પ્રેમ

 
પ્રેમની વ્યાખ્યા – લેખક શ્રી પી.કે. દાવડા -2
 
પ્રેમ વિષે ઘણું બધું બોલાયું છે અને લખાયું છે, પણ હજી સુધી કોઈ પ્રેમની સંતોષકારક વ્યાખ્યા આપી શક્યું નથી. પ્રેમની સંતોષકારક વ્યાખ્યા શોધવા મેં અહીં પ્રયત્ન કર્યો છે અને પ્રત્યેક વ્યાખ્યા માટેના કારણો પણ આપ્યા છે.
“પ્રેમ એક પ્રકારનું “એનેસ્થેસિયા” છે.” આ વાત ઘણે અંશે સાચી છે. ઓપેરેશન વખતે એનેસ્થેસિયા આપી ડોકટર ગમે તેવી વાઢ-કાપ કરે છે તો પણ આપણને કંઈ ખબર પડતી નથી. આજકાલ પ્રેમમા પડેલા લોકોની હાલત પણ લગભગ આવી જ છે.
“પ્રેમ પારા જેવો છે.” હાથમા રહે પણ મુઠ્ઠીમા ન રહે, સરકી જાય.
     
“પ્રેમ યુધ્ધ જેવો છે.”  શરૂ થઈ જાય છે, રોકવું મુશ્કેલ છે. આ વાત એટલે  પણ સાચી છે કે જેમ યુધ્ધ પુરું થયા બાદ ચારે કોર બરબાદી જોવા મળે છે તેમ પ્રેમ ખતમ થયા પછી લગભગ આવું જ દેખાય છે.
“પ્રેમ દુનિયાને ફેરવતું નથી, દુનિયામાં ફેરવે છે.” આ વિષયમાં મારે કંઈ કહેવાની જરૂરત છે?
“પ્રેમ એક કલ્પના છે.” લગ્ન એક હકીકત છે.
“નશીબદાર લોકોનો પ્રેમ સિતાર જેવો છે.” વચ્ચે વચ્ચે સંગીત બંધ થઈ જાય પણ એના તાર સાબૂત હોય છે.
આમ ઘણા ફાંફા માર્યા છતાં પ્રેમની કોઈ બંધ બેસતી વ્યાખ્યા સાહિત્યમા તો મળી નહિં. એંજીનીઅર હોવાથી ગણિતની મદદ લેવાની કોશીશ કરી. વિચાર કર્યો  Squareroot of love શું હશે? ખૂબ ગણત્રી કર્યાં પછી જવાબ આવ્યો, “Attraction”. મને તો ગણિત પર વિશ્વાસ છે,
પણ લોકો માનશે કે નહિં એવી શંકા હોવાથી સાહિત્યમાં જ શોધ ચાલુ રાખી.
આખરે સંત કબીરદાસે જવાબ આપ્યોઃ
પોથી પઢી પઢી જગ મુઆ, પંડિત ભયા ન કોય,
ઢાઈ અક્ષર પ્રેમકા ,પઢે સો પંડિત હોય.
પ્રેમ ન બાડી ઉપજે , પ્રેમ ન હાટ બિકાય ,
રાજા-પરજા  જેહી રુચે, સીસ દેઈ લે જાય.  
પ્રેમ છિપાયા ના છીપે, જો ઘટ પ્રગટ હી હોય ,
જોકિ મુખ બોલે નહિ, નયન દેત હૈ રોય . 
     -પી.કે.દાવડા, ફ્રિમોન્ટ, કેલીફોર્નીયા .

********************************************************************************************************************************************

પ્રેમ

પ્રેમ સાગર જેવો છે. પણ સાગરમાં તો ભરતી  ઓટ આવે છે.

પ્રેમ નદી જેવો છે, પણ સમયે સમયે નદીના  પ્રવાહમાં વધઘટ થાય છે.

પ્રેમ ઋતુ જેવો છે, પણ ઋતુમાં ઉષ્મા અને  ઠંડક હોય છે.

