ભાષા શુધ્ધિ

મિત્રો ચાલો થોડું વિચારીએ। …..આજે એક એવો વિષય લઈને દાવડા સાહેબ આવ્યા છે કે જે આપણને વિચાર કરતા કરે ,મિત્રો આ વાંચી જરૂર થી તમારા અભિપ્રાય લખશો  .

ભાષા શુધ્ધિ

આજથી આસરે ૪૦૦ વર્ષ પહેલા અખા ભગતે કહેલું,

“ભાષાને શું વળગે ભૂરજે રણમાં જીતે તે શૂર;

સંસ્કૃત બોલે તે શું થયુંકાંઇ પ્રાકૃતમાંથી નાસી ગયું; “

પણ ત્યાર બાદ દલપત-નર્મદ યુગમાં અખાની વાતને નામંજૂર કરીને કહેવાયું,

“પિંગલ પાઠ પઢ્યા  વિના, કાવ્ય  કરે કવિ  કોય;

ને વ્યાકરણ વિણ વાણી વદે, વાણી નિમળ ન હોય.”

હવે આજની વાત કરીએ. આજે બ્લોગ્સમાં રોજે રોજ ઢગલાબંધ કવિતાઓ ઠલવાય છે,એમાની કેટલી કવિતાઓ છંદમા લખેલી હોય છે? આજના કવિઓમાંથી કેટલાને પિંગળની જાણકારી છે? અને છતાંય એ કવિતાઓ વંચાય છે અને એના વખાણ પણ થાય છે. છંદમાં કવિતા લખવાનું અધરૂં છે માટે ધીમે ધીમે છંદનો ઉપયોગ ઓછો થઈ ગયો. વ્યાકરણ અને જોડણી પણ એ જ રસ્તે જઈ રહ્યા છે.

આજથી ૪૦-૫૦ વર્ષ પહેલા શાળામાં વિષય ઓછા હતા અને સોમથી શુક્ર, ૧૧ થી ૫ ની અને શનિવારે ૮ થી ૧૧ ની શાળા હતી. અઠાવાડિયામા છ દિવસ ૪૫ મીનિટનો ભાષાનો પિરીયડ રહેતો. ત્યારે ભાષા ઉપર જેટલું ધ્યાન અપાતું એટલું ધ્યાન આપવું આજે શક્ય નથી. આજે શાળામાં કોમપ્યુટર શીખવવામાં આવે છે, વિજ્ઞાનના અને ગણિતના વિષયોનું સ્તર ઘણું ઉપર ગયું છે. ગુજરાતી સિવાય એક રાજ્યની ભાષા,રાષ્ટ્રભાષા અને અંગ્રેજી ભાષા શીખવવામાં આવે છે. બાળક કેટલી ભાષાઓ સારી રીતે શીખી શકે? આમ પાયો જ નબળો પડવા લાગ્યો છે.

મુંબઈ જેવા શહેરની તો પોતાની જ ભાષા છે, જેને લોકો બંબઈયા ભાષાના નામે ઓળખે છે. લોકો અંગ્રેજીની છાંટવાળી હીન્દી બોલે છે, જેને મુંબઈમાં હીંગલીસના નામે ઓળખવામાં આવે છે. ગુજરાતિ હોય કે મરાઠી, ઉત્તર ભારતીય હોય કે બંગાલી, બધા આ બંબઈયા ભાષામાં વાતો કરે છે. કહેવત છે ને કે “અન્ન તેવો ઓડકાર”. જેવું બોલે છે એવું જ લખે છે. હવે અહીં જોડણી અને વ્યાકરણની વાત કોણ સાંભળવાનું છે.

અન્ય ક્ષેત્રોમા સફળતા પામેલા હોવાથી પારસી અને વહોરાઓને આપણે ગર્વથી ગુજરાતીઓ તરીકે ઓળખાવીએ છીએ. એમનું ગુજરાતી અને સામાન્ય રીતે લખાતું બોલાતું ગુજરાતી ઘણું અલગ છે. સુરતને પોતાની જ એક આગવી બોલી છે જે લખાણોમાં પ્રદર્શિત થાય છે.

