તરુલતાબેન મહેતા વાર્તા સ્પર્ધા -(6)રાજુલ કૌશિક

” સન્નાટાને પેલે પાર “\

 “હજુ પણ નિરજ તારે મમ્મીને પુછી ને જ પાણી પીવું પડે અને એ કહે એ ખાવું જ પડે ? ક્યાં સુધી?  ગ્રો અપ મેન ગ્રો અપ….અને મમ્મી તમારે પણ નીરજને સલાહ આપવી જ પડે? એ હવે સાત વર્ષનો નાનો કીકો નથી રહ્યો આવતા મહીને એ  સત્યાવીશ પણ પુરા કરશે.” અને ધડામ કરતી ડાઇનિંગ ચેર ધકેલીને નિરાલી ઉભી થઇને એના બેડરૂમમાં ચાલી ગઈ.-

કાપો તો લોહીના નિકળે એવી દશામાં સ્તબ્ધ અનુબેન અને ક્રોધમાં રાતોપીળો નિરજ થોડી ક્ષણો તો એમ જ ડાઇનિંગ ચેર પર બેસી રહ્યા. ખાવાની ઇચ્છા તો સૌની મરી પરવારી હતી. નિરજ અનુબેન સામે હવે પળવાર પણ બેસી શકે એમ નહોતો કે નહોતી રહી બેડરૂમમાં જવાની ઇચ્છા. એણે જઇને ડ્રોઇંગરૂમના સોફા પર પડતું નાખ્યું. થોડીવાર એમ જ સ્તબ્ધ અવસ્થામાં બેસી રહેલા અનુબેનને કળ વળી એટલે ઉભા થઈને ડાઇનિંગ ટેબલ પરથી બધું સમેટીને એ પણ પોતાના રૂમમાં ચાલ્યા ગયા.

ઘરના નિરવ-નિસ્તબ્ધ વાતાવરણમાં ઘડીયાળની ટીક ટીક સિવાય બીજો કોઇ અવાજ નહોતો. અનુબેનના મનમાં ઉમટેલા વિચારોના વાવાઝોડા કે હ્રદયમાં ઉઠેલી આક્રોશની આંધીને આંખમાંથી વહેતા અનરાધાર આંસુ પણ શમાવી શકે તેમ નહોતા.

વાત જાણે એમ હતી કે નિરજ હમણાં થોડા સમયની માંદગીમાંથી ઉભો થયો હતો પરંતુ પુરેપુરો સ્વસ્થ થયો નહોતો. એની શરદી અને ખાંસી જરાય ઓછી થઈ નહોતી. આ પ્રોબ્લેમ તો એ નાનો હતો ત્યારથી જ રહેતો. ક્યારેક માંદો પડે તો એ પછી એની શરદી ખાંસી જલદી મટવાનું નામ લેતા નહોતા. ત્યારે પણ અનુબેન એને દૂધમાં હળદર સાથે સહેજ અમસ્તુ ઘી નાખીને કઢો બનાવી આપતા. નિરજને એ ભાવતો પણ ખરો અને એનાથી એને રાહત પણ રહેતી. આજે નિરાલીએ બિરીયાની અને દાલ ફ્રાય બનાવી હતી. બની હતી ખુબ ટેસ્ટી પણ નિરજનું ગળું છોલાતું હતુ એટલે એ ખાઇ શકતો નહોતો. હંમેશની જેમ આજે પણ અનુબેને હળદરવાળા દૂધનો કઢો પીવા માટે પૂછ્યું અને નિરજે હા પાડી. બસ નિરજની આ હા સાથે જ નિરાલીનો ગુસ્સો ગયો અને ઘરનું વાતાવરણ ડહોળાઇ ગયું.

સરસ મઝાનો સુખી પરિવાર હતો. આનંદ, અનુરાધાનો અને એમાં નિરજના આગમનથી આ નાનકડા પરિવારમાં સુખનો ઉમેરો થયો. ભારે લાડકોડથી આનંદ અને અનુરાધાએ નિરજને ઉછેર્યો. આનંદ મેડીકલ રિપ્રેઝન્ટેટીવ હતો અને અનુરાધા હાયર સ્કૂલની ટીચર. પરંતુ નિરજનું બાળપણ ના રોળાય એના માટે અનુરાધાએ પોતાની વર્ષો જુની પોતાની જોબ પર થોડા સમય માટે અલ્પવિરામ મુકી દીધું. નિરજ પ્લે ગૃપમાં જતો થયો ત્યારે એના સ્કૂલના સમય દરમ્યાન અનુરાધાએ ઘેર પ્રાઇવેટ ટ્યુશન શરૂ કર્યા. અનુરાધાએ સ્કૂલમાં જે શાખ જમાવી હતી એવી જ શાખ એને ટ્યુશનમાં જમાવતા જરાય વાર ના લાગી.