પ્રેમ પવન જેવો છે, પવન પણ દિશા બદલે  છે.

જ્યારે પ્રેમમા આટલી બધી અસ્થિરતા છે,  તો લોકો પ્રેમને આટલું બધું મહત્વ શા માટે આપે છે? શું અમરપ્રેમ કલ્પના માત્ર  છે?

સંકલન-પી. કે.  દાવડા

**************************************************************************************************************************************

 એક પ્રેમ વિષે કવિ સાગરે લખેલો છંદ  લખું છું
અમ્બરતે અતિ ઉંચી વહે  ઓર નીચી રસાતળ હુતે અથારી
તુહીન કે ગિરતે અતિ શીતલ પાવક તે અતિ જારન હારી
માર્હું તે કટુ મીઠી સુધા હુતે જીની અનુતે સુમેરુ તે ભારી
જાનત જાન અજાન ન માનત “સાગર “બાત સનેહ કી  ન્યારી

himatlal joshi

*************************************************************************

માતાના પ્રેમ વિષે કવી એ ગાયું છે કે-

નદીઓના નીર તો વધે ઘટે રે લોલ

સરખો એનો પ્રેમનો પ્રવાહ રે ..

vinodbhai patel

*************************************************************************************************

” પ્રેમ ” અને “જરૂરિયાત” એ બે શબ્દો એટલા ભેળસેળ છે. કે:

“પ્રેમ”ની નરદમ વ્યાખ્યા આપવી અને પ્રેમને તારવવો મુશ્કેલ છે.
પ્રેમ વિષે વિચારજો, અને LOVE & NEED વચ્ચે તેને શોધજો.

આપણે પણ કેટલાકને પ્રેમ કરીએ છીએ, અને તેની ગેરહાજરી
આપણને અજંપો આપે છે. કારણ…………..કદાચ એ પ્રેમ નથી.
આપણા દિલને સારૂં લગાડવા માટે તેની જરૂર છે.  NEED

Dhirajlal Vaidya

***************************************************************************************************

પ્રેમ ની વ્યાખ્યા
 કંઇ પણ અપેક્ષા વગર નું સમર્પણ આ હું ની થી કહેતી  ઘણી જગ્યાએ વાંચેલું  અને આ જમાનાને ન લાગુ પડતું સત્ય  
   કોઈ પણ વ્યક્તિ  સૌ પ્રથમ પોતાને પ્રેમ કરે છે પછી પોતાને પ્રેમ કરનારને આ પણ એક આપણી ભ્રાંતિ જ છે 
વિજ્ઞાન કહે છે પરમાણું નું આકર્ષણ એટલે પ્રેમ 
સામાન્ય મનુષ્ય માં પ્રેમ એટલે બે વ્યક્તિ  ના હકારત્મક વિચારો અથવા લાગણી ની  અભિવ્યક્તિ  
મોટે ભાગે તો મેં જોયું છે બે વ્યક્તિના હકરાત્મક વિચરો જ લાગણી ની સંવેદના  જગાડતા હોય છે . 
પછી એજ લાગણી અને સંવેદના સાથે ,આકર્ષણ ,સાહનુંભૂતિ . ,સમર્પણ ,આશા વિશ્વાસ વગેરે વગેર જોડાઈ જતા હોય છે
જે હકીકતમાં રાગના વિવિધ સ્વરૂપ છે એ તો આકર્ષણ ને વિકર્ષણ છે
 આવો પ્રેમ ઊતરી જાય તો દ્વેષમાં પરિણામ પામે
હકીકતમાં પ્રેમ એ દિવ્ય અનુભૂતિ છે .
જેનું અવલંબન કોઈના પર નથી 
વધુ જાણતી નથી પરંતુ એ શુદ્ધ સ્વરૂપી આત્માનો ગુણ છે 
જયાં  અભેદતા ત્યાં પ્રેમ
સંકલન -પ્રજ્ઞા દાદભાવાળા

************************************************************************************************************

પ્રેમ
 
પ્રેમ શું છે એ સમજવા દીલ ઉદાર જોઇએ
જન્મથીએ પહેલાં, વિષ્વ્ના ખોળેથી નીસરીએ.
 