કોમપ્યુટર વાપરનારા વર્ગ પાસે સમયની તંગી છે, તેઓ સ્ક્રીનપર જે દેખાય એના ઉપર એક અછડતી નજર કરી (બ્રાઉઝ કરી) વસ્તુસ્થિતીનો તાગ મેળવી લે છે. હ્સ્વ-દિર્ઘ કે અનુસ્વાર તો એમના ધ્યાનમાં જ નથી આવતા. અંગ્રેજીના શબ્દો તો એમણે રીતસરના ટુંકાવી દીધા છે અને એનો છેલ્લા દસેક વર્ષથી તો સામાન્ય વપરાસમાં સમાવેશ થઈ ગયો છે.

ગાંધીજીએ જોડણીની હિમાયત કરી હતી એ સમય બીજો હતો, આજે સોનિયા ગાંધીનું હિન્દી આપણે સાંભળી લઈએ છીએ. ગાંધીજીએ તો બીજું પણ ઘણું બધું કહ્યું હતું, આજે કોને યાદ  છે?

આવા સમયે ભાષાની શુધ્ધતા, જોડણી, વ્યાકરણ વગેરેની વાતો હારેલી લડાઈ લડવાનું ચાલુ રાખવા જેવી વાત છે. નરસિંહ મહેતાએ કહ્યું છે કે “આપણો ચિંતવ્યો અર્થ કંઈ નવ સરે, તે તણો ખરખરો ફોક કરવો.”

જે હજી શુધ્ધ ભાષામાં લખી શકે છે એમને આપણે જરૂર માન આપીએ, પણ જેવો માટે આ શક્ય નથી તેમને અપમાનિત ન કરીએ. ઓછામાં ઓછું હસ્વ-દીર્ઘ અને અનુસ્વારની ભૂલો તો ક્ષમ્ય ગણી તેમના લખાણની ગુણવત્તા ઉપર ધ્યાન આપીએ તો સમાજનું ભલું થશે.

 -પી. કે. દાવડા

વાત માત્ર આપણી નથી, વાત આપણી ભવિષ્યની પેઢીની છે. સંસ્કૃતમાંથી પ્રાકૃત, પ્રાકૃતમાંથી તળપદું ગુજરાતિ, તળપદામાંથી શુધ્ધ ગુજરાતિ, આટ આટલા બદલાવમાંથી પસાર થયા બાદ હવે શું? કદાચ નિર્ણય ભવિષ્યની પ્રજા જ કરશે !

પુત્તેં જાયે કવણું ગણુ, અવગણુ કવણુ મૂએણ,
જો    બપ્પીકી   ભૂંહડી  ચંપ્પી  જઈ   અવરેણ?
અને
પુત્ર જ્ન્મથી કોણ ગુણ, અવગુણ કોણ મર્યાથી,
જો    બાપુકી   ભૂમી   ચાંપી    જાય   બીજા   થી?
આ બન્નેમાં એકની એક જ વાત કહી છે, પહેલી પ્રાકૃતમાં છે, બીજી આધુનિક ગુજરાતીમાં છે.
ગુજરાતી પંક્તિઓ સહેલી લાગે છે એટલે ટકી રહી, પ્રાકૃત અઘરી લાગે છે માટે એનો વિલોપ થઈ ગયો. એક મત પ્રમાણે દુનિયાભરમાં ૧૫૦૦૦ ભાષાઓ હતી, હવે ૫૦૦૦ બાકી રહી છે.
વાત પાણીને ભૂ કહેવાની નથી, વાત જળ અને  જલ વચ્ચે પસંદગી કરવાનું કહેવાની છે.
ગુજરાતીઓ પાણી પિયે છે, બંગાલીઓ પાણી ખાય છે (જોલ ખાબો?), આ બે માંથી કોણ સાચું? બંગાલી તો ખુબ માતબર ભાષા છે.
મારૂં માત્ર એટલું જ કહેવું છે કે રોટલા ખાવ, ટપટપ ગણવામા સમય અને શક્તિનો વ્યય ન કરો. બ્લોગ્સનું કામ લોકોને માહિતી, સમાચાર  અને આનંદ આપવાનું છે, એના ઉપર સેંસરબોર્ડના આકરા નિયમ લાદીને શો ફાયદો?
હું મારૂં જે કહેવાનું હતું એ પૂરૂં કરૂં છું, હવે જેને જે કહેવું હોય તે અહીં કહો
-પી. કે. દાવડા

 

12 thoughts on “ભાષા શુધ્ધિ

  1. શ્રી દાવડાજીના લેખમાં તેઓએ એમના અભ્યાસ અને અનુભવ ઉપર આધારિત વાતો કહી છે .

