢી અને ત્રીજી પેઢીને ખુબ બનતું હોય છે ને?..સાથે રમે અને સાથે જ ઘણો સમય પસાર કરે પણ વિવેકભાઈ ઝિલ ને વિડિઓ ગેમ્સ, આઈ પેડ, ટેલિવિઝિન વધુ ના જોવા માટે ટોકે તે

નિખિલ અને નયનાને ના ગમે …જયારે જુવો ત્યારે તે બંને પણ તેમના સેલ ફોન ઉપરજ લાગેલા હોય…તેઓ શું ઝિલ ને કહી શકે? ઘરનું જે વાતાવરણ હોય છે તે બાળકોના મગજ ઉપર ખુબ અસર કરે છે અને તે તેનુંય આંધળું અનુકરણ કરે છે…તે બંને વચ્ચે સંવાદ ઘટતો જતો હતો અને વિવાદ વધતો જતો હતો …વિવેકભાઈની ઈચ્છા તો મન ની મન માં જ રહી ગયી. તેમને ઝિલને દરરોજે પંચતંત્ર અને હિતોપનિષદની નવી નવી વાર્તાઓ ​કહેવી હતી ..તેમનું એવું માનવું હતું કે નાની નાની વાર્તાઓ બાળકોના કુમળા મગજને જલ્દીથી અસર કરે છે પણ ઝિલને તો હેરી પોટર, મિકી મોઉસ, ડ્રેગન અને સેન્દ્રાની વાતોજ સાંભળવી  હતી ..જે વિવેકભાઈ માટે શક્ય નહતું…એકવાર વિવેકભાઈએ હિંમત ભેગી કરીને નિખિલને ઝિલ વિષે કહ્યું – નયનાને કેહવાની તેમની ઈચ્છા નહોતી કારણકે એમને એમનું માન જોખમાશે એવો ડર હતો. નયનાના કાન ખુબ તેજ હતા તે દોડીને ત્યાં આવી ગયી પણ વાત નો દોર તો નિખીલેજ ચાલુ રાખ્યો તેણે વિવેકભાઈને કહ્યું કે જો ઝિલ ટેક્નોલોજીથી દૂર રહી આજના જમાના સાથે કદમ નહિ મિલાવે તો સ્કૂલમાં તેના દોસ્તોની સામે તે ગામડિયો દેખાશે અને બધા એની હાંસી ઉડાવશે..એટલે તે જે કરે છે તેમાં તેને અટકાવવો નથી પણ ​વિવેકભાઈનું માનવું સોળ આની સાચું હતું કે ટેક્નોલોજીનો માધ્યમસરનો અને વિવેક બુદ્ધિ થી કરેલો ઉપયોગ ચોક્કસ ફાયદો કરશે નહીંતર આ ટેકનોલોજી ચોક્કસ વિનાશને નોતરસે એમાં શંકા નથી પણ કોણ માને? ​

નિખિલ અને નયનાને વિવેકભાઈની આ દરરોજની ટકટક ગમતી નહિ તેમને એક દિવસ લાગ જોઈને વિવેકભાઈને કહ્યુકે તેમણે થોડો સમય કિરણ અને કેતકીના ઘેર પણ જવું જોઈએ હવાફેર થશે અને તેમને બંનેને પણ ગમશે ..બસ સંબધોં ડાયાલિસિસ પર મુકાયી ગયા…અને વિવેકભાઈને નિખિલનું ઘર છોડવા સિવાય કોઈ વિકલ્પજ નહતો વિવેકભાઈને નિખિલ અને નયનાને છોડીને જવાનું એટલું દુઃખ નહતું જેટલું તેમને ઝિલને છોડીને જવાનું હતું પણ દુઃખી મને, આંખમાં આસું સાથે તેમને કિરણના ઘેર જવું પડયુ..વડીલોના ગયા પછીજ તેમની કિંમત સમજાય છે.વારે તહેવારે અને સારા પ્રસંગે એવુંતો મન માં ચોક્કસ​ થાય કે આજે બાપુજી હોત તો ..આમ અને તેમ…પણ હવે તંદુરસ્ત સમાજ જ ક્યાં રહ્યો છે? વૃદ્ધાશ્રમો કુદકેને ભૂસકે વધતાજ જાય છે ટેક્નોલોજીના અતિરેક થી અને સોશ્યિલ મીડિયાના અતિશય ઉપયોગથી પારિવારિક જીવન ​યંત્રવત બન્યું છે. ​અને જીવન માંથી સુગંધ  ​અને સંબંધ માંથી મીઠાસ જતા રહ્યા છે