કોખની હૂંફમાંથી માતાની મમતા જાણી લઇએ,
ને જન્મે –  માતપિતા, બન્ધુ સ્વ્જનનાં સ્વિકાર માણી લઇએ.
 
માર્ગે મળેલા સુહ્રુદ સખાની મઝા વીણી લઇએ,
અને કોઇ પર વારી ગયું જો દીલ, સમર્પણ સોહં કરી દઇએ.
 
મન માંકડું, ભટકે કદી તો માફ કરી દઇએ,
સન્માન સહુનું એમાં જ રહે, જો મીણને ઓગાળી દઇએ.
 
પાછા જવાનું જ છે – ડાઘ સહુ ધોઇને જઇએ,
ક્ષમા પ્રેમનું મ્રુગજળ, સહુને દેખાડીને જઇએ.
(pragnabenna premno ahesas kari laie)
Kunta

Advertisements

2 Responses to પ્રેમ

  1. Vinod R. Patel કહે છે:

    મારા બ્લોગ વિનોદ વિહારની પ્રેમ વિશેની આ પોસ્ટ વાંચશો .

    સબ સે ઉંચી પ્રેમ સગાઇ ( પ્રેમ વિષે વિચાર વિમર્શ )

    http://vinodvihar75.wordpress.com/2014/02/14/396%e0%aa%b5%e0%ab%87%e0%aa%b2%e0%ab%87%e0%aa%a8%e0%ab%8d%e0%aa%9f%e0%aa%be%e0%aa%88%e0%aa%a8%e0%ab%8d%e0%aa%b8-%e0%aa%a1%e0%ab%87-%e0%aa%b8%e0%aa%ac-%e0%aa%b8%e0%ab%87-%e0%aa%89%e0%aa%82%e0%aa%9a/

    Like

  2. આદીકાળથી માનવી પ્રેમ કરતો આવ્યો છે. પ્રેમ થકી જ જીવતો રહ્યો છે, છતાં પ્રેમના સાચા સ્વરૂપને સમજી શક્યો નથી. માનવી પ્રેમ પાછળ પ્રેમના સાચા સ્વરૂપને સમજ્યા વગર જ અંધ બની ગયો છે. શું માનવી ખરેખર પ્રેમ પાછળ અંધ છે ખરો?

    આ પ્રશ્નનો ઉત્તર આપવો અને સમજાવો ખરેખર મુશ્કેલ છે.

    પ્રેમ કરનાર વ્યક્તિ પ્રેમ પામનાર પણ છે. પ્રેમ પામવાની ક્રીયા બીજી કોઈ પણ ક્રીયા કરતા વધુ સહજ છે. છતાં પ્રેમ કદી કોઈ વ્યક્તિને સંપૂર્ણપણે ગ્રસી લેતો નથી. પ્રેમમાં પડ્યા પછી પ્રેમ કે પ્રેમી પાછળ પાગલ બની ફના થઈ જનાર વ્યક્તિના પ્રેમમાં મૂળભુત ઘટકોનો અભાવ હોય છે. પ્રેમ કદી માનવીના વ્યક્તિત્વને ઈજા પહોંચાડતો નથી, પરંતુ માનવીના વિકાસને વેગ આપે છે. બે માનવી વચ્ચે હંમેશા માધુર્ય રહે જ ઍવુ પણ નથી. બંને વચ્ચે કડવાશ પણ જન્મે, ઘર્ષણ પણ ઉત્પન થાય. છતાં પ્રેમ બધા પર વિજય મેળવી સતત ધબકતો રહે છે. પ્રેમને લીધે જ સંબંધ મજબૂત બને છે.

    ખરેખર પ્રેમ અંધ નથી. છતાં કેટલીક બાબતો કે જેના પ્રત્યે અંધ હોવુ આવશ્યક છે તે બાબતો પ્રત્યે અંધ હોવુ જરૂરી પણ છે.

    Like

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s