ફિલ્મ સમીક્ષા-(9)વિનોદ પટેલ

ફિલ્મ સમીક્ષા – ફિલ્મ ..“જોય ઓફ ગીવીંગ” … ”https://youtu.be/O8EnJU2lFGE

જે ફિલ્મ પ્રેક્ષકના દિલ અને દિમાગ પર સચોટ અસર નીપજાવી શકે ,ફિલ્મ જોયા પછી એને બે ઘડી વિચાર કરતો કરી મુકે અને જેમાં જીવન જીવવા માટેનો એક પ્રેરક સંદેશ હોય અને જે પ્રેક્ષકોના મનોજગતને હલબલાવી મુકે એને સફળ ફિલ્મ કહેવાય.

આજની લગભગ બધીજ ત્રણ કલાકની ફિલ્મોમાં ગીતો, પ્રેક્ષકના મનને ગલીપચી કરાવે એવાં દ્રશ્યો અને મનોરંજનની અન્ય તરકીબો અજમાવ્યા પછી એમાં જીવન માટેનો સંદેશ બહુ નહિવત હોય છે જ્યારે “જોય ઓફ ગીવીંગ” જેવી ટૂંકી ફિલ્મો પણ સંદેશ મૂકી શકે છે એ ફિલ્મ જોયા પછી પ્રતીતિ થાય છે .

સાહિત્યમાં પણ એવું ઘણી વાર જોવા મળે છે કે કોઈ નવલકથામાં એનો લેખક મુખ્ય વાતને અનેક પ્રકરણોમાં ફેલાવીને રજુ કરતો હોય છે તો કોઈ લેખક એક લઘુ કથા લખીને એ દ્વારા જીવનનો એક સચોટ સંદેશ આપી જતો હોય છે.એવું જ આ ફિલ્મનું છે.એમાં કોઈ મોટી ચમક દમક – ઝગમગાટ કે મોટા સંવાદો ભલે ના હોય પણ  વાર્તાનું તીર સીધું એના ધારેલા નિશાન તરફ સડસડાટ જતું જોવા મળે છે.

આ ટૂંકી ફિલ્મના મુખ્ય બે હીરો બાળ કલાકાર નમન જૈન અને આધેડ વ્યક્તિના પાત્રમાં ઉદય ચંદ્રાએ સુંદર અદાકારીનું દર્શન કરાવ્યું છે.ફિલ્મનો આ બાળ કલાકાર બહુ બોલતો નથી,એનો કોઈ સંવાદ નથી પણ એનો બિન્દાસ સ્વભાવ, હાસ્ય અને નિર્ભયતા અને મુખ ઉપરનો ભાવ ઘણું બધું બોલી જાય છે અને પ્રેક્ષકના મનમાં સંવેદનો જગાડે છે.એ ચોરી કરે છે તો પણ એના ભૂખ્યા મિત્રો માટે કરે છે . એની અદાકારી એવી છે કે આપણને એના પ્રત્યે તિરસ્કાર નહિ પણ સહાનુભૂતિની લાગણી થાય છે. આપણને આ બાળ કલાકાર  ગમી જાય છે.એને ઉચકી લેવાનું મન કરે છે.ફિલ્મના છેલ્લા દ્રશ્યમાં હોટલના આધેડ વયના કારીગર પાસેથી એનો થેલો ઊંચકી એને મદદ કરીને હસતો કૂદતો ઘર તરફ જતો બતાવ્યો છે એ દ્રશ્ય કેટલું ભવ્ય છે ! 

નાના શહેરની એક હોટલમાં નોકરી કરીને કુટુંબનું ભરણ પોષણ કરતા આધેડ વયના વ્યક્તિમાં માનવતાના જે ગુણો બતાવ્યા છે એ આપણું ધ્યાન ખેંચે છે. શરૂઆતમાં ચોરી કરનાર બાળક પર એને તિરસ્કાર થાય છે. પકડો ..પકડો…એમ બુમો મારી એને પકડવાની કોશિશ કરે છે. પરંતુ પછી વારંવાર ચોરી કરીને ભાગી જતા આ બાળકને સમજવામાં એ રસ લે છે. એનો છુપાઈને પીછો કરે છે અને એ જ્યારે જુએ છે કે આ છોકરો એના માટે નહિ પણ એના બીજા ભૂખ્યા નાનકડા સાથીને ખવડાવવા માટે હોટલમાંથી બિસ્કીટ વગેરે ખાદ્ય ચીજોની ચોરી કરે છે ત્યારે એનું હૃદય દ્રવી જાય છે. એક વખત જ્યારે હોટલમાં આ બાળક ચોરી કરતાં પકડાય છે ત્યારે એને સજા કરવાને બદલે એને ખાદ્ય ચીજોથી થેલો ભરીને બાળકના હાથમાં આપે છે.

રોજ સવારે નાની હોટલ ખોલતા અને આખો દિવસ કામ કરીને સાંજે બંધ કરતા આ સામાન્ય નોકર માં પણ માનવતા કેવી ભરી પડી હોય છે એ આ ફિલ્મ દ્વારા બતાવાયું છે.એની જગ્યાએ જો હોટલનો માલિક હોત તો કદાચ બાળકને એવી મદદ કરી ન હોત . આજના ઘણા અમીરોની માનસિક ગરીબાઈ આપણે જોતા હોઈએ છીએ એની સામે એક ગરીબ વ્યક્તિની માનસિક અમીરીનું આ દ્રશ્ય કેટલું ભવ્ય છે ! 