    ભાષા શુંદ્ધિ જરૂરી છે એમાં બે મત ન હોઈ શકે પરંતુ થોડી છૂટછાટ ન મુકીએ તો 100%

    શુધ્ધીના આગ્રહથી ઘણા લોકો ગુજરાતી ભાષાથી દુર થવાનો ભય તો રહે છે .

    એમના વિચારો સાથે હું સંમત છું .

    Like

  2. માનનીય દાવડા સાહેબનું નીચેનું સુચન મને એક જાતનો સધ્યારો આપે છે. જોડણી મારી મોટામાં મોટી નબળાઈ છે.
    જે હજી શુધ્ધ ભાષામાં લખી શકે છે એમને આપણે જરૂર માન આપીએ, પણ જેવો માટે આ શક્ય નથી તેમને અપમાનિત ન કરીએ. ઓછામાં ઓછું હસ્વ-દીર્ઘ અને અનુસ્વારની ભૂલો તો ક્ષમ્ય ગણી તેમના લખાણની ગુણવત્તા ઉપર ધ્યાન આપીએ તો સમાજનું ભલું થશે.

    Like

  3. ek balak banyu vidhyathi, mabapni service ne lidhe moklyo gam je gam che tevu vatavaran ane teni boli jode tenu kachupaku n gamtu bhantar, thoda samy pachi mapani aarthik pristhitina lidhe balak moklyu aashramamaa tyanu badhu aam ne aam bhatek vidhayrthi ne shu bhasha ane shu gyan, pan prakrutini ane kudratni krupathi bane aajiv mhan ke male sath mahatmaono to shu samje ane enu shu nam nishan, aato che himat ke chale che aapni sang, mane svikary che mari matrubhumi ame mari matru bhasha che mane pream aa dunyama ke jivu chu ek gijrati gujratno

    Like

  4. શ્રી દાવડા સાહેબનો લેખ મનનીય છે. ભાષા થકી જ અનેક સંસ્કૃતિઓ વિકસી છે. વિચારોના વિનિમય માટે ભાષાની જરૂર છે. લોકબોલી પ્રદેશે પ્રદેશે જુદી પડે છે પણ સંસારનો વ્યવહાર ચાલે છે. જેણે આ ભાષાને મઠારી છે

    અને એક દરજ્જો દીધો છે, તે માટે તેમની પંડીતાઈને અભિનંદન ઘટે છે. હવે એ સ્તરે સાહિત્યની સેવા બધાથી ના થઈ શકે પણ તેના ભાગીદાર લોકો, એતો તેનું સામર્થ્ય છે. તેમનો સહયોગ એટલે જ ટમટમ ભાતીગળ તારાથી મઢી રજની. સારૂ મળે તો સોના જેવું ,પણ હાથથી જતું રહે તો ખોટ જ છે. સંસ્કૃત ભાષાની સમૃધ્ધી છતાં લોક બોલી ના થવાથી , પંડિતો પાસે જ જમા રહી ગઈ. ગુજરાતી ઘેર ઘેર રમતી રહે તો લાખેણું…લખતા રહો…સુધરતા પણ રહો.

    રમેશ પટેલ(આકાશદીપ)