નિરજ માત્ર સાત વર્ષનો હતો અને સાવ જ ટુંકી માંદગીમાં આનંદ આ પરિવારને અધુરો મુકીને ચાલી નિકળ્યો. અનુરાધા માટે કપરો સમય હતો. એને એની પોતાની જાત સંભાળવાની હતી અને એના કરતાંય નિરજને પપ્પાની ખોટ ન સાલે એવી તકેદારી લેવાની હતી.

ક્યારેક કોઇ અનુરાધાને પુછતું કે આ જવાબદારીનો ભાર કેવી રીતે નિભાવી શકીશ. હજુ ઉંમર છે કોઇનો પણ સાથ મળી રહેશે અને નિરજને પિતાની છત્રછાયા મળી રહેશે. અનુરાધા હસીને વાત ટાળી દેતી. એ કહેતી કે આ તો મારા બાળ ઠાકોર છે, મારો લાડકવાયો લાલો છે. લાલજીની સેવાનો ક્યારેય ભાર હોય?

નિરજ જેમ જેમ મોટો થતો ગયો એમ એમ મા-દિકરા વચ્ચેના સંબંધનો સેતુ સમજ અને સ્નેહથી વધુ સબળ બન્યો. નિરજે પોતાની મા ની મમતા જ નહીં  એકલતા પણ જોઇ હતી. એ નાનો હતો ત્યારે ક્યારેય એની મમ્મી એને એકલો મુકીને ક્યાંય ગઈ જ નહોતી. અનુરાધા અને આનંદનું મિત્ર વર્તુળ સરસ હતું પણ જ્યાં નિરજ માટે એના જેવી કોઇ કંપની ના હોય ત્યાં અનુરાધા જવાનું ટાળતી.

જેમ જેમ નિરજ મોટો થતો ગયો અનુરાધાના મનમાં એક આશા ઉગતી ગઈ. નિરજને વરાવવાની, એમના મનમાં આ ઘરમાં કંકુના પગલા પાડનારીને પોંખવાની આતુરતા વધતી ગઈ પરંતુ નિરજના મનમાં એક વાત તો નિશ્ચિત હતી કે એ એવી યુવતિ જોડે જ પરણશે કે જે આ નાનકડા પરિવારનો હિસ્સો બનીને રહે. નિરજ અને મમ્મી વચ્ચેના સ્નેહની કડી બની રહે.

એમ તો નિરજને પણ મન્વિતા ગમી જ ગઈ હતી ને? કોલૅજમાં અન્ય ના પ્રમાણમાં થોડો અલગ પડતો નિરજ એની શાંત પ્રકૃતિ અને કુશાગ્ર બુધ્ધિના લીધે સૌનું ધ્યાન ખેંચતો પણ એનું ધ્યાન ખેંચાયુ મન્વિતા તરફ. કોલૅજની કલ્ચરલ ઍક્ટિવિટિમાં આગળ પડતો ભાગ ધરાવતી મન્વિતા હંમેશા વક્તૃત્વ સ્પર્ધામાં એના સ્પષ્ટ વિચારો અને ધારદાર વાણીના લીધે પ્રથમ ઇનામ લઈ આવતી. નિરજને મન્વિતા ગમવા માંડી હતી. પોતાની લાગણીનો એકરાર કરવાનો વિચાર કેટલીય વાર આવી ગયો હશે. પરંતુ મન્વિતાનો પ્રતિસાદ કેવો હશે એની અવઢવમાં એ પાછો પડતો.

આ વર્ષે પણ કોલૅજની વક્તૃત્વ સ્પર્ધામાં મન્વિતા પ્રથમ આવી હતી. સંયુક્ત કુટુંબ અને વિભક્ત કુટુંબને સાંકળતી આ સ્પર્ધામાં મન્વિતાએ વિભક્ત કુટુંબની તરફેણમાં અત્યંત સચોટ રીતે પોતાના મંતવ્ય રજૂ કર્યા હતા. વર્તમાન સમાજને અનુલક્ષીને કરવામાં આવેલી દલીલોના લીધે મન્વિતાએ આ સ્પર્ધા જીતી લીધી હતી. નામ જાહેર થતા મન્વિતા જે મગરૂર ચાલે સ્ટેજ તરફ ડગ માંડતી હતી એ ક્ષણે જ નિરજે એના મનની મહેલાતો કડડભૂસ થતી જોઇ. મન્વિતાનું એક એક કદમ નિરજને એનાથી દૂર ધકેલતું જતું હતું. જે વ્યક્તિ પોતાના વિચારોમાં આટલી સ્પષ્ટ હોય એ નિરજ અને અનુબેનના નાનકડા પરિવારને પણ કેવી રીતે સ્વીકારી શકવાની હતી? અને હાથમાં ટ્રોફી સાથે વિજયી સ્મિત આપતી મન્વિતાના નામનું પાનુ નિરજે ક્ષણવારમાં સંકેલી લીધું.