આપણામાં કહેવત છે પેટ કરાવે વેઠ. આ ફિલ્મના નિર્માતા એ પણ બતાવવા માગે છે કે ગરીબો ચોરી કેમ કરે છે.એમની ભૂખ એમને એ કરવા ફરજ પાડે છે. દેશમાં હજુ ગરીબી પનપી રહી છે. સમાજમાં સુખ શાંતિ માટે ગરીબી જો ઓછી નહિ થાય તો લોકો ગુના કરતા રહેશે . ગુના કરવા ગરીબોને ગમતા નથી હોતા પણ એમની એ મજબુરી હોય છે એ પણ આ ફિલ્મમાં બતાવ્યું છે.

આ ફિલ્મનું ટાઈટલ બતાવે છે એમ એનો મુખ્ય આશય અને સંદેશ તો એ બતાવવાનો છે કે ભોગવવામાં નહિ પણ આપવામાં કેટલો બધો આનંદ રહેલો છે.ફિલ્મમાં બાળકને સ્પાઇડરમેનનો ડ્રેસ પહેરેલો બતાવ્યો છે. જેમ અંગ્રેજી ફિલ્મનો સ્પાઇડર મેન છુપી રીતે બીજાને મદદ કરીને આનંદ લુંટે  છે એમ આ ટચુકડી ફિલ્મનો ૫ કે ૬ વર્ષનો ટચુકડો બાળક એના સાથીઓ માટે ચોરી કરીને પણ એમને ખવડાવીને હસાવે છે અને આનંદ લુંટે છે.  નિખાલસ અને નિર્ભય બાળકને સદા હસતો બતાવ્યો છે.આમ ફિલ્મમાં ત્યેક્તેન ભુંજીથા :  નો જે સંદેશ છે એ પ્રેક્ષકનું ધ્યાન ખેંચે છે.

આ નાનકડા બાળકમાં પણ ઉપકારનો બદલો અપકારથી  નહી પણ ઉપકારથી વાળવાની ઉન્નત ભાવના રહેલી છે. હાથમાં થેલો લઇને હોટલ તરફ જતા આધેડ નોકરના હાથમાંથી થેલો ખૂંચવી લઈને એ કશું બોલ્યા વગર આગળ દોડી જાય છે.આ જોઈ આપણને થાય છે કે જે ચોર હોય એ કદી સુધરે નહિ .પરંતુ આ ફિલ્મની ચરમ સીમા સમા દ્રશ્યમાં બાળકને હોટલ નજીકના ઓટલા ઉપર થેલા સાથે હોટલના નોકરની રાહ જોતો બતાવ્યો છે.આ નાના બાળકના નાજુક મગજમાં પણ એ વિચાર મુક્યો છે કે જે વ્યક્તિએ મને મદદ કરીને ઉપકાર કર્યો છે એને વળતી મદદ કરીને એ ઉપકારનો બદલો વાળવો જોઈએ.

આ દ્રશ્ય મુકીને નિર્દેશકે ફિલ્મના અંતે વાર્તાને ગજબનો વળાંક આપ્યો છે. ફિલ્મની ચરમ સીમા સમા આ દ્રશ્ય માટે દિગ્દર્શકને ખરેખર અભિનંદન અને ધન્યવાદ ઘટે છે. 

આ લેખની શરૂઆતમાં સફળ ફિલ્મનાં જે લક્ષણો જણાવ્યાં છે એ આ ફિલ્મમાં પ્રેક્ષકને જોવા મળે છે. આ ટૂંકી ફિલ્મ “જોય ઓફ ગીવીંગ”માં માનવ સંવેદનાઓ છે,ખોટું  મનોરંજન નથી પણ જીવન માટેનો પ્રેરક સંદેશ છે .ફિલ્મનાં બે મુખ્ય પાત્રો બાળક અને હોટલનો આધેડ વયનો નોકર બહુ બોલતા નથી પણ એમની અદાકારી કાબિલે દાદ છે અને ના બોલીને પણ ઘણું બધું કહી જાય છે.ફિલ્મના નામ પ્રમાણે આપવામાં આનદ છે એ એમાં સિદ્ધ કરવામાં આવ્યું છે. 

આ “જોય ઓફ ગીવીંગ” ફિલ્મ માત્ર ૯ મીનીટની જ ટૂંકી છે પણ એમાં  નિર્દેશકે મુકેલ  ” આપીને ભોગવી જાણો “નો જે સંદેશ છે એ મન ઉપર એક ઊંડી સચોટ અસર મૂકી જાય છે.ફિલ્મ જોયા પછી પ્રેક્ષકને બે ઘડી વિચાર કરતો કરી મુકે છે.

આ ફિલ્મના બે સફળ અદાકારો , બાળ ક્લાકાર નમન જૈન અને આધેડ વ્યક્તિના પાત્રમાં ઉદય ચંદ્રા તથા ફિલ્મના લેખક કલ્કી કોચલીન, પ્રોડ્યુસર અનુરાગ કશ્યપ અને ડાયરેકટર શ્લોક શર્મા અને એમની સમગ્ર ટીમને આવી એવોર્ડ વિજેતા સફળ ફિલ્મ બનાવા માટે મારા જેવા અનેક પ્રભાવિત પ્રેક્ષકો તરફથી ખુબ ખુબ હાર્દિક અભિનંદન — વિનોદ પટેલ.

 

1 thought on “ફિલ્મ સમીક્ષા-(9)વિનોદ પટેલ

  1. ખૂબ જ Balanced અવલોકન છે. પાત્રોના નામ જાણવા ખાસ પ્રયત્ન કર્યો છે, કારણ કે ફીલ્મને અંતે કોણ કયા પાત્રમાં છે એ સ્પષ્ટ કર્યું નથી, માત્ર તમામ કામ કરનારાના નામ આપવામાં આવ્યા છે. અવલોકનમાં મુખ્ય સંદેશ સમજાવવાનો યથાર્થ પ્રયાસ કર્યો છે.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.