ફિલ્મ ઉપર સમીક્ષા-(4) તરુલતા મહેતા

‘જોય ઓફ ગીવીંગ’-શોર્ટ ફિલ્મ A joy of giving- https://youtu.be/O8EnJU2lFGE

અનુરાગ કશ્યપની શોર્ટ ફિલ્મને જોતાં પહેલાં આ જ વિષય પરની બીજા પ્રોડુયુસરની ફિલ્મ જોવાની લાલચને હું રોકી ન શકી.2010માં ‘જોય ઓફ ગીવીંગ ‘નું સેલીબ્રન કરવામાં આવ્યું હતું.યુ ટ્યુબ ક્લીક એટલે મઝા.ફિલ્મ -નાટક માં પણ મઝા,મનોરંજનની

અપેક્ષા રહેતી જ હોય છે.કોઇપણ કલામાં  જીવનનું વત્તુંઓછું પ્રતિબિબ પડે છે.પણ કલાકારની દ્રષ્ટીએ સર્જેલી ફિલ્મ એક અલગ ,નવીન વાત રસપ્રદ રીતે રજૂ કરે છે.કઠોર વાસ્તવિકા હોય કે દુખદ હોય કે સુખદ ઘટનાનું રૂપાંતર કલાકાર આગવી માવજતથી કરે છે.નાટકની જેમ ફિલ્મ પણ ગાયન,વાદન ,અભિનય એમ બધી કલાનું પિયેર છે,એમ કહો કે મિલનસ્થાન છે.ફિલ્મ દ્શ્યમાન છે.તેથી કેમેરાનો સૂઝપૂર્વકનો ઉપયોગ કમાલનું કામ કરે છે.અનુરાગ કશ્યપ આ ફિલ્મમાં ટોર્ચ લાઈટની જેમ ધારદાર પ્રકાશમાં એક લાંબી ફિલ્મ બને તેવા વિષયને શોર્ટ ફિલ્મમાં કંડારે છે.’ગાગરમાં સાગર સમાવ્યો છે.’ ઉદ્દેશ કે સંદેશ અભિપ્રેત આ ફિલ્મ ફોર સ્ટાર આપવા જેવી કેમ બને છે?

તે વિશેનું  મારું કુતૂહલ મને બે કે ત્રણવાર ફિલ્મ જોવા પ્રેરે છે.મને ફિલ્મ જોવાની ગમી,આનંદ મળ્યો તો તેનું કારણ એ છે તેમાં બીજાને આપીને મળતાં આનંદની માનવતાસૂચક વાત કહી છે ? ના એવો સંદેશો તો ઉપનીષદના જમાનાથી ‘ત્યેન ત્યક્તેન ‘ આપણે સાંભળતા આવ્યા છે.એટલું જ નહિ અનુભવ્યું છે,સારી ,બોધપ્રેરક વાતને જયારે તટસ્થ રીતે ‘જજમેન્ટ’ કર્યા વિના જીવંત રજૂ કરવામાં આવે છે ત્યારે આનંદ મળે છે.ભારતના મોટા શહેરોમાં ગરીબ બાળકોની દશા જોઈ આપણું હદય ફિલ્મમાં અને વસ્તવિકતામાં દ્રવી ઊઠે છે,ધરબાર વગરનાં આ છોકરાં નથી નિશાળે જતાં કે નથી નીતિના પાઠ શીખતા. ચોરીચપાટી ,છેતરર્પીડી,ઉઠાંતરી માટે આ બાળકોની માથાવટી મેલી છે જ ,અમદાવાદના સ્ટેશનની બહાર નીકળતાં મારું પર્સ ખેચાયેલું ,સૂરતના ચોપાટી વિસ્તારમાં મારી સોનાની ચેન તૂટેલી ત્યારે મેં દોડતા અને સાઈકલ પર  ભાગતા  છોકરાને જોયેલો  મને ગુસ્સો આવેલો અને  ‘જોય ઓફ ગીવીંગ ‘ના અંતિમ દ્રશ્યમાં મોટી વયના પાત્રની જેમ હું હતપ્રભ થઈ ઊભી હતી.’કોઈ પકડો’ જો આ ફિલ્મ અહી પૂરી થઈ હોત ?મારા આનંદમાં એક પ્રકારની નિરાશા આવત.મને એમ થાત કે એ તો

એવું થતું હોય છે.એમાં નવું શું કહ્યું? ‘કોઈ પકડો ‘ ફિલ્મની  શરૂઆતથી અંત સુધી પડધાયા કરે છે.મને રાજકપૂરની જાગતે રહો ફિલ્મ યાદ આવે છે.બીજાને આપતા મળતા આનંદને પકડો -જાણો।  મોટી ઉમરના પુરુષના પાત્રમાં ઉદિત ચન્દ્ર નો અભિનય મને અસર કરી ગયો,જે બાળકને બપોરે બિસ્કીટ આપ્યાં હતાં કારણકે તે ચોરી કરેલું ખાવાનું બીજાં બાળકોમાં વહેચીને હસતો હતો.તે બાળક પોતાની બેગ ઉપાડીને દોડી ગયો! એના ચહેરા પર  રોષ ,નિરાશા થીજી જાય છે.માનવતા સાવ મરી પરવારી।  મોટી સાઈઝનું