“દિપકભાઇની નાની દિકરી નિરાલી કેવી?” એક દિવસ સવારે ચા પીતા અનુરાધાએ સવાલ કર્યો?

દિપકભાઇ અને આનંદ બંને એક જ પ્રોફેશનમાં એટલે વર્ષો જુની ઓળખાણ હતી જ. જો કે આનંદના અવસાન પછી એમને મળવાનું ભાગ્યેજ થયું હશે.  નિરજ માટે આ દિપકભાઇની નિરાલીનું માંગુ આવ્યું હતું. અનુરાધાએ પોતાની રીતે બધી તપાસ કરી લીધી હતી. પરિવાર માટે તો કશું જ કહેવાપણું હતું નહી. મોટી દિકરી નિતી સંયુક્ત પરિવારમાં પરણાવી હતી. નાનકડા કુટુંબની એ નિતી એ ભર્યા ઘરમાં દૂધમાં સાકર ભળે એવી સરસ રીતે સમાઇ ગઈ હતી. સૌને પોતાના કરીને રહી હતી. આજે નિતીનું એના પરિવારમાં માનભર્યુ સ્થાન હતું. માતા-પિતાના સંસ્કાર દિપાવ્યા હતા. અનુરાધાને આ જ જોઇતું હતું. મોટી બહેનનું જોઇને નાની પણ એવું જ શિખશે ને? નિતીની જેમ નિરાલી પણ આ ઘરને, આ પરિવારને પોતાને કરીને રહેશે. અને નીતિની જેમ નિરાલીને ક્યાં સાત-પાંચ જણને સાચવવાના છે ?  ઘરમાં નિરાલી આવશે તો દિકરીની ખોટ પણ પુરી થશે.

પણ આજે અનુરાધાને લાગ્યું કે ઘરડા કહીને ગયા છે ને કે પાંચે આંગળીઓ ક્યાં સરખી હોય છે ?

આ ઘરની આટલા વર્ષોની શાંતિ હણાઇ ગઈ છે અને તેમ છતાં ઘરમાં સન્નાટો છવાયેલો રહે છે. જતનથી સાચવેલા કાચ પર એક ન દેખાય એવી પણ નાનકડી શી તિરાડ પડી ગઈ છે એની કરચ વાગી ના જાય એવી સાવચેતી નિરજ અને અનુરાધા બંને રાખીને જીવી રહ્યા છે. નિરાલી સાથે અનુબેન પહેલા જેવા સ્વભાવિક બનીને વાત કરે છે પરંતુ એમના અંદરની અને અંતરની ઉષ્મા થીજી ગઇ છે. અજાણતા પણ નિરાલી અને નિરજ વચ્ચે ક્લેશનું કારણ પોતે ના બને એવી સતત તકેદારીથી ઘરની જવાબદારીઓ નિભાવે જાય છે. એમણે પોતાની જાતને એક એવા કોચલામાં સંકોરી લીધી છે જેને તોડવાની નિરજની કોઇ કારી કામ લાગી નથી. એ દિવસ પછી અનુરાધાએ “ઉંમર થઈ, હવે મોડા જમીએ તો પચતું નથી” એવું કહીને સાંજે વહેલા જમી લેવાનો નિયમ બનાવી લીધો છે. જમીને પોતાના રૂમમાં મન ગમતું વાંચવામાં કે ટી.વી જોવામાં સમય પસાર કરવાનો એ નિયમ આજ સુધી બદલાયો નથી.

અને તેમ છતાં સન્નાટાને પેલે પાર નિરાલીને તો હજુ અનુબેનની વેદના પહોંચી નથી.

Rajul Kaushik
http://www.rajul54.wordpress.com

 

 

Advertisements

About Pragnaji

Personal Links http://pragnaji.wordpress.com/ https://shabdonusarjan.wordpress.com/ http://gujaratidaglo.wordpress.com/
This entry was posted in "બેઠક "​, "વાર્તા રે વાર્તા", તરુલતાબેન મહેતા વાર્તા સ્પર્ધા, રાજુલ કૌશિક and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

One Response to તરુલતાબેન મહેતા વાર્તા સ્પર્ધા -(6)રાજુલ કૌશિક

  1. Jayshree Merchant says:

    I have been reading all the stories and to my utter pleasant surprise, writers are refraining from spelling out moralities loud and clear, right in reader’s face. That is indeed a refreshing transformation.

    Writer is the narrator and a story teller. It is never a writer’s job to spell out morals in a fiction story. All the points should be coming out in the flow of the story naturally, should writers decide to give the moral lessons or to reconcile the fruits of good deeds vs. bad deeds. Ideally, a story teller should let the readers decide. If you read any world literature, you will see that readers are relating to the characters more because of the refraining of the writers from direct preaching. I am very happy to see this transformation.

    Congratulations to all the writers.enjoying different subjects and story lines.
    Jayshree

    Sent from my iPhone

    >

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s