    Like

  5. આ વિષય પર વેબગુર્જરી પર શ્રી વલીભાઈ મુસાએ લેખ લખ્યો હતો તેના પર મેં પ્રતિભાવ આપ્યો હતો. શ્રી દાવડાસાહેબે પણ પ્રતિભાવ આપ્યો હતો. અહીં એમણે સ્વતંત્ર લેખ લખ્યો છે એટલે એમના સમર્થનમાં મારો એ જ પ્રતિભાવ સંદર્ભ પ્રમાણે થોડા ફેરફાર સાથે રજૂ કરું છું.
    xxxx
    ગુજરાતી જોડણી વિશે ‘સાર્થકો’ અને ‘ઊંઝકો’ વચ્ચે ચાના કપમાં તોફાન (storm in a tea-cup) જેમ વિવાદ ચાલ્યા કરે છે. આમાં ત્રીજો કોઈ કૂદે તો નવાણિયો કુટાઈ જાય એટલે બાકી બધા – સમગ્ર ગુજરાતી જગત – “તીરે ઊભા જુએ તમાશો” જેમ તટસ્થ છે.
    ઊંઝા અને સાર્થ સમર્થકોમાં મારા મિત્રો છે, પરંતુ સરળતા ખાતર એમના વ્યક્તિત્વને અલગ પાડવા હું ‘સાર્થક’ અને ‘ઊંઝક’ શબ્દ વાપરીશ.
    સાર્થક એટલે સંસ્કૃતની જોડણીની અર્થીને ગુજરાતીને ગળે બાંધનારા. ‘ઊંઝક’ એટલે ‘કિચુડ..કિચુડ’ કરતી જોડણીમાં ઊંઝણ નાખવાની કોશિશ કરનારા.
    પરંતુ મારી નજરે સમસ્યા એ આવી કે જ્યાં ઊઝણ નાખવું જોઇએ ત્યાં તો નાખ્યું નહીં અને જ્યાં ઊંઝણ જરૂરી હતું ત્યાં કર્યું નહીં! ગાડી ચલાવતા રહ્યા. બન્ને પક્ષોએ જોડણી સાચી કે ખોટી એના પર ધ્યાન આપ્યું, ગુજરાતીભાષીઓ કેમ ઉચ્ચાર કરે છે તેના પર નહીં. દાખલા તરીકે, મારૂં નામ ‘દીપક’ છે. પણ કોઈ ‘દી…’ એમ વિલંબિત બોલતું નથી. બધાંનો ઉચ્ચાર ‘દિ’ તરફ જાય છે. પણ સાર્થકો કહેશે કે ‘દિપક’ ખોટું છે, કારણ કે સંસ્કૃત શબ્દની જોડણીની છેડતી ન કરાય. (સંસ્કૃત ગરીબની જોરૂ નથી, લોકભાષાની જોડણી ગરીબની જોરૂ છે, સાર્થકોને પૂછી જોજો). બીજી બાજુ ઊંઝકો કહેશે કે ‘દિપક’ ખોટું છે, કારણ કે અમે તો ગાડીમાંથી આવા નટબોલ્ટ કાઢી જ નાખ્યા છે! એટલે હું ‘દીપક’ લખું તો by chance બન્નેને સાચું લાગશે, પણ બોલનાર ‘દિ’ જ બોલે છે, અને લખે છે. બીજા શબ્દો છે. હીના..મીના… બધામાં પહેલો ‘ઈ’ હોવા છતાં બોલાય છે ‘ઇ’!
    આમ, માત્ર ઈ કે ઉ રાખવાની દલીલ સાચી નથી ઠરતી. બીજા બે શબ્દો જોઇએઃ દિન અને દીન. આ બન્ને શબ્દોના ઉચ્ચાર સૌ કશી પણ મેળવણ વિના સ્પષ્ટ રીતે અલગ સમજાય તેમ કરતા હોય છે. તો હ્રસ્વ ઇને બીચારાને કાઢી નાખવાનું કંઇ કારણ?
    વાત આવે છે કે “સંદર્ભમાં શબ્દનો અર્થ સમજાય”. એટલે ‘દીન ચડતાં ગરમી વધી’ જેવા વાક્યમાં ‘દીન’ એટલે દિવસ બરાબર સમજાઈ જાય છે. ભલે અ-સાર્થ જોડણી હોય. બીજી બાજુ, ‘દિનદુખીયાંને મદદ કરો’માં પણ સંદર્ભ જોતાં સમજાઈ જ જાય છે કે અહીં ‘દિન’ એટલે ગરીબ. અને જે કોઈ દીનદુખિયાંને મદદ કરવા માગતા હોય તેઓ કંઈ મદદ આપતી વખતે પૂછતા નથી કે શી જોડણી કરો છો?
