માડી તારુ કંકુ ખર્યું ને સૂરજ ઊગ્યો

ગુજરાતી ગીત, ગરબા અને લોકગીતના રચનાર અને તે સ્વરબધ્ધ કરનાર લોકપ્રિય કવિ અવિનાશ વ્યાસને આજે પણ સૌ યાદ કરે છે.  એમણે ઘણી ગુજરાતી ફિલ્મ  સંગીતનું  સ્વર નિયોજન કરેલુ.  1943માં એમનું પહેલુ ચિત્રમહાસતી અનસુયાથી શરૂઆત કરેલી. “ભક્ત ગોરા કુંભારનું  સ્વર નિયોજન ખૂબજ લોકપ્રિય નીવડેલું.

એમનો જન્મ અમદાવાદ શહેરમાં 1912ની જુલાઈની એકવીસમીએ થયેલો.  એમણે બારસોથી વધુ ગીતો સ્વરબધ્ધ કર્યા છે. ગીતા દત્ત, મહંમદ રફી, સમશાદ બેગમ, મન્નાડે, હેમંતકુમાર, કિશોરકુમાર, લતા મંગેશકર, અશાભોસલે અને બીજા ઘણા સાથે ગીત ગાયા  છે જે આજે પણ બધાને ગાવા અને સાંભળવા ગમે છે.ઘણા સંગીતકારો સાથે મળીને ગીતો રચ્યા છે. ગીતો ખૂબજ લોકપ્રિય થયા છે. ……. જેમાંમારી વેણીના ચાર ચાર ફૂલ“, “પાંદડું લીલુ ને રંગ રાતો“,

ચરર ચરર મારું ચકડોળ ચાલે“, “રાખના રમકડાને મારા રામે “, “ભાભી તમે થોડા થોડા થાવ વરણાગીવિ. ગીતો આજે પણ ઉમળકાથી લોકો ગાય છે.એમણે એકાવન જેટલા ચલ ચિત્રોનું સંગીત નિયોજન કરેલુ. “રામલક્ષ્મણ“,  “જંગ બહાદૂર“, ‘રિયાસત‘, “હવામહેલવિ. વિ. ફિલ્મોનું સંગીત આપેલું.

કવિ પ્રદીપજી, પ્રેમ ધવન, ભરત વ્યાસ, રાજા મહેંદી અલીખાન વિ. સાથે મળીને ચલચિત્રોના ગીત સગીતની રચના કરી હતી. આજના સંગીત કલાકારોમાં એમની છત્ર છાયામાં વિકાસ પામનાર પુરૂષોત્તમ ઉપાધ્યાય, આસિત દેસાઈ, રાસબિહારી દેસાઈ, અતુલ દેસાઈ વિ. તેમની સાધનાને બિરદાવી આજે પણ યાદ કરે છે. તેમનેપદ્મશ્રીનો એવોર્ડ મળ્યો હતો. 20મી ઓગસ્ટ 1984માં એમનો દેહ પંચ મહાભૂતમાં વિલીન થયો.એક અતિ લોકપ્રિય કવિ અને સંગીતકાર ગુમાવ્યાનું દુ: સૌએ અનુભવ્યું.

કર્ણપ્રિયસંગીત અને અર્થસભર ગીતો લખનારા એ કસબી અવિનાશ વ્યાસ  ની કાવ્ય રચનાઅજર અમર કૃતિ મને ખૂબજ ગમી છે જે અત્રે રજુ કરૂ છું. કાવ્યમાં કવિની કુદરત પ્રત્યેની અતૂટ શ્રધ્દ્ધા અને ભક્તિના દર્શન થાય છે. બ્રહ્માંડના અસ્તિત્વને ધરતી તથા સૂર્ય,ચંદ્ર અને તારાના શણગારને માના આભૂષણ તરીકે વર્ણવ્યા છે. કવિ દેવીના અનન્ય ઉપાસક હતા. કાવ્ય કૃતિ અંબાજી માના  મદિરમાં દર્શન કર્યા પછી સ્ફૂરેલી. તે રાત્રે  આસો સુદ પુનમનો ચંદ્ર ખીલેલો હતો નોરતાના ગરબા ગવાતા હતા…. અને  ભાવ ભર્યા શબ્દો તેમના હૃદયમાં ઉદભવ્યા.       માં …. માં  …..

