વિનુ મરચન્ટ વાર્તાસ્પર્ધા-૨૦૧૭ (6) “બસ હવે નહિ” 

%e0%aa%85%e0%aa%a4%e0%ab%8d%e0%aa%a4%e0%aa%be

હિમતલાલ જોશી -અતા ઉમર -૯૫

 

“બસ હવે નહિ” 

તે દિવસે આખું ગામ એક જ વાત કરતુ હતું પ્લેગ દિવાળીને ભરખી ગયો,હવે આ બચાળી છોડયું માં વિનાની શું કરશે? દિવાળી અરશીની એક  સુશીલ અને વહેવાર કુશળ  પત્ની હતી.. અરશી બિચારો આ વિયોગ કેમ ઝીલશે?  

અરશી સૌરાષ્ટ્રના  બારાડી તરીકે ઓળખાતા  વિસ્તારના  ભોગાત ગામમાં ઉચ્ચ જ્ઞાતિનો  માણસ પોતાના કુટુંબ કબીલા સાથે રહેતો હતો.  તેને સો વીઘા  ખેતી માટેની જમીન હતી  . જમીન બહુ વખાણીએ એવી નહોતી,પણ  તેમાં પોતાનું ગુજરાન અને બીજો ઘર ખર્ચ સારી રીતે નીકળી જતો હતો.અરશીને માટે પત્નીનો વિયોગ  આકરો હતો અને  ઉપરથી   ત્રણ  વહાલના ઉછાળા  મારતી  દિકરીઓને જોઈ આખો ભરાઈ જતી.અરશી  ખાસ મોટો નહતો માંડ પચ્ચાસ  વરસ હશે . પણ ત્રણ દિકરીઓનો બાપ હતો એમાં મોટી દિકરી મેનકા ચૌદ વરસની હતી.ગૌર વર્ણની મેનકા  અતિ રૂપાળી  રૂપ રૂપનો અંબાર હતી. હું ત્યારે એને ખુબ જોતો મને મેનકાની મીઠી  વહાલપ ભરી  મશ્કરી સાંભળવી ગમતી, હું મારી જાતને સદ્ભાગી માનતો. એ અરસામાં મારી મેનકા સાથે સગાઈ થવાની વાતો ચાલતી હતી,પણ  મેનકા સાથેની મારી સગાઈ  શક્ય ન બની.મેનકા જેટલી રૂપાળી અને દેખાવડી હતી તેટલીજ રૂઆબદાર અને સ્વમાની હતી,મેનકાનું એક વાક્ય મને  હજી યાદ  છે જે ભુલાતું નથી,  
” હાળા  તારા બાપને  ધમકી  આપ અને કહે કે મેનકા સાથે  જો મારુ સગપણ નહીં થાય તો હું બાવો થઇ જઈશ ” પણ મેનકાને એ ખબર ન હતી કે તેની સાથેની સગાઈ  ન થવાનું કારણ  મારા બાપ નહી એની ગરીબી છે. આમ અમારા લગ્નને ગરીબી આડી આવી.


દિવાળીના મૃત્યુ પછી  અરશી બહુ ઉદાસ રહેતો, દિવાળીનો વિયોગ  એનાથી સહન નહોતો થતો.ઘર સંભાળવાની  જવાબદારી પણ અર્શી  માટે વધુ હતી. મેનકાથી  પોતાના બાપનું  દુ :ખ જોવાતું ન્હોતું.
ગામ ના લોકો સમજાવતા કે તારે ત્રણ દીકરીઓને વળાવવાની છે આમ દુ;ખી રહીશ તો આ છોડી ઓનું શું થશે ભાઈ પરણી જા,અને ઘર સંભાળવા વળી લઇ આવ તો ઘર સચવાય,બધાના આગ્રહ થી અરશી પોતાના માટે  સ્ત્રીની શોધમાં નીકળી પડ્યો. 

આખરે ઘણી મહેનતના અંતે એને ઓઝત કાંઠાના ગામ બામણાસામાં એક  સ્ત્રી મળી, નામ કડવી. એનું સગપણ ઘડીકમાં થતું નોતું  અને એ  ઉંમરની પણ વધી ગઈ હતી. કડવીનો બાપ  જોગો  અરશી સાથે  પોતાની દિકરી  કડવીનું સગપણ કરવા તૈયાર થયો. અરશી ખાધેપીધે સુખી હતો. અને ઉંમર પણ ખાસ નહોતી,જગા એ અરશીને ચા પીવડાવતા બોલ્યો જો તારે ત્રણ દીકરીઓ છે અને મારી દીકરીના આ પહેલા લગ્ન છે, પણ એક વાત કહેવી છે. “મને આ લગ્ન મંજુર છે પણ ..” બોલો શું વાત છે ?”