    બધી જાતના સંદર્ભ હાજર હોય તો પણ ઘણા શબ્દોના અર્થ સમજાશે નહીં. “દિનેશ/દીનેશ આવશે એમ ધાર્યું નહોતું.” આ વાક્યમાં આવનાર એક ભાઈ દિવસનો ઈશ્વર છે, બીજો દીનોનો ઈશ્વર. સાર્થકો આ બન્ને જોડણીના અર્થ સમજાવશે, પણ ઊંઝકો માટે તો ‘દિનેશ’ છે જ નહીં, ‘દીનેશ’ જ છે. હવે મારે કોને પૂછવા જવું કે આ ભાઈનું ફઇબાએ નામ પાડ્યું ત્યારે એમના ધ્યાનમાં દિવસ હતો કે ગરીબો હતા? એટલે એક જ માત્રા રાખવાની દલીલ પણ સંપૂર્ણ તાર્કિક નથી.
    એ વાત પણ ખોટી છે કે આપણે જોડણી કોશ(ષ) પહેલાં ‘મનફાવતી રીતે’ જોડણી કરતા હતા. કહેવાતી ભૂલો ઇ-ઈ અને ઉ-ઊ માટેની માત્રાઓ વાપરતી વખતે થાય છે. આપણે ત્યાં સંસ્કૃત જેવા સ્પષ્ટ ભેદ ઇ-ઈ કે ઉ-ઊમાં હતા જ નહીં એટલે આ ઉચ્ચાર-જોડીઓ માટેનાં ચિહ્નો વૈકલ્પિક બની ગયાં હતાં અને આપણે મનફાવતી રીતે નહીં, વૈકલ્પિક રીતે એનો ઉપયોગ કરતા હતા અને કરીએ છીએ. પહેલાં એને કોઈ ભૂલ ન ગણતું; હવે ભૂલ ગણે છે. આ તો થઈ ભૂલ શોધનારાની વાત, લખનારા કે બોલનારાની નહીં. એટલે સાર્થકોએ અમુક નિયમો બનાવ્યા, તો ઊંઝકોએ પણ અમુક નિયમ બનાવ્યા. એકમાં મરી પરવારેલી સૂક્ષ્મતા પર ભાર મુકાયો છે તો બીજામાં કદીયે નહોતી એવી નવી જાતની સરળતા પર ભાર મુકાયો છે.
    જનતા જોડણીઃ
    ૧. ઉચ્ચાર પ્રમાણે જોડણી કરવા દો.
    ૨. વૈકલ્પિક જોડણીઓને ખોટી ન માનો.
    ૩. જે જોડણીનો વ્યાપક ઉપયોગ થશે તે ટકશે, બીજી મરી જશે. જીવંતતા પોતે જ નિયમ બની રહેશે.
    ૪. ૫. ઇ-ઈ, ઉ-ઊની માત્રાઓની જેમ જ ‘શ’ અને ‘ષ’ને પણ વૈકલ્પિક માનો. ‘કષ્ટ’ પણ સાચું અને ‘ક્શ્ટ’ પણ સાચું.
    ૬. માત્ર ‘રેફ’ની ભૂલોને ભૂલ માનો અથવા હલન્ત બનાવીને લખવાની છૂટ આપો. જેમ કે, પૂર્ણ, આશીર્વાદ. રેફ (હલન્ત ર)વાળા કેટલાક ઉચ્ચારોમાં તો આખો ‘ર’ પણ અર્ધો બની જશે. દાખલા તરીકે, પૂરણીમા, અન્નપૂરણા. આ ગુજરાતીની પ્રકૃતિ છે, એટલે જ આપણે ‘ગુજરાતી’માં ‘જ’ હલન્ત બોલીએ છીએ. લોકોને સમજાવો કે શબ્દને અંતે નહીં, શબ્દની અંદરના દરેક સિલેબલ પછી આવતો વ્યંજન લખવામાં ભલે આખો લખાતો હોય, બોલવામાં એ અ-કાર વિનાનો (હલન્ત) થઈ જાય છે.
    ૭. અનુસ્વારની બાબતમાં પણ એકાક્ષરી શબ્દોમાં કે બહુ-અક્ષરી શબ્દોમાં અંત્ય અનુસ્વારોની હાજરી કે ગેરહાજરીને ભૂલ ન માનો.
    ૮. ઘોષણા કરો કે “હવે પછી કોઈને મનફાવતી રીતે જોડણીના નિયમો બનાવવાનો અધિકાર નથી”. જોડણી વ્યાપક ઉપયોગ અને ચિરંજીવિતાના સિદ્ધાંત પ્રમાણે સ્થાયી થશે.
    ૯. ભાષાના ઇતિહાસ સાથેનું અનુસંધાન તૂટી ન જાય તે માટે જેટલાં ચિહ્નો જે રીતે – સંસ્કૃત પ્રમાણે હોય તો પણ – વપરાય છે તે વિદ્વાનો માટે મ્યૂઝિયમ કે લૅબોરેટરીમાં નમૂનાઓ સચવાય તેમ સાચવી રાખો.
    ૧૦. જૂની અને કહેવાતી ‘અરાજકતા’ને પાછી લાવો – નહીં સાર્થક, નહીં ઊંઝક, જયજયકાર જનતાનો!
    આ મહત્ત્વનો વિષય છેડીને અભિપ્રાય આપવાની તક પૂરી પાડવા બદલ શ્રી દાવડાસાહેબનો આભાર.
    દીપક ધોળકિયા.