કેતકી ખુબ સંસ્કારી અને શુશીલ હતી ક્યારેય તેણે વિવેકભાઈના જીવને દુઃખ થાય તેવું વર્તન કર્યું નહતું..તેઓને એકજ દુઃખ હતું કે સંતાન નું સુખ હજુ મળ્યું નહતું..વિવેકભાઈ કાયમ આશ્વાસન આપે કે હશે, ભગવાનની ઈચ્છા એવી હશે…બરાબર સમય આવશે એટલે બધું બરાબર થયી જશે અને એક ચમત્કાર થયો વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજીએ એટલી બધી પ્રગતિ કરી છે કે આ મેડિકલ સ્પેશિયાલિટી ના ડૉક્ટર ચૈતન્ય નાગોરી ની અમદાવાદમાં ખુબ નામના છે અને તેઓ ના હાથમાં પુરેપુરો જશ છે તેવું યાદ આવતા તેમણે કિરણ અને કેતકી ને ડોક્ટર ચૈતન્યને મળવાની અને તેમની સલાહ લેવાની વાત કરી…તેમના મનમાં વાત ઉતરી અને ત્રણેય અમદાવાદ ગયા અને વાત કામ કરી ગયી…જે ઈચ્છા હતી તે પુરી થવામાં ભગવાને મદદ કરી અને સૌ ખુશ ખુશ થયી ગયા સૌ અમેરિકા પરત આવ્યા મોટા જલસા વળી પાર્ટીનું આયોજન કર્યું નિખિલ -નયના ને પણ ​આ શુભ સમાચાર આપવાનું નક્કી કર્યું.

હજુ તેઓ સાંજે નિખિલને ફોન કરવાનું નક્કી કરે છે પણ તે પહેલાજ તેનો અણધાર્યો ફોન આવી ગયો…નિખિલ તો ખુબ લાગણીવશ અને નરમ એટલે તેણે નયના ને વાત કરવા આપી…. વિવેકભાઈ કઈ કહે તે પહેલા જ નયનાએ રડતા અવાજે વિવેકભાઈની માફી માંગી અને એક ના એક ઝિલ ને ટેલીવિઝન – સેલ ફોન અને વિડિઓ ગેમ્સના અતિશય ઉપયોગથી મગજની નવી બીમારી થયી ગયી છે અને તેની ગંભીર અસરોથી સૌ ચિંતિત છે તે વિષે વાત કરી ….તે વાત પુરી કરે તે પહેલાજ વિવેકભાઈથી ના રહેવાયું અને તે તુરંતજ આવે છે એમ કહી ચિંતા ના કરશો એમ હૈયાધારણા આપી.

જે કામ દવા નથી કરી શકતી તે દુઆથી થાય છે અને વડીલો ના આશીર્વાદ અને જીવન પર્યન્ત કરેલ સત્કાર્ય આવા સમયેજ મદદે આવે છે તેવું વિવેકભાઈ માનતા હતા અને તેમને સંપૂર્ણ શ્રદ્ધા હતી કે તેમના જવાથી ચોક્કસ ફેર પડશે અને થયું પણ તેવું જ  …તેઓ ઝિલ ને મળ્યા અને તેમનો વહાલ ભર્યો – પ્રેમભર્યો હાથ તેના ઉપર ફર્યો અને ઝિલ ની બીમારી ડરી ગયી કુદરતની કરામત આગળ વિજ્ઞાન પણ પાછું પડે છે….ડોક્ટરને પણ નવાઈ લાગી અને નિખિલ-નયના ના આનંદનો પાર ના રહ્યો….તેઓએ મનોમન નક્કી કર્યું કે ઝિલ ને સારું થયા પછી ઝિલ ના  ભણતર અને તેની પ્રગતિ માટે તેઓ પૂરતો સમય આપશે …ટેલિવિઝન, સેલ ફોન, ગેમ્સ વી. નો ઝિલ સમજદારી પૂર્વક અને જરૂર પૂરતોજ ઉપયોગ કરશે તેનું તેઓ ધ્યાન રાખશે… તેઓ પણ તેમના વડીલોને માન આપી તેમના સલાહ સૂચનોને યોગ્ય ન્યાય આપશે તો બાળકો પણ તેમનું અનુકરણ કરશે.

વિવેકભાઈએ આ બધી વાતો કરી….. મને અને એમને બંનેને સમયનો ખ્યાલજ ના રહ્યો ..હું સાંભળતો જ ગયો અને તે બોલતાંજ રહ્યા…આધુનિક ટેક્નોલોજી ની કડવી વાસ્તવિકતા જેવી સમજાઈ ગયી કે જાણે બધા સંબંધો માં જાન આવી ગયો અને બંને સાથેજ સુર પુરાવ્યો..

ટેક્નોલોજી જીવન ને લય પણ ​આપે અથવા પ્રલય પણ કરાવે.આ વાત સમજ્યા પછી વિવેકથી ચાલો એકવાર ફરીથી જિંદગી જીવી લઇએ..

રાજેશ શાહ

પ્રેસ રિપોર્ટર,

ગુજરાત સમાચાર, યુએસએ

                  

1 thought on “તરુલતા વાર્તા સ્પર્ધા-(24) ટેક્નોલોજી લય કે પ્રલય -રાજેશ શાહ

  1. રાજેશભાઈ, ટેકનોલોજી, કુટુંબ અને લાગણી, ત્રણે વાતોને સરસ રીતે વણી લીધી છે. તમને હવે વાર્તાકાર-પત્રકાર કહેવા પડશે.

    Like

Leave a Reply to P. K. Davda Cancel reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.