તું મારી શરત માને તો!”

શરત કેવી શરત?”

તો સંભાળ …..”

અરશી મુંજાણો થોડો વિચાર કરીને  કહ્યું, હું તમને જવાબ મોકલાવીશ મને ઘડીક વિચાર કરવા દયો, કહી અરશી  પોતાને ઘરે  પાછો આવ્યો.રાત આખી વિચારમાં અર્શી પડખા બદલ્યા કરતો, જાગતો રહ્યો.એનું મન કેમય માનતું ન હતું.હું દિવાળીને શું જવાબ આપીશ,એનો આત્મા કેવો કચવાશે,આખી રાત આમ જ વિચારો કરતા કાઢી. મારી દીકરીઓનું શું થશે ? માં વિનાની મારી દીકરીઓ સાવ ઓશિયાળી થઇ જશે ..દીકરીઓ જન્મી ત્યારે વિચાર નોહતા આવ્યા તેવા વિચારે અરશીને મુંઝવી દીધો. 
દીકરી જન્મી ત્યારે આખા ગામે કહ્યું હતું આ દીકરીને દૂધ પીતી કરી દે પણ એ ટસનો મસ ન થયો અને એક પછી બે અને પછી ત્રણ એમ બધી દીકરીને લક્ષ્મી નું રૂપ ગણી અપનાવી લીધી.હું મારી દીકરીઓને વહાલથી મોટી કરીશ.     

જુના વખતમાં ભારતમાં અમુક જ્ઞાતિઓમાં  દિકરીને  દૂધના  ભરેલા વાસણમાં  બુડાળીને  મારી નાખવામાં આવતી  અને આવા પ્રકારની ક્રૂરતાને  દિકરીને  દૂધ પીતી કરી છે.એવું રૂપાળું નામ આપવામાં આવતું અને હાલ ભૃણ હત્યાથી  દિકરીને  અમુક લોકો તરફથી મારી નાખવામાં આવે છે.ભારતમાંજ આવું બનતું એવું નથી. ઇસ્લામ ધર્મની ઉત્પત્તિ થતાં પહેલાં  અરબ  લોકો પણ  જીવતી દિકરીને  દાટી દેતા હતા , અને એમાંય  જે જ્ઞાતિમાં  દહેજ પ્રથા છે.એવી જાતિઓમાં  દિકરી  બહુ અળખામણી હોય છે.પણ દિકરીનો  બાપ પ્રત્યેનો પ્રેમ  કલ્પનામાં ન આવે એવો હોય છે. 

અરશીને કોઇ ઉપાય સુજતો ન હતો  ઘરે આવ્યા પછી બહુ  ઉદાસ રહેતો હતો. મેનકાને પોતાનો બાપ ઉદાસ રહેતો એ જોવાતું ન હતું, બાપુ કૈક બોલે તો ખબર પડે ? એ તો જ્યારથી આવ્યા છે ત્યારથી બસ આમ જ ઉદાસ દેખાય છે.દીકરીનો પ્રેમ જ તેમની તાકાત હોય છે.નાની ઉમરની મેનકા માના મૃત્યુ પછી બહુ જલ્દી મોટી થઇ હતી.  બાપની ઉદાસીનતા ન સહન થવાના કારણે  મેનકાએ  બાપને કયું….

બાપા  તમારી ઉદાસીનતા દૂર કરવા  હું શું કરું આમ ઉદાસ રહો એ ન ચાલે ,.પણ કૈક બોલો તો ખબર પડેને. તમને કૈક થશે તો અમારું કોણ ?

પણ અરશી મૂંગો રહેતો.અને વાતને ટાળતો.

બાપ પ્રત્યે અતિશય પ્રેમ ધરાવતી  મેનકાએ  એક દિવસ અરશીને  કીધું કે હું  તમારી ઉદાસીનતા  દૂર કરવા અમે સૌ તૈયાર છીએ,મારાથી  બને એટલું બધુંજ કરી છૂટવા હું તૈયાર છું.

થાકીને અરશીએ  પેટછુટી વાત કરી કે  એક માણસ  પોતાની દિકરી  સાથે  મારાં લગ્ન કરી આપવા તૈયાર છે.પણ  એની એક શરત છે.

તો ઝટ કહો ? બાપુ !

તમે ક્યાં અટક્યા છો ? શું પૈસા માંગે છે ?

નાના બેટા મારી કહેતા જીભ કચવાય છે. 