    Like

  6. મારૂં માત્ર એટલું જ કહેવું છે કે રોટલા ખાવ, ટપટપ ગણવામા સમય અને શક્તિનો વ્યય ન કરો. બ્લોગ્સનું કામ લોકોને માહિતી, સમાચાર અને આનંદ આપવાનું છે, એના ઉપર સેંસરબોર્ડના આકરા નિયમ લાદીને શો ફાયદો?
    દાવડા સાહેબ સાથે સંપૂર્ણરીતે સમ્મત.

    Like

  7. ૧૫૦૦૦ ભાષાઓ હતી, હવે ૫૦૦૦ બાકી રહી છે.

    વાત પાણીને ભૂ કહેવાની નથી, વાત જળ અને જલ વચ્ચે પસંદગી કરવાનું કહેવાની છે.

    ગુજરાતીઓ પાણી પિયે છે, બંગાલીઓ પાણી ખાય છે (જોલ ખાબો?), આ બે માંથી કોણ સાચું? બંગાલી તો ખુબ માતબર ભાષા છે.

    મારૂં માત્ર એટલું જ કહેવું છે કે રોટલા ખાવ, ટપટપ ગણવામા સમય અને શક્તિનો વ્યય ન કરો. બ્લોગ્સનું કામ લોકોને માહિતી, સમાચાર અને આનંદ આપવાનું છે, એના ઉપર સેંસરબોર્ડના આકરા નિયમ લાદીને શો ફાયદો?

    હું મારૂં જે કહેવાનું હતું એ પૂરૂં કરૂં છું, હવે જેને જે કહેવું હોય તે અહીં કહો

    -પી. કે. દાવડા
    Another NICE VICHARDHARAA of Davdaji.
    The Last mention of the BLOGS….ANAND of the BLOG ADMINISTRATOR to give the INFO…those BLOGGERS who visit read….THOSE talk of the STRICT RULES are UNABLE to APPRECIATE the OTHERS’S Joy !
    Chandravadan
    http://www.chandrapukar.wordpress.com
    Avjo !

    Like

  8. સાહિત્યવિદ શ્રી ગુણવંતશાહના શબ્દ…હું જાઉં છું…એવું એક વાક્ય સમાજમાં રુઢ થાય તેમાં પણ સદીઓ વીતી હશે. આવાં વાક્યો હરતાં ફરતાં થાય ત્યારે બોલી બને. બોલી એટલે દૂધનો માવો અને માવામાંથી પેંડા એટલે

    ભાષાનું સર્જન.સદીઓના યત્ન વડે સંસ્કૃતિ ખીલે તેમ ભાષાનું બંધારણ ઘડાય. આવી અનેક બોલીઓ ઓતપ્રત થઈ ભાષા થકી માનવ સમાજને જોડે. દરેક સંસ્કૃતિ પોતિકી ભાષા સાથે જોડાયેલી છે. તેનું અસ્તિત્ત્વ જોખમાય,

    તેમ એ પ્રજાનું નૂર હણાતું જાય. સંસ્કારની રીતે જોઈએ તો.. ટાંટિયા,પગ, અને ચરણ…એક જ વસ્તુ. ચરણ સ્પર્શ..બોલી વિનિમય કરીએ અને ટાંટિયા સ્પર્શ.. ફેર તો લાગે જ. ભાષા વિચારો વ્યક્ત કરવા માટે છે. તેનું ધોરણ

    પ્રભાવશાળી બને ને સાથે લોકભોગ્ય બને , એ સૌથી મોટી ભાષા સેવા.

    સંકલન-રમેશ પટેલ(આકાશદીપ)

    Like

  9. khub saras vato kari chhe aavi himmat tamara jeva aape to j navi pedhi lakhvani himmat karshe nahi to chhad vyakaran ane jodani na chakkar thi dari ne loko dur bhage chhe, tamara lekh thi nava sarjako ne himmat aavshe. congratulations

    Like

  10. સાચી વાત…

    ભાષા શુંદ્ધિ જરૂરી છે એમાં બે મત ન હોઈ શકે પરંતુ થોડી છૂટછાટ ન મુકીએ તો 100% શુધ્ધીના આગ્રહથી ઘણા લોકો ગુજરાતી ભાષાથી દુર થવાનો ભય તો રહે છે ..

    એમના વિચારો સાથે હું સંમત છું .

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.