માડી તારુ કંકુ ખર્યું ને સૂરજ  ઊગ્યો
જગ માથે જાણે પ્રભુતાએ પગ મૂક્યો.

મંદિર સર્જાયુ ને ઘંટારવ ગાજ્યો
નભનો ચંદરવો મા આંખ્યુમાં આંજ્યો
દીવો થાવા મંદિરનો ચાંદો આવી પૂગ્યો
કંકુ ખર્યું ને સૂરજ ઉગ્યો
માડી તારુ કંકુ ખર્યું ને સૂરજ  ઊગ્યો.

માવડી ની કોટમા તારાના મોતી
જનની ની આંખ્યું માં પૂનમની જ્યોતિ
છડી રે પુકારી મા ની મોરલો ટ્હુક્યો
કંકુ ખર્યું ને સૂરજ ઉગ્યો
માડી તારુ કંકુ ખર્યું ને સૂરજ ઊગ્યો.

નોરતાં ના રથનાં ઘૂઘરા રે બોલ્યા
અજવાળી રાતે મા અમરત ઢોળ્યાં
ગગન નો ગરબો મા ના ચરણોમાં ઝૂક્યો
કંકુ ખર્યું ને સૂરજ  ઉગ્યો
             માડી તારુ કંકુ ખર્યું ને સૂરજ  ઊગ્યો…            ( અવિનાશ વ્યાસ )

ગુજરાતી ગીતોને લોકબોલીથી માંડીને સાહિત્યિક ભાષામાં રજૂ કરવાની હથોટી આદરણીય અવિનાશભાઈ પાસે હતી ગીતો જીવનના વિવધ રંગો અને તબક્કાને બખૂબી રજૂ કરતા હતા.  બાળપણથી માંડીને આજ સુધી ઘણા બધા ગુજરાતી ગીતો સાંભળ્યા છે અને ગમ્યા છે. આજે માડી તારુ કંકુ ખર્યું ને સૂરજ  ઊગ્યો……. અદકેરો આનંદ તો ખરો જ! લાલાશ ભર્યા સોનેરી સૂર્યના પ્રકાશમાં જેના સપ્ત રંગી કિરણો ધરતીના પટને ચેતનવંતો ને આનંદમય કરે છે….. ચારે બાજુ ઉષ્મા ભર્યું વાતાવરણ સર્જાય છે. … જગ માથે જાણે પ્રભુતાએ પગ મૂક્યો…કવિ અવિનાશ વ્યાસની ઉત્તમ કાવ્ય કૃતિ છે

.પદ્માબેન કનુભાઈ શાહ  (Sunnyvale CA )

Advertisements

About Pragnaji

Personal Links http://pragnaji.wordpress.com/ https://shabdonusarjan.wordpress.com/ http://gujaratidaglo.wordpress.com/
This entry was posted in "બેઠક "​, પદ્માબેન કનુભાઈ શાહ. Bookmark the permalink.

4 Responses to માડી તારુ કંકુ ખર્યું ને સૂરજ ઊગ્યો

  1. aatlu sundar git yad karavyu teno khub aanand thayo aaj na shubh divase
    tame to garaba sathe khushi ni pan lhani kari to aabhar to manavo j pade!!
    thank you so much rashmi jagirdar

    Like

  2. Pingback: માડી તારુ કંકુ ખર્યું ને સૂરજ ઊગ્યો-પદ્માબેન કનુભાઈ શાહ | સહિયારું સર્જન – ગદ્ય

  3. અવિનાશ વ્યાસના આ અમર ગીતને સ્વર કિન્નરી આશા ભોંસલેના કોકિલ કંઠે માણો.

    Madi taru kanku kharyu – Asha Bhosle Gujarati Bhajan

    Like

  4. સરસ અભિવ્યક્તિ. અભિનંદન.
    અવિનાશ વ્યાસ એટલે એક એવી વ્યક્તિ કે જેમણે સંગીતની કંકાવટીમાં બોળીને સાહિત્યના વિશાળ ભાલે પોતાના અણમોલ ગીતોના ચાંદલા કર્યાં છે. તેમના ગીતો લોકભોગ્ય બની આજે્ પણ ગુજરાતીઓના કંઠમાં અને કાનમાં સચવાયા છે.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s