બાપુ આ દીકરીઓ પર વિશ્વાસ નથી ?

શું કહું તને એના  મૂર્ખ  દિકરા  સાથે  તારાં  લગ્ન મારે કરી આપવા પડે  . 

બસ આટલી અમથી વાત બાપુ,  ને આમ કેટલા દિવસ તમે સોસવાયા ? 

આ મારી નાની બહેનોને માં મળશે બાપુ કેમ ભૂલી ગયા દીકરીને ગાય દોરે ત્યાં જાય…મારું તો ભાગ્ય જ્યા લખ્યું હોય ત્યાં મારે જવાનું ,.. મારી જરાય ચિંતા નહિ કરતા તમ તમારે શરત માની લ્યો, આ મેનકાનું વચન છે હું તમે કહેશો ત્યાં લગ્ન કરીશ.


અને મેનકા  પોતાના બાપને મુક્ત કરવા અને બહેનનું  સુખ જોવા માટે  મૂર્ખ છોકરા સાથે લગ્ન કરવા તૈયાર થઈ ગઈ  અને  એક દિવસ લગ્ન લેવાઈ ગયા,પોતાની જ નણંદ  એની માં બની ઘરમાં પ્રવેશે  અને સાથે  પોતાના બાપના મુર્ખ સાળા  સાથે મેનકાના પોતાના જીવનની શરૂઆત કરે છે.

કડવીતો અરશીને પરણ્યા પછી સુખી હતી . પણ તે માં ન બની શકી. 
સાવકીમા મેનકાની  નાની  બહેનોને  દબાવી ધમકાવી માર મારીને  એની પાસેથી સખ્ત કામ લેતી . છોકરીયું  પોતાના બાપ આગળ ફરિયાદ ન કરી શકતી, કેમકે  બાપ કશું કરી શકે એમ ન હતો.ઉલટું  ફરિયાદ કરવાથી  પોતાની નવી મા  કડવીના રોષનો ભોગ બનવું પડતું અને આ બાજુ  મેનકા  પોતાના મૂર્ખ પતિ  ના દબાણ માં રહેતી  મેનકાનો  એવો દિવસ ભાગ્યેજ જતો કે   જે દિવસે  પોતાના મૂર્ખ પતિના  હાથનો માર  ખાવો  ન પડ્યો હોય.

આવા ત્રાસથી કંટાળી  મોકો જોઈને  મેનકા  પોતાના પિયર જતી રહી. પણ  પિયરમાં  પોતાની નવી મા   પોતાની  નણંદ હતી ,  એને  પોતાના ભાઈને તરછોડીને આવેલી  ભાભી ઝેર જેવી લાગે એટલે કડવીએ પોતાની ભાભી ઉપર ત્રાસ વર્તાવવો શરુ કર્યો.  

અરશીને દિકરી  ઉપરના ત્રાસની ગંધ આવી  ગઈ , એટલે  અરશીએ  એના ભાઈને ત્યાં  જૂનાગઢ  મોકલી  આપી.દીકરી તને સોપું છું સંભાળ જે.પણ એના ભાઈની પત્ની  એકદમ હલકી જાતની હતી   અને તે  જુવાન છોકરીઓને  ફોસલાવી  પોતાને ઘરે લાવી  એમની પાસે કુકર્મ કરાવતી એને આ  મેનકા તો સોનાના ઈંડા દેતી મરઘી લાગી  એનું રૂપ જોઈને  ઘરાકો આવતા  કુકર્મ કરાવતી  અને મેનકા એના માટે કમાણીનું  જબરું સાધન થઇ ગઈ. 

સમય જતા એક માણસ એનો કાયમી ઘરાક થઇ ગયેલો,ઘણી વખત તે મેનકાને આખી રાત રાખવા માટે પોતાને ઘરે  લઈ જતો.એક દિવસ  ઘરાકે મેનકાના કાકાને  વાત કરી કે  “તું મને મેનકાને કાયમ માટે આપીદે  તું  કહે એટલા પૈસા આપું.” 

અને  સોદો નક્કી થઇ ગયો. મેનકા આ કાયમી ઘરાકના ઘરે ગઈ.પણ ઘરાક સમયસર પૈસા આપવા મેનકાના કાકાને ઘરે ગયો નહીં,એટલે કાકાએ  જાતે તે ઘરાકને ઘરે જઈ પૈસાની  ઉઘરાણી કરી તો મેનકા હિમત સાથે ઘરમાંથી બહાર નીકળી બોલી.  