ભૂરા રંગનું ટી શર્ટ પહેરેલો બાળક દોડતો આવી જયારે એને બિસ્કીટ આપનાર વડીલ પાસેથી થેલી લઈને ભાગ્યો ,ત્યારે મારો સ્વાસ રોકાઈ ગયો,’આ ય આવો નીકળ્યો ‘ એમ કહેવા જતી હતી ત્યાં જ એ ભૂરું શર્ટ દેખ્યું ,’હાશ ‘થઈ,પોતાને મદદ કરનારને ઘર -કુટુંબ વગરનો

સ્ટ્રીટ પર રહેતો બાળક શું આપી શકે? જેણે કદી બાપનો  વહાલભર્યો હાથ સ્પર્શ્યો નથી તે એટલું તો જાણે છે કે એ વુદ્ધ હાથનો થેલીનો બોજ ઉપાડી એ આનંદનું  અમી છાટી શકે.આપણને સૌને અનુભવ છે કે ધેર આવીએ ત્યારે જો દોડીને દીકરો ,દીકરી કે પોતા ,પોતી હાથમાંથી ગ્રોસરી બેગનો ભાર લઈ લે તો કેવા ખુશ થઈએ ‘સો વરસના થજો ‘એવા આશીર્વાદ આપી દઈએ ,મારા ધારવા મુજબ   એ બાળ કલાકાર નમન જેન હશે.કમાલનો અભિનય છે.છેલ્લે ડાન્સ કરતો હોય એમ બિન્દાસ દોડી જાય છે.સંવાદો ઓછા છે.અભિનય સહજ છે  ,બાળકના હાસ્યને સંગીતમાં વણી લીધું છે.અંતે વડીલ એનું ઘર જે કોઈ ઓરડી હશે તેનું શટર ખોલે છે.ફિલ્મની શરૂઆતમાં દુકાનનું શટર ખૂલે છે.બે શટરમાં જીવાતી શહેરની જીદગીનું જકડી રાખે તેવું નિરૂપણ અહી છે.ફિલ્મના બે ગ્રાઉડમાં મ્યુઝીકની સાથે હોટલના માણસોની વાતચીત ,નાયકની એના શેઠ સાથેની વાત ,ચા-પાણીના ઓર્ડર પ્યાલા રકાબીનો ખખડાટ વાતાવરણને જીવત કરે છે,બીજાને આપીને આનંદ મેળવનાર માણસ નાત જાત ,ગરીબ ,તવંગર એવા  ભેદભાવોથી પર છે.એ માણસમાંથી મુઠ્ઠીભર ઉચો ઊઠેલો માનવ છે.’હું માનવી માનવ થાઉં તો ધણું ‘ અનુરાગ કશ્યપની ‘જોય ઓફ ગીવીંગ ‘ફિલ્મ પાત્રનું આવું રૂપાંતર કરે છે.વડીલનું પાત્ર અને બાળકનું પાત્ર શોર્ટ ફિલ્મના પહેલા દ્રશ્યથી અંતિમ સુધીમાં વિકાસ કરે છે.આપણે પણ રીવ્યુ લખ્યા પછી આપણી અંદર દટાયેલું કઈક મેળવ્યાનો આનંદ અનુભવીએ છીએ.ફિલ્મ બનાવવાનું ,તેને જોવાનું અને મમળાવવાનું કે રીવ્યુ કરવાનું બધું આનન્દમય છે.મને આશા છે કે બિનભારતીય-ફોરેનર પ્રેક્ષકો ‘જોય ઓફ ગીવીગ ‘ફિલ્મને જોયા પછી ભારતના દીન બાળકોની સ્થિતિ જોશે પણ ત્યાંના માનવોમાં રહેલાં બીજાને આપીને મળતાં આનંદને જોશે। ફિલ્મકલાને

માણશે,સાચી કલાનો પ્રાણ જીવન છે.જેવું છે તેવું સ્વીકારી તેને  પોઝીટીવ રીતે જોવાનું અને માણવાનું છે.કોઈ પણ ફિલ્મ કે કળા

જીવનમાં આનંદ પૂરવાનું ભાથું છે.

તરુલતા મહેતા 6ઠ્ઠી ઓક્ટોબર 2015

Advertisements

About Pragnaji

Personal Links http://pragnaji.wordpress.com/ https://shabdonusarjan.wordpress.com/ http://gujaratidaglo.wordpress.com/
This entry was posted in "બેઠક "​, તરુલતા મહેતા, ફિલ્મ સમિક્ષા, ફિલ્મ સમીક્ષા, સહિયારુંસર્જન and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s