એકમાંથી લાખ લાખ દીવા

દિવાળીના  દિવસોમા દિવા,રંગોલી,પૂજાની થાળી વગેરે હું તેયાર કરતી હતી ત્યાં મારી ગ્રાન્ડડોટર  સ્કૂલેથી આવી,મારી પાસે દોડતી આવી ,દીવાને જોઈ કહે,’દીવો શા માટે?’ એને જવાબ આપતા હું ગુંચવાય,તેને સીધો સાદો જવાબ જોઈએ,મેં કહ્યું બધે દીવાથી અજવાળું થાય એટલે ફેસ્ટીવલ જેવું લાગે.’એનું મન માન્યું નહિ, દીવા સામે તેણે પ્રશ્નાર્થ નજરથી જોયા કર્યું। મેં કહ્યું , દીવાનો પ્રકાશ એટલે નોલેજ,જે આપણને સુખી કરે.’રાત્રે એણે કોડિયામાં મૂકેલી નાની મીણબતીઓને એકમાંથી અનેક પ્રગટાવી ‘ હું ય નાની હતી ત્યારે ઉબરે,ટોડલે ,આંગણે એકમાંથી અનેક દીવા પ્રગટાવવાનો આંનદ લેતી પણ પછી દીવા વિષે જાણવાનું મન થયું.ઘી અને તેલના દીવાનું ઘાર્મિક મહાત્મ્ય છે, પણ મને કેન્ડલ પસંદ છે. એક જ દીપક સેકડો દીપક પ્રગટાવી શકે છે.દીપકનો પ્રકાશ કાળી ચૌદસ અને અમાસની કાળી ઘેરી રાત્રે અંધકારને દૂર કરે છે,પ્રકાશ એટલે ઉજ્જવળ જીવન,આશાભર્યું ,ઉત્સાહ છલકતું જીવન.

કવિનું મન  લાખ લાખ દીવડાઓના  પ્રકાશની અભિલાષા સેવે છે,નવ પ્રકાશિત નૂતન વર્ષના પ્રભાતે અજ્ઞાનરૂપી અંધકારમાંથી જ્ઞાનના પ્રકાશને ઝંખે છે.દીપ પ્રગટાવતી વખતે પ્રાર્થીએ છીએ કે ,

દીપજયોતિ:પરબ્રમ દીપ: સર્વતમોપહ:।

દીપેન સાઘ્યતે સર્વ સંઘ્યાદીપો નમોઅસ્તુ તે ।

દીપકનો પ્રકાશ પરમચેતન્યસ્વરૂપ પરમાત્મા છે.તે અજ્ઞાન રૂપી અંધકારનો નાશ કરે છે,તેના થકી જ જીવનમાં સર્વ વસ્તુની પ્રા પ્તી  થાય છે.

માત્ર ડેકોરેશન માટે દીવા નથી,લાખો દીવા કરીએ પણ મનને પ્રકાશિત ન કરીએ તો ?

સ્વામી ચિન્મયાનંદ કહે છે,

‘મનોહર દીપજયોતિ સિવાય,અન્ય કઈ વસ્તુ ઘરને શોભાવશે?,

ગહન જ્ઞાનપ્રકાશ સિવાય અન્ય કઈ વસ્તુ મનને આભૂષિત કરશે?

ઘી કે તેલના દીવાઓ વિસરાયા છે,જો કે મંદિરોમાં અને ઘણા ઘરોમાં એ પ્રથા ચાલુ છે.એક સમયમાં કરસનદાસ માણેક જેવા કવિએ કહ્યું હતું ‘ગરીબો સૂકી રોટલી ખાય ને મંદિરોમાં ઘીના દીવા બળે.’ દિવાળીના દિવસે ગરીબની ઝુંપડીમાં અંઘારુ હોય ત્યારે દીવાઓના પ્રકાશમાં આપણા  મનમાં પ્રકાશ જાગે તો દીવાળીના આનંદને છેવાડા સુધી પહોચાડીએ.

દીવો પ્રગટે અને દીવો ઠરે એવી પ્રકાશની યાત્રા મઘ્યે જીવન છે,પણ જે ક્દી હણાતો નથી,છેદાતો નથી તે આત્માનો પ્રકાશ આત્મજ્ઞાન છે,તેથી વૈશાખી પૂર્ણિમાની રાત્રે ભગવાન બુદ્ધે અંતિમ શબ્દો કહ્યા ‘અપ્પ દીવો ભવ’ તું જ  તારો પ્રકાશ થા.તું તારી મુક્તિ શોઘી લે’.દીવાની જ્યોતના પ્રકાશમાં જગતને જોઈ રાજી થઈએ અને ખુદ જ્યોત થઈ પ્રકાશિત થઈએ,અન્યને પ્રકાશિત કરીએ. જેણે પોતાના અહંકાર,મમતા ,વેરના ઘીથી પોતાની  જ્યોતને જલાવી  પ્રકાશ ફેલાવ્યો છે,તેઓ એકમાંથી લાખ લાખ દીવા

પ્રગટાવે છે,તેમને દિવાળીના દિવસે પાયલાગણ.

કૃષ્ણ વન્દે જગતગુરુ।

સૌ મિત્રોને દિવાળીની અને નૂતનવર્ષની શુભેચ્છા.
તરુલતા મહેતા 29મી ઓક્ટોબર

1 thought on “એકમાંથી લાખ લાખ દીવા

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.