કાકા તમે મારી નબળાઈનો લાભ  લઈ   મારા  પાસે વેશ્યાગીરી  કરાવી ઘણું કમાયા છો.  હવે  હું આ માણસની પત્ની તરીકે રહેવા માગું છું . હવે આ મારું ઘર છે એટલે હું તમને પૈસા આપવા માગતી નથી.માટે આબરૂસર  તમારા ઘર ભેગા થઈ જાઓ   .  

કાકો ઘરે આવી તો ગયો પણ એમ શાંત બેસે તેમ નહોતો ,પૈસા  કઢાવવા હતા એટલે તેણે ઘરાકને ઘરે ભાડુતી  ગુંડા મોકલીને  ધમકી  આપી  પૈસા આપ નહી તો હલાલ કરીને તારું અર્ધું  માથું કાપી નાખશું ઘરાક ભયભીત થઇ ગયેલો અને એક રાતે મેનકાને ખુબ મારી .એણે મેનકાના કાકાને મેનકાની કરુણ  કથનીની વાત કરી  મેનકાને આપણે ખાટકી પાસેથી છોડાવવી જોઈએ  મારો તને સાથ છે. પણ એના કાકા જ આવા ધંધા  મેનકા પાસે કરાવતો હતો અને તો પૈસા જોઈતા હતા અને  ભડવા કાકાએ  કોઈ ઉત્સાહ બતાવ્યો નહીં .પણ મેનકાને મારવા ગુંડા મોકલ્યા.  

જયારે મેનકા એના માથામાં  માર પડવાથી ચીસો  નાખતી રહી . અને આખી રાત કણસતી રહી મોઢું સુજીને બિહામણું થઇ ગયું રડતા રડતા આખી રાત મેનકા એ નક્કી કર્યું “બસ હવે નહિ” આ મેનકાનો  માર બે છુપાયેલી આંખો જોતી રહી એની ચીસો એના કાનમાંથી સોસરવી હ્યુંદયમાંથી ઉતરી એને ધ્રુજાવી ગઈ તેને દયા આવી પણ  એ કશું કરી શકવાને માટે એ અસમર્થ હતી .એની આંખોમાં મેનકા પર થતો અત્ચાચારનો આક્રોશ દેખાતો હતો. મેનકા ના ડુસકા માંથી એક જ આવાજ આવતો હતો “બસ હવે નહિ”

બીજે દિવસે એક નવી જ સવાર ઉગી, ગામ માં ચહલ પહલ થવા માંડી લોકો ધીમે ધીમે વાતો કરતા હતા.ગજબ થઇ ગઈ ત્યાં તો સાયરન વગાડતી પોલીસ આવી, મેનકા નો કાકો એની પથારીમાં મૃત પડ્યો હતો મોઢાં પર તકિયો હતો વેશ્યાના ધંધા કરતી કાકી પણ દેખાતી ન હતી, બધું જેમનું તેમ હતું.કોઈ ચોરી લુંટફાટના ચિન્હો દેખાતા ન હતા મેનકાનો ઘરાક પતિ ઘરમાંથી પલાયન હતો.  લોકો કહેતા હતા ગુંડાથી ડરીને ભાગી ગયો છે.અમે એને મેનકાને મારતા જોયો છે. બચાળી આખી લોહી લુહાણ થઇ ગઈ હતી કોઈએ પાણી ન આપ્યું ,સાહેબ આખા ગામે જોયું છે.કણસતા બોલતી હતી “બસ હવે નહિ” “બસ હવે નહિ”  પછી જમીન ઉપર  ઢળી  પડી. 
પણ મેનકા ક્યાં  ?કોઈને આજની તારીખે ખબર નથી.

 અતા -હિંમતલાલ જોશી 

 

 

Advertisements

About Pragnaji

Personal Links http://pragnaji.wordpress.com/ https://shabdonusarjan.wordpress.com/ http://gujaratidaglo.wordpress.com/
This entry was posted in "બેઠક "​, "વાર્તા રે વાર્તા", -જયશ્રી મરચંટ, વિનુ મરચંટ વાર્તા સ્પર્ધા and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

One Response to વિનુ મરચન્ટ વાર્તાસ્પર્ધા-૨૦૧૭ (6) “બસ હવે નહિ” 

  1. P.K.Davda કહે છે:

    અફસોસ, થોડીવાર પહેલા જ આ વાર્તાના લેખકનું અવસાન થયું છે. એ મારા ખૂબ નીકટના મિત્ર હતા, અને હું એમને કહેતો કે તમને ભીષ્મ પિતામહની જેમ ઈચ્છામૃત્યુનું વરદાન છે. એમણે ઈચ્છા કરી.

    